Konu: Site içine, belediye bütçesinden harcama yapılması suretiyle, oyun alanı ve spor aletleri yaptırılması.

5 sayılı ilamın 19’ uncu maddesiyle; ... İlçesi sınırları içinde, ... Mahallesinde bulunan ... Sitesi içine, belediye bütçesinden harcama yapılması suretiyle, oyun alanı ve spor aletleri yaptırılması sonucu, kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle, ...TL için tazmin hükmü verilmiştir.

Temyiz Dilekçesi

İlamda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ...’ ün vermiş olduğu temyiz dilekçesinde özetle;

“Söz konusu Sayıştay kararının kanuna ve hukuka aykırı olması sebebiyle kaldırılması ve aynı gerekçelerle bozulması gerektiği,

Şöyle ki;

1-) Halen ... Belediyesi nezdinde, ... Müdürü olarak görev yapmakta olduğu, belediye nezdinde çalışmış olduğu süre boyunca her daim devlete bağlı, kamu yararını gözeterek ilçe halkının ihtiyaçlarını gidermek amacı ile hizmetlerde bulunduğu, yine bölge halkının talepleri ve ihtiyaçları doğrultusunda kamu yararını göz önünde bulundurarak çalıştığı, bölge halkına vermiş olduğu diğer hizmetler gibi ... Mahallesinde bulunan ve halkın müşterek kullanımına açık olan alanla ilgili olarak hakkında Sayıştay 6. Dairesi’nin 20/09/2018 tarihli ve 2018/553 K. sayılı kararı ile haksız, gerçeğe aykırı olarak karar verilmiş olduğu, bu kararın kabulünün mümkün olmadığı,

Yargılamaya konu ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesinde bulunan alan ile ilgili kararın, 21/03/1989 gün ve 7 sayılı ... Belediyesi meclis kararı ile 3194 sayılı İmar Kanunu’ nun 8. Maddesinin “b” bendine istinaden onaylanarak yürürlüğe girdiği, Onaylı 1/1000 ölçekli mevzi imar planına istinaden; ... Mahallesi ..., ...palla ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., numaralı imar adalarını kapsayan ...Kooperatiflerinin bulunduğu bölgede 3194 sayılı İmar Kanunu’ unn 18. Maddesi hükümlerinin uygulandığı ve 31/07/1990 tarih ve 471 encümen kararı ile parselasyon planı ile tescil edildiği, uygulamaya giren 1..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., numaralı kadastral parsellerden 03607465 oranında düzenleme ortaklık payı kesildiği ve 1/1000 ölçekli imar planlarındaki “İmar Yolları” ve “Yeşil Alanlar” ın kamuya terklerinin sağlanarak oluşturulduğu, parselasyon planı sınırları içerisinde herhangi bir cebel arazi kalmadığı,

Görevi olması ve bölge halkının, kamunun ve devletin yararını gözeterek kamu eline geçişinin sağladığı imar yolları ve yeşil alanların yapımı, bakımı ve tasarrufu hakkında mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyenin sorumlu olması sebebiyle tespiti yapılan yeşil alanlar üzerinde bölge halkının ihtiyaçlarını karşılayacak hizmetlerin ilgili kanun ve mevzuatlar doğrultusunda yerine getirmenin belediyenin asli görevi olduğu,

Belediye görevini ifa ederken her daim kamu yararını dikkate aldığı,

Söz konusu yerde yaklaşık 350 hane bulunmakta olduğu, yaz mevsiminde 1000 kişinin üzerinde nüfus olması sebebiyle 5393 sayılı Belediye Kanunu’ nun “Belediye Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 14. Maddesinde;

“ Belediye, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla;

a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı, coğrafi ve kent bilgi sistemleri, çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans, şehir içi trafik, defin ve mezarlıklar, ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar, konut, kültür ve sanat, turizm, tanıtım gençlik spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları, sosyal hizmet ve yardım, nikah, meslek ve beceri kazandırma, ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar ve yaptırır” hükmünün düzenlenmekte olduğu, iş bu hüküm gereğince idare tarafından 350 hanenin müşterek ihtiyacı olan oyun alanı ve spor aletlerinin yapılmasının belediyenin asli görevi olduğu,

Söz konusu bölgede 3194 Sayılı Kanunun 18.maddesi uygulanması neticesinde belediyeye terkli yeşil alanda yapılan oyun alanı ve spor aletlerinin mahallin müşterek ihtiyacını karşılamakta olduğu, yerleşim alanının yakınlarında yoğun yerleşik alanların bulunmamasının, zamanında mevzi imar planı yapılmak suretiyle merkeze uzak alanlara planlama yapıldığı, bu sebeple yerleşim alanında hizmet sağlanamamışsa park ve spor aletleri gibi hizmetlerden faydalanabilmek için bu yerinde bulunan halkın, uzun mesafelere gitmesi gerektiği, bu sebeple yerleşim alanında halkın ihtiyacını karşılamak amacı ile iş bu alanın yapıldığı,

Kararda her ne kadar denetçi görüşüne dayalı olarak oyun park alanın halka kapalı olduğu varsayımıyla tarafından kamu zararının karşılanması kararı verilmiş ise de iş bu karara katılmanın mümkün olmadığı, yerleşim alanının etrafının tel örgü ile çevrilmesinin güvenliği sağlanması amacı ile yapıldığı, bölgenin diğer yerleşim yerlerinden uzak oluşunun ve bölgenin tenha olması sebebiyle yerleşimin güvenliği için iş bu tedbirlerin alındığı, yine bölgenin turistik bir bölge olması sebebiyle yaz sezonunda yoğunluk yaşanmakta olduğu, diğer aylarda ise bölgenin tenhalaştığı, yaz aylarında nüfusun fazla olması kış aylarında ise bölgede fazla yaşayan olmadığı için hırsızlık olaylarının meydana geldiği, (ek 1: 20/08/2014 tarihli ... tarafından ... Sitesi Kooperatifi Başkanlığı’ na hitaben yazılmış dilekçe) Yine hırsızlığın önlenmesi amacı ile alınan önlemler ile ilgili yapılan işlemlere ilişkin ekte sunmuş olduğu dilekçe ile hırsızlık olaylarının çok fazla olduğu ve bu sebeple güvenlik önlemlerinin alındığının görüldüğü, (EK 2: 01/07/2009 tarihli ...tarafından ...Sitesi Kooperatifi Başkanlığı’na hitaben yazılmış dilekçe)

Bu sebeple de gerekli önlemler alındığı, nitekim kolluk birimleri tarafından da güvenliğin sağlanması amacı ile bu tip yerleşimlerin etrafının tel örgü ile kapatılmasını hatta taşıt giriş ve çıkışlarının sadece tek bir kapıdan yapılması hususunda tavsiye verildiği ve bu doğrultuda işlem yapıldığı, ekte sunmuş olduğu belgede iş bu hususun açıkça görüldüğü, (ek 3: ... İlçe Kaymakamlığı İlçe Jandarma Komutanlığı 06/01/2014 tarihli Güvenlik Tedbirleri Konu’ lu resmi yazı)

Yine bölgenin çöp yolu üzerinde bulunması sebebiyle birçok kedi ve köpeğin bulunduğu, kedi ve köpeklerin yerleşim yerine girmesi ve bölgede yaşayanlara zarar vermesi sebebiyle bu yönde güvenlik önlemleri alındığı, ayrıca bölgenin diğer yerleşim alanlarından uzakta olması sebebiyle bölge halkına hizmet amacı ile iş bu alana oyun alanı ve spor aletleri yaptırıldığı,

2-) Sayıştay 6. Dairesince verilen kararda denetçi raporu esas alınarak karar verildiği, denetçi tarafından incelemede sitenin etrafında yerleşim yerinin olmadığı şeklinde tespitte bulunulduğu ancak sadece sitesinin etrafının kapalı olması dikkate alınarak rapor hazırlandığı, yerleşim verinin güvenliği, diğer yerleşim alanlarına olan uzaklığı, sitede yaşayan 350 hanenin diğer yerleşim verinde bulunan oyun, park ve spor alanına gitme uzaklığı dikkate alınmadan rapor düzenlendiği, yine söz konusu denetçi tarafından yapılan incelemede kendisinin hazır bulunmadığı ve inceleme sırasında da beyanlarının alınmadığı, ayrıca hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek ile birlikte raporda belirtilmiş olan zarar miktarının nasıl hesaplandığı, neye göre hesaplanmış olduğunun belirtilmediği, gerekli inceleme çevre koşulları dikkate alınmadan hazırlanan iş bu denetçi raporu esas alınarak hakkında kamu zararına sebep olduğundan bahis ile tutarın tarafından karşılanmasına karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu,

3-) Sayıştay dairesinde savcı tarafından verilen görüşte özetle; ”Sorgu konusu edilen alanın kamunun ortak kullanımını engelliyor ise bu engellemenin belediyece idari ve adli yoldan ortadan kaldırılması gerektiği, buna göre oyun alanı ve spor aletleri yapımı için yapılan harcamanın kamu zararı oluşturmadığı” şeklinde değerlendirme yapılarak tarafınca yapılan savunmalar yeterli görülerek denecek kalmadığına hükmedilmesinin uygun olduğu görüşünün verildiği,

Hiçbir şekilde söz konusu oyun alanı ve spor aletlerinin mahalli müşterek nitelikte olmadığı yönündeki kararı kabul anlamına gelmemek ile birlikte Savcı tarafından yargılamaya konusuna ilişkin verilen görüşte oyun alanı ve spor aletlerine ilişkin güvenlik önlemlerinin kaldırılması suretiyle iddia edilen engellemenin ortadan kalkacağı görüşü bildirilerek savunması ile aynı doğrultuda görüş bildirildiği, yukarıda da belirttiği üzere yargılama konusu yerin halka kapalı ve özel hizmette olduğu yönündeki Sayıştay dairesi tarafından verilen karara katılmadığı, bölgenin diğer yerleşim alanlarından uzak oluşu, çöp yolunun yerleşim yerinden geçmesi sebebiyle çok fazla kedi köpek ve diğer hayvanların yoğun olması ve güvenliğin sağlanması amacı ile önlemler alındığı, bölge halkına Belediye Kanunu ve düzenlenen diğer yönetmelikler gereği ve en önemlisi vatandaşlara hizmet gereği iş bu dava konusu alanlar yapıldığı, yapılan alanın hizmet amacı gütmesine karşılık kamu zararına sebep olduğu yöndeki kararın kabulü tarafınca mümkün olmadığı,

Yargılamaya konu alanın tenha ve diğer yerleşim alanlarından uzak oluşu sebebi ile bölgede yaşayan hane halkına ve kullanmak isteyen diğer yerleşim yerindeki yaşayan hane halklarına hizmet amacı ile yapılan oyun alanı ve spor aletlerinin güvenlik sebebiyle etrafına tel çekilmiş olmasının bölge dışında yaşayanlara nasıl engel teşkil etmiş olduğunu anlamlandıramadığı,

Ekte sunmuş olduğu belgelerde çevrede bulunan diğer sitelerin işbu oyun alanı ve spor aletlerinden yararlanmış oldukları, siteye özel tahsis edilmemiş olduğu ve halka açık olduğunun sabit olduğu,

Ayrıca alınan söz konusu önlemlerin kolluk birimleri tarafından da güvenlik ve tedbir amacı ile yapılması gerektiğinin bildirildiği ve hatta giriş-çıkışların tek bir kapıdan yapılmasının daha iyi olacağının tavsiye edildiği, kolluk tarafından iş bu tedbirlerin alınması gerektiğinin tavsiye edilmiş ve bu doğrultuda tedbir ve güvenlik önlemleri alınmışken ve yapılan oyun alanı ve spor aletlerinin yani kamu malının pis etkenlerden (hırsızlık, aletlerin parçalanması vs.) korunması amacı ile alınan önlemlerin kamu malına zarar verdiği düşüncesiyle yapılan masrafın tarafından karşılanması yönündeki kararın bozulması gerektiği,

4-) Yine Sayıştay üyesi ...ve ...’ un vermiş olduğu karşı oy’ da; “Anılan kooperatifin mülkiyetinde bulunan alanda yapılan ve kesinleşen 1/1006 Ölçekli uygulama imar planında, imar yolları ve yeşil alanların kamuya terk edildiğinin belirtildiği, oyun alanı ve spor aletleri yapımı için yapılan harcama kamuya ait alan için yapıldığından kamu zararı oluşturmadığı ve kamuya ait alanın özel kullanıma müsaade edilmesi nedeni ile İçişleri Bakanlığına bildirilmesinin yeterli olduğu değerlendirildiğinden konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına karar verilmesi gerektiği” dendiği,

Kamu alanının özel alana tahsis edilmiş olduğu şeklindeki görüşe katılmamak ile birlikte üyeler tarafından verilen söz konusu kararda; oyun alanı ve spor aletlerinin kamuya ait alan için yapıldığı ve kamu zararı oluşmadığının açıkça karar verildiği, bölgede belediyeye terkli yeşil alanda yapılan oyun alanı ve spor aletlerinin mahallin müşterek ihtiyacını karşılamak amacı ile yapılığı, çünkü yerleşim alanının yakınlarında yoğun yerleşik alanların bulunmaması ve mahallin park ve spor aletleri gibi hizmetlerden faydalanabilmek için yerleşim yerinde bulunan halkın uzun mesafelere gitmesi gerekeceğinden yerleşim alanında halkın ihtiyacını karşılamak amacı ile iş bu alanın yapıldığı, bölgede yaz sezonunda yoğun nüfus artışının meydana gelmekte olduğu, yapılan alanın bölgede yaşayan tüm nüfusun ihtiyacını karşılamakta olduğu, dilekçe ekinde sunulan fotoğrafta bölgenin yaz aylarında yoğun olduğunun açıkça görüldüğü (EK 5: Bölgenin yaz aylarında yoğun olduğunu gösteren fotoğraf)

Söz konusu alanın ayrıca 5393 sayılı Belediye Kanunu 14. Maddesi ile düzenlenen hüküm gereğince bölge halkının ve çevrede bulunan diğer halkın ihtiyaçlarını karşılamak amacı ile yapılmış olması sebebiyle belediye tarafından verilmek istenen hizmet ve istenen amaç ile doğru orantılı olduğundan kamu zararının oluşmasının mümkün olmadığı, ekte sunmuş olunan belgeler ile söz konusu alanın kamuya açık olduğu ile hırsızlık olaylarının fazla oluşu sebebiyle güvenlik tedbirlerinin alındığı ve yukarıda ayrıntılı bahsetmiş olduğu sebeplerle belediyenin görevinin ilçe sınırları içerisinde yasayan gerek merkezde gerekse de en uzak tenha köşesinde yasayan tüm vatandaşlarına sosyal, sağlık, eğitim. güvenlik ve insani diğer tüm ihtiyaçlarını karşılamak olduğu,

Bu sebeple yapılan alan, kanunlara, yönetmeliklere ve belediyenin hizmet ve görevlerine uygun olduğundan yapılan işlemin kamu zararı oluşturmadığı, aksine yapılan alanın kamuya hizmet amacı taşıdığı,

Yukarıda açıklanan nedenlerle söz konusu kararın bozulmasını, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiğini” ifade etmiştir.

İlamda Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... ‘ın vermiş olduğu temyiz dilekçesinde;

“Savcı görüşünde; “Denetçisi tarafından adı geçen Kooperatifin mülkiyetinde bulunan alanda yapılan ve kesinleşen 1/1OOO ölçekli uygulama imar planında imar yolları ve yeşil alanların kamuya terk edildiği belirtilmektedir. İlgili mevzuatta, kamuya terk edilen alanların tasarrufu, düzenlemesi, bakımı ve koruması kamunun ortak kullanımına sunulması ve bunlarla ilgili gerekli önlemlerin alınması görevi belediye mücavir alanları içerisinde ilgili belediyelere verilmiştir. Kamuya terk edilen söz konusu alanda, uygulama imar planında yol, park oyun alanı, spor alanı olarak ayrılan yerlerin yapımı, kamunun ortak kullanımına açık tutulması ve her türlü tasarrufta bulunulması ... Belediyesinin görev ve yetkileri arasındadır. Sorgu konusu edilen alanın kamunun ortak kullanımını engelliyor ise bu engellemenin belediyece idari ve adli yoldan ortadan kaldırılması gerekmektedir. Buna göre, oyun alanı ve spor aletleri yapımı için yapılan harcamanın kamu zararı oluşturmadığı değerlendirildiğinden” denilmesi suretiyle savunmanın yeterli görüldüğü, denecek kalmadığına hükmedilmesi istendiği,

Ayrıca temyize konu kararda yer alan karşı oy görüşünde de mevzuata uygun olarak; “Anılan Kooperatifin mülkiyetinde bulunan alanda yapılan ve kesinleşen 1/1000 ölçekli uygulama imar planında, imar yolları ve yeşil alanların kamuya terk edildiği belirtilmektedir. Oyun alanı ve spor aletleri yapımı için yapılan harcama kamuya ait alan için yapıldığından kamu zararı oluşturmadığı” şeklinde görüş belirtildiği,

Karşı oy ve savcı görüşü dikkate alınmaksızın, ilama esas alınan Denetçi görüşünde ise; spor ve oyun aletleri konulan alan her ne kadar kamuya terk edilmiş olsa da etrafının kapatılmasının kamuya terkin amacına uygun düşmediği, ayrıca gerek sitenin etrafında yerleşim yeri bulunmamasının gerekse de etrafının kapalı olmasının oyun ve spor aletlerinden sadece sitede oturan 350 hanenin yararlanabilmesine olanak verdiği, bu yüzden tüm ilçenin ihtiyacı olan mahalli müşterek nitelikte bir hizmet değil, sadece Site’ de oturanlara özel bir hizmet olduğunun belirtildiği,

350 hanenin barındığı bir yerleşim birimi olan ilama konu alanda, hane başına ortalama 5 kişinin barındığı düşünülecek olursa, 1.750 kişinin sorgu konusu spor ve oyun aletlerini kullanacağının tartışmasız olduğu, 1.750 kişilik bir topluluğun, ülkemizdeki pek çok kasabanın nüfusundan daha fazlası demek olduğu, İlama esas alınan Denetçi görüşünde de belirtildiği üzere, sorgu konusu aletlerin konulduğu kamuya ait alanın etrafında, Site dışında bir yerleşim yerinin bulunmamasının, 1.750 kişilik bu topluluğa kamu hizmeti sunulmasına engel olamayacağı,

26 imar adasından oluşan sitede bulunan bağımsız bölümlerin her birisi için emlak ve çevre temizlik vergisi ödendiği, bu vatandaşların da ilçenin diğer sakinleri gibi ödemekte oldukları verginin karşılığında hizmet almayı hak ettikleri,

Bu Sitenin başlı başına bir yerleşim yeri olduğu, İlçemizin Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisine alınması sebebiyle halihazırda mahalle statüsünde olan bu alana, etrafında başka yerleşim yeri yok diye hizmet verilmemesinin hakkaniyete ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu, sitenin etrafının tel örgüyle çevrili olmasının, konum itibariyle güvenliğin kolluk tarafından sağlanmasında yaşanan zafiyetten kaynaklanmakta olduğu, siteyi çevreleyen arazilerin boş olması ve bir tarafının deniz olması, kış aylarında Site’nin büyük bir kısmının boşalması sebebiyle hırsızlık olaylarının artması ve yabani hayvan (Yaban domuzu, vahşi köpek ve sair) saldırısı korkusuyla yapılan tel örgülerin, spor ve oyun aletlerinin konulduğu alanın kamuya terkli olduğu gerçeğini değiştirmediği,

 Bu şekilde spor ve oyun aletlerinin de bir tür koruma altına alınmış durumda olduğu, hayatın olağan akışı gereği zaten her mahalle ve yerleşim yeri sakininin kendi muhitindeki spor ve oyun aleti alanını kullanmakta olduğu, site güvenliğinin, İlçenin bir başka semtinden gelip de spor ve oyun alanını kullanma talebinde bulunan bir vatandaşı içeri almadığına dair ne bir şikayet ne de bir tanığı olduğu,

Sonuç ve İstem olarak ise; sunulan ve resen nazara alınacak nedenlerle;

Sayıştay 6.Daire Başkanlığının 20.09.2018 gün, 05 Sayılı ilamının 19. sırasında yer alan tazminatın kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiği” ifade edilmiştir.

Başsavcılık Mütalaası

Savcılık mütalaasında;

“Dairesince, yapılan hizmet tüm ilçenin ihtiyacı olan mahalli müşterek nitelikte bir hizmet olmadığı, sitede ikamet edenlere yapılan özel bir hizmet niteliğinde olduğu, site içine yapılan oyun alanı ve spor aletlerine ilişkin harcamaların belediye bütçesinden yapılması mevzuata aykırılık teşkil etmesi sonucu oluşan kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmolunmuştur.

Sorumlu savunmasında, yapılan harcamanın, belediye meclisince tasdik edilen uygulama imar planında yol, park, oyun alanı, spor alanı olarak ayrılarak kamuya terk edilen yerde yapıldığını, site sakinleri tarafında da kullanılıyor olması kamunun ortak kullanım fonksiyonunu değiştirmeyeceğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Gerek sorumluların savunmasında, gerekse Denetçisi tarafından, ...Kooperatifi mülkiyetinde bulunan alanda, ... Belediyesince yapılan ve kesinleşen 1/1000 ölçekli uygulama imar planında, imar yolu, yeşil alan ve oyun alanı olarak ayrılan yerlerin kooperatifçe kamuya terk edildiği belirtilmektedir. İlgili mevzuatta, kamuya terk edilen alanların tasarrufu, düzenlenmesi, bakımı, koruması, kamunun ortak kullanımına sunulması ve bunlarla ilgili gerekli önlemlerin alınması görevi belediye mücavir alanları içinde ilgili belediyelere verilmiştir.

Kamuya terk edilen söz konusu alanda, uygulama imar planında yol, park, oyun alanı, spor alanı olarak ayrılan yerlerin yapımı, kamunun ortak kullanıma açık tutulması ve her türlü tasarrufta bulunulması, ... Belediyesinin görev ve yetkileri arasındadır. Konu edilen alanın kamunun ortak kullanımı engelleniyor ise bu engellemenin belediyece idari veya adli yoldan ortadan kaldırılması gerekmektedir.

İmar planında kamu hizmeti için ayrılan alanda, oyun alanı ve spor aletlerinin yapımı için yapılan harcamanın kamu zararı oluşturmadığı değerlendirilmektedir. Buna göre, sorumlunun savunması yeterli görülerek, söz konusu kararın bozularak Dairesine tevdiine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Arz olunur.” denilmiştir.

Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyadaki mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

5 sayılı ilamın 19’ uncu maddesiyle; ... İlçesi sınırları içinde, ... Mahallesinde bulunan ... Sitesi içine, belediye bütçesinden harcama yapılması suretiyle, oyun alanı ve spor aletleri yaptırılması sonucu, kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle, ...TL için tazmin hükmü verilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nda; Belediye, “belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, İdarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisi” olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanun’un “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde;

“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafi ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; ……hizmetlerini yapar veya yaptırır.” hükmüne yer verilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanun’unun “Parselasyon planlarının hazırlanması” başlıklı 18’inci maddesinde;

“İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. (…)

Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme alanındaki nüfusun kentsel faaliyetlerini sürdürebilmeleri için gerekli olan umumi hizmet alanlarının tesis edilmesi ve düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında "düzenleme ortaklık payı" olarak düşülebilir. (…)

Düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan yerler ile bölgenin ihtiyacı olan yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı öğretime yönelik eğitim tesis alanları, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesis alanları, pazar yeri, semt spor alanı, toplu taşıma istasyonları ve durakları, otoyol hariç erişme kontrolü-nün uygulandığı yol, su yolu, resmî kurum alanı, mezarlık alanı, belediye hizmet alanı, sosyal ve kültürel tesis alanı, özel tesis yapılmasına konu olmayan ağaçlandırılacak alan, rekreasyon alanı olarak ayrılan parseller ve mesire alanları gibi umumi hizmet alanlarından oluşur ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarla kullanılamaz. (…)

Üçüncü fıkrada belirtilen, bölgenin ihtiyacına ayrılan alanlardan belediye hizmetleri ile ilgili olanlar bu amaçlarla kullanılmak kaydıyla ilgili belediyesi adına, diğer alanlar ise imar planındaki kullanım amacı doğrultusunda bu amacı gerçekleşti-recek olan idareye tahsis edilmek üzere Hazine adına tescil edilir.” denilmektedir.

Dosya üzerinde yapılan incelemede dilekçilerin savunmada ifade ettikleri gibi; söz konusu bölgeye ait mevzi imar planının 21/03/1989 gün ve 7 sayılı ...Belediyesi meclis kararı ile 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 8’inci maddesinin (b) bendine istinaden onaylanarak yürürlüğe girdiği, Onaylı 1/1000 ölçekli mevzi imar planına istinaden; ..., ...palla ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., numaralı imar adalarını kapsayan ve ... Kooperatifine ait arsanın da bulunduğu bölge için 31/07/1990 tarih ve 471 sayılı encümen kararı ile parselasyon planının tescil edildiği ve 6630 nolu adada yer alan söz konusu arazi içindeki bazı alanların park ve yeşil alan, yol, turizm tesisi, çocuk bahçesi, vb. şeklinde ayrılarak kamuya terkinin sağlanmış olduğu, anlaşılmıştır.

5393 sayılı Kanunun yukarıda zikredilen 14 üncü maddesi uyarınca, Kamu eline "düzenleme ortaklık payı" olarak geçişi sağlanmış park ve yeşil alanların yapım, bakım, ve tasarrufu hakkında mücavir alan sınırları içinde ilgili belediye sorumlu olmaktadır. Bu sebeple oyun alanı ve spor aletleri yapımı için yapılan harcama, kamuya ait bir alan için yapıldığından söz konusu harcama mevzuata uygundur ve bu nedenle kamu zararı oluşturmamaktadır.

Güvenlik tedbiri olarak Site çevresinin kapatılması ve girişine bariyer yapılmasının ise, ... Kaymakamlığı İlçe Jandarma Komutanlığı tarafından … tarih ve .... sayılı yazı ile, söz konusu site yönetimine rica edildiği, dilekçe eki evraklardan anlaşılmıştır.

Kaldı ki Siteye ait alanın etrafının güvenlik amacıyla tel örgüyle çevrilmiş olması da söz konusu alanların kamuya terk edilmiş olması vasfını ortadan kaldırmamakta ve bu alanlara ilgili belediye tarafından halkın istifadesine yönelik bazı yatırımların yapılmasına da engel olmamaktadır. Site çevresinin tel örgüyle çevrilmiş olması nedeniyle Belediyenin oyun parkı yaptığı alanların Site dışında oturanların müşterek kullanımına kapatılmış olması sorunu ise idari bir konu olduğundan, bu konu hakkında ilgili Daire ilamında İçişleri Bakanlığına yazı yazılmasına karar verilmiş olup, bu konunun kamu zararına yol açmış olması da söz konusu değildir.

Bu itibarla, temyiz dilekçelerindeki iddiaların kabulüyle 5 sayılı ilamın 19’ uncu maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA, (Üye ...’ nun azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğu ile,

Karar verildiği 11.03.2020 tarih ve 47310 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.



Karşı Oy

Üye ...’ nun azınlık görüşü;

... İlçesi sınırları içinde ... Mahallesinde bulunan ve halkın müşterek kullanımına açık olmayan ... Sitesi içine belediye bütçesinden harcama yapılmak suretiyle oyun alanı ve spor aletleri yaptırıldığı görülmüştür

5393 sayılı Belediye Kanunu’nda; belediye, “belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, İdarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisi” olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanun’un “Belediyenin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde;

“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafi ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.) sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır.” hükmüne yer verilmiştir.

Her ne kadar sorumlular savunmalarında 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18’inci maddesi hükümlerinin uygulanarak tescil edilen parselasyon planında ... Mahallesi ... Kooperatifinin bulunduğu bölgenin kamuya terkinin sağlandığını, kamuya terk edilen imar yolları ve yeşil alanların yapım, bakım ve tasarrufu hakkında mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyenin sorumlu olduğunu, söz konusu sitede 350 hane bulunduğunu ve bu hanelerin müşterek ihtiyacı olan spor ve oyun aletlerinin yapılmasının belediyenin asli görevi olduğunu aksi halde sitede yaşayan kişilerin bu hizmetten yararlanabilmeleri için uzun mesafe gitmeleri gerekeceğini, sitenin tel örgü ile çevrilmesinin güvenlik amaçlı olduğunu ve dışarıdan gelecek kişilerin yararlanmasına engel teşkil etmeyeceğini belirtmişler ise de; Denetim ekibi tarafından yapılan incelemede söz konusu sitenin ilçe merkezinin dışında yer aldığı, bulunduğu mevkiye yakın başka bir yerleşimin olmadığı, dört tarafının duvarlarla çevrili olduğu ve kapısında bir güvenlik görevlisinin görev yaptığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla söz konusu oyun alanının müşterek kullanıma açık olmayıp sadece site sakinlerinin yararlanabileceği bir mevkide ve nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda zikredilen mevzuat hükümlerine göre belediyenin görev ve sorumluluk alanları ile ilgili herhangi bir faaliyete girişebilmesi için ilk şart mahalli müşterek nitelikte olmasıdır. Diğer bir ifadeyle belediye sınırları içinde herkesin yararlanabileceği bir faaliyet olmalıdır.

Bu itibarla, yapılan hizmet tüm ilçenin ihtiyacı olan mahalli müşterek nitelikte bir hizmet değil sitede ikamet edenlere yapılan özel bir hizmet niteliğinde olduğundan site içine yapılan oyun alanı ve spor aletlerine ilişkin harcamaların belediye bütçesinden yapılması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Bu sebeple 5 sayılı ilamın 19’ uncu maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİ gerekir.