Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler
Yılı
2016
Daire
8
Dosya No
44472
Tutanak No
47083
Tutanak Tarihi
25.12.2019
Konu
KARAR
Konu: Hakediş Ödemesi
1- 133 sayılı İlamın 32’nci maddesiyle; ... Proje İnş. Ltd. Şti.'nin yükleniminden bulunan; ... TL sözleşme bedelli "... Müzesi ve Genel Müdürlük (...) Sığınağının ... Yıllarına Sari Onarımı" İşi ile ilgili olarak;
A- 3709 poz no.lu Kireç takviyeli alçı harcı ile duvar yüzeylerindeki mevcut sıvanın üzerine mala perdahlı ortalama 6 mm kalınlıkta alçı sıva yapılması işine ilişkin metraj cetvelleri ile fotoğrafların incelenmesi sonucunda birim fiyat tanımında yer alan işlemler (sarkmış sıva sökümü, uygulama yapılan zeminde rabitz tele kadar sıva paspası yapım işi gibi) yapılmadığı halde işçiliklerin yapılmış gibi ödenmesi ayrıca metrajlara tavan alçı sıvasının da dahil edilmesi sonucunda ... TL,
B- Y.23.081 poz no.lu Profil demirlerinden çatı makası yapılması ve yerine konulması işine ilişkin metraj cetvellerinin incelenmesinde, çatı makası kapsamında yer almayan takviye ve güçlendirme için yapılan imalatlar ile kedi yolları olarak yapılan imalatların da metraja dahil edilmesi sonucunda ... TL,
Olmak üzere toplam ... TL + ... TL = ... TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Sorumluların temyiz dilekçelerinde;
İlamda Hakedişi Düzenleyen Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulan (İnşaat Teknikeri) ..., 44471 dosya no.lu (İnşaat Mühendisi) ... ve 44471 dosya no.lu (Mimar) ... ile İlamda Harcama Yetkilisi olarak sorumlu tutulan 44459 dosya no.lu (... Röl. ve Anıt. Md.) ...’nun aynı mahiyetteki temyiz dilekçelerinde;
“... Proje İnş. Ltd. Şti.'nin yükleniminden bulunan; ... TL sözleşme bedelli "... Müzesi ve Genel Müdürlük (...) Sığınağının ... Yıllarına Sari Onarımı" işinde ilgi yazınız eki 32'sıra no.lu ilamın;
32/A maddesinde 3709 poz no.lu "Kireç takviyeli alçı harcı ile duvar yüzeylerindeki mevcut sıvanın üzerine mala perdahlı ortalama 6 mm kalınlıkta alçı sıva yapılması" imalatının metrajına tavan alçı sıvasının da dahil edildiği tavan sıvası yapılması işi için 3709 pozu yerine 27.536-MSB.604 no.lu pozlardan birinin kullanılması gerektiği belirtilmektedir.
04.03.2015 tarihinde düzenlenen 1 (bir) no.lu hakediş raporuna giren 3709 pozunun metrajlarının yeniden değerlendirilmesi ile birlikte mahallinde de tekrar yapılan incelemelerde söz konusu imalatın Cumhuriyet Müzesinin bodrum katında (İdari birimlerin yer aldığı kat) yapıldığı ve raporumuz eki proje ve metraj cetvelinde belirtilen mekanların (B01-B02-B23-B24-B25-B26-B27-B28-B28/a-Z14) tavanları betonarme tavan olmayıp ahşap çatkılı bağdadi sıvalı tavandır. (Bu mekanların üst kısmına tekabül eden zemin kat teşhir odalarının zemin döşeme kaplamasının altı ahşap taşıyıcı kiriş üzeri ahşap döşeme kaplamasıdır.)
Bu nedenle bu mekanların tavan sıvasının 3709 pozundan ödenmesinde bir sakınca yoktur.
Yeniden yapılan metraj hesaplaması; (Proje, metraj cetveli ve mahallinde yapılan incelemeler sonucu)
-B01 Personel odası tavanı = 19,741 m2
-B24 Ofis tavanı = 27,709 m2
-B25 Ofis tavanı = 64,974 m2
-B26 Ofis tavanı = 27,660 m2
-B27 Ofis tavanı = 30,024 m2
-B28 Ofis tavanı = 30,987 m2
-B23 Ofis tavanı = 22,341 m2
-B02 Çay ocağı tavanı = 16,445 m2
-B01 Personel odası tavanı= 12.210 m2
-Z14 Depo tavanı = 13,386 m2
-B28 Ofis duvarı = 12,524 rn2 (-) (Kamu zararı metraj hesabında yanlışlıkla tavan olarak alınmış)
-B28/a Ofis duvarı = 14,603 m2 (-) (Kamu zararı metraj hesabında yanlışlıkla tavan olarak alınmış)
-B23 Ofis duvarı = 17,562 m2 (-) (Kamu zararı metraj hesabında yanlışlıkla tavan olarak alınmış)
-B27 Ofis duvarı = 14,931 m2 (-) (Kamu zararı metraj hesabında yanlışlıkla tavan olarak alınmış)
-B27 Ofis duvarı = 14,634 m2 (-) (Kamu zararı metraj hesabında yanlışlıkla tavan olarak alınmış)
-B28/a Ofis tavanı = 16,329 m2(+) (Kamu zararı metraj hesabına dahil edilmemiş)
-B25 Kütüphane kapı üzeri tavanı= 0,665 m2 (+) (Kamu zararı metraj hesabına dahil edilmemiş)
-B27 Ofis kapı üzeri tavanı = 1,680 m2 (+) (Kamu zararı metraj hesabına dahil edilmemiş)
-B28/a Ofis kapı üzeri tavanı = 0,653 m2 (+) (Kamu zararı metraj hesabına dahil edilmemiş)
-B28/a Ofis pencere tavanı = 0,351 m2 (+) (Kamu zararı metraj hesabına dahil edilmemiş)
-B01 Personel odası kapı üzeri tavam= 0,598 rn2 (+) (Kamu zararı metraj hesabına dahil edilmemiş)
Toplam = 285,753 m2 (3709 pozundan ödenmesi gerekir)
Cumhuriyet Müzesi bodrum katının koridorlarının tavanı betonarme tavandır. (Bu mekanların üst kısmına tekabül eden zemin kat koridoru döşeme kaplamasının mermer olması.)
Bu nedenle de koridor tavanlarının sıvasının 27.536-MSB-604 pozlarından birinden ödenmesi gerekmektedir.
Yeniden yapılan metraj hesaplaması; (Proje, metraj cetveli ve mahallinde yapılan incelemeler sonucu)
-B21 Koridor tavanı = 83,520 m2
-B30 Koridor tavanı = 101,440 m2
-B21 Koridor kiriş kenarları = 11,520 m2 (+) (Kamu zararı metraj hesabına dahil edilmemiş)
-B30 Koridoru kiriş kenarları = 11,319 m2 (+) (Kamu zararı metraj hesabına dahil edilmemiş)
-B30 Koridoru kiriş kenarları = 0,603 m2 (+)
= 0,543 m2 (+)
= 0,549 m2 (+)
= 0,525 m2 (+) (Kamu zararı metraj hesabına = 0,618 m2 (+) dahil edilmemiş)
= 0,582 m2 (+)
= 0,957 m2 (+)
Toplam = 212,176 m2 (27.536-MSB.604 Pozlarından birisi ile ödenmesi gerekir)
Yukarıda bahsedilen hususlar doğrultusunda sadece 212,176 m2'lik alanda (koridor tavanları ve kiriş kenarları) 27.536-MSB.604 pozlarından biri ile ödeme yapılması gerekirken sehven 3709 pozu ile ödeme yapılmıştır.
Kamu zararının yukarıdaki metrajlar doğrultusunda yeniden hesaplanması gerekmektedir.
32/B maddesinde 23,081 poz no.lu "Profil demirlerden çatı makası yapılması ve yerine konulması" imalatının metraj cetvellerine çatı makası kapsamında yer almayan takviye ve güçlendirme için yapılan imalatlar ile kedi yolları olarak yapılan imalatların metraja dahil edildiği ancak bu imalatların 23,071 "Her türlü profil demirlerin münferit veya birleşik olarak hazırlanması ve yerine tespit edilmesi" pozundan ödenmesi gerektiği belirtilmektedir.
Söz konusu imalat; Cumhuriyet Müzesinin mevcut özgün ahşap çatkılı çatısında gerçekleştirilmiştir. Çatıdaki özgün ahşaplarda zaman içerisinde meydana gelen yorulmalar nedeniyle konusunda uzman kişilerden alınan raporlar doğrultusunda projelendirilmiş ve proje doğrultusunda güçlendirilmenin yapılmasına karar verilmiştir.
Çatı makası ile takviye-güçlendirme ve kedi yolları imalatları aynı atölyede projesindeki ve mahallindeki ölçümlere göre bire bir imal edilip iş mahalline getirilmiş olup yerine monte edilmesi ise çatının bir bölümü üstten itibaren açılarak çatı makası ile takviye-güçlendirme ve kedi yolları imalatları ile birlikte mevcut özgün ahşap dikme, aşık ve mertekler arasında itinalı bir şekilde etrafındaki tarihe tanıklık eden mevcut ahşaba zarar vermeden birlikte monte edilmiştir.
Çatı makasları monte edilip ondan sonra kedi yolları imalatları monte edilmemiştir. Her iki imalat atölye ortamında olduğu gibi monte edildiği mevcut çatı sistemine birlikte adapte edilmiştir.
Bu nedenle; kedi yolları makas alt başlıklarını birbirine bağlantısını sağlayan bağlantı elemanı görevini görmekte olup söz konusu imalatlar bir bütün olarak düşünülmeli ayrı ayrı düşünülerek ayrı pozlardan ödenmesi imalatın yapım şekline aykırıdır. Tüm bu imalatlar mevcut olan bir çatı sisteminin daha sağlıklı hale getirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. 23.081 ile 23.071 pozları ile tanımlanan imalatların tariflerinin incelenmesinde yeni tesis edilen çatılara uygun pozlar olduğu görülür. Bu nedenle ödemelerin iki ayrı pozdan değil tek bir pozdan ödenmesinde bir sakınca yoktur. Yukarıda bahsedilen nedenlerden dolayı bu şıkta kamu zararı olarak hesap edilen bedelin kaldırılması gerekmektedir.
Başkanlığınızca ara hakediş veya son hakediş raporu üzerinden (kesin hakediş değil) yapılan incelemelerde kamu zararı tespit edilmekte ve bununda ilgililerden tahsil edilmesi istenmektedir.
"Uygulama İşleri Genel Şartnamesinin "Kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesi" başlıklı 40’ıncı maddesinin 1’inci fıkrasında işin geçici kabulü yapıldıktan sonra, kesin hakediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına başlanır. Yüklenicinin kesin hakediş raporunun düzenlenmesinde geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmez ve kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlar esas alınır." denilmektedir.
Buna göre kesin hakediş raporu düzenlenmemiş işlerde tespit edilen kamu zararının ilgililere ödettirilmesi konusunda yeniden değerlendirme yapılması hususunda;
Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.”
Denilmektedir.
Sayıştay Başsavcılığının mütalaası;
“... Bakanlığı 2016 yılı hesabının 8’inci Dairede yargılanması sonucunda düzenlenen 11.07.2018 tarih ve 133 no.lu ilamın 32, 33 ve 34’üncü maddelerinde yer alan tazmin hükmünü temyiz eden ...'in ilgi yazı ekinde gönderilen 31.10.2018 tarihli dilekçesi ve ekleri incelendi.
Dilekçede,
1- İlamın 32/A maddesine ilişkin olarak ilamda, 3709 poz no.lu ''Kireç takviyeli alçı harcı ile duvar yüzeylerindeki mevcut sıvanın üzerine mala perdahlı ortalama 6 mm kalınlıkta alçı sıva yapılması'' imalatının metrajına tavan alçı sıvasının da dahil edildiği, tavan sıvası yapılması işi için 3709 pozu yerine 27.536-MSB.604 no.lu pozlardan birinin kullanılması gerektiği gerekçesiyle kamu zararına hükmolunmuş ise de, mahallinde yeniden yapılan incelemedeki tespitlere göre söz konusu imalatın Cumhuriyet Müzesinin bodrum katında yapıldığı ve rapor eki proje ve metraj cetvelinde belirtilen mekanların tavanlarının betonarme değil, ahşap çatkılı bağdadi sıvalı tavan olduğu, bu nedenle 285,753 m2’lik alanın tavan sıvasının 3709 pozundan ödenmesinde bir sakınca olmadığı; Bodrum kat koridorlarının tavanının ise betonarme tavan olması nedeniyle, 212,176 m2’lik alanda (koridor tavanları ve kiriş kenarları) 27.536-MSB.604 pozlarından biri ile ödeme yapılması gerekirken sehven 3709 pozundan ödendiği ifade edilmekte ve kamu zararının dilekçede belirtilen metrajlar doğrultusunda yeniden hesaplanması istenilmektedir.
Yargılama aşamasında ileri sürülmeyen yeni iddiaların incelenip değerlendirilmesi ve gerekirse kamu zararının yeniden tespitini teminen, hükmün bozularak dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmesinin,
2- İlamın 32/B maddesine ilişkin olarak ilamda, 23.081 poz no.lu ''Profil demirlerden çatı makası yapılması ve yerine konulması'' imalatının metraj cetvellerine, çatı makası kapsamında yer almayan takviye ve güçlendirme için yapılan imalatlar ile kedi yolları imalatının da dahil edildiği gerekçesiyle kamu zararına hükmolunmuş ise de, söz konusu imalatların mevcut olan bir çatı sisteminin daha sağlıklı hale getirilmesi amacıyla gerçekleştirildiği, 23.081 ve 23.071 pozları ile tanımlanan imalatların tariflerinin incelenmesinde yeni tesis edilen çatılara uygun pozlar olduğu, bundan dolayı da ödemelerin iki ayrı poz yerine, tek bir pozdan ödenmesinde bir sakınca olmadığı ileri sürülmekte ve tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.
Ayrıca, Sayıştay denetiminde ara hakedişler üzerinde yapılan incelemelerde kamu zararının tespit edilerek, tahsilinin istenildiği; kesin hakediş raporu düzenlenmemiş işlerde tespit edilen kamu zararının ilgililere ödettirilmesi konusunun ''Uygulama İşleri Genel Şartnamesi''nin 40’ıncı maddesinin 1’inci fıkrasında yer alan esaslar çerçevesinde, yeniden değerlendirmesi istenilmektedir.
Sayıştay yargısında kamu zararının tespitinde kesin hesap veya kesin kabul yapılıp yapılmadığının bir önemi bulunmamaktadır. Yapılacak olan düzeltme ve tahsilatlar Sayıştay yargılamalarının her aşamasında dikkate alınabilecektir. Diğer taraftan Sorumlu tarafından konunun esasına ilişkin olarak ileri sürülen hususlar, Dairece verilmiş olan tazmin kararının kaldırılmasını gerektirecek mahiyette görülmediğinden talebin reddedilerek tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin,
Uygun olacağı değerlendirilmektedir. Arz ederim.”
Şeklindedir.
İlamda Hakedişi Düzenleyen Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulan 44471 dosya no.lu (İnşaat Mühendisi) ... ve 44473 dosya no.lu (Mimar) ... ile İlamda Harcama Yetkilisi olarak sorumlu tutulan 44459 dosya no.lu (... Röl. ve Anıt. Md.) ...’nun temyiz talepleri ile ilgili Başsavcılık görüşü, (İnşaat Teknikeri) ...’in temyiz talebine ilişkin Başsavcılık görüşü ile aynıdır.
İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan (İnşaat Teknikeri) ...’e duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369’uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ;
1/A- 133 sayılı İlamın 32’nci maddesi A fıkrası ile;
... Proje İnş. Ltd. Şti.'nin yükleniminden bulunan; ... TL sözleşme bedelli "... Müzesi ve Genel Müdürlük (...) Sığınağının ... Yıllarına Sari Onarımı" İşi ile ilgili olarak;
3709 poz no.lu Kireç takviyeli alçı harcı ile duvar yüzeylerindeki mevcut sıvanın üzerine mala perdahlı ortalama 6 mm kalınlıkta alçı sıva yapılması işine ilişkin metraj cetvelleri ile fotoğrafların incelenmesi sonucunda birim fiyat tanımında yer alan işlemler (sarkmış sıva sökümü, uygulama yapılan zeminde rabitz tele kadar sıva paspası yapım işi gibi) yapılmadığı halde işçiliklerin yapılmış gibi ödenmesi ayrıca metrajlara tavan alçı sıvasının da dahil edilmesi sonucunda ... TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
3709 poz no.lu Kireç takviyeli alçı harcı ile duvar yüzeylerindeki mevcut sıvanın üzerine mala perdahlı ortalama 6 mm kalınlıkta alçı sıva yapılması işine ilişkin teknik tarifte; “Sarkmış sıvaların sökülerek, mevcut rabitz telinin mastarında düzeltilmesi, kireç harçla takviyeli alçının çelik mala ile duvar yüzeylerine itinalı şekilde çekilmesi, mastarında perdahlamasının yapılması işleminin parlak pürüzsüz bir yüzey elde edene kadar tekrarlanması için her türlü işçilik, malzeme, işyerindeki yatay -düşey taşıma, müteahhit karı ve genel giderler dahil 1m2 fiyatı...TL’dir.
ÖLÇÜ: Sıvanan yüzey m2 olarak hesaplanır.” Denilmektedir.
3709 no.lu poz ... Bakanlığına ait bir poz olup duvar yüzeylerine kireç takviyeli alçı harcı ile sıva yapılması işidir. Dolayısıyla duvar yüzeylerine yapılan sıva işlemlerinde ... Bakanlığına ait pozun kullanılmasında mevzuata aykırı bir durum bulunmamaktadır. Ancak yukarıda yer verilen teknik tariften de görüleceği üzere söz konusu poz kapsamında yapılan işler tavan sıvasını kapsamamaktadır ve tavan sıvası yapılması işi için 3709 no.lu poz yerine aşağıda tanımı ve teknik tarifi verilen 27.536-MSB.604 no.lu pozun kullanılması esastır.
27.536-MSB.604 no.lu Alçı tavan sıvası yapılması pozuna ilişkin teknik tarifte;
“Düzgün yüzeyli beton tavanlar iyice yıkanıp temizlendikten sonra yapı alçısı ve yeteri kadar su katılması sonucu elde edilen harç ile ortalama 1,2 cm kalınlığında sıvanın tahta mala ile bir kat yapılması için gerekli her türlü malzeme ve zayiat, işçilik, müteahhit karı ve genel giderler dahil 1m2 fiyatıdır.
Ölçü:1- Projedeki ölçülere göre, sıvanın bütün yüzler (boşluk yanları dahil) hesaplanır.
2- Bütün boşluklar ve diğer cins kaplama yüzeyleri düşülür.” Denilmektedir.
Yukarıda yer verilen teknik tarif ile söz konusu onarım işine ilişkin metrajların incelenmesi sonucunda, 524,69 m2’lik alanda tavan alçı sıvası yapıldığı ve bedelinin de 27.536 no.lu Alçı tavan sıvası yapılması pozu yerine 3709 no.lu hatalı pozdan ödendiği tespit edilmiştir.
Ancak savunmalardan anlaşılacağı üzere;
04.03.2015 tarihinde düzenlenen 1 (bir) no.lu hakediş raporuna giren 3709 pozunun metrajlarının yeniden değerlendirilmesi ile birlikte mahallinde de tekrar yapılan incelemelerde söz konusu imalatın Cumhuriyet Müzesinin bodrum katında (İdari birimlerin yer aldığı kat) yapıldığı ve rapor eki proje ve metraj cetvelinde belirtilen mekanların (B01-B02-B23-B24-B25-B26-B27-B28-B28/a-Z14) tavanları betonarme tavan olmayıp ahşap çatkılı bağdadi sıvalı tavandır. (Bu mekanların üst kısmına tekabül eden zemin kat teşhir odalarının zemin döşeme kaplamasının altı ahşap taşıyıcı kiriş üzeri ahşap döşeme kaplamasıdır.) Bu nedenle bu mekanların tavan sıvasının 3709 pozundan ödenmesinde bir sakınca yoktur.
Yapılan metraj hesaplamasına göre ahşap çatkılı bağdadi sıvalı tavan ölçüsünün; (Proje, metraj cetveli ve mahallinde yapılan incelemeler sonucu) Toplam = 285,753 m2 olduğu (bir başka deyişle 3709 pozundan ödenmesi gerektiği); buna karşılık Cumhuriyet Müzesi bodrum katının sadece koridor tavanının betonarme tavan olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle de koridor tavanlarının sıvasının bedelinin 27.536-MSB-604 pozlarından birinden ödenmesi gerekmektedir. Temyiz dilekçesinde gösterilen yeniden yapılan metraj hesaplamasına göre; (Proje, metraj cetveli ve mahallinde yapılan incelemeler sonucu) Toplam = 212,176 m2 imalatın 27.536-MSB.604 Pozlarından birisi ile ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda bahsedilen hususlar doğrultusunda sadece 212,176 m2'lik alanda (koridor tavanları ve kiriş kenarları) 27.536-MSB.604 pozlarından biri ile ödeme yapılması gerekirken sehven 3709 pozu ile ödeme yapılmıştır.
Sonuç olarak kamu zararının yukarıdaki metrajlar doğrultusunda yeniden hesaplanması gerekmektedir.
Bu itibarla, 133 sayılı ilamın 32’nci maddesinin A fıkrasıyla verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün yukarıda yer alan iddiaların incelenip değerlendirilmesi ve gerekirse kamu zararının yeniden hesaplanmasını teminen BOZULARAK dosyanın dairesine TEVDİİNE,
(Üye ...’nün “... Bakanlığınca sadece ödenek aktarımı yapılmış olup, denetim ve yargılamanın işi yaptıran ... Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (... YİKOB) üzerinden yapılması gerekirdi, bu nedenle İlam hükmünün bozularak Dairesine gönderilmesi gerekir” şeklindeki ilave görüşü, Üye ...’in “ilamda yer alan tazmin hükmünün kaldırılması gerekir”, yönündeki aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğu ile,
Karar verildiği 25.12.2019 tarih ve 47083 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.
İLAVE GÖRÜŞ
Üye ...’nün ilave görüşü;
Temyiz görüşmesi yapılan “... Müzesi ve Genel Müdürlük (...) Sığınağının Onarımı İşi” ile ilgili işlem ve ödemelerin ... Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından gerçekleştirildiği, ancak kurul gündeminde ... Bakanlığı 2016 yılı hesabına ait işlemlerin yer aldığı anlaşılmaktadır. Diğer bir ifade ile ... Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına ait hesap ve işlemler, ... Bakanlığına aitmiş gibi algılanarak bu Bakanlık hesabı bünyesinde yargılanmıştır.
Kanunlarla belirlenen sorumluların, hesap ve işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığının yargılama yoluyla kesin hükme bağlanması Sayıştay’ın görevidir. Bu görev ilke olarak denetçiler tarafından kamu idarelerinin o mali yıla ait hesap ve işlemlerinin denetimi sırasında tespit edilen kamu zararına ilişkin düzenlenen yargı raporu üzerinden gerçekleştirilir. Diğer bir ifade ile yargı raporu, denetçinin yetkilendirildiği idare ve hesap yılındaki işlemlerle sınırlı olarak hazırlanmalıdır. Nitekim bu esas Denetim Yönetmeliğinin 14’üncü maddesinin (a) bendinde de “Denetim cari yıl esası ile kamu idaresi temelinde yürütülür”, 44’üncü maddesinde “Sorgularda; her bir sorgu maddesinin üst kısmında denetlenen kurumun adı … gösterilir” denilmek suretiyle açıklığa kavuşturulmuştur. Her ne kadar 6085 sayılı Kanunun 6’ncı maddesinin 4’üncü fıkrası gereği “Sayıştay, kamu idarelerinin hesap, işlem ve faaliyetleri ile mallarını, hesap veya faaliyet dönemine bağlı olmaksızın yılı içinde veya yıllar itibariyle denetleyebileceği gibi sektör, program, proje ve konu bazında da denetleyebilir” se de bu özel bir yetkilendirme ile mümkündür. Bu bağlamda denetçinin, yetkilendirilmediği bir idareye ve hesap yılına ait işlemlerle ilgili yargı raporu hazırlama yetkisi bulunmadığı gibi, bu kapsamda hazırlanmış bir raporu ilgili dairenin de yargılama yetkisi bulunmamaktadır. Pek tabii ki denetim sırasında denetçinin yetki alanının dışında bir kamu zararı tespit etmesi ya da böyle bir kanaate ulaşması da mümkündür. Ancak böyle bir durumda Denetim Yönetmeliğinin 47’nci maddesi emsal alınarak durumun gerekçesiyle birlikte Sayıştay Başkanlığa bildirilmesi, kamu zararı iddiasının ilgili kamu idaresinin denetimini yapan denetim grup başkanlığı tarafından sonuçlandırılması, bu işlemin doğal sonucu olarak da konunun görevli yargı dairesi tarafından kesin hükme bağlanması gerekir.
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 61’inci maddesinde “Bu Kanunda yargılama usulüne ve kanun yollarına ilişkin hüküm bulunmayan hallerde 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri uygulanır” denilmektedir. 6100 sayılı Kanunun 447’nci maddesinde de “Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kanununun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır.” denilmekte olup, 6100 sayılı Kanunun 114’üncü maddesi gereği mahkemenin görevli olması bir dava şartıdır. 115’inci madde gereği “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir”.
Bir başkan ile altı üyeden kurulu Sayıştay Daireleri birer hesap mahkemesidir. Hesap mahkemesi olarak sorumluların hesap ve işlemlerine ilişkin düzenlenen yargılamaya esas raporlarda yer alan kamu zararına ilişkin hususları hükme bağlar. İhtisas dairelerini tespit etmek ve işleri dairelere dağıtmak Sayıştay Başkanının görevidir. “Denetçilerin Görev Yerlerinin Belirlenmesi Grupların Görev Alanı ve 2016 Yılı Denetimleri” konulu 2016/10 sayılı Başkanlık genelgesiyle İçişleri Bakanlığı hesap ve işlemlerinin denetimi 2 numaralı denetim grubuna verilmiş, Sayıştay Başkanlığının “Dairelerin Görev Dağılımı”na dair 19.3.2015 tarih ve 2015/5 no.lu genelge ile denetim gruplarının görev alanlarında yer almayan kamu idareleri, ilişkilendirildiği denetim grubunun raporlarının görüşüleceği dairenin görev alanında olacaktır, denilmek suretiyle Yatırırım Koordinasyon Başkanlıkları, İçişleri Bakanlığı hesapları ile ilişkilendirilmiş, İçişleri Bakanlığı hesabının yargılanması görevi de bu çerçevede Üçüncü Daireye verilmiştir. Oysa ... Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına ait söz konusu işlemler görevli Üçüncü Dairede değil, ... Bakanlığı hesabı içerisinde ele alınıp bu konuda görevli olmayan Sekizinci Dairede hükme bağlanmıştır. Diğer bir ifade ile Sekizinci Daire görevli olmadığı bir konuda hüküm tesis etmiştir.
Tüm bu açıklamalar çerçevesinde esasen Sekizinci Daire, re’sen bu davada kendisinin görevli olmadığı sonucuna vararak görevsizlik kararı vermeli ve kararında görevli olan Dairenin de hangi Daire olduğunu belirterek yargı raporunun görevli Daireye gönderilmesini teminen Başkanlığa iade etmeliydi. Ancak böyle bir yol izlenmeyerek konu Sekizinci Daire tarafından kesin hükme bağlanmıştır. 6100 sayılı Kanunun 353 ve 371’inci maddeleri gereği hükmü veren mahkemenin görevsiz olması istinaf ve temyiz sebebidir. Zira mahkemenin görevli olması bir dava şartıdır, dava şartlarına aykırılık bulunması da mutlak bir bozma sebebidir. Bu çerçevede Daire kararının bozulması gerekir.
Ancak mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. (6100/md.1) Oysa hesap mahkemelerinin görevi Sayıştay Başkanınca belirlenmektedir. Bu anlamda yargı raporunun da daireye başkan tarafından havale edildiği düşünüldüğünde, Sekizinci Dairenin de görevsiz sayılmayabileceği, buradaki daireler arası ilişkinin (Asliye Hukuk, Sulh Hukuk gibi) mahkemelerin görev alanı ile ilgili olmadığı, daireler arasındaki iş bölümü niteliğinde olduğu da söylenebilir. Bu nedenle 6100 sayılı Kanundaki yargılama usullerinin Sayıştay yargılamasında uygulanması hususu henüz literatürde tartışma konusu bile olmamışken, sırf görevsizlik gerekçesiyle kararın bozulması sorumlular açısından hakkaniyete uygun olmayabilir. Ancak çoğunluk gerekçesinde de ifade edildiği üzere konunun esası bozmayı gerektirdiğinden, öncelikle hükmü veren dairenin görevsizliği nedeniyle daire kararının bozulması uygun olur.
KARŞI OY GEREKÇESİ/AZINLIK GÖRÜŞÜ
Üye ...’in karşı oy gerekçesi;
Söz konusu yargılama ... Bakanlığı hesabı üzerinden yapılmış ise de, işin ... Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (... YİKOB) tarafından yaptırıldığı anlaşılmaktadır. Burada, ... Bakanlığınca sadece ödenek aktarımı yapılmış olup, denetim ve yargılamanın işi yaptıran ... Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (... YİKOB) üzerinden yapılması gerekirdi, bu nedenle İlam hükmünün kaldırılması gerekir.
1- 133 sayılı İlamın 32’nci maddesiyle; ... Proje İnş. Ltd. Şti.'nin yükleniminden bulunan; ... TL sözleşme bedelli "... Müzesi ve Genel Müdürlük (...) Sığınağının ... Yıllarına Sari Onarımı" İşi ile ilgili olarak;
A- 3709 poz no.lu Kireç takviyeli alçı harcı ile duvar yüzeylerindeki mevcut sıvanın üzerine mala perdahlı ortalama 6 mm kalınlıkta alçı sıva yapılması işine ilişkin metraj cetvelleri ile fotoğrafların incelenmesi sonucunda birim fiyat tanımında yer alan işlemler (sarkmış sıva sökümü, uygulama yapılan zeminde rabitz tele kadar sıva paspası yapım işi gibi) yapılmadığı halde işçiliklerin yapılmış gibi ödenmesi ayrıca metrajlara tavan alçı sıvasının da dahil edilmesi sonucunda ... TL,
B- Y.23.081 poz no.lu Profil demirlerinden çatı makası yapılması ve yerine konulması işine ilişkin metraj cetvellerinin incelenmesinde, çatı makası kapsamında yer almayan takviye ve güçlendirme için yapılan imalatlar ile kedi yolları olarak yapılan imalatların da metraja dahil edilmesi sonucunda ... TL,
Olmak üzere toplam ... TL + ... TL = ... TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Sorumluların temyiz dilekçelerinde;
İlamda Hakedişi Düzenleyen Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulan (İnşaat Teknikeri) ..., 44471 dosya no.lu (İnşaat Mühendisi) ... ve 44471 dosya no.lu (Mimar) ... ile İlamda Harcama Yetkilisi olarak sorumlu tutulan 44459 dosya no.lu (... Röl. ve Anıt. Md.) ...’nun aynı mahiyetteki temyiz dilekçelerinde;
“... Proje İnş. Ltd. Şti.'nin yükleniminden bulunan; ... TL sözleşme bedelli "... Müzesi ve Genel Müdürlük (...) Sığınağının ... Yıllarına Sari Onarımı" işinde ilgi yazınız eki 32'sıra no.lu ilamın;
32/A maddesinde 3709 poz no.lu "Kireç takviyeli alçı harcı ile duvar yüzeylerindeki mevcut sıvanın üzerine mala perdahlı ortalama 6 mm kalınlıkta alçı sıva yapılması" imalatının metrajına tavan alçı sıvasının da dahil edildiği tavan sıvası yapılması işi için 3709 pozu yerine 27.536-MSB.604 no.lu pozlardan birinin kullanılması gerektiği belirtilmektedir.
04.03.2015 tarihinde düzenlenen 1 (bir) no.lu hakediş raporuna giren 3709 pozunun metrajlarının yeniden değerlendirilmesi ile birlikte mahallinde de tekrar yapılan incelemelerde söz konusu imalatın Cumhuriyet Müzesinin bodrum katında (İdari birimlerin yer aldığı kat) yapıldığı ve raporumuz eki proje ve metraj cetvelinde belirtilen mekanların (B01-B02-B23-B24-B25-B26-B27-B28-B28/a-Z14) tavanları betonarme tavan olmayıp ahşap çatkılı bağdadi sıvalı tavandır. (Bu mekanların üst kısmına tekabül eden zemin kat teşhir odalarının zemin döşeme kaplamasının altı ahşap taşıyıcı kiriş üzeri ahşap döşeme kaplamasıdır.)
Bu nedenle bu mekanların tavan sıvasının 3709 pozundan ödenmesinde bir sakınca yoktur.
Yeniden yapılan metraj hesaplaması; (Proje, metraj cetveli ve mahallinde yapılan incelemeler sonucu)
-B01 Personel odası tavanı = 19,741 m2
-B24 Ofis tavanı = 27,709 m2
-B25 Ofis tavanı = 64,974 m2
-B26 Ofis tavanı = 27,660 m2
-B27 Ofis tavanı = 30,024 m2
-B28 Ofis tavanı = 30,987 m2
-B23 Ofis tavanı = 22,341 m2
-B02 Çay ocağı tavanı = 16,445 m2
-B01 Personel odası tavanı= 12.210 m2
-Z14 Depo tavanı = 13,386 m2
-B28 Ofis duvarı = 12,524 rn2 (-) (Kamu zararı metraj hesabında yanlışlıkla tavan olarak alınmış)
-B28/a Ofis duvarı = 14,603 m2 (-) (Kamu zararı metraj hesabında yanlışlıkla tavan olarak alınmış)
-B23 Ofis duvarı = 17,562 m2 (-) (Kamu zararı metraj hesabında yanlışlıkla tavan olarak alınmış)
-B27 Ofis duvarı = 14,931 m2 (-) (Kamu zararı metraj hesabında yanlışlıkla tavan olarak alınmış)
-B27 Ofis duvarı = 14,634 m2 (-) (Kamu zararı metraj hesabında yanlışlıkla tavan olarak alınmış)
-B28/a Ofis tavanı = 16,329 m2(+) (Kamu zararı metraj hesabına dahil edilmemiş)
-B25 Kütüphane kapı üzeri tavanı= 0,665 m2 (+) (Kamu zararı metraj hesabına dahil edilmemiş)
-B27 Ofis kapı üzeri tavanı = 1,680 m2 (+) (Kamu zararı metraj hesabına dahil edilmemiş)
-B28/a Ofis kapı üzeri tavanı = 0,653 m2 (+) (Kamu zararı metraj hesabına dahil edilmemiş)
-B28/a Ofis pencere tavanı = 0,351 m2 (+) (Kamu zararı metraj hesabına dahil edilmemiş)
-B01 Personel odası kapı üzeri tavam= 0,598 rn2 (+) (Kamu zararı metraj hesabına dahil edilmemiş)
Toplam = 285,753 m2 (3709 pozundan ödenmesi gerekir)
Cumhuriyet Müzesi bodrum katının koridorlarının tavanı betonarme tavandır. (Bu mekanların üst kısmına tekabül eden zemin kat koridoru döşeme kaplamasının mermer olması.)
Bu nedenle de koridor tavanlarının sıvasının 27.536-MSB-604 pozlarından birinden ödenmesi gerekmektedir.
Yeniden yapılan metraj hesaplaması; (Proje, metraj cetveli ve mahallinde yapılan incelemeler sonucu)
-B21 Koridor tavanı = 83,520 m2
-B30 Koridor tavanı = 101,440 m2
-B21 Koridor kiriş kenarları = 11,520 m2 (+) (Kamu zararı metraj hesabına dahil edilmemiş)
-B30 Koridoru kiriş kenarları = 11,319 m2 (+) (Kamu zararı metraj hesabına dahil edilmemiş)
-B30 Koridoru kiriş kenarları = 0,603 m2 (+)
= 0,543 m2 (+)
= 0,549 m2 (+)
= 0,525 m2 (+) (Kamu zararı metraj hesabına = 0,618 m2 (+) dahil edilmemiş)
= 0,582 m2 (+)
= 0,957 m2 (+)
Toplam = 212,176 m2 (27.536-MSB.604 Pozlarından birisi ile ödenmesi gerekir)
Yukarıda bahsedilen hususlar doğrultusunda sadece 212,176 m2'lik alanda (koridor tavanları ve kiriş kenarları) 27.536-MSB.604 pozlarından biri ile ödeme yapılması gerekirken sehven 3709 pozu ile ödeme yapılmıştır.
Kamu zararının yukarıdaki metrajlar doğrultusunda yeniden hesaplanması gerekmektedir.
32/B maddesinde 23,081 poz no.lu "Profil demirlerden çatı makası yapılması ve yerine konulması" imalatının metraj cetvellerine çatı makası kapsamında yer almayan takviye ve güçlendirme için yapılan imalatlar ile kedi yolları olarak yapılan imalatların metraja dahil edildiği ancak bu imalatların 23,071 "Her türlü profil demirlerin münferit veya birleşik olarak hazırlanması ve yerine tespit edilmesi" pozundan ödenmesi gerektiği belirtilmektedir.
Söz konusu imalat; Cumhuriyet Müzesinin mevcut özgün ahşap çatkılı çatısında gerçekleştirilmiştir. Çatıdaki özgün ahşaplarda zaman içerisinde meydana gelen yorulmalar nedeniyle konusunda uzman kişilerden alınan raporlar doğrultusunda projelendirilmiş ve proje doğrultusunda güçlendirilmenin yapılmasına karar verilmiştir.
Çatı makası ile takviye-güçlendirme ve kedi yolları imalatları aynı atölyede projesindeki ve mahallindeki ölçümlere göre bire bir imal edilip iş mahalline getirilmiş olup yerine monte edilmesi ise çatının bir bölümü üstten itibaren açılarak çatı makası ile takviye-güçlendirme ve kedi yolları imalatları ile birlikte mevcut özgün ahşap dikme, aşık ve mertekler arasında itinalı bir şekilde etrafındaki tarihe tanıklık eden mevcut ahşaba zarar vermeden birlikte monte edilmiştir.
Çatı makasları monte edilip ondan sonra kedi yolları imalatları monte edilmemiştir. Her iki imalat atölye ortamında olduğu gibi monte edildiği mevcut çatı sistemine birlikte adapte edilmiştir.
Bu nedenle; kedi yolları makas alt başlıklarını birbirine bağlantısını sağlayan bağlantı elemanı görevini görmekte olup söz konusu imalatlar bir bütün olarak düşünülmeli ayrı ayrı düşünülerek ayrı pozlardan ödenmesi imalatın yapım şekline aykırıdır. Tüm bu imalatlar mevcut olan bir çatı sisteminin daha sağlıklı hale getirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. 23.081 ile 23.071 pozları ile tanımlanan imalatların tariflerinin incelenmesinde yeni tesis edilen çatılara uygun pozlar olduğu görülür. Bu nedenle ödemelerin iki ayrı pozdan değil tek bir pozdan ödenmesinde bir sakınca yoktur. Yukarıda bahsedilen nedenlerden dolayı bu şıkta kamu zararı olarak hesap edilen bedelin kaldırılması gerekmektedir.
Başkanlığınızca ara hakediş veya son hakediş raporu üzerinden (kesin hakediş değil) yapılan incelemelerde kamu zararı tespit edilmekte ve bununda ilgililerden tahsil edilmesi istenmektedir.
"Uygulama İşleri Genel Şartnamesinin "Kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesi" başlıklı 40’ıncı maddesinin 1’inci fıkrasında işin geçici kabulü yapıldıktan sonra, kesin hakediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına başlanır. Yüklenicinin kesin hakediş raporunun düzenlenmesinde geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmez ve kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlar esas alınır." denilmektedir.
Buna göre kesin hakediş raporu düzenlenmemiş işlerde tespit edilen kamu zararının ilgililere ödettirilmesi konusunda yeniden değerlendirme yapılması hususunda;
Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.”
Denilmektedir.
Sayıştay Başsavcılığının mütalaası;
“... Bakanlığı 2016 yılı hesabının 8’inci Dairede yargılanması sonucunda düzenlenen 11.07.2018 tarih ve 133 no.lu ilamın 32, 33 ve 34’üncü maddelerinde yer alan tazmin hükmünü temyiz eden ...'in ilgi yazı ekinde gönderilen 31.10.2018 tarihli dilekçesi ve ekleri incelendi.
Dilekçede,
1- İlamın 32/A maddesine ilişkin olarak ilamda, 3709 poz no.lu ''Kireç takviyeli alçı harcı ile duvar yüzeylerindeki mevcut sıvanın üzerine mala perdahlı ortalama 6 mm kalınlıkta alçı sıva yapılması'' imalatının metrajına tavan alçı sıvasının da dahil edildiği, tavan sıvası yapılması işi için 3709 pozu yerine 27.536-MSB.604 no.lu pozlardan birinin kullanılması gerektiği gerekçesiyle kamu zararına hükmolunmuş ise de, mahallinde yeniden yapılan incelemedeki tespitlere göre söz konusu imalatın Cumhuriyet Müzesinin bodrum katında yapıldığı ve rapor eki proje ve metraj cetvelinde belirtilen mekanların tavanlarının betonarme değil, ahşap çatkılı bağdadi sıvalı tavan olduğu, bu nedenle 285,753 m2’lik alanın tavan sıvasının 3709 pozundan ödenmesinde bir sakınca olmadığı; Bodrum kat koridorlarının tavanının ise betonarme tavan olması nedeniyle, 212,176 m2’lik alanda (koridor tavanları ve kiriş kenarları) 27.536-MSB.604 pozlarından biri ile ödeme yapılması gerekirken sehven 3709 pozundan ödendiği ifade edilmekte ve kamu zararının dilekçede belirtilen metrajlar doğrultusunda yeniden hesaplanması istenilmektedir.
Yargılama aşamasında ileri sürülmeyen yeni iddiaların incelenip değerlendirilmesi ve gerekirse kamu zararının yeniden tespitini teminen, hükmün bozularak dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmesinin,
2- İlamın 32/B maddesine ilişkin olarak ilamda, 23.081 poz no.lu ''Profil demirlerden çatı makası yapılması ve yerine konulması'' imalatının metraj cetvellerine, çatı makası kapsamında yer almayan takviye ve güçlendirme için yapılan imalatlar ile kedi yolları imalatının da dahil edildiği gerekçesiyle kamu zararına hükmolunmuş ise de, söz konusu imalatların mevcut olan bir çatı sisteminin daha sağlıklı hale getirilmesi amacıyla gerçekleştirildiği, 23.081 ve 23.071 pozları ile tanımlanan imalatların tariflerinin incelenmesinde yeni tesis edilen çatılara uygun pozlar olduğu, bundan dolayı da ödemelerin iki ayrı poz yerine, tek bir pozdan ödenmesinde bir sakınca olmadığı ileri sürülmekte ve tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.
Ayrıca, Sayıştay denetiminde ara hakedişler üzerinde yapılan incelemelerde kamu zararının tespit edilerek, tahsilinin istenildiği; kesin hakediş raporu düzenlenmemiş işlerde tespit edilen kamu zararının ilgililere ödettirilmesi konusunun ''Uygulama İşleri Genel Şartnamesi''nin 40’ıncı maddesinin 1’inci fıkrasında yer alan esaslar çerçevesinde, yeniden değerlendirmesi istenilmektedir.
Sayıştay yargısında kamu zararının tespitinde kesin hesap veya kesin kabul yapılıp yapılmadığının bir önemi bulunmamaktadır. Yapılacak olan düzeltme ve tahsilatlar Sayıştay yargılamalarının her aşamasında dikkate alınabilecektir. Diğer taraftan Sorumlu tarafından konunun esasına ilişkin olarak ileri sürülen hususlar, Dairece verilmiş olan tazmin kararının kaldırılmasını gerektirecek mahiyette görülmediğinden talebin reddedilerek tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin,
Uygun olacağı değerlendirilmektedir. Arz ederim.”
Şeklindedir.
İlamda Hakedişi Düzenleyen Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulan 44471 dosya no.lu (İnşaat Mühendisi) ... ve 44473 dosya no.lu (Mimar) ... ile İlamda Harcama Yetkilisi olarak sorumlu tutulan 44459 dosya no.lu (... Röl. ve Anıt. Md.) ...’nun temyiz talepleri ile ilgili Başsavcılık görüşü, (İnşaat Teknikeri) ...’in temyiz talebine ilişkin Başsavcılık görüşü ile aynıdır.
İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan (İnşaat Teknikeri) ...’e duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369’uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ;
1/A- 133 sayılı İlamın 32’nci maddesi A fıkrası ile;
... Proje İnş. Ltd. Şti.'nin yükleniminden bulunan; ... TL sözleşme bedelli "... Müzesi ve Genel Müdürlük (...) Sığınağının ... Yıllarına Sari Onarımı" İşi ile ilgili olarak;
3709 poz no.lu Kireç takviyeli alçı harcı ile duvar yüzeylerindeki mevcut sıvanın üzerine mala perdahlı ortalama 6 mm kalınlıkta alçı sıva yapılması işine ilişkin metraj cetvelleri ile fotoğrafların incelenmesi sonucunda birim fiyat tanımında yer alan işlemler (sarkmış sıva sökümü, uygulama yapılan zeminde rabitz tele kadar sıva paspası yapım işi gibi) yapılmadığı halde işçiliklerin yapılmış gibi ödenmesi ayrıca metrajlara tavan alçı sıvasının da dahil edilmesi sonucunda ... TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
3709 poz no.lu Kireç takviyeli alçı harcı ile duvar yüzeylerindeki mevcut sıvanın üzerine mala perdahlı ortalama 6 mm kalınlıkta alçı sıva yapılması işine ilişkin teknik tarifte; “Sarkmış sıvaların sökülerek, mevcut rabitz telinin mastarında düzeltilmesi, kireç harçla takviyeli alçının çelik mala ile duvar yüzeylerine itinalı şekilde çekilmesi, mastarında perdahlamasının yapılması işleminin parlak pürüzsüz bir yüzey elde edene kadar tekrarlanması için her türlü işçilik, malzeme, işyerindeki yatay -düşey taşıma, müteahhit karı ve genel giderler dahil 1m2 fiyatı...TL’dir.
ÖLÇÜ: Sıvanan yüzey m2 olarak hesaplanır.” Denilmektedir.
3709 no.lu poz ... Bakanlığına ait bir poz olup duvar yüzeylerine kireç takviyeli alçı harcı ile sıva yapılması işidir. Dolayısıyla duvar yüzeylerine yapılan sıva işlemlerinde ... Bakanlığına ait pozun kullanılmasında mevzuata aykırı bir durum bulunmamaktadır. Ancak yukarıda yer verilen teknik tariften de görüleceği üzere söz konusu poz kapsamında yapılan işler tavan sıvasını kapsamamaktadır ve tavan sıvası yapılması işi için 3709 no.lu poz yerine aşağıda tanımı ve teknik tarifi verilen 27.536-MSB.604 no.lu pozun kullanılması esastır.
27.536-MSB.604 no.lu Alçı tavan sıvası yapılması pozuna ilişkin teknik tarifte;
“Düzgün yüzeyli beton tavanlar iyice yıkanıp temizlendikten sonra yapı alçısı ve yeteri kadar su katılması sonucu elde edilen harç ile ortalama 1,2 cm kalınlığında sıvanın tahta mala ile bir kat yapılması için gerekli her türlü malzeme ve zayiat, işçilik, müteahhit karı ve genel giderler dahil 1m2 fiyatıdır.
Ölçü:1- Projedeki ölçülere göre, sıvanın bütün yüzler (boşluk yanları dahil) hesaplanır.
2- Bütün boşluklar ve diğer cins kaplama yüzeyleri düşülür.” Denilmektedir.
Yukarıda yer verilen teknik tarif ile söz konusu onarım işine ilişkin metrajların incelenmesi sonucunda, 524,69 m2’lik alanda tavan alçı sıvası yapıldığı ve bedelinin de 27.536 no.lu Alçı tavan sıvası yapılması pozu yerine 3709 no.lu hatalı pozdan ödendiği tespit edilmiştir.
Ancak savunmalardan anlaşılacağı üzere;
04.03.2015 tarihinde düzenlenen 1 (bir) no.lu hakediş raporuna giren 3709 pozunun metrajlarının yeniden değerlendirilmesi ile birlikte mahallinde de tekrar yapılan incelemelerde söz konusu imalatın Cumhuriyet Müzesinin bodrum katında (İdari birimlerin yer aldığı kat) yapıldığı ve rapor eki proje ve metraj cetvelinde belirtilen mekanların (B01-B02-B23-B24-B25-B26-B27-B28-B28/a-Z14) tavanları betonarme tavan olmayıp ahşap çatkılı bağdadi sıvalı tavandır. (Bu mekanların üst kısmına tekabül eden zemin kat teşhir odalarının zemin döşeme kaplamasının altı ahşap taşıyıcı kiriş üzeri ahşap döşeme kaplamasıdır.) Bu nedenle bu mekanların tavan sıvasının 3709 pozundan ödenmesinde bir sakınca yoktur.
Yapılan metraj hesaplamasına göre ahşap çatkılı bağdadi sıvalı tavan ölçüsünün; (Proje, metraj cetveli ve mahallinde yapılan incelemeler sonucu) Toplam = 285,753 m2 olduğu (bir başka deyişle 3709 pozundan ödenmesi gerektiği); buna karşılık Cumhuriyet Müzesi bodrum katının sadece koridor tavanının betonarme tavan olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle de koridor tavanlarının sıvasının bedelinin 27.536-MSB-604 pozlarından birinden ödenmesi gerekmektedir. Temyiz dilekçesinde gösterilen yeniden yapılan metraj hesaplamasına göre; (Proje, metraj cetveli ve mahallinde yapılan incelemeler sonucu) Toplam = 212,176 m2 imalatın 27.536-MSB.604 Pozlarından birisi ile ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda bahsedilen hususlar doğrultusunda sadece 212,176 m2'lik alanda (koridor tavanları ve kiriş kenarları) 27.536-MSB.604 pozlarından biri ile ödeme yapılması gerekirken sehven 3709 pozu ile ödeme yapılmıştır.
Sonuç olarak kamu zararının yukarıdaki metrajlar doğrultusunda yeniden hesaplanması gerekmektedir.
Bu itibarla, 133 sayılı ilamın 32’nci maddesinin A fıkrasıyla verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün yukarıda yer alan iddiaların incelenip değerlendirilmesi ve gerekirse kamu zararının yeniden hesaplanmasını teminen BOZULARAK dosyanın dairesine TEVDİİNE,
(Üye ...’nün “... Bakanlığınca sadece ödenek aktarımı yapılmış olup, denetim ve yargılamanın işi yaptıran ... Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (... YİKOB) üzerinden yapılması gerekirdi, bu nedenle İlam hükmünün bozularak Dairesine gönderilmesi gerekir” şeklindeki ilave görüşü, Üye ...’in “ilamda yer alan tazmin hükmünün kaldırılması gerekir”, yönündeki aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğu ile,
Karar verildiği 25.12.2019 tarih ve 47083 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.
İLAVE GÖRÜŞ
Üye ...’nün ilave görüşü;
Temyiz görüşmesi yapılan “... Müzesi ve Genel Müdürlük (...) Sığınağının Onarımı İşi” ile ilgili işlem ve ödemelerin ... Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından gerçekleştirildiği, ancak kurul gündeminde ... Bakanlığı 2016 yılı hesabına ait işlemlerin yer aldığı anlaşılmaktadır. Diğer bir ifade ile ... Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına ait hesap ve işlemler, ... Bakanlığına aitmiş gibi algılanarak bu Bakanlık hesabı bünyesinde yargılanmıştır.
Kanunlarla belirlenen sorumluların, hesap ve işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığının yargılama yoluyla kesin hükme bağlanması Sayıştay’ın görevidir. Bu görev ilke olarak denetçiler tarafından kamu idarelerinin o mali yıla ait hesap ve işlemlerinin denetimi sırasında tespit edilen kamu zararına ilişkin düzenlenen yargı raporu üzerinden gerçekleştirilir. Diğer bir ifade ile yargı raporu, denetçinin yetkilendirildiği idare ve hesap yılındaki işlemlerle sınırlı olarak hazırlanmalıdır. Nitekim bu esas Denetim Yönetmeliğinin 14’üncü maddesinin (a) bendinde de “Denetim cari yıl esası ile kamu idaresi temelinde yürütülür”, 44’üncü maddesinde “Sorgularda; her bir sorgu maddesinin üst kısmında denetlenen kurumun adı … gösterilir” denilmek suretiyle açıklığa kavuşturulmuştur. Her ne kadar 6085 sayılı Kanunun 6’ncı maddesinin 4’üncü fıkrası gereği “Sayıştay, kamu idarelerinin hesap, işlem ve faaliyetleri ile mallarını, hesap veya faaliyet dönemine bağlı olmaksızın yılı içinde veya yıllar itibariyle denetleyebileceği gibi sektör, program, proje ve konu bazında da denetleyebilir” se de bu özel bir yetkilendirme ile mümkündür. Bu bağlamda denetçinin, yetkilendirilmediği bir idareye ve hesap yılına ait işlemlerle ilgili yargı raporu hazırlama yetkisi bulunmadığı gibi, bu kapsamda hazırlanmış bir raporu ilgili dairenin de yargılama yetkisi bulunmamaktadır. Pek tabii ki denetim sırasında denetçinin yetki alanının dışında bir kamu zararı tespit etmesi ya da böyle bir kanaate ulaşması da mümkündür. Ancak böyle bir durumda Denetim Yönetmeliğinin 47’nci maddesi emsal alınarak durumun gerekçesiyle birlikte Sayıştay Başkanlığa bildirilmesi, kamu zararı iddiasının ilgili kamu idaresinin denetimini yapan denetim grup başkanlığı tarafından sonuçlandırılması, bu işlemin doğal sonucu olarak da konunun görevli yargı dairesi tarafından kesin hükme bağlanması gerekir.
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 61’inci maddesinde “Bu Kanunda yargılama usulüne ve kanun yollarına ilişkin hüküm bulunmayan hallerde 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri uygulanır” denilmektedir. 6100 sayılı Kanunun 447’nci maddesinde de “Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kanununun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır.” denilmekte olup, 6100 sayılı Kanunun 114’üncü maddesi gereği mahkemenin görevli olması bir dava şartıdır. 115’inci madde gereği “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir”.
Bir başkan ile altı üyeden kurulu Sayıştay Daireleri birer hesap mahkemesidir. Hesap mahkemesi olarak sorumluların hesap ve işlemlerine ilişkin düzenlenen yargılamaya esas raporlarda yer alan kamu zararına ilişkin hususları hükme bağlar. İhtisas dairelerini tespit etmek ve işleri dairelere dağıtmak Sayıştay Başkanının görevidir. “Denetçilerin Görev Yerlerinin Belirlenmesi Grupların Görev Alanı ve 2016 Yılı Denetimleri” konulu 2016/10 sayılı Başkanlık genelgesiyle İçişleri Bakanlığı hesap ve işlemlerinin denetimi 2 numaralı denetim grubuna verilmiş, Sayıştay Başkanlığının “Dairelerin Görev Dağılımı”na dair 19.3.2015 tarih ve 2015/5 no.lu genelge ile denetim gruplarının görev alanlarında yer almayan kamu idareleri, ilişkilendirildiği denetim grubunun raporlarının görüşüleceği dairenin görev alanında olacaktır, denilmek suretiyle Yatırırım Koordinasyon Başkanlıkları, İçişleri Bakanlığı hesapları ile ilişkilendirilmiş, İçişleri Bakanlığı hesabının yargılanması görevi de bu çerçevede Üçüncü Daireye verilmiştir. Oysa ... Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına ait söz konusu işlemler görevli Üçüncü Dairede değil, ... Bakanlığı hesabı içerisinde ele alınıp bu konuda görevli olmayan Sekizinci Dairede hükme bağlanmıştır. Diğer bir ifade ile Sekizinci Daire görevli olmadığı bir konuda hüküm tesis etmiştir.
Tüm bu açıklamalar çerçevesinde esasen Sekizinci Daire, re’sen bu davada kendisinin görevli olmadığı sonucuna vararak görevsizlik kararı vermeli ve kararında görevli olan Dairenin de hangi Daire olduğunu belirterek yargı raporunun görevli Daireye gönderilmesini teminen Başkanlığa iade etmeliydi. Ancak böyle bir yol izlenmeyerek konu Sekizinci Daire tarafından kesin hükme bağlanmıştır. 6100 sayılı Kanunun 353 ve 371’inci maddeleri gereği hükmü veren mahkemenin görevsiz olması istinaf ve temyiz sebebidir. Zira mahkemenin görevli olması bir dava şartıdır, dava şartlarına aykırılık bulunması da mutlak bir bozma sebebidir. Bu çerçevede Daire kararının bozulması gerekir.
Ancak mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. (6100/md.1) Oysa hesap mahkemelerinin görevi Sayıştay Başkanınca belirlenmektedir. Bu anlamda yargı raporunun da daireye başkan tarafından havale edildiği düşünüldüğünde, Sekizinci Dairenin de görevsiz sayılmayabileceği, buradaki daireler arası ilişkinin (Asliye Hukuk, Sulh Hukuk gibi) mahkemelerin görev alanı ile ilgili olmadığı, daireler arasındaki iş bölümü niteliğinde olduğu da söylenebilir. Bu nedenle 6100 sayılı Kanundaki yargılama usullerinin Sayıştay yargılamasında uygulanması hususu henüz literatürde tartışma konusu bile olmamışken, sırf görevsizlik gerekçesiyle kararın bozulması sorumlular açısından hakkaniyete uygun olmayabilir. Ancak çoğunluk gerekçesinde de ifade edildiği üzere konunun esası bozmayı gerektirdiğinden, öncelikle hükmü veren dairenin görevsizliği nedeniyle daire kararının bozulması uygun olur.
KARŞI OY GEREKÇESİ/AZINLIK GÖRÜŞÜ
Üye ...’in karşı oy gerekçesi;
Söz konusu yargılama ... Bakanlığı hesabı üzerinden yapılmış ise de, işin ... Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (... YİKOB) tarafından yaptırıldığı anlaşılmaktadır. Burada, ... Bakanlığınca sadece ödenek aktarımı yapılmış olup, denetim ve yargılamanın işi yaptıran ... Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (... YİKOB) üzerinden yapılması gerekirdi, bu nedenle İlam hükmünün kaldırılması gerekir.