TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1122 sayılı ilamın 5. maddesi ile Belediye Başkanlığınca Esenyurt 28. pafta 7208 numaralı parselde yapılan imar uygulaması sonucu Yaşar Karadeniz’e ait bir kısım arsanın donatım alanına dahil edildiği ve donatı alanına dahil edilen arsa için takdir edilen bedelin taşınmazın gerçek bedelinin çok altında olması sebebiyle adı geçen tarafından açılan dava sonucunda takdir edilen bedelin geç ödenmesi nedeniyle belediye bütçesinden yersiz olarak faiz ve diğer masraf olarak fuzulen ödenen 5.405.605.000 liraya tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; İçişleri Bakanlığı Kontrolörlerince düzenlenen teftiş layihasının konuya ilişkin 69.maddesinde "fazla ödenen bu miktarın, asıl alacağın ödenmesi gereken tarihte, Esenyurt Belediye tüzel kişiliğini temsil eden Belediye Başkanı Gürbüz Çapan adına kişi borcuna alınarak tahsili sağlanmalıdır." Denildiğini, Esenyurt Belediye Başkanlığınca Büyükçekmece Kaymakamlığına yazılan 15/06/2001 tarih ve 1009 sayılı yazıda Hesap işleri Müdür Vekili olarak görev yapan Şükrü TAŞ'ın 05.06.2001 tarihinde Devlet Güvenlik Mahkemesi (D.G.M) tarafından tutuklanarak göz altına alındığını ve yine aynı yasanın 140.maddesine istinaden görevinden uzaklaştırıldığını, Başkanlık Makamının 05/06/2001 tarih ve 930 sayılı yazısıyla ölçü ayar memuru kadrosunda bulunan Ayşe Yalçın'ın hizmet gereği 05/06/2001 tarihinden itibaren Hesap İşleri ve Gelirler Müdürlüğü Vekili olarak atandığını, görev yaptığı dönemin 05/06/2001 tarihinde başlayıp, esas saymanın görevine iade edildiği tarih olan 01/05/2002 tarihine kadar geçici olarak devam ettiğini, bu dönemde Hesap İşleri Müdürlüğüne intikal eden bir alacak olmadığını, yalnızca 21/01/2002 tarihinde ilgilinin Vakıflar Bankasına haciz koydurması üzerine konun saymanlığınca anlaşıldığını ve derhal aynı günde ödeme yapıldığını, daha sonra Başkanlık makamının 01.05.2002 tarih ve 482 sayılı oluruyla dilekçesine istinaden Şükrü Taş'ın 01.05.2002 tarihinde 657 sayılı Kanunun 144.maddesine istinaden görevine başlatıldığını,

İlamda 05/06/2001 tarihinde göreve başlayan sayman vekili Ayşe Yalçın'ın adına da kişi borcu çıkarılmasının hakkaniyet ve mevzuat hükümleriyle bağdaşmadığını, görevden uzaklaştırılan ve tutuklanan saymanın tutukluluk ve görevden uzaklaştırılmasına ilişkin sürenin ne kadar olduğuna dair tarafına başkanlıkça bildirim yapılmadığını, sözlü görüşmelerde ilgilinin her an görevine döneceğinin ifade edildiğini, bu nedenle de idarece devir teslim işlemleri yapılmadığını,

Mülga Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliğinin Saymanlar Arasında Devir İşlemlerine ilişkin 201.maddesi uyarınca tutuklanan saymanın devir vermediğinden tarafına bir devir işleminin yapılmadığını, bu nedenle devir alınmayan işlemlerden dolayı sorumlu tutulmaması gerektiğini, tetkik imkânı oluşmadığını, Yönetmeliğin anılan maddesinde belirtildiği üzere tutukluluk durumunda başkanlıkça bir kurul da oluşturulmadığını ve yine önceki sayman Şükrü Taş'ın göreve iadesiyle hesapların ona bırakıldığını, yukarda yazılı işlemleri inceleyen bakanlık Kontrolörleri bu nedenleri dikkate alarak sayman vekili olarak geçici görev yaptığı bir yıllık döneme denk gelen bu ödemede adına kişi borcu önermediğini ve sorumluluğun başkana ait olduğunu raporlarında belirttiğini,

Henüz bir ölçü ayar memuru iken kendisine tevdi edilen hem gelir hem de hesap işleri müdürlüğü görevlerini geçici bir süre için istemediği halde görevlendirildiğini, sayman vekilliğinden memur olması hasebiyle kaçınamadığını, 1998 yılında devam eden ve Belediyelerinin hukuk işlerince takip edilen bedel artırımına ilişkin davada saymanlığına tevdi edilmiş bir yazının olmadığını ve ilk yazının da banka hesaplarına haciz bildirimi nedeniyle tarafına ulaştığını, derhal ödemeyi yaptığı hususunun göz ardı edilmemesi gerektiğini, eski saymanın ve başkanın kusurundan kaynaklanan ve ancak kendi döneminde ödenen alacağın faizinden dolayı sorumlu tutulmaması gerektiğini, verilen tazmin hükmünün bozulmasını talep etmiştir.

Savcılığın karşılama yazısında,” Sorumluya idarece devir teslim işlemi yapılmadığı, Belediyenin hukuk işlerince takip edilen bedel artırımına ilişkin davada saymanlığa tevdi edilmiş bir yazı olmadığı ancak konu ile ilgili ilk yazının banka hesaplarına haciz bildirimi nedeniyle ilgiliye ulaştığı ve derhal ödeme yaptığı anlaşılmış olup, ayrıca İçişleri Bakanlığı Kontrolörlerinin hazırlamış olduğu raporun 18 inci sayfasının son paragrafında “5.405.605.000.-TL sı fazla ödendiği, fazla ödenen bu miktarın asıl alacağın ödenmesi gereken tarihte, Esenyurt Belediye tüzel kişilini temsil eden Belediye Başkanı Gürbüz ÇAPAN adına kişi borcuna alınarak tahsili sağlanmalıdır." denilmektedir. Bu ifadeden de sayman Ayşe YALÇIN'ın suçsuz olduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca sorumluların veya uygulayıcıların mahkeme kararlarını yerine getirmek mecburiyeti vardır. Mahkeme kararlarını uygulamamaları durumunda kendileri sorumlu duruma düşerler. Bu nedenle sayman Ayşe YALÇIN'ın beraatine, tazmin hükmünün tek başına (Belediye Başkanı) İta Amiri Gürbüz ÇAPAN'a ödettirilmesine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmaktadır.” Denilmiştir.

Rapor dosyası eki verile emrinde, söz konusu ödeme belgesini Sayman olarak Ayşe Yalçın, İta Amiri olarak da Abdurrahman Koçoğlu (Belediye Başkanı)’nun imzaları bulunmakta Tahakkuk Memurunun ise imzası bulunmamaktadır. İlamda tazmin hükmü, Sayman Ayşe Yalçın ile Teftiş Layihasının 69.maddesinde belirtildiği üzere asıl alacağın ödenmesi gereken tarihte, Esenyurt Belediye tüzel kişiliğini temsil eden Belediye Başkanı Gürbüz Çapan adına verilmiştir.

Dilekçi eki belgelerden Esenyurt Belediye Başkanlığı’nda 657 sayılı yasa gereği Hesap İşleri Müdürlüğü görevini yerine getiren Şükrü Taş’ın tutuklanması üzerine 05.06.2001 tarihinden itibaren Ölçü Ayar Memuru kadrosunda Hesap İşleri Müdürlüğü’nde çalışmakta olan Ayşe Yalçın hizmet gereği olarak Hesap İşleri ve Gelirler Müdür Vekili olarak görevlendirildiği görülmüştür.

Mülga Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliğinin Saymanlar Arasında Devir İşlemlerine ilişkin 201.maddesi uyarınca tutuklanan saymanın devir vermediğinden Hesap İşleri Müdür Vekili olarak görevlendirilen Ayşe Yalçına bir devir işlemi yapılamamıştır.

Anılan Yönetmeliğin 201.maddesinin son fıkrasında;”hastalık, ölüm ve tutuklanma gibi nedenlerden dolayı veya devir vermekten kaçınma hallerinde, ayrılanın yerine gelen asıl yada vekil saymanın başkanlığında, belediye başkanı tarafından seçilecek bir üye ile veznedardan oluşan devir kurulu eliyle kasa, vezne ve ambarlarda bulunan değerler yeni saymana teslim edilir ve durum başkanlığa bildirilir. Başkanlıkça verilen emir üzerine, devir kurulu önünde devir vermeyen sayman varmış gibi ayrıntılı devir cetveli düzenlenerek devir işlemleri tamamlanır.” Denilmesine rağmen böyle bir işlemin yapılmadığı görülmüştür.

Saymanın tanımı 1050 sayılı kanunun 9. maddesinde yapılmış, görev ve sorumluluklarına ilişkin hükümlere ise, aynı Kanunun 13, 14, 22 ve 81. maddeleri ve Belediye Bütçe Muhasebe Usulü Tüzüğünün 42. maddesinde yer verilmiştir.

Anılan Kanunun 13. ve Tüzüğün 43. maddesine göre, saymanlar düzenledikleri belgelerin doğruluğundan ve kanunlara uygunluğundan, 14. maddesine göre de, aldıkları ve elden çıkardıkları nakit ve mallardan ve görevlerine ilişkin her türlü işlemlerden sorumludurlar. Saymanın ödeme belgesi üzerinde yaptırmak zorunda olduğu incelemenin kapsamı 81. maddede açıklanmıştır.

Saymana, 1050 sayılı Kanun çerçevesinde genel bir sorumluluk yüklenmiş bulunmaktadır. Mevzuatın açık biçimde sorumluluk dışında bıraktığı durumlar dışında yaptığı bütün işlemlerden sorumlu tutulmuştur Çünkü 1050 sayılı Kanunun yukarıda sayılan hükümlerine göre sayman, hazırlanmasında, düzenlenmesinde katkıları olmasa da, ödemeye esas olan belgelerin doğruluğundan, kanun, tüzük ve kararlara uygunluğundan sorumludur.

Bu nedenle dilekçinin sorumlulukla ilgili itirazının reddine karar verilerek konunun esasına geçildi.

Konunun esası ile ilgili olarak rapor dosyasının incelenmesinde; ilamda belirtilen fazla ödeme, Büyüçekmece Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 1997/866 Esas ve 1998/1420 Karar numaralı kararı ve bu karar gereğince yapılan Eyüp İcra Müdürlüğü’nün 1999/306 doya nolu icra takibi sonucu ödendiği görülmüştür. Sorumlular mahkeme kararlarına uymak zorundadırlar. İlamda ilk icra takibi yapıldığı zaman belediyenin nakit durumunun yeterli olup olmadığı başka bir deyişle sorumluların kusurunun bulunup bulunmadığına ilişkin bir tespitte bulunmamaktadır.

Yapılan ödeme Anayasanın 138/son maddesine göre, idare aleyhine kesinleşmiş bir ilam hükmünün infazına ilişkin olduğundan ödemeyi gerçekleştiren sorumlulara bu nedenle sorumluluk yüklenmesi mevzuata uygun değildir.

Bu itibarla 1122 sayılı ilamın 5. maddesi ile 5.405.605.000 liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 28.12.2010 tarih ve 32706 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.