Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Yüksek Öğretim Kurumları
Yılı
2019
Daire
4
Dosya No
49197
Tutanak No
57568
Tutanak Tarihi
11.12.2024
Konu
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR
Konu: Görevde Yükselme Şartları Sağlanmadan Fakülte, Enstitü, Yüksekokul Sekreterliği Kadrolarından Şube Müdürlüğüne Atama Yapılması.
1-69 sayılı İlamın 2’nci maddesi ile; … Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde bilgisayar işletmeni olarak görev yapmakta iken, 19.04.2019 tarihinde Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu’na yüksekokul sekreteri olarak atanan …’nun kısa bir süre sonra 09.05.2019 tarihinde görevde yükselme şartlarını sağlamadan şube müdürü kadrosuna atanması ve kendisine bu kadro unvanının özlük hakları karşılığı ödemede bulunulması sonucu oluşan … TL kamu zararının Üst Yönetici …’ye (Rektör) tek başına ödettirilmesine karar verilmiştir.
Söz konusu tazmin hükmü Temyiz Kurulu’nun 21.02.2024 tarih ve 56486 Tutanak (40728 İlam) sayılı Kararın 1’inci maddesi ile tasdik edilmiştir.
Bu defa sorumlu Üst Yönetici … (Rektör) karar düzeltilmesi kanun yoluna başvurmuştur.
Karar düzeltilmesi sebepleri 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 57’nci maddesinde belirtilmiştir. Buna göre, karar düzeltilmesi isteminde bulunabilmek için:
“a) Hükmün esasına etkili iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması.
b) Bir kararda aynı konu hakkında birbirine aykırı hükümler bulunması.
c) Temyiz incelemesi sırasında hükmün esasını etkileyen belgelerde hile ve sahtekârlığın ortaya çıkmış olması.
ç) Temyiz sebeplerinden en az birinin mevcut olması.” gerekmektedir.
Sorumlu Üst Yönetici …, bu dosya ile, konunun esası ve sorumluluk yönüyle ileri sürdüğü tüm iddia ve itirazlarının Temyiz Kurulu Kararında karşılanmadığını, Kararın her iki yönden de hukuka aykırı verildiğini öne sürerek temyiz dilekçesindeki benzer sebeplerle karar düzeltilmesi yoluna başvurmuştur.
Yapılan inceleme ve değerlendirmede; sorumlunun temyiz aşamasında ileri sürdüğü kamu zararı sorumluğuna ilişkin itirazlarının başvuruya esas Temyiz Kurulu Kararında karşılanmadığı, Kararın sorumluluk yönüyle Kanuna aykırı verildiği anlaşıldığından, 6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesindeki karar düzeltilmesi sebepleri oluşan somut Kararla ilgili sorumlunun karar düzeltilmesi başvurusu kabul edilerek, 69 sayılı İlamın 2’nci maddesindeki … TL’lik tazmin hükmünü tasdik eden 21.02.2024 Tutanak tarih ve 56486 Tutanak (40728 İlam) no.lu Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesinde KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL BULUNDUĞUNA,
(3. Daire Başkanı …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’in; “Sorumlu Üst Yönetici karar düzeltilmesi dilekçesinde temyiz aşamasında yapmış olduğu hususları tekrarlayarak karar düzeltilmesi talebinde bulunmuştur. Sorumlu hükmün esasına etkili olabilecek yeni bir bilgi-belge sunmamıştır. Temyiz aşamasında ileri sürdüğü iddia ve itirazların tamamı Temyiz Kurulu Kararında değerlendirilmiş olup, Kararın Kanuna aykırı bir yönü de bulunmamaktadır. Bu nedenle somut olayda, 6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesindeki karar düzeltilmesi sebepleri oluşmadığından, 21.02.2024 Tutanak tarih ve 56486 Tutanak (40728 İlam) no.lu Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesinde KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, karar verilmesi gerekir.” şeklindeki karşı oy gerekçesine ilave olarak Üye …’in; “Kurul üyelerinin çoğunluğu konunun esası veya sorumluluk yönüyle ileri sürdükleri gerekçelerle Temyiz Kurulu Kararında karar düzeltilmesine mahal bulunduğuna ve konunun bu yönleriyle yeniden incelenmesi gerektiğine karar vermiştir. Bu durumda çoğunluğun içinde yer alan Kurul üyelerine tek tek gerekçeleri sorularak Daire Kararının çoğunluğun ifade ettiği gerekçelerle bozulmasına karar verilmelidir. Kurulun daha önceki uygulamalarının aksine, konunun esası ve sorumluluk yönleriyle ilgili olarak tüm Kurul üyelerinin katılımıyla daire kararının kaldırılması veya bozulması şeklinde ikinci bir oylama yapılmamalıdır. Bu şekilde ikinci bir oylama yapılması ilk oylamada farklı görüşte olan ve daire kararın tasdik edilmesi yönünde karar vermiş olan üyelerin daire kararının kaldırılması veya bozulması şeklinde ikinci kez oy kullanmaya ve oylarını değiştirmeye zorlanması, tasdik yönünde karar veren üyelerin oylarının karara yansımamasına sebep olacak ve bu oyların anlamsız kalması sonucunu doğuracaktır.” şeklindeki ilave gerekçesi karşısında) oy çokluğuyla karar verildikten sonra konunun esas ve sorumluluk yönüyle incelenmesine geçildi.
Esas yönünden inceleme
Somut olay:
…, … Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde bilgisayar işletmeni olarak görev yapmakta iken 19.04.2019 tarihinde Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu’na yüksekokul sekreteri olarak atanmıştır. Daha sonra 09.05.2019 tarihli Rektörlük Makamı Olur’u ile (3. dereceli) şube müdürlüğü kadrosuna atanmıştır. ... atandığı şube müdürlüğü kadrosu için ilgili mevzuatın aradığı öğrenim ve hizmet süresi koşullarını taşımaktadır. Daire Kararı, ...’nun ilgili mevzuatın aradığı alt görevlerde en az 3 yıl çalışmış olma ile yazılı ve sözlü sınavda başarılı olma koşullarını taşımadığı gerekçesine dayanmaktadır.
Mevzuat:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 3’üncü maddesinde;
“Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır.
Liyakat:
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.” denilmektedir.
12.04.2014 tarih ve 28970 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğin;
“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde,
“Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumları memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.”
“Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde,
“Bu Yönetmelik, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı ile yükseköğretim kurumlarında görev yapan memurlardan 5’inci maddede belirtilen kadrolara görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsar.”
“Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde,
“(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Alt görev: 27/9/1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanunda belirtilen hiyerarşik kademeler çerçevesinde daha alt hiyerarşi içindeki görevleri,
b) Alt görev grubu: Aynı düzeydeki unvanların gruplandırılmasını,
c) Aynı düzey görev: Hiyerarşi, görev, yetki ve sorumluluk açısından aynı görev grubunda ya da grup içinde alt gruplar olması halinde aynı alt grupta yer alan görevleri,
…
e) Görev grubu: Benzer veya aynı düzeydeki unvanların yer aldığı grupları,
f) Görev unvanı: 5 inci maddede belirtilen kadrolara ilişkin unvanları,
…
ö) Üst görev: 3046 sayılı Kanunda belirtilen hiyerarşik kademeler çerçevesinde daha üst hiyerarşi içindeki görevleri,
… ifade eder.”
“Görev grupları” başlıklı 5’inci maddesinde,
“(1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadro unvanları aşağıda gösterilmiştir.
(2) Görevde yükselmeye tabi kadrolar:
a) Yönetim Hizmetleri Grubu;
1) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü,”
“Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 6’ncı maddesinde,
“(1) Bu Yönetmelikte belirtilen kadrolara görevde yükselme suretiyle atanabilmek için;
a) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartlarını taşımak,
b) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, ilgilinin başvurulan kadroya ilişkin 7’nci maddede belirtilen alt görevlerde toplam en az üç yıl hizmeti bulunmak, ilan edilen kadro için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu hizmet süresinin en az bir yılını kurumda geçirmiş olmak,
c) (Ek:RG-4/2/2015-29257) (Mülga:RG-11/3/2017-30004)
ç) (Ek:RG-4/2/2015-29257) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak, gerekir.”
“Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde,
“(1) Bu Yönetmeliğe tabi kadrolara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aranacak özel şartlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü kadrolarına atanabilmek için;
1) En az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarında şef, koruma ve güvenlik şefi, uzman, sivil savunma uzmanı, araştırmacı, basın ve halkla ilişkiler müşaviri, müze araştırmacısı, çözümleyici, başhemşire, müdür yardımcısı kadrolarından birinde veya en az lisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolardan birinde çalışıyor olmak, … gerekir.”
“Sınav şartı” başlıklı 10’uncu maddesinde;
“(1) (Değişik: RG-11/3/2017-30004) Görevde yükselme suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmaları gerekir.”
“Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20’nci maddesinde;
“(1) 5 inci maddede belirtilen görev grupları arasındaki atamalar aşağıdaki esaslara göre yapılır.
…
b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.
…
d) Şube müdüründen daha üst görevlere, en az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak kaydıyla, genel hükümlere göre sınavsız atama yapılır.” denilmektedir.
Mevzuat hükümlerine göre görevde yükselmeye tabi kadrolardan olan şube müdürlüğü kadrosuna atanacak bir kişinin Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen hem genel hem de özel şartları bir arada taşıması gerekmektedir. Üniversitede yüksekokul sekreteri olarak görev yapan ..., şube müdürü olarak atandığı 09.05.2019 tarihi itibariyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartı ile en az 4 yıllık yüksek öğrenim şartını taşımaktadır. Ancak mezkûr Yönetmeliğin görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel ve özel şartları düzenleyen 6, 7 ve 10’uncu maddeleri gereğince görevde yükselme sınavında başarılı olma şartı ile 7’nci maddesinde sayılan alt görevlerde en az 3 yıl çalışmış olma şartını ise taşımamaktadır.
Sorumlunun hem temyiz hem de karar düzeltilmesi dilekçelerinde, fakülte, enstitü, yüksekokul sekreterliğinden şube müdürlüğü kadrosuna yapılan atamaların, Yönetmeliğin "Görev gruplar arasındaki geçişler ve sınavsız atanma" başlıklı 20'nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca aynı düzey veya alt düzey görevlere sınavsız geçiş kapsamında değerlendirileceği ve bu tür atamalarda görevde yükselme şartlarının aranmayacağından bahsedilmiştir. Ancak Yönetmelik’in 20’nci maddesinin ilk fıkrasının (b) bendinde yer alan düzenlemenin, sınav şartının bertaraf edilmesine gerekçe teşkil edecek şekilde anlaşılması ve uygulanması 657 sayılı Kanun ve mezkûr Yönetmelik’in sözüne ve ilkelerine uygun düşmemektedir. Zira “aynı düzey görev” ve “alt düzey görev” kavramlarını Yönetmelik kapsamında anlamlandırmak gerekir. Fakülte, enstitü, yüksekokul sekreterliği Yönetmelik kapsamında alt-üst veya aynı düzey görev olarak hiyerarşi içinde yer almadığından, söz konusu atamalar Yönetmelik’in 20’nci maddesi ilk fıkrasının (b) bendi kapsamına girmemektedir. Yönetmeliğin anılan hükmünde şube müdürü; çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü ve müze müdürü ile aynı düzey görev olarak sayılmıştır. Yukarıdaki “aynı düzeydeki görev” ifadesini şube müdürüne eşit düzey olarak çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü ve müze müdürü ile sınırlamak gerekir.
2547 sayılı Kanun’da üniversitelerde görev yapan yönetim örgütleri ikili bir yapı içerisinde düzenlenmiştir. Bunlardan ilki, Kanunun 51’inci maddesinin (a) bendi kapsamında kurulan yönetim birimleridir. Bu birimler, genel sekretere bağlı olarak faaliyetlerini yürütmekte ve çoğunlukla daire başkanlığı ve müdürlük şeklinde örgütlenmektedirler. Kanunun 51’inci maddesinin (b) bendinde düzenlenen ikinci tür yönetim birimleri ise özellikle ve sadece fakülte, enstitü ve yüksekokul gibi akademik birimlere hizmet üreten ve doğrudan bu akademik birim yöneticilerine (dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü) bağlı olarak çalışan fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterlikleridir.
Bu iki farklı tür yönetim biriminin kuruluşu, örgütlenmesi, görev ve yetki alanı ile yöneticilerinin atanma usulleri, 2547 sayılı Kanunun 51 ve 52’nci maddelerinde farklı şekillerde düzenlenmiştir. Örneğin, Kanunun 52’nci maddesi uyarınca, daire başkanı ve müdürler (şube müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü vd.) üniversite yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından atanırken; fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterleri dekan ve ilgili müdürün önerisi üzerine rektör tarafından atanmaktadır. Görev ve sorumluluk alanı tüm üniversite çapında olan daire başkanı ve müdürlerin atanma sürecinde üniversite yönetim kurulu görüşünün alınması ön şartı getirilmiştir. Buna karşın, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterleri çok daha sınırlı bir alanda görev yapacakları için ilgili alan yöneticisi konumundaki dekan veya müdür tarafından önerilmeleri yeterli görülmektedir. Diğer taraftan, 2547 sayılı Kanunun 52’nci maddesinin (b) bendine göre, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterlerinin yükseköğretim diplomasına sahip olması gerekirken, gerek Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in 5’inci maddesinin (a) bendi ve gerekse Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin 7’nci maddesinin ilk fıkrasının (a) bendine göre şube müdürü olabilmek için en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olunması gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri kadrolarının mevcut yönetim hiyerarşisi içerisinde aynı düzey, üst veya alt düzey olarak konumlandırılmadığı, yönetim birimlerinin kuruluşu, örgütlenmesi, görev ve yetki alanı ile yöneticilerinin atanma usulleri birlikte değerlendirildiğinde fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterinin şube müdürünün dengi, üstü veya altı görev olarak kabul etmenin mevzuatın sözüne ve ilkelerine uygun olmayacağı anlaşılmaktadır.
Nitekim 12.11.2005 tarihli ve 25991 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan mülga Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlan Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “Hizmet grupları” başlıklı 5’inci maddesinde, görevde yükselmeye tabi kadrolar sayılırken, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri, şube müdüründen önce sayılarak üst görev olarak düzenlenmiş iken 12.04.2014 tarihli ve 28970 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve halen yürürlükte olan Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri görev grupları arasından çıkarılmıştır. Mevzuattaki bu değişiklik, kanun koyucunun fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri görevlerini mevcut yönetim hiyerarşisi içerisinde üst görev veya alt görev olarak konumlandırmadığını göstermektedir.
Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 5’inci maddesinin 2’nci fıkrasında, görevde yükselmeye tabi kadrolar beş farklı grupta toplanmış ve en üst kadrodan başlayarak beş bent halinde “sayma tekniği” kullanılarak sıralanmıştır. Buna karşın fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri kadroları görevde yükselmeye tabi kadrolar ve unvan değişikliğine tabi kadrolar arasında sayılmamıştır.
Görevde yükselme, memurun en alt düzey görev grubundan Yönetmelik kapsamındaki yönetim hiyerarşisinde en üst düzeye kadar liyakat ve kariyer olarak çıkabilme imkânı sağlayan bir mekanizmadır. Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde yapılan değişiklikle hiyerarşik sıralama dışına çıkarılan fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri kadrolarından bu Yönetmeliğe tabi kadrolara sınavsız/koşulsuz atama yapılması Yönetmeliğin etkisiz kılınması anlamına gelecektir.
Sonuç olarak; yüksekokul sekreteri ...’nun Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde şube müdürlüğü kadrosu için öngörülen görevde yükselme sınavında başarılı olma ve alt görevlerde en az 3 yıl çalışmış olma şartlarını sağlamadan şube müdürlüğü kadrosuna atanması söz konusu mevzuata aykırı olduğundan, kendisine bu kadro unvanının özlük hakları karşılığı ödemede bulunulması sonucunda 5018 sayılı Kanunun 71/g maddesi kapsamında kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.
Sorumluluk yönünden inceleme
İlam hükmünde atama kararını imzalayan üst yönetici ... ... (Rektör) kamu zararından tek başına sorumlu tutulmuştur. Sorumlu ... ..., atama işleminde tek başına sorumlu tutulmasının hukuka uygun olmadığı, atama sürecinde görev ve yetkisi olan diğer kamu görevlilerin de mevzuat gereği sorumlu tutulması gerektiğini iddia etmektedir.
Karar düzeltilmesine esas Daire Kararında ve Temyiz Kurulu Kararında; hukuka aykırı yapılan atamadan ve kamu zararından, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Atamalar” başlıklı 52’nci maddesine müstenit atama işlemine olur veren üst yönetici Rektör tek başına sorumlu tutulmuştur.
Ancak üniversitelerde personel atama işlemlerini gerçekleştiren birimler ve bu birimlerin bağlı olduğu üst yöneticilerin görev, yetki ve sorumlulukları kendi iç mevzuatında belirlenmiştir. Bu nedenle görev tanımı ve yetkisi kapsamında atama onay belgesini hazırlamak, uygun bulmak, uygun görüşle olur’a arz etmek suretiyle atama işlem sürecine dahli bulunan kamu görevlilerinin de (Personel Daire Başkanı, Genel Sekreterin de) atama işlemine olur veren Üst Yönetici Rektörün yanı sıra kamu zararı sorumluluğuna dahil edilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla; sorumlunun karar düzeltme itirazları kısmen kabul edilerek, 69 sayılı İlamın 2’nci maddesi ile verilmiş … TL’lik tazmin hükmü yukarıda açıklanan gerekçe ile sorumluluk yönünden BOZULARAK, dosyanın yeniden hüküm verilmek üzere ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE,
(Temyiz Kurulu Başkanı-5. Daire Başkanı ..., 8. Daire Başkanı ..., 7. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ..., Üye ...’in karşı oy gerekçesi karşısında) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 11.12.2024 tarih ve 57568 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi
Temyiz Kurulu Başkanı-5. Daire Başkanı ..., 8. Daire Başkanı ..., 7. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ...:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Memurlar ve Diğer Görevliler” bölümünde, “Yönetim örgütleri” başlığındaki 51’inci maddesinde;
“a. Yükseköğretim üst kuruluşlarında başkana, üniversitelerde rektöre bağlı, merkez yönetim örgütünün başında bir genel sekreter ve hizmetlerin gerekli kıldığı daire başkanları, müdürler, danışmanlar, hukuk müşavirleri, uzmanlar ile büro ve iç hizmet görevlerini yapmak üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar ve diğer görevliler bulunur.
Daire başkanlıkları ve müdürlükler üst kuruluşlarda kurulların, üniversitelerde yönetim kurulunun kararı ile genel hükümlere göre kurulur.
b. Her fakültede, dekana bağlı ve fakülte yönetim örgütünün başında bir fakülte sekreteri, enstitü ve yüksekokullarda ise enstitü veya yüksekokul müdürüne bağlı enstitü veya yüksekokul sekreteri bulunur. Sekretere bağlı büro ve iç hizmet görevlerini yapmak üzere gerekli görüldüğü takdirde, yeteri kadar müdür ve diğer görevliler çalıştırılır. Bunlar arasındaki iş bölümü dekanın veya müdürün onayından sonra uygulanmak üzere ilgili sekreterce yapılır…” denilmiştir. Söz konusu Kanun maddesinde, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterlerine bağlı olarak büro ve iç hizmet görevlerini yürütmek üzere müdür ve diğer görevlilerin çalışacağı belirtildiğinden, burada açıkça fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterleri, müdür ve memurlardan daha üst görev olarak kabul edilmiştir.
Diğer taraftan; 12.04.2014 tarih ve 28970 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin (yeni Yönetmelik’in) 24’üncü maddesi ile yürürlükten kaldırılan 12.11.2005 tarih ve 25991 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmış Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin (eski Yönetmelik’in) “Hizmet grupları” başlıklı 5’inci maddesinde Yönetim Hizmetleri Grubu içindeki görevde yükselmeye tabi kadro unvanları:
“1) Genel Sekreter,
2) Genel Sekreter Yardımcısı,
3) Daire Başkanı,
4) Üniversite Hastaneleri Başmüdürü,
5) Fakülte Sekreteri, Yüksekokul Sekreteri, Enstitü Sekreteri,
6) Savunma Sekreteri,
7) Özel Kalem Müdürü, Çiftlik Müdürü, Yurt Müdürü, Hastane Müdürü, İlköğretim ve Ortaöğretim Müdürü, Döner Sermaye İşletme Müdürü ile diğer unvanlı müdürler, Şube Müdürü,
8) Müdür Yardımcısı,
9) Şef, Koruma ve Güvenlik Şefi.” olarak 9 bent halinde belirtilmiş,
“Görevde yükselme sınavına tabi olmadan yapılacak atamalarda aranacak şartlar” başlıklı 6’ncı maddede ise; “Bu Yönetmeliğin 5’inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (1), (2), (3), (4), (5) ve (6) numaralı alt bentleri ile (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan kadrolara sınavsız atama yapılır. Ancak, bu kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı, I. Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Üniversite Hastaneleri Başmüdürü, Fakülte Sekreteri, Yüksekokul Sekreteri, Enstitü Sekreteri ve Savunma Sekreteri kadrolarına atanabilmek için;
1) En az fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
2) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşımak,” denilerek fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği kadrolarına en az fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartlarını taşımak kaydıyla sınavsız atama yapılabileceğinden bahsedilmişti.
Görüldüğü üzere mülga Yönetmelikte fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği görevde yükselmeye tabi olmadan atanılacak kadrolar arasında sayılarak, aynı hizmet grubu içinde yer alan şube müdürlüğünün üstü bir yönetici kadrosu olarak kabul edilmişti. Aynı yönetmeliğin 24’ncü maddesinde; aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla personelin isteğiyle sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabileceği ve yine Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabi tutulmadan atama yapılabileceği hükme bağlanmış idi.
2014 tarihli yeni Yönetmelik’te ise fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği, görevde yükselmeye tabi yönetim hizmetleri grubu içinden çıkarılmış, böylece bu grupta şube müdürlüğü en üst görev olarak kalmıştır. Ayrıca Yönetmeliğin “Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20’nci maddesi d bendinde; “Şube müdüründen daha üst görevlere, en az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak kaydıyla, genel hükümlere göre sınavsız atama yapılır.” denilerek fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği şube müdürlüğünden daha üst bir görev olarak kabul edilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin 20’nci maddesi b bendinde de;
“b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” Denilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; yükseköğretim kurumları yönetim örgütleri yapısı içinde şube müdürlüğünün, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterliği altında bir yönetici kadrosu olduğu anlaşılmaktadır. Yönetmelik’in 20’nci maddesi b bendi hükmüne göre de bir memurun çalıştığı kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunduğu görevlerden alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atanması mümkündür.
..., lisansüstü eğitimini tamamlamış, fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olduğundan ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartlarını taşıdığından, Üniversitede Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu’na yüksekokul sekreteri olarak atanmış ve daha sonra münhal bulunan şube müdürlüğü kadrosuna atanmıştır. Bu kişinin; yüksekokul sekreterliğinden şube müdürlüğüne geçmesi, 2014 tarihli Yönetmeliğin 20’nci maddesi b bendi kapsamında alt düzey göreve atanma sayılacağından, şube müdürlüğüne görevde yükselme şartları aranmaksızın sınavsız atanmasında hukuki bir beis yoktur.
Bir üst görevden alt görevlere sınavsız atanmada aranılacak diğer şartlara ilişkin olarak ise;
Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personeli ile ilgili düzenlemede;
02.07.2020 tarih ve 31173 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Belediye ve Bağlı Kuruluşları İle Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik” in “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 19’uncu maddesinde;
“(1) 5 inci maddede belirtilen hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır:
…
b) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabidir. Yerel yönetimlerde ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya daha alt düzeydeki görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan genel hükümlere göre atama yapılabilir.
c) Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, alt görevlerde çalışma süresi şartı hariç olmak üzere, aranan diğer özel şartları taşımaları kaydıyla, 5 inci maddede yer alan yönetim hizmetleri grubu, araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu ve hukuk hizmetleri grubunda gösterilen kadrolar ile unvan değişikliğine tabi kadrolara sınavsız, genel hükümlere göre atanabilirler. Diğer hizmet gruplarında yer alan kadrolara atanmada en az altı ay çalışmış olma şartı aranmaz.” hükümleri yer almaktadır.
Mahalli idarelerde Yönetmelik kapsamı dışında bulunan bir üst görevde (Belediye Başkan Yardımcısı, Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı ve Daire Başkanı gibi) en az 6 ay çalışmış personelin atanılacak kadro için -alt görevlerde belli bir süre çalışma hariç- aranan diğer özel şartları taşımaları kaydı ile alt görevlere sınavsız atamasının yapılabileceği hükme bağlanmıştır. Yani mahalli idarelerde üst düzey görevden alt düzey göreve sınavsız geçişte mevzuatın aradığı -alt görevde çalışma hariç- diğer özel şartların da aranması gerektiği açıkça söylenmektedir.
2014 tarihli Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğin “Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20’nci maddesi b bendinde ise;
“b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” Denilerek mahalli idarelerin aksine hiçbir şart getirilmeden idarenin takdiri ile üst görevlerden dengi veya alt görevlere atama yapılabileceği ifade edilmektedir.
Dolayısıyla yükseköğretim kurumlarında memurun daha önce bulunduğu görevlerden aynı veya alt düzey görevlere görevde yükselme şartları (genel ve özel) aranmadan ataması yapılabilecektir. Bu bağlamda; üniversitelerde görevde yükselme şartları aranmadan genel hükümlere göre atanılabilecek üst düzey yönetim kadroları niteliğindeki fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliğinden daha alt düzey kadro niteliğindeki şube müdürlüğü kadrolarına görevde yükselme şartları aranmadan atama yapılması Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin sınavsız atanmaya ilişkin maddesi kapsamında mümkün görülmektedir.
Bu itibarla, tesis edilen işlemin mevzuatına uygun olduğu ve kamu zararı oluşmadığı anlaşıldığından, sorumlu talebinin kabulü ile 69 sayılı İlamın 2’nci maddesi ile verilen … TL tutarındaki tazmin hükmünün KALDIRILMASINA karar verilmesi gerekir.
8. Daire Başkanı ...’ın karşı oy gerekçesine ilave görüşü:
Yukarıda yer alan karşı oy gerekçesinde ayrıntılı açıklandığı gibi konunun esastan mevzuata uygunluğu gerekçesiyle tazmin kararının kaldırılması gerektiğini düşünüyorum.
Çoğunluk görüşünde ise konunun esası yönünden mevzuata aykırılıktan kamu zararı oluştuğu kanaatine varılmış ve sonuç olarak ilam hükmünün yalnızca sorumluluktan bozulmasına karar verilmiştir.
Ancak hüküm verilirken aşağıda yer alan hususlar da değerlendirilmelidir:
Konunun esası ile ilgili olarak; İlamdaki kamu zararı tablosunda yer alan “ödenen ve ödenmesi gereken” ödeme kalemlerinin nasıl hesaplandığına ilişkin bir açıklamanın bulunmadığı görülmektedir. Kamu zararı hesap edilirken şube müdürlüğüne atanan kişi özelinde esas alınan kadro unvanı ve derecelerinin, tazminat, ek ödeme oranlarının hesap açıklaması şeklinde Daire kararına eklenmesi gerekmektedir.
Sorumluluk yönüyle ilgili olarak ise; Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Aylıklar” başlıklı 8’inci maddesinde; “(1) Aylık ve aylıkla birlikte ödenen hakedişler için Aylık Bordrosu (Örnek: 9) ve Personel Bildirimi (Örnek: 10) ile duruma göre ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine aşağıda belirtilen belgeler eklenir.
a) İlk atamalarda, atama onayı ve işe başlama yazısı,…” hükmü uyarınca, atama onayı ve işe başlama yazısının ilk aya ait ödeme belgesine eklenmesi gerektiği görülmektedir. Somut olayda atama işlemi kamu zararının tespit edildiği 2019 hesap yılı içinde gerçekleştiğinden, atama onayı ve işe başlama yazısı, 2019 yılı içinde düzenlenen ödeme emri belgesi ekinde yer almaktadır. Bu belgeyi gördüğü halde, görev ve yetkisi kapsamında atamanın mevzuata uygunluğu kontrolünü yapmadan şube müdürlüğü maaşını ödeyen harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin de kamu zararından sorumluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla atamanın yapıldığı ilk aya ait maaş ödemesini gerçekleştiren Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin ödediği tüm tutarlar itibariyle kamu zararı sorumluluğuna dahil edilmesi gerekmektedir.
Üye ...:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun "Yönetim Örgütleri" başlıklı 51’inci maddenin (b) bendinde, "Her fakültede, dekana bağlı ve fakülte yönetim örgütünün başında bir fakülte sekreteri, enstitü ve yüksekokullarda ise enstitü veya yüksekokul müdürüne bağlı enstitü veya yüksekokul sekreteri bulunur."
"Atama esasları" başlıklı 52’nci maddesinin (a) bendinde, "...Fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterinin atanması, ilgili dekan ve müdürün önerisi üzerine rektör tarafından yapılır."
Denilmiştir.
Ayrıca, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme Yönetmeliğinin;
"Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine İlişkin Esaslar" başlıklı 5’inci maddesinde,
“(1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadro unvanları aşağıda gösterilmiştir.
(2) Görevde yükselmeye tabi kadrolar:
a) Yönetim Hizmetleri Grubu;
1) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü,
...",
"Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar" başlıklı 6’ncı maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte belirtilen kadrolara görevde yükselme suretiyle atanabilmek için;
a) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartlarını taşımak,
b) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, ilgilinin başvurulan kadroya ilişkin 7 nci maddede belirtilen alt görevlerde toplam en az üç yıl hizmeti bulunmak, ilan edilen kadro için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu hizmet süresinin en az bir yılını kurumda geçirmiş olmak,
ç) (Ek:RG-4/2/2015-29257) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak, gerekir.”
"Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7’nci maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğe tabi kadrolara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aranacak özel şartlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü kadrolarına atanabilmek için;
1) En az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarında şef, koruma ve güvenlik şefi, uzman, sivil savunma uzmanı, araştırmacı, basın ve halkla ilişkiler müşaviri, müze araştırmacısı, çözümleyici, başhemşire, müdür yardımcısı kadrolarından birinde veya en az lisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolardan birinde çalışıyor olmak,
Öte yandan mezkûr Yönetmeliğin "Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma" başlıklı 20’nci maddesinin (a) ve (b) fıkralarında;
a) Aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşıyanlar sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabilirler.
b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, her ne kadar şube müdürü kadrosuna atanmak için görevde yükselme sınavında başarılı olmak genel kural olarak belirlenmiş olsa da, mevzuatta üst görevden alt görevlere veya aynı düzey görevlere sınavsız atanabilme hususunda istisna getirildiğinden, 657 sayılı Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşıyan ilgili kişinin kendi isteğiyle fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterliğinden aynı düzey görev ve/veya alt görev olan şube müdürlüğüne; mezkûr Yönetmeliğin 20’nci maddesinin; “a) Aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşıyanlar sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabilirler.
b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” hükmü gereğince ataması yapılabilir.
Bu hükme dayalı yapılan söz konusu atamalarda, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterliğinde geçirilen sürenin çok kısa olması ve sekreterliğe atanmanın diğer müdürlüklere sınavsız atanmada basamak olarak kullanılması durumunun, idari ve adli bir soruşturmanın konusu olduğu değerlendirilmekle beraber, bu yönüyle mevzuata aykırı olarak değerlendirilen bu işlem nedeniyle “Kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmamıştır.”
Bu meyanda; üniversitelerde fakülte, enstitü ve yüksekokul birimlerinde idari iş ve işlemlerden; bulunduğu birimde dekan, yüksekokul ve enstitü müdürüne karşı sorumlu olan sekreter unvanındaki personelin, gerek rektör tarafından 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddesine göre sınavsız olarak atanmaları gerekse de bulunduğu birimdeki sorumlulukları, görev ve yetkileri açısından söz konusu görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmelikleri kapsamında olmayan bir unvan olması nedeniyle görevde yükselme ve unvan değişikliği kapsamında sayılan unvanlara sertifika, öğrenim durumu ve hizmet süresi yönünden gerekli şartları sağlaması şartıyla Üniversitede bulunan şube müdürlüğü kadrosu ve daha alt görevlere naklen atanmasının rektörün takdirinde olduğu değerlendirilmektedir.
Diğer yandan kamu idaresi tarafından atamanın yapıldığı dönem itibariyle ilgilinin görevini yerine getirmediği yönünde düzenlenmiş bir tutanak ve hakkında başlatılmış bir inceleme ve soruşturmanın da mevcut olmadığı anlaşılmaktadır. Yapılan ödemeler, fiilen yapılan görevin karşılığı ödemelerdir. Bu kadro için başka bir personele bu müdürlüğe ilişkin ödeme yapıldığına ilişkin bir tespit de mevcut değildir. Görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyan bu görev nedeniyle ilgiliye yapılmış olan ödemeleri kamu zararı olarak nitelendirmek hukuken mümkün değildir.
Yukarıda yer verilen mevzuat ve izahat muvacehesinde yapılan ödemenin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir. Bu nedenle verilen tazmin hükmüne ilişkin daire kararının “Refi” gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
1-69 sayılı İlamın 2’nci maddesi ile; … Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde bilgisayar işletmeni olarak görev yapmakta iken, 19.04.2019 tarihinde Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu’na yüksekokul sekreteri olarak atanan …’nun kısa bir süre sonra 09.05.2019 tarihinde görevde yükselme şartlarını sağlamadan şube müdürü kadrosuna atanması ve kendisine bu kadro unvanının özlük hakları karşılığı ödemede bulunulması sonucu oluşan … TL kamu zararının Üst Yönetici …’ye (Rektör) tek başına ödettirilmesine karar verilmiştir.
Söz konusu tazmin hükmü Temyiz Kurulu’nun 21.02.2024 tarih ve 56486 Tutanak (40728 İlam) sayılı Kararın 1’inci maddesi ile tasdik edilmiştir.
Bu defa sorumlu Üst Yönetici … (Rektör) karar düzeltilmesi kanun yoluna başvurmuştur.
Karar düzeltilmesi sebepleri 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 57’nci maddesinde belirtilmiştir. Buna göre, karar düzeltilmesi isteminde bulunabilmek için:
“a) Hükmün esasına etkili iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması.
b) Bir kararda aynı konu hakkında birbirine aykırı hükümler bulunması.
c) Temyiz incelemesi sırasında hükmün esasını etkileyen belgelerde hile ve sahtekârlığın ortaya çıkmış olması.
ç) Temyiz sebeplerinden en az birinin mevcut olması.” gerekmektedir.
Sorumlu Üst Yönetici …, bu dosya ile, konunun esası ve sorumluluk yönüyle ileri sürdüğü tüm iddia ve itirazlarının Temyiz Kurulu Kararında karşılanmadığını, Kararın her iki yönden de hukuka aykırı verildiğini öne sürerek temyiz dilekçesindeki benzer sebeplerle karar düzeltilmesi yoluna başvurmuştur.
Yapılan inceleme ve değerlendirmede; sorumlunun temyiz aşamasında ileri sürdüğü kamu zararı sorumluğuna ilişkin itirazlarının başvuruya esas Temyiz Kurulu Kararında karşılanmadığı, Kararın sorumluluk yönüyle Kanuna aykırı verildiği anlaşıldığından, 6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesindeki karar düzeltilmesi sebepleri oluşan somut Kararla ilgili sorumlunun karar düzeltilmesi başvurusu kabul edilerek, 69 sayılı İlamın 2’nci maddesindeki … TL’lik tazmin hükmünü tasdik eden 21.02.2024 Tutanak tarih ve 56486 Tutanak (40728 İlam) no.lu Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesinde KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL BULUNDUĞUNA,
(3. Daire Başkanı …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’in; “Sorumlu Üst Yönetici karar düzeltilmesi dilekçesinde temyiz aşamasında yapmış olduğu hususları tekrarlayarak karar düzeltilmesi talebinde bulunmuştur. Sorumlu hükmün esasına etkili olabilecek yeni bir bilgi-belge sunmamıştır. Temyiz aşamasında ileri sürdüğü iddia ve itirazların tamamı Temyiz Kurulu Kararında değerlendirilmiş olup, Kararın Kanuna aykırı bir yönü de bulunmamaktadır. Bu nedenle somut olayda, 6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesindeki karar düzeltilmesi sebepleri oluşmadığından, 21.02.2024 Tutanak tarih ve 56486 Tutanak (40728 İlam) no.lu Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesinde KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, karar verilmesi gerekir.” şeklindeki karşı oy gerekçesine ilave olarak Üye …’in; “Kurul üyelerinin çoğunluğu konunun esası veya sorumluluk yönüyle ileri sürdükleri gerekçelerle Temyiz Kurulu Kararında karar düzeltilmesine mahal bulunduğuna ve konunun bu yönleriyle yeniden incelenmesi gerektiğine karar vermiştir. Bu durumda çoğunluğun içinde yer alan Kurul üyelerine tek tek gerekçeleri sorularak Daire Kararının çoğunluğun ifade ettiği gerekçelerle bozulmasına karar verilmelidir. Kurulun daha önceki uygulamalarının aksine, konunun esası ve sorumluluk yönleriyle ilgili olarak tüm Kurul üyelerinin katılımıyla daire kararının kaldırılması veya bozulması şeklinde ikinci bir oylama yapılmamalıdır. Bu şekilde ikinci bir oylama yapılması ilk oylamada farklı görüşte olan ve daire kararın tasdik edilmesi yönünde karar vermiş olan üyelerin daire kararının kaldırılması veya bozulması şeklinde ikinci kez oy kullanmaya ve oylarını değiştirmeye zorlanması, tasdik yönünde karar veren üyelerin oylarının karara yansımamasına sebep olacak ve bu oyların anlamsız kalması sonucunu doğuracaktır.” şeklindeki ilave gerekçesi karşısında) oy çokluğuyla karar verildikten sonra konunun esas ve sorumluluk yönüyle incelenmesine geçildi.
Esas yönünden inceleme
Somut olay:
…, … Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde bilgisayar işletmeni olarak görev yapmakta iken 19.04.2019 tarihinde Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu’na yüksekokul sekreteri olarak atanmıştır. Daha sonra 09.05.2019 tarihli Rektörlük Makamı Olur’u ile (3. dereceli) şube müdürlüğü kadrosuna atanmıştır. ... atandığı şube müdürlüğü kadrosu için ilgili mevzuatın aradığı öğrenim ve hizmet süresi koşullarını taşımaktadır. Daire Kararı, ...’nun ilgili mevzuatın aradığı alt görevlerde en az 3 yıl çalışmış olma ile yazılı ve sözlü sınavda başarılı olma koşullarını taşımadığı gerekçesine dayanmaktadır.
Mevzuat:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 3’üncü maddesinde;
“Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır.
Liyakat:
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.” denilmektedir.
12.04.2014 tarih ve 28970 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğin;
“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde,
“Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumları memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.”
“Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde,
“Bu Yönetmelik, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı ile yükseköğretim kurumlarında görev yapan memurlardan 5’inci maddede belirtilen kadrolara görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsar.”
“Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde,
“(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Alt görev: 27/9/1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanunda belirtilen hiyerarşik kademeler çerçevesinde daha alt hiyerarşi içindeki görevleri,
b) Alt görev grubu: Aynı düzeydeki unvanların gruplandırılmasını,
c) Aynı düzey görev: Hiyerarşi, görev, yetki ve sorumluluk açısından aynı görev grubunda ya da grup içinde alt gruplar olması halinde aynı alt grupta yer alan görevleri,
…
e) Görev grubu: Benzer veya aynı düzeydeki unvanların yer aldığı grupları,
f) Görev unvanı: 5 inci maddede belirtilen kadrolara ilişkin unvanları,
…
ö) Üst görev: 3046 sayılı Kanunda belirtilen hiyerarşik kademeler çerçevesinde daha üst hiyerarşi içindeki görevleri,
… ifade eder.”
“Görev grupları” başlıklı 5’inci maddesinde,
“(1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadro unvanları aşağıda gösterilmiştir.
(2) Görevde yükselmeye tabi kadrolar:
a) Yönetim Hizmetleri Grubu;
1) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü,”
“Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 6’ncı maddesinde,
“(1) Bu Yönetmelikte belirtilen kadrolara görevde yükselme suretiyle atanabilmek için;
a) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartlarını taşımak,
b) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, ilgilinin başvurulan kadroya ilişkin 7’nci maddede belirtilen alt görevlerde toplam en az üç yıl hizmeti bulunmak, ilan edilen kadro için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu hizmet süresinin en az bir yılını kurumda geçirmiş olmak,
c) (Ek:RG-4/2/2015-29257) (Mülga:RG-11/3/2017-30004)
ç) (Ek:RG-4/2/2015-29257) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak, gerekir.”
“Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde,
“(1) Bu Yönetmeliğe tabi kadrolara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aranacak özel şartlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü kadrolarına atanabilmek için;
1) En az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarında şef, koruma ve güvenlik şefi, uzman, sivil savunma uzmanı, araştırmacı, basın ve halkla ilişkiler müşaviri, müze araştırmacısı, çözümleyici, başhemşire, müdür yardımcısı kadrolarından birinde veya en az lisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolardan birinde çalışıyor olmak, … gerekir.”
“Sınav şartı” başlıklı 10’uncu maddesinde;
“(1) (Değişik: RG-11/3/2017-30004) Görevde yükselme suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmaları gerekir.”
“Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20’nci maddesinde;
“(1) 5 inci maddede belirtilen görev grupları arasındaki atamalar aşağıdaki esaslara göre yapılır.
…
b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.
…
d) Şube müdüründen daha üst görevlere, en az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak kaydıyla, genel hükümlere göre sınavsız atama yapılır.” denilmektedir.
Mevzuat hükümlerine göre görevde yükselmeye tabi kadrolardan olan şube müdürlüğü kadrosuna atanacak bir kişinin Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen hem genel hem de özel şartları bir arada taşıması gerekmektedir. Üniversitede yüksekokul sekreteri olarak görev yapan ..., şube müdürü olarak atandığı 09.05.2019 tarihi itibariyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartı ile en az 4 yıllık yüksek öğrenim şartını taşımaktadır. Ancak mezkûr Yönetmeliğin görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel ve özel şartları düzenleyen 6, 7 ve 10’uncu maddeleri gereğince görevde yükselme sınavında başarılı olma şartı ile 7’nci maddesinde sayılan alt görevlerde en az 3 yıl çalışmış olma şartını ise taşımamaktadır.
Sorumlunun hem temyiz hem de karar düzeltilmesi dilekçelerinde, fakülte, enstitü, yüksekokul sekreterliğinden şube müdürlüğü kadrosuna yapılan atamaların, Yönetmeliğin "Görev gruplar arasındaki geçişler ve sınavsız atanma" başlıklı 20'nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca aynı düzey veya alt düzey görevlere sınavsız geçiş kapsamında değerlendirileceği ve bu tür atamalarda görevde yükselme şartlarının aranmayacağından bahsedilmiştir. Ancak Yönetmelik’in 20’nci maddesinin ilk fıkrasının (b) bendinde yer alan düzenlemenin, sınav şartının bertaraf edilmesine gerekçe teşkil edecek şekilde anlaşılması ve uygulanması 657 sayılı Kanun ve mezkûr Yönetmelik’in sözüne ve ilkelerine uygun düşmemektedir. Zira “aynı düzey görev” ve “alt düzey görev” kavramlarını Yönetmelik kapsamında anlamlandırmak gerekir. Fakülte, enstitü, yüksekokul sekreterliği Yönetmelik kapsamında alt-üst veya aynı düzey görev olarak hiyerarşi içinde yer almadığından, söz konusu atamalar Yönetmelik’in 20’nci maddesi ilk fıkrasının (b) bendi kapsamına girmemektedir. Yönetmeliğin anılan hükmünde şube müdürü; çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü ve müze müdürü ile aynı düzey görev olarak sayılmıştır. Yukarıdaki “aynı düzeydeki görev” ifadesini şube müdürüne eşit düzey olarak çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü ve müze müdürü ile sınırlamak gerekir.
2547 sayılı Kanun’da üniversitelerde görev yapan yönetim örgütleri ikili bir yapı içerisinde düzenlenmiştir. Bunlardan ilki, Kanunun 51’inci maddesinin (a) bendi kapsamında kurulan yönetim birimleridir. Bu birimler, genel sekretere bağlı olarak faaliyetlerini yürütmekte ve çoğunlukla daire başkanlığı ve müdürlük şeklinde örgütlenmektedirler. Kanunun 51’inci maddesinin (b) bendinde düzenlenen ikinci tür yönetim birimleri ise özellikle ve sadece fakülte, enstitü ve yüksekokul gibi akademik birimlere hizmet üreten ve doğrudan bu akademik birim yöneticilerine (dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü) bağlı olarak çalışan fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterlikleridir.
Bu iki farklı tür yönetim biriminin kuruluşu, örgütlenmesi, görev ve yetki alanı ile yöneticilerinin atanma usulleri, 2547 sayılı Kanunun 51 ve 52’nci maddelerinde farklı şekillerde düzenlenmiştir. Örneğin, Kanunun 52’nci maddesi uyarınca, daire başkanı ve müdürler (şube müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü vd.) üniversite yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından atanırken; fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterleri dekan ve ilgili müdürün önerisi üzerine rektör tarafından atanmaktadır. Görev ve sorumluluk alanı tüm üniversite çapında olan daire başkanı ve müdürlerin atanma sürecinde üniversite yönetim kurulu görüşünün alınması ön şartı getirilmiştir. Buna karşın, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterleri çok daha sınırlı bir alanda görev yapacakları için ilgili alan yöneticisi konumundaki dekan veya müdür tarafından önerilmeleri yeterli görülmektedir. Diğer taraftan, 2547 sayılı Kanunun 52’nci maddesinin (b) bendine göre, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterlerinin yükseköğretim diplomasına sahip olması gerekirken, gerek Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in 5’inci maddesinin (a) bendi ve gerekse Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin 7’nci maddesinin ilk fıkrasının (a) bendine göre şube müdürü olabilmek için en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olunması gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri kadrolarının mevcut yönetim hiyerarşisi içerisinde aynı düzey, üst veya alt düzey olarak konumlandırılmadığı, yönetim birimlerinin kuruluşu, örgütlenmesi, görev ve yetki alanı ile yöneticilerinin atanma usulleri birlikte değerlendirildiğinde fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterinin şube müdürünün dengi, üstü veya altı görev olarak kabul etmenin mevzuatın sözüne ve ilkelerine uygun olmayacağı anlaşılmaktadır.
Nitekim 12.11.2005 tarihli ve 25991 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan mülga Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlan Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “Hizmet grupları” başlıklı 5’inci maddesinde, görevde yükselmeye tabi kadrolar sayılırken, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri, şube müdüründen önce sayılarak üst görev olarak düzenlenmiş iken 12.04.2014 tarihli ve 28970 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve halen yürürlükte olan Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri görev grupları arasından çıkarılmıştır. Mevzuattaki bu değişiklik, kanun koyucunun fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri görevlerini mevcut yönetim hiyerarşisi içerisinde üst görev veya alt görev olarak konumlandırmadığını göstermektedir.
Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 5’inci maddesinin 2’nci fıkrasında, görevde yükselmeye tabi kadrolar beş farklı grupta toplanmış ve en üst kadrodan başlayarak beş bent halinde “sayma tekniği” kullanılarak sıralanmıştır. Buna karşın fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri kadroları görevde yükselmeye tabi kadrolar ve unvan değişikliğine tabi kadrolar arasında sayılmamıştır.
Görevde yükselme, memurun en alt düzey görev grubundan Yönetmelik kapsamındaki yönetim hiyerarşisinde en üst düzeye kadar liyakat ve kariyer olarak çıkabilme imkânı sağlayan bir mekanizmadır. Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde yapılan değişiklikle hiyerarşik sıralama dışına çıkarılan fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri kadrolarından bu Yönetmeliğe tabi kadrolara sınavsız/koşulsuz atama yapılması Yönetmeliğin etkisiz kılınması anlamına gelecektir.
Sonuç olarak; yüksekokul sekreteri ...’nun Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde şube müdürlüğü kadrosu için öngörülen görevde yükselme sınavında başarılı olma ve alt görevlerde en az 3 yıl çalışmış olma şartlarını sağlamadan şube müdürlüğü kadrosuna atanması söz konusu mevzuata aykırı olduğundan, kendisine bu kadro unvanının özlük hakları karşılığı ödemede bulunulması sonucunda 5018 sayılı Kanunun 71/g maddesi kapsamında kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.
Sorumluluk yönünden inceleme
İlam hükmünde atama kararını imzalayan üst yönetici ... ... (Rektör) kamu zararından tek başına sorumlu tutulmuştur. Sorumlu ... ..., atama işleminde tek başına sorumlu tutulmasının hukuka uygun olmadığı, atama sürecinde görev ve yetkisi olan diğer kamu görevlilerin de mevzuat gereği sorumlu tutulması gerektiğini iddia etmektedir.
Karar düzeltilmesine esas Daire Kararında ve Temyiz Kurulu Kararında; hukuka aykırı yapılan atamadan ve kamu zararından, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Atamalar” başlıklı 52’nci maddesine müstenit atama işlemine olur veren üst yönetici Rektör tek başına sorumlu tutulmuştur.
Ancak üniversitelerde personel atama işlemlerini gerçekleştiren birimler ve bu birimlerin bağlı olduğu üst yöneticilerin görev, yetki ve sorumlulukları kendi iç mevzuatında belirlenmiştir. Bu nedenle görev tanımı ve yetkisi kapsamında atama onay belgesini hazırlamak, uygun bulmak, uygun görüşle olur’a arz etmek suretiyle atama işlem sürecine dahli bulunan kamu görevlilerinin de (Personel Daire Başkanı, Genel Sekreterin de) atama işlemine olur veren Üst Yönetici Rektörün yanı sıra kamu zararı sorumluluğuna dahil edilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla; sorumlunun karar düzeltme itirazları kısmen kabul edilerek, 69 sayılı İlamın 2’nci maddesi ile verilmiş … TL’lik tazmin hükmü yukarıda açıklanan gerekçe ile sorumluluk yönünden BOZULARAK, dosyanın yeniden hüküm verilmek üzere ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE,
(Temyiz Kurulu Başkanı-5. Daire Başkanı ..., 8. Daire Başkanı ..., 7. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ..., Üye ...’in karşı oy gerekçesi karşısında) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 11.12.2024 tarih ve 57568 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi
Temyiz Kurulu Başkanı-5. Daire Başkanı ..., 8. Daire Başkanı ..., 7. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ...:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Memurlar ve Diğer Görevliler” bölümünde, “Yönetim örgütleri” başlığındaki 51’inci maddesinde;
“a. Yükseköğretim üst kuruluşlarında başkana, üniversitelerde rektöre bağlı, merkez yönetim örgütünün başında bir genel sekreter ve hizmetlerin gerekli kıldığı daire başkanları, müdürler, danışmanlar, hukuk müşavirleri, uzmanlar ile büro ve iç hizmet görevlerini yapmak üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar ve diğer görevliler bulunur.
Daire başkanlıkları ve müdürlükler üst kuruluşlarda kurulların, üniversitelerde yönetim kurulunun kararı ile genel hükümlere göre kurulur.
b. Her fakültede, dekana bağlı ve fakülte yönetim örgütünün başında bir fakülte sekreteri, enstitü ve yüksekokullarda ise enstitü veya yüksekokul müdürüne bağlı enstitü veya yüksekokul sekreteri bulunur. Sekretere bağlı büro ve iç hizmet görevlerini yapmak üzere gerekli görüldüğü takdirde, yeteri kadar müdür ve diğer görevliler çalıştırılır. Bunlar arasındaki iş bölümü dekanın veya müdürün onayından sonra uygulanmak üzere ilgili sekreterce yapılır…” denilmiştir. Söz konusu Kanun maddesinde, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterlerine bağlı olarak büro ve iç hizmet görevlerini yürütmek üzere müdür ve diğer görevlilerin çalışacağı belirtildiğinden, burada açıkça fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterleri, müdür ve memurlardan daha üst görev olarak kabul edilmiştir.
Diğer taraftan; 12.04.2014 tarih ve 28970 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin (yeni Yönetmelik’in) 24’üncü maddesi ile yürürlükten kaldırılan 12.11.2005 tarih ve 25991 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmış Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin (eski Yönetmelik’in) “Hizmet grupları” başlıklı 5’inci maddesinde Yönetim Hizmetleri Grubu içindeki görevde yükselmeye tabi kadro unvanları:
“1) Genel Sekreter,
2) Genel Sekreter Yardımcısı,
3) Daire Başkanı,
4) Üniversite Hastaneleri Başmüdürü,
5) Fakülte Sekreteri, Yüksekokul Sekreteri, Enstitü Sekreteri,
6) Savunma Sekreteri,
7) Özel Kalem Müdürü, Çiftlik Müdürü, Yurt Müdürü, Hastane Müdürü, İlköğretim ve Ortaöğretim Müdürü, Döner Sermaye İşletme Müdürü ile diğer unvanlı müdürler, Şube Müdürü,
8) Müdür Yardımcısı,
9) Şef, Koruma ve Güvenlik Şefi.” olarak 9 bent halinde belirtilmiş,
“Görevde yükselme sınavına tabi olmadan yapılacak atamalarda aranacak şartlar” başlıklı 6’ncı maddede ise; “Bu Yönetmeliğin 5’inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (1), (2), (3), (4), (5) ve (6) numaralı alt bentleri ile (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan kadrolara sınavsız atama yapılır. Ancak, bu kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı, I. Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Üniversite Hastaneleri Başmüdürü, Fakülte Sekreteri, Yüksekokul Sekreteri, Enstitü Sekreteri ve Savunma Sekreteri kadrolarına atanabilmek için;
1) En az fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
2) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşımak,” denilerek fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği kadrolarına en az fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartlarını taşımak kaydıyla sınavsız atama yapılabileceğinden bahsedilmişti.
Görüldüğü üzere mülga Yönetmelikte fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği görevde yükselmeye tabi olmadan atanılacak kadrolar arasında sayılarak, aynı hizmet grubu içinde yer alan şube müdürlüğünün üstü bir yönetici kadrosu olarak kabul edilmişti. Aynı yönetmeliğin 24’ncü maddesinde; aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla personelin isteğiyle sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabileceği ve yine Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabi tutulmadan atama yapılabileceği hükme bağlanmış idi.
2014 tarihli yeni Yönetmelik’te ise fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği, görevde yükselmeye tabi yönetim hizmetleri grubu içinden çıkarılmış, böylece bu grupta şube müdürlüğü en üst görev olarak kalmıştır. Ayrıca Yönetmeliğin “Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20’nci maddesi d bendinde; “Şube müdüründen daha üst görevlere, en az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak kaydıyla, genel hükümlere göre sınavsız atama yapılır.” denilerek fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği şube müdürlüğünden daha üst bir görev olarak kabul edilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin 20’nci maddesi b bendinde de;
“b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” Denilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; yükseköğretim kurumları yönetim örgütleri yapısı içinde şube müdürlüğünün, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterliği altında bir yönetici kadrosu olduğu anlaşılmaktadır. Yönetmelik’in 20’nci maddesi b bendi hükmüne göre de bir memurun çalıştığı kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunduğu görevlerden alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atanması mümkündür.
..., lisansüstü eğitimini tamamlamış, fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olduğundan ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartlarını taşıdığından, Üniversitede Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu’na yüksekokul sekreteri olarak atanmış ve daha sonra münhal bulunan şube müdürlüğü kadrosuna atanmıştır. Bu kişinin; yüksekokul sekreterliğinden şube müdürlüğüne geçmesi, 2014 tarihli Yönetmeliğin 20’nci maddesi b bendi kapsamında alt düzey göreve atanma sayılacağından, şube müdürlüğüne görevde yükselme şartları aranmaksızın sınavsız atanmasında hukuki bir beis yoktur.
Bir üst görevden alt görevlere sınavsız atanmada aranılacak diğer şartlara ilişkin olarak ise;
Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personeli ile ilgili düzenlemede;
02.07.2020 tarih ve 31173 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Belediye ve Bağlı Kuruluşları İle Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik” in “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 19’uncu maddesinde;
“(1) 5 inci maddede belirtilen hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır:
…
b) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabidir. Yerel yönetimlerde ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya daha alt düzeydeki görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan genel hükümlere göre atama yapılabilir.
c) Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, alt görevlerde çalışma süresi şartı hariç olmak üzere, aranan diğer özel şartları taşımaları kaydıyla, 5 inci maddede yer alan yönetim hizmetleri grubu, araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu ve hukuk hizmetleri grubunda gösterilen kadrolar ile unvan değişikliğine tabi kadrolara sınavsız, genel hükümlere göre atanabilirler. Diğer hizmet gruplarında yer alan kadrolara atanmada en az altı ay çalışmış olma şartı aranmaz.” hükümleri yer almaktadır.
Mahalli idarelerde Yönetmelik kapsamı dışında bulunan bir üst görevde (Belediye Başkan Yardımcısı, Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı ve Daire Başkanı gibi) en az 6 ay çalışmış personelin atanılacak kadro için -alt görevlerde belli bir süre çalışma hariç- aranan diğer özel şartları taşımaları kaydı ile alt görevlere sınavsız atamasının yapılabileceği hükme bağlanmıştır. Yani mahalli idarelerde üst düzey görevden alt düzey göreve sınavsız geçişte mevzuatın aradığı -alt görevde çalışma hariç- diğer özel şartların da aranması gerektiği açıkça söylenmektedir.
2014 tarihli Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğin “Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20’nci maddesi b bendinde ise;
“b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” Denilerek mahalli idarelerin aksine hiçbir şart getirilmeden idarenin takdiri ile üst görevlerden dengi veya alt görevlere atama yapılabileceği ifade edilmektedir.
Dolayısıyla yükseköğretim kurumlarında memurun daha önce bulunduğu görevlerden aynı veya alt düzey görevlere görevde yükselme şartları (genel ve özel) aranmadan ataması yapılabilecektir. Bu bağlamda; üniversitelerde görevde yükselme şartları aranmadan genel hükümlere göre atanılabilecek üst düzey yönetim kadroları niteliğindeki fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliğinden daha alt düzey kadro niteliğindeki şube müdürlüğü kadrolarına görevde yükselme şartları aranmadan atama yapılması Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin sınavsız atanmaya ilişkin maddesi kapsamında mümkün görülmektedir.
Bu itibarla, tesis edilen işlemin mevzuatına uygun olduğu ve kamu zararı oluşmadığı anlaşıldığından, sorumlu talebinin kabulü ile 69 sayılı İlamın 2’nci maddesi ile verilen … TL tutarındaki tazmin hükmünün KALDIRILMASINA karar verilmesi gerekir.
8. Daire Başkanı ...’ın karşı oy gerekçesine ilave görüşü:
Yukarıda yer alan karşı oy gerekçesinde ayrıntılı açıklandığı gibi konunun esastan mevzuata uygunluğu gerekçesiyle tazmin kararının kaldırılması gerektiğini düşünüyorum.
Çoğunluk görüşünde ise konunun esası yönünden mevzuata aykırılıktan kamu zararı oluştuğu kanaatine varılmış ve sonuç olarak ilam hükmünün yalnızca sorumluluktan bozulmasına karar verilmiştir.
Ancak hüküm verilirken aşağıda yer alan hususlar da değerlendirilmelidir:
Konunun esası ile ilgili olarak; İlamdaki kamu zararı tablosunda yer alan “ödenen ve ödenmesi gereken” ödeme kalemlerinin nasıl hesaplandığına ilişkin bir açıklamanın bulunmadığı görülmektedir. Kamu zararı hesap edilirken şube müdürlüğüne atanan kişi özelinde esas alınan kadro unvanı ve derecelerinin, tazminat, ek ödeme oranlarının hesap açıklaması şeklinde Daire kararına eklenmesi gerekmektedir.
Sorumluluk yönüyle ilgili olarak ise; Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Aylıklar” başlıklı 8’inci maddesinde; “(1) Aylık ve aylıkla birlikte ödenen hakedişler için Aylık Bordrosu (Örnek: 9) ve Personel Bildirimi (Örnek: 10) ile duruma göre ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine aşağıda belirtilen belgeler eklenir.
a) İlk atamalarda, atama onayı ve işe başlama yazısı,…” hükmü uyarınca, atama onayı ve işe başlama yazısının ilk aya ait ödeme belgesine eklenmesi gerektiği görülmektedir. Somut olayda atama işlemi kamu zararının tespit edildiği 2019 hesap yılı içinde gerçekleştiğinden, atama onayı ve işe başlama yazısı, 2019 yılı içinde düzenlenen ödeme emri belgesi ekinde yer almaktadır. Bu belgeyi gördüğü halde, görev ve yetkisi kapsamında atamanın mevzuata uygunluğu kontrolünü yapmadan şube müdürlüğü maaşını ödeyen harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin de kamu zararından sorumluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla atamanın yapıldığı ilk aya ait maaş ödemesini gerçekleştiren Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin ödediği tüm tutarlar itibariyle kamu zararı sorumluluğuna dahil edilmesi gerekmektedir.
Üye ...:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun "Yönetim Örgütleri" başlıklı 51’inci maddenin (b) bendinde, "Her fakültede, dekana bağlı ve fakülte yönetim örgütünün başında bir fakülte sekreteri, enstitü ve yüksekokullarda ise enstitü veya yüksekokul müdürüne bağlı enstitü veya yüksekokul sekreteri bulunur."
"Atama esasları" başlıklı 52’nci maddesinin (a) bendinde, "...Fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterinin atanması, ilgili dekan ve müdürün önerisi üzerine rektör tarafından yapılır."
Denilmiştir.
Ayrıca, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme Yönetmeliğinin;
"Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine İlişkin Esaslar" başlıklı 5’inci maddesinde,
“(1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadro unvanları aşağıda gösterilmiştir.
(2) Görevde yükselmeye tabi kadrolar:
a) Yönetim Hizmetleri Grubu;
1) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü,
...",
"Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar" başlıklı 6’ncı maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte belirtilen kadrolara görevde yükselme suretiyle atanabilmek için;
a) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartlarını taşımak,
b) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, ilgilinin başvurulan kadroya ilişkin 7 nci maddede belirtilen alt görevlerde toplam en az üç yıl hizmeti bulunmak, ilan edilen kadro için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu hizmet süresinin en az bir yılını kurumda geçirmiş olmak,
ç) (Ek:RG-4/2/2015-29257) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak, gerekir.”
"Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7’nci maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğe tabi kadrolara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aranacak özel şartlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü kadrolarına atanabilmek için;
1) En az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarında şef, koruma ve güvenlik şefi, uzman, sivil savunma uzmanı, araştırmacı, basın ve halkla ilişkiler müşaviri, müze araştırmacısı, çözümleyici, başhemşire, müdür yardımcısı kadrolarından birinde veya en az lisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolardan birinde çalışıyor olmak,
Öte yandan mezkûr Yönetmeliğin "Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma" başlıklı 20’nci maddesinin (a) ve (b) fıkralarında;
a) Aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşıyanlar sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabilirler.
b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, her ne kadar şube müdürü kadrosuna atanmak için görevde yükselme sınavında başarılı olmak genel kural olarak belirlenmiş olsa da, mevzuatta üst görevden alt görevlere veya aynı düzey görevlere sınavsız atanabilme hususunda istisna getirildiğinden, 657 sayılı Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşıyan ilgili kişinin kendi isteğiyle fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterliğinden aynı düzey görev ve/veya alt görev olan şube müdürlüğüne; mezkûr Yönetmeliğin 20’nci maddesinin; “a) Aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşıyanlar sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabilirler.
b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” hükmü gereğince ataması yapılabilir.
Bu hükme dayalı yapılan söz konusu atamalarda, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterliğinde geçirilen sürenin çok kısa olması ve sekreterliğe atanmanın diğer müdürlüklere sınavsız atanmada basamak olarak kullanılması durumunun, idari ve adli bir soruşturmanın konusu olduğu değerlendirilmekle beraber, bu yönüyle mevzuata aykırı olarak değerlendirilen bu işlem nedeniyle “Kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmamıştır.”
Bu meyanda; üniversitelerde fakülte, enstitü ve yüksekokul birimlerinde idari iş ve işlemlerden; bulunduğu birimde dekan, yüksekokul ve enstitü müdürüne karşı sorumlu olan sekreter unvanındaki personelin, gerek rektör tarafından 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddesine göre sınavsız olarak atanmaları gerekse de bulunduğu birimdeki sorumlulukları, görev ve yetkileri açısından söz konusu görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmelikleri kapsamında olmayan bir unvan olması nedeniyle görevde yükselme ve unvan değişikliği kapsamında sayılan unvanlara sertifika, öğrenim durumu ve hizmet süresi yönünden gerekli şartları sağlaması şartıyla Üniversitede bulunan şube müdürlüğü kadrosu ve daha alt görevlere naklen atanmasının rektörün takdirinde olduğu değerlendirilmektedir.
Diğer yandan kamu idaresi tarafından atamanın yapıldığı dönem itibariyle ilgilinin görevini yerine getirmediği yönünde düzenlenmiş bir tutanak ve hakkında başlatılmış bir inceleme ve soruşturmanın da mevcut olmadığı anlaşılmaktadır. Yapılan ödemeler, fiilen yapılan görevin karşılığı ödemelerdir. Bu kadro için başka bir personele bu müdürlüğe ilişkin ödeme yapıldığına ilişkin bir tespit de mevcut değildir. Görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyan bu görev nedeniyle ilgiliye yapılmış olan ödemeleri kamu zararı olarak nitelendirmek hukuken mümkün değildir.
Yukarıda yer verilen mevzuat ve izahat muvacehesinde yapılan ödemenin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir. Bu nedenle verilen tazmin hükmüne ilişkin daire kararının “Refi” gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.