Konu: Belediye tarafından 2016 yılı içinde amatör spor kulüplerine yapılan nakdi yardımın 5393 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesine aykırı olarak bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinin binde on ikisini geçmesi



244 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesiyle; … Belediyesince 2016 yılı içinde amatör spor kulüplerine yapılan nakdi yardımın 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesi ikinci fıkrası hükmüne aykırı olarak bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinin binde on ikisini geçmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle 28.135,28 TL’nin tazminine hükmedilmiş, bu hüküm 05.02.2025 tarihli ve 57717 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla tasdik edilmiştir.

KARAR DÜZELTİLMESİ DİLEKÇESİ

Harcama Yetkilisi … karar düzeltilmesi dilekçesinde özetle;

Temyiz Kurulu Kararında 5018 sayılı Kanun’un 8, 32, 33’üncü maddeleri atfıyla oluşan zarardan sorumlu olduğu ifade edilmiş ise de; sorumluluğunun gerekçelerinin dayanak belgelerin hangisine istinaden olduğunun açık bir şekilde belirtilmediğini, nakdi yardım adı altında özel kalem bütçesine konulan ödeneğin harcamaya ilişkin protokolleri imzalayan belediye başkanı ve ilgili birimde gerekli belgeleri hazırlayıp harcamayı yapan olarak sorumlu olduğu değerlendirilmiş ise de; nakdi yardım ödemelerine ilişkin belediye başkanı tarafından imzalanan protokol ile azami sınırın aşılıp aşılmadığını bilmesinin ya da kontrol etmesinin beklenilmesinin mümkün olmadığını, vekaleten yani geçici olarak görevde bulunduğu sürede bir önceki yıl bütçe görüşmelerinde belirlenen bedel doğrultusunda ödemelerin gerçekleştirildiği süreçte asli görevinin insan kaynakları müdürlüğü iken vekaleten özel kalem müdürlüğüne de baktığını, ödemelerin belirlenmesinde herhangi bir dahli olmadığı için bedel doğrultusunda ödeme yapılmasına karar verilmesinde kamu zararı oluştuğundan bahisle zararın karşılanmasından sorumlu tutulmasının da usul ve yasaya aykırı olduğunu,

Gerçek bir zarardan bahsedilebilmesi için kişilerin hukuka aykırı kusurlu davranışları sebebiyle oluşan zarar arasında illiyet bağının bulunması gerektiğini, somut olayda geçici olarak harcama yetkilisi vekili olarak görev yaptığı dönem içerisinde 2015 yılı Temmuz ayında belirlenen bütçe vergi gelirleri kapsamında ödemelerin gerçekleştirildiğini, yapılan ödemenin tahakkuk eden miktarın binde on ikisini geçtiğini tespit etmesinin mümkün olmadığını, ayrıca görev tanımına göre de bu durumu araştırma ve denetleme yükümlülüğünün bulunmadığını, yapılan ödemede herhangi bir kastı, kusuru veya ihmali de bulunmadığını, kanun maddelerinin somut olaya uygulanırken belediyede çalışma hayatının olağan akışının da değerlendirilmesi gerektiğini, belediye başkanı, başkan yardımcıları, harcamaya yetkili müdürler, belediye encümeni ve bütçe ödeneğini onaylayan meclisten geçen karara istinaden ödeme yapıldığını, şahsından kamu zararı oluştuğundan bahisle ödeme yapılmaması veya alınan kararın doğru olmadığı yönünde görüş bildirmesinin beklenemeyeceği hususları birlikte nazara alınarak; tazmin hükmünün tasdiki kararının düzeltilmesine ve oluştuğu iddia olunan zarardan sorumlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerektiğini ifade etmiştir.

BAŞSAVCILIK MÜTALAASI

Başsavcılık mütalaasında özetle;

Karar düzeltilmesi dilekçesinde belirtilen hususların Daire Kararında ve Temyiz Kurulu Kararında etraflıca değerlendirilerek karşılanmış bulunduğu,

Bu itibarla, karar düzeltme talebinin reddedilerek, karar düzeltilmesine mahal olmadığına karar verilmesinin uygun olacağı ifade edilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Karar düzeltilmesine konu olayda, … Belediyesince 2016 yılı içinde amatör spor kulüplerine yapılan nakdi yardımın 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesi ikinci fıkrası hükmüne aykırı olarak bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinin binde on ikisini geçmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle 28.135,28 TL’nin tazminine hükmedildiği, bu hükmün 05.02.2025 tarihli ve 57717 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla tasdik edildiği görülmektedir.

Daire Kararıyla verilen tazmin hükmünden nakdi yardım protokollerini idare adına imzalayan belediye başkanı ile birlikte ödemeyi yapan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi sorumlu tutulmuştur.

Harcama Yetkilisi … karar düzeltilmesi dilekçesinde konunun esasına itiraz etmeden nakdi yardım ödemelerine ilişkin belediye başkanı tarafından imzalanan protokol ile azami sınırın aşılıp aşılmadığını bilmesinin ya da kontrol etmesinin beklenilmesinin mümkün olmadığını, vekâleten, yani geçici olarak görevde bulunduğu sürede bir önceki yıl bütçe görüşmelerinde belirlenen bedel doğrultusunda ödemelerin gerçekleştirildiği süreçte asli görevinin insan kaynakları müdürlüğü iken vekaleten özel kalem müdürlüğüne de baktığını, ödemelerin belirlenmesinde herhangi bir dahli olmadığı için bedel doğrultusunda ödeme yapılmasına karar verilmesinde kamu zararı oluştuğundan bahisle zararın karşılanmasından sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu ifade ederek sorumluluk itirazında bulunmuştur.

Harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin harcama sürecindeki görev ve sorumlulukları 5018 sayılı Kanun’un 32 ve 33’üncü maddelerinde düzenlenmiştir. Adı geçen Kanun’un “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde;

“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü ile,

“Giderlerin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.” hükümlerine yer verilmiştir.

Yine aynı Kanun’un 55 ve devamı maddelerinde kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini oluşturmaları öngörülmüş ve bu çerçevede harcama birimlerinin yapılan mali işlemler üzerinde gerçekleştirecekleri kontroller açıklanmıştır. Harcama birimlerinin asgari yapmaları gereken kontroller, mali hizmetler birimi tarafından ön mali kontrole tabi tutulacak mali karar ve işlemlerin usul ve esasları ile ön mali kontrole ilişkin standart ve yöntemlerin Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirleneceği hükme bağlanmıştır.

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın 10’uncu maddesinde; ön mali kontrol işleminin harcama birimleri tarafından da yerine getirileceği, gelir, gider, varlık ve yükümlülüklere ilişkin mali karar ve işlemlerin harcama birimi tarafından mali mevzuat hükümlerine uygunluk yönüyle kontrol edileceği belirtilmiş, aynı Usul ve Esaslar’ın 12’nci maddesinde ise süreç kontrolünün nasıl yapılacağı belirtilerek, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanların yapacakları işlemden önceki işleri de kontrol edecekleri, ödeme emrini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerinin de ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol işlemini yapacakları ifade edilmiştir.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinden, her bir harcamanın harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi tarafından süreç kontrolü çerçevesinde yapılan işlemlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olup olmadıklarının ön mali kontrole tabi tutularak kontrol edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Buna göre, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri, giderin gerçekleştirilmesi ve harcamanın yapılması süreçlerinde mevzuata uygunluk açısından kontrolleri sağlamakla yükümlüdürler. Yapılacak harcama nitelik itibariyle hukuka aykırı nitelik taşıyorsa, söz konusu işlemleri yapmaktan kaçınmak durumundadırlar.

Harcama Yetkilisi … her ne kadar asli görevi insan kaynakları müdürlüğü iken vekâleten özel kalem müdürlüğüne baktığı sırada ödemelerin gerçekleştiğini ifade etmişse de, geçici süreyle bir göreve vekâlet etmesi, harcama yetkilisi olarak yaptığı bir harcamanın mevzuata uygun olup olmadığını kontrol etme sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, mevzuata aykırı olarak yapılan ödemeler ile ilgili gerekli incelemeyi yapmayan Harcama Yetkilisi …’ün tazmin hükmünden sorumlu tutulmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, karar düzeltilmesi talebinin reddi ile 244 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesiyle verilen 28.135,28 TL tutarındaki tazmin hükmünü tasdik eden 05.02.2025 tarihli ve 57717 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, oy birliğiyle,

Karar verildiği 10.12.2025 tarih ve 58685 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.