Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı
2021
Daire
5
Dosya No
54860
Tutanak No
58172
Tutanak Tarihi
02.07.2025
Konu
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR
Konu: En az iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartını taşımayan kişinin itfaiye müdürü kadrosuna ve ardından görevde yükselmeye tabi diğer müdürlük kadrosuna atanması.
174 sayılı Ek İlamın 5’inci maddesiyle, Belediye itfaiye müdürü ile spor işleri müdürü kadrosuna ataması yapılan ...'in atamasının Yönetmeliğe uygun yapılmaması hususu ile ilgili olarak kamu zararı oluşmadığı anlaşılan … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığı kararında ısrar edilerek, kamu zararı oluşmadığı anlaşılan … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.
[Evveliyatında;
4 sayılı İlamın 6’ncı maddesiyle; itfaiye müdürü ile spor işleri müdürü kadrosuna ataması yapılan ...’in atamasının Yönetmeliğe uygun yapılmaması sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği ileri sürülen konu hakkında, ilgili belediye tarafından tesis edilen işlem sonucu yapılan ödemelerin kamu zararına yol açmadığı kanaatine varılarak, … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmişti.
Bu karar üzerine Sayıştay Başsavcılığı tarafından yapılan temyiz başvurusu üzerine, Temyiz Kurulu’nun 22.11.2023 tarih ve 56118 tutanak sayılı kararı ile Savcılık temyiz talebi kabul edilerek, 4 sayılı İlamın 6’ncı maddesi hükmü “kamu zararına sebebiyet verildiği” yönüyle bozularak, yeniden hüküm verilmek üzere dosyası Dairesine gönderilmiştir.
Daire, yeniden düzenlediği 174 sayılı Ek İlamın 5’inci maddesi ile ilk kararında ısrar etmiştir.]
174 sayılı Ek İlamının 5’inci maddesindeki hüküm ile ilgili olarak Sayıştay Başsavcılığı (Dosya No: 54860) tarafından gönderilen temyiz dilekçesinde;
“Madde 5 – Ek İlamın 5’inci maddesi ile ilgili olarak;
... Belediyesinin 2021 yılı hesabının 5. Dairece yargılanması sonucunda düzenlenen 174 sayılı Ek İlamın 5’inci maddesinde; 29.11.2022 tarih ve 04 sayılı ilamın 6’ncı maddesi ile verilen; "İtfaiye Müdürlüğü ile Spor İşleri Müdürlüğüne ataması yapılan ...'in atamasının Yönetmeliğe uygun yapılmaması hususu ile ilgili olarak kamu zararı oluşmadığı anlaşılan … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığı" kararında ısrar edilerek, kamu zararı oluşmadığı anlaşılan … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verildiği görülmüştür.
04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'in "Zabıta ve itfaiye personeli" başlıklı 21 inci maddesinde, "Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür." düzenlemesi yapılmıştır.
18.12.2021 tarih ve 31693 sayılı Resmî Gazete ile Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde değişiklikler yapılmıştır. Yönetmeliğin "Görevde yükselme şartları" şartları başlıklı 19 uncu maddesinin ikinci fıkrası;
"Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibarıyla aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler."
Ve üçüncü fıkrası;
"İtfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki diğer kadrolar için ikinci fıkrada belirtilen hizmet sürelerinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz." şeklinde düzenlenmiştir.
Getirilen bu düzenlemenin 18.12.2021 sonrası yapılacak atamalarda uygulanacağı açıktır. Yargılama konusu husus ise bu değişiklik öncesi olan mevzuata göre yapılan atamalara ilişkindir.
21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliği'nin "Görevde Yükselme Esasları" başlıklı altıncı bölümünün "Görevde yükselme şartları" başlıklı 19 uncu maddesinde;
"(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) İtfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) Meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
gerekir.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz." hükmü yer almaktadır.
İtfaiye Yönetmeliğinin 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında görevde yükselmeye tabi kadrolarla ilgili düzenleme yapılmış, ikinci fıkrada ise birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolar ile görevde yükselmeye tabi olmayan Daire Başkanı ve İtfaiye Müdürünü de kapsayacak şekilde hükümlere yer verilmiştir. Dolayısıyla İtfaiye Müdürlüğüne atanma anında hizmet süresinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması gerekir.
10.06.2009 tarihinde açıktan özel kalem müdürlüğüne atanan ...'in, 22.01.2013 tarihinde bilgisayar işletmenliğine, 05.06.2013 tarihinde özel kalem müdürlüğüne, 20.11.2013 tarihinde itfaiye müdürlüğüne, 15.01.2019 tarihinde Spor İşleri Müdürlüğüne atandığı, 30.04.2003 tarihinde … Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinden mezun olduğu anlaşılmıştır.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'in "Hizmet grupları arasında geçişler" başlıklı 20'nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan, "İstisnai memurluklarda çalışanlar veya çalışmış olanlar, bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara, atanacakları kadro için öngörülen şartları taşımaları kaydıyla sınavsız atanabilir." hükmünün yürütmesi Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 01.04.2010 tarihli kararı ile durdurulmuş, Danıştay 5 inci Dairenin 04.11.2011 tarihli kararı ile bu fıkranın iptaline karar verilmiştir. Yapılan temyiz talebi ise İdari Dava Daireleri Kurulunun 19.06.2014 günlü kararı ile oybirliğiyle reddedilmiştir. Bu fıkra hükmü 07.05.2014 gün ve 28993 sayılı Resmî Gazete ile yürürlükten kaldırılmıştır. Dolayısıyla, İtfaiye Müdürlüğüne bu maddeye göre naklen atama söz konusu olamaz.
... İtfaiye Müdürlüğüne atamasının yapıldığı 20.11.2013 tarihinde itfaiye teşkilatında çalışmışlığı bulunmadığından dolayı İtfaiye Müdürlüğüne atanmada gerekli şartı sağlamamaktadır.
İtfaiye müdürlüğüne atanması Yönetmelik hükmüne aykırı olduğundan dolayı, açık hata kapsamında olan atamanın kazanılmış hak oluşturması mümkün değildir. Bu nedenle bu müdürlük esas alınarak Spor İşleri Müdürlüğüne atama yapılmasının da hukuki dayanağı bulunmamaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar ile temyiz talebi dilekçesinde belirtilen diğer gerekçeler dikkate alındığında;
174 sayılı Ek İlamın 5’inci maddesinde verilen "ilişilecek husus bulunmadığına" ilişkin kararın, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 55 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca "Kanuna aykırılık" nedeniyle, temyiz talebi dilekçesinde belirtilen sorumlular aleyhine bozularak, dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Bilgilerine arz olunur.” Denilmektedir.
174 sayılı Ek İlamı 5’incü maddesinde yer alan İLGİLİLER;
… (ÜY), … (ÜY), … (HY), … (HY), … (HY), … (HY), … (GG), … (GG), … (GG), ... (DS), … (DS) ve … (GG) Sayıştay Başsavcılığı temyiz dilekçesini tebellüğ etmiş, ancak Temyiz Kurulu’na bir cevap/karşılama dilekçesi göndermemişlerdir.
Dosyada mevcut bilgi ve belgelerin okunup incelenmesi sonrasında,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
174 sayılı Ek İlamın 5’inci maddesiyle, itfaiye müdürü ile spor işleri müdürü kadrosuna ataması yapılan ...'in atamasının, Yönetmeliğe uygun yapılmaması hususu ile ilgili olarak kamu zararı oluşmadığı anlaşılan … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığı kararında ısrar edilerek, kamu zararı oluşmadığı anlaşılan … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.
Bu defa, Sayıştay Başsavcılığı tarafından Daire Ek İlamıyla verilen “ilişilecek husus bulunmadığına” ilişkin ısrar kararının bozulması talebiyle temyiz talebinde bulunulmuştur.
Mevzuat:
04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in 21’inci maddesinde;
“Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” hükmü,
21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin,
“Kadro ve unvanlar” başlıklı 8’inci maddesinde;
“(1) Belediye itfaiye teşkilatı personel kadro ve unvanları, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre; daire başkanı, itfaiye müdürü, itfaiye şube müdürü, itfaiye amiri, itfaiye çavuşu ve itfaiye eri kadroları ile diğer kadrolardan oluşur.”
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 19’uncu maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) İtfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) Meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
b) İtfaiye amirliğine atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olmak,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4yıl itfaiye çavuşu olarak çalışmış olmak,
3) Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
c) İtfaiye çavuşluğuna atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olması,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye eri olarak çalışmış olmak,
3) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
4) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
5) Kadro durumu elverişli olmak gerekir.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” hükmü bulunmaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in, “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde; zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği hüküm altına alınmış, ilgili mevzuat olan Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin “Görevde yükselme” başlıklı 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında ise; “Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.” denilerek, daire başkanı ve itfaiye müdürü kadrosu, görevde yükselme işlemleri yönünden 19’uncu maddenin ikinci fıkrası hariç Yönetmelik’in kapsamı dışında bırakılmıştır. Bu nedenle, somut olaydaki atamanın hizmet süresi ve öğrenim şartının değerlendirmesi 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinin (B) bendi hükümleri ile Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19’uncu maddesinin ikinci fıkrası hükmüne göre yapılması gerekmektedir. Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin 19’uncu maddesi ikinci fıkrasında, itfaiye kadrolarına yapılacak atamalarda 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesi B bendine göre değerlendirilecek hizmet sürelerinin kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet süreleri olarak dikkate alınacağı, bu sürelerin de en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olmasının şart olduğu belirtilmiştir. İlk fıkradan farklı olarak ikinci fıkrada -itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü kadroları ikinci fıkrada yer alan düzenlemenin dışında tutulmadan- atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerinin, 657 sayılı Kanun m.68/B hükümlerine göre belirleneceği ve bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olmasının aranacağı belirtilmiştir.
Dolayısıyla itfaiye müdürü kadrosuna atanacakların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendinde yer alan 1 ve 4’üncü derece aralığındaki kadrolara atanabilme şartlarını taşıması ve atamanın yapıldığı tarih itibarıyla Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin 19’uncu maddesinin ikinci fıkrasındaki “…Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır…” şeklindeki koşulu karşılaması gerekmektedir.
Yönetmelik’te itfaiye müdürü kadrosuna atanmada iki yıl itfaiye teşkilatında görev yapma koşulunun arandığına 19’uncu maddenin her iki fıkrası birlikte yorumlandığında da ulaşılmaktadır. Şöyle ki: Birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolardan, itfaiye çavuşluğuna atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl, 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye eri olarak çalışmış olması, itfaiye amirliğine atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl, 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye çavuşu olarak çalışmış olması, itfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için en az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olması gerekmektedir. Görevde yükselmeye tabi kadrolarda kişinin belli kadrolarda belli süre hizmetinin bulunması şartlar arasında sayılmıştır. Yani kişinin her halükârda, görevde yükselme sınavına girebilmesi için, duruma göre en az 2 yıl olmak üzere itfaiyede hizmetinin bulunması gerekmektedir. Diğer yandan, ikinci fıkradaki "Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması” şartının sadece görevde yükselmeye tabi kadrolarda aranacağını söylemenin, birinci fıkrada zaten en az 2 yıl hizmet süresi arandığından, pratikte bir anlamı olmayacaktır. Buna göre de birinci fıkradan bağımsız olarak itfaiye teşkilatındaki bütün kadrolara atanmada özellikle görevde yükselmeye tabi olmayan daire başkanı ve itfaiye müdürü atanmasında "hizmet sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması" şartının arandığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Buna göre, 21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin geçerli olduğu dönemde belediye itfaiye müdürü kadrosuna yapılacak atamalarda 657 sayılı Kanun'un 68'inci maddesinin (B) bendinde yer alan hizmet süresi ve öğrenim şartlarının yanı sıra “en az iki yıl belediye itfaiye teşkilatında çalışmış olma” şartının da sağlanması gerekmektedir. Somut atama işleminde “en az iki yıl belediye itfaiye teşkilatında çalışmış olma” şartını sağlamayan ...'in itfaiye müdürü kadrosuna atanması mevzuata aykırıdır. ... açısından mevzuata aykırı elde edilen itfaiye müdürü kadrosu kazanılmış hak oluşturmadığı gibi görevde yükselmeye tabi diğer müdür kadroları için de kazanılmış hak oluşturmaz. Bu nedenle itfaiye müdüründen spor işleri müdürü kadrosuna yapılan atama işleminin de hukuki dayanağı bulunmamaktadır.
Sonuç itibarıyla, atanma şartlarını taşımayan bir kişiye itfaiye müdürü ve ardından spor işleri müdürü kadrosuna atanması suretiyle yapılan ödemeler kamu zararını oluşturmaktadır.
Bu itibarla, Başsavcılığın temyiz talebi kabul edilerek, 174 sayılı Ek İlamın 5’inci maddesi ile verilen “… TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına” ilişkin hükmün, yukarıda açıklanan gerekçeyle (aynı zamanda Temyiz Kurulu’nun 22.11.2023 tarih ve 56118 tutanak sayılı kararında da belirtilen gerekçeyle) BOZULMASINA ve dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE,
(7. Daire Başkanı … ve Üye …’un karşı oyu ile) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 02.07.2025 tarih ve 58172 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı Oy Gerekçesi
7. Daire Başkanı … ve Üye …:
18.04.1999 gün ve 23670 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in 2’nci maddesinde;
“Bu Yönetmelik, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla;
...
b) İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında,
...
istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanır.
...” denilmektedir.
Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesiyle; görevde yükselmenin; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi görevlerden bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sayılan görevler ile kurumlarca çıkarılacak özel yönetmeliklerde belirlenen görevlere aynı veya başka hizmet sınıflarından yapılacak atamaları ifade ettiği düzenlenmekte,
“Öğrenim düzeyi” başlıklı 5’inci maddesinde ise;
“Devlet memurlarının bu Yönetmelik kapsamındaki görevlere atanabilmeleri için gerekli olan öğrenim düzeyleri kurumları tarafından çıkarılacak yönetmeliklerinde unvanlar itibariyle gösterilir.
Devlet memurlarının;
a) Müdür, Şube Müdürü, Başmühendis, (…) (1), Araştırmacı, Eğitim Uzmanı, Uzman, Müdür Yardımcısı, Çözümleyici ve bu düzeyde bulunan görevler ile daha üstü görevlere atanabilmeleri için en az dört yıllık yüksek öğrenim,
b) Programcı, Şef, Amir ve bu düzeyde görevlere atanabilmeleri için en az iki yıllık yüksek öğrenim,
...
görmüş olmaları şarttır.
Ancak, kurumların kendi yönetmeliklerinde düzenlemeleri kaydıyla, sadece hizmet alanına ilişkin olarak iki yıllık yüksek öğrenim görenlerin müdür ve daha alt görevlere, orta öğrenim üzerine kurumlarınca açılan en az iki yıl süreli mesleki kursları bitirenlerin ise müdür yardımcısı ve daha alt görevlere atanabilmeleri için bu maddede öngörülen öğrenim şartı aranmaz.“ hükmü,
“Hizmet süresi” başlıklı 6’ncı maddesinde ise;
“(Değişik birinci fıkra: 30/6/2014-2014/6579 K.) Kurumlar, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arar. İlan edilen kadro veya pozisyon için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu sürelerin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olması esastır.
Kurumlar atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen süreleri dikkate alarak belirler.
...” hükmü yer almaktadır.
Mahalli idarelerde görev yapan Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenleyen 04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in, “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde;
“Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” düzenlemesi yer almaktadır.
21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin, “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19 uncu maddesi birinci fıkrasında;
“Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır." denilerek itfaiye şube müdürlüğü, itfaiye amirliği ve itfaiye çavuşluğu kadrolarına yapılan atamalarda aranacak şartlar belirtilmektedir.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise; “Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” denilmektedir.
İtfaiye Müdürlüğü kadrosu, itfaiye teşkilatı kadroları arasında sayılmakla birlikte, İtfaiye Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara atanmada aranılacak şartları düzenleyen “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19 uncu maddesi birinci fıkrasına göre görevde yükselmeye tabi bir kadro değildir. Birinci fıkrada istisna tutulan, itfaiye müdürlüğü kadrosunun, aynı maddenin ikinci fıkrasında yer alan;
“Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır” düzenlemesine dayanılarak, itfaiye müdürlüğü ve itfaiye daire başkanlığı için en az 2 yılın itfaiye teşkilatında çalışma şartı aranmasını gerektirmediği, nitekim İtfaiye Yönetmeliği’nin “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 47’nci maddesi (f) bendi ile;
“Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; “15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik” hükümlerinin uygulanacağı” düzenlemesinin yer aldığı ve buna göre de Yönetmeliğin yukarıda yer verilen 6’ncı maddesiyle de;
“Kurumlar, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arar.” düzenlemesine de dayanılarak, görevde yükselmeye tabi kadrolardan sayılmayan itfaiye müdürü kadrosuna yapılan atama işleminde, en az 2 yıl itfaiye teşkilatında şartının aranmasının gerekmeyeceği düşünülmektedir.
Diğer yandan, 18.12.2021 tarihinde Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin 19 uncu maddesinde yapılan değişiklikle, “İtfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki diğer kadrolar için ikinci fıkrada belirtilen hizmet sürelerinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır.” hükmü ile itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara atanmada “en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olma” şartının aranacağı Yönetmelikte açıklığa kavuşturularak, konuyla ilgili tereddüdün ortadan kaldırıldığı görülmektedir.
Sonuç itibarıyla, Başsavcılık temyiz talebinin reddedilerek, 174 sayılı Ek İlamın 5. maddesiyle “… TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığı” yönündeki Daire kararının TASDİKİ gerektiğinden, çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
174 sayılı Ek İlamın 5’inci maddesiyle, Belediye itfaiye müdürü ile spor işleri müdürü kadrosuna ataması yapılan ...'in atamasının Yönetmeliğe uygun yapılmaması hususu ile ilgili olarak kamu zararı oluşmadığı anlaşılan … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığı kararında ısrar edilerek, kamu zararı oluşmadığı anlaşılan … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.
[Evveliyatında;
4 sayılı İlamın 6’ncı maddesiyle; itfaiye müdürü ile spor işleri müdürü kadrosuna ataması yapılan ...’in atamasının Yönetmeliğe uygun yapılmaması sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği ileri sürülen konu hakkında, ilgili belediye tarafından tesis edilen işlem sonucu yapılan ödemelerin kamu zararına yol açmadığı kanaatine varılarak, … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmişti.
Bu karar üzerine Sayıştay Başsavcılığı tarafından yapılan temyiz başvurusu üzerine, Temyiz Kurulu’nun 22.11.2023 tarih ve 56118 tutanak sayılı kararı ile Savcılık temyiz talebi kabul edilerek, 4 sayılı İlamın 6’ncı maddesi hükmü “kamu zararına sebebiyet verildiği” yönüyle bozularak, yeniden hüküm verilmek üzere dosyası Dairesine gönderilmiştir.
Daire, yeniden düzenlediği 174 sayılı Ek İlamın 5’inci maddesi ile ilk kararında ısrar etmiştir.]
174 sayılı Ek İlamının 5’inci maddesindeki hüküm ile ilgili olarak Sayıştay Başsavcılığı (Dosya No: 54860) tarafından gönderilen temyiz dilekçesinde;
“Madde 5 – Ek İlamın 5’inci maddesi ile ilgili olarak;
... Belediyesinin 2021 yılı hesabının 5. Dairece yargılanması sonucunda düzenlenen 174 sayılı Ek İlamın 5’inci maddesinde; 29.11.2022 tarih ve 04 sayılı ilamın 6’ncı maddesi ile verilen; "İtfaiye Müdürlüğü ile Spor İşleri Müdürlüğüne ataması yapılan ...'in atamasının Yönetmeliğe uygun yapılmaması hususu ile ilgili olarak kamu zararı oluşmadığı anlaşılan … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığı" kararında ısrar edilerek, kamu zararı oluşmadığı anlaşılan … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verildiği görülmüştür.
04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'in "Zabıta ve itfaiye personeli" başlıklı 21 inci maddesinde, "Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür." düzenlemesi yapılmıştır.
18.12.2021 tarih ve 31693 sayılı Resmî Gazete ile Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde değişiklikler yapılmıştır. Yönetmeliğin "Görevde yükselme şartları" şartları başlıklı 19 uncu maddesinin ikinci fıkrası;
"Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibarıyla aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler."
Ve üçüncü fıkrası;
"İtfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki diğer kadrolar için ikinci fıkrada belirtilen hizmet sürelerinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz." şeklinde düzenlenmiştir.
Getirilen bu düzenlemenin 18.12.2021 sonrası yapılacak atamalarda uygulanacağı açıktır. Yargılama konusu husus ise bu değişiklik öncesi olan mevzuata göre yapılan atamalara ilişkindir.
21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliği'nin "Görevde Yükselme Esasları" başlıklı altıncı bölümünün "Görevde yükselme şartları" başlıklı 19 uncu maddesinde;
"(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) İtfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) Meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
gerekir.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz." hükmü yer almaktadır.
İtfaiye Yönetmeliğinin 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında görevde yükselmeye tabi kadrolarla ilgili düzenleme yapılmış, ikinci fıkrada ise birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolar ile görevde yükselmeye tabi olmayan Daire Başkanı ve İtfaiye Müdürünü de kapsayacak şekilde hükümlere yer verilmiştir. Dolayısıyla İtfaiye Müdürlüğüne atanma anında hizmet süresinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması gerekir.
10.06.2009 tarihinde açıktan özel kalem müdürlüğüne atanan ...'in, 22.01.2013 tarihinde bilgisayar işletmenliğine, 05.06.2013 tarihinde özel kalem müdürlüğüne, 20.11.2013 tarihinde itfaiye müdürlüğüne, 15.01.2019 tarihinde Spor İşleri Müdürlüğüne atandığı, 30.04.2003 tarihinde … Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinden mezun olduğu anlaşılmıştır.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'in "Hizmet grupları arasında geçişler" başlıklı 20'nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan, "İstisnai memurluklarda çalışanlar veya çalışmış olanlar, bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara, atanacakları kadro için öngörülen şartları taşımaları kaydıyla sınavsız atanabilir." hükmünün yürütmesi Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 01.04.2010 tarihli kararı ile durdurulmuş, Danıştay 5 inci Dairenin 04.11.2011 tarihli kararı ile bu fıkranın iptaline karar verilmiştir. Yapılan temyiz talebi ise İdari Dava Daireleri Kurulunun 19.06.2014 günlü kararı ile oybirliğiyle reddedilmiştir. Bu fıkra hükmü 07.05.2014 gün ve 28993 sayılı Resmî Gazete ile yürürlükten kaldırılmıştır. Dolayısıyla, İtfaiye Müdürlüğüne bu maddeye göre naklen atama söz konusu olamaz.
... İtfaiye Müdürlüğüne atamasının yapıldığı 20.11.2013 tarihinde itfaiye teşkilatında çalışmışlığı bulunmadığından dolayı İtfaiye Müdürlüğüne atanmada gerekli şartı sağlamamaktadır.
İtfaiye müdürlüğüne atanması Yönetmelik hükmüne aykırı olduğundan dolayı, açık hata kapsamında olan atamanın kazanılmış hak oluşturması mümkün değildir. Bu nedenle bu müdürlük esas alınarak Spor İşleri Müdürlüğüne atama yapılmasının da hukuki dayanağı bulunmamaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar ile temyiz talebi dilekçesinde belirtilen diğer gerekçeler dikkate alındığında;
174 sayılı Ek İlamın 5’inci maddesinde verilen "ilişilecek husus bulunmadığına" ilişkin kararın, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 55 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca "Kanuna aykırılık" nedeniyle, temyiz talebi dilekçesinde belirtilen sorumlular aleyhine bozularak, dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Bilgilerine arz olunur.” Denilmektedir.
174 sayılı Ek İlamı 5’incü maddesinde yer alan İLGİLİLER;
… (ÜY), … (ÜY), … (HY), … (HY), … (HY), … (HY), … (GG), … (GG), … (GG), ... (DS), … (DS) ve … (GG) Sayıştay Başsavcılığı temyiz dilekçesini tebellüğ etmiş, ancak Temyiz Kurulu’na bir cevap/karşılama dilekçesi göndermemişlerdir.
Dosyada mevcut bilgi ve belgelerin okunup incelenmesi sonrasında,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
174 sayılı Ek İlamın 5’inci maddesiyle, itfaiye müdürü ile spor işleri müdürü kadrosuna ataması yapılan ...'in atamasının, Yönetmeliğe uygun yapılmaması hususu ile ilgili olarak kamu zararı oluşmadığı anlaşılan … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığı kararında ısrar edilerek, kamu zararı oluşmadığı anlaşılan … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.
Bu defa, Sayıştay Başsavcılığı tarafından Daire Ek İlamıyla verilen “ilişilecek husus bulunmadığına” ilişkin ısrar kararının bozulması talebiyle temyiz talebinde bulunulmuştur.
Mevzuat:
04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in 21’inci maddesinde;
“Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” hükmü,
21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin,
“Kadro ve unvanlar” başlıklı 8’inci maddesinde;
“(1) Belediye itfaiye teşkilatı personel kadro ve unvanları, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre; daire başkanı, itfaiye müdürü, itfaiye şube müdürü, itfaiye amiri, itfaiye çavuşu ve itfaiye eri kadroları ile diğer kadrolardan oluşur.”
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 19’uncu maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) İtfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) Meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
b) İtfaiye amirliğine atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olmak,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4yıl itfaiye çavuşu olarak çalışmış olmak,
3) Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
c) İtfaiye çavuşluğuna atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olması,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye eri olarak çalışmış olmak,
3) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
4) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
5) Kadro durumu elverişli olmak gerekir.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” hükmü bulunmaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in, “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde; zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği hüküm altına alınmış, ilgili mevzuat olan Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin “Görevde yükselme” başlıklı 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında ise; “Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.” denilerek, daire başkanı ve itfaiye müdürü kadrosu, görevde yükselme işlemleri yönünden 19’uncu maddenin ikinci fıkrası hariç Yönetmelik’in kapsamı dışında bırakılmıştır. Bu nedenle, somut olaydaki atamanın hizmet süresi ve öğrenim şartının değerlendirmesi 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinin (B) bendi hükümleri ile Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19’uncu maddesinin ikinci fıkrası hükmüne göre yapılması gerekmektedir. Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin 19’uncu maddesi ikinci fıkrasında, itfaiye kadrolarına yapılacak atamalarda 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesi B bendine göre değerlendirilecek hizmet sürelerinin kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet süreleri olarak dikkate alınacağı, bu sürelerin de en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olmasının şart olduğu belirtilmiştir. İlk fıkradan farklı olarak ikinci fıkrada -itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü kadroları ikinci fıkrada yer alan düzenlemenin dışında tutulmadan- atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerinin, 657 sayılı Kanun m.68/B hükümlerine göre belirleneceği ve bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olmasının aranacağı belirtilmiştir.
Dolayısıyla itfaiye müdürü kadrosuna atanacakların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendinde yer alan 1 ve 4’üncü derece aralığındaki kadrolara atanabilme şartlarını taşıması ve atamanın yapıldığı tarih itibarıyla Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin 19’uncu maddesinin ikinci fıkrasındaki “…Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır…” şeklindeki koşulu karşılaması gerekmektedir.
Yönetmelik’te itfaiye müdürü kadrosuna atanmada iki yıl itfaiye teşkilatında görev yapma koşulunun arandığına 19’uncu maddenin her iki fıkrası birlikte yorumlandığında da ulaşılmaktadır. Şöyle ki: Birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolardan, itfaiye çavuşluğuna atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl, 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye eri olarak çalışmış olması, itfaiye amirliğine atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl, 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye çavuşu olarak çalışmış olması, itfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için en az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olması gerekmektedir. Görevde yükselmeye tabi kadrolarda kişinin belli kadrolarda belli süre hizmetinin bulunması şartlar arasında sayılmıştır. Yani kişinin her halükârda, görevde yükselme sınavına girebilmesi için, duruma göre en az 2 yıl olmak üzere itfaiyede hizmetinin bulunması gerekmektedir. Diğer yandan, ikinci fıkradaki "Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması” şartının sadece görevde yükselmeye tabi kadrolarda aranacağını söylemenin, birinci fıkrada zaten en az 2 yıl hizmet süresi arandığından, pratikte bir anlamı olmayacaktır. Buna göre de birinci fıkradan bağımsız olarak itfaiye teşkilatındaki bütün kadrolara atanmada özellikle görevde yükselmeye tabi olmayan daire başkanı ve itfaiye müdürü atanmasında "hizmet sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması" şartının arandığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Buna göre, 21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin geçerli olduğu dönemde belediye itfaiye müdürü kadrosuna yapılacak atamalarda 657 sayılı Kanun'un 68'inci maddesinin (B) bendinde yer alan hizmet süresi ve öğrenim şartlarının yanı sıra “en az iki yıl belediye itfaiye teşkilatında çalışmış olma” şartının da sağlanması gerekmektedir. Somut atama işleminde “en az iki yıl belediye itfaiye teşkilatında çalışmış olma” şartını sağlamayan ...'in itfaiye müdürü kadrosuna atanması mevzuata aykırıdır. ... açısından mevzuata aykırı elde edilen itfaiye müdürü kadrosu kazanılmış hak oluşturmadığı gibi görevde yükselmeye tabi diğer müdür kadroları için de kazanılmış hak oluşturmaz. Bu nedenle itfaiye müdüründen spor işleri müdürü kadrosuna yapılan atama işleminin de hukuki dayanağı bulunmamaktadır.
Sonuç itibarıyla, atanma şartlarını taşımayan bir kişiye itfaiye müdürü ve ardından spor işleri müdürü kadrosuna atanması suretiyle yapılan ödemeler kamu zararını oluşturmaktadır.
Bu itibarla, Başsavcılığın temyiz talebi kabul edilerek, 174 sayılı Ek İlamın 5’inci maddesi ile verilen “… TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına” ilişkin hükmün, yukarıda açıklanan gerekçeyle (aynı zamanda Temyiz Kurulu’nun 22.11.2023 tarih ve 56118 tutanak sayılı kararında da belirtilen gerekçeyle) BOZULMASINA ve dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE,
(7. Daire Başkanı … ve Üye …’un karşı oyu ile) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 02.07.2025 tarih ve 58172 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı Oy Gerekçesi
7. Daire Başkanı … ve Üye …:
18.04.1999 gün ve 23670 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in 2’nci maddesinde;
“Bu Yönetmelik, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla;
...
b) İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında,
...
istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanır.
...” denilmektedir.
Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesiyle; görevde yükselmenin; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi görevlerden bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sayılan görevler ile kurumlarca çıkarılacak özel yönetmeliklerde belirlenen görevlere aynı veya başka hizmet sınıflarından yapılacak atamaları ifade ettiği düzenlenmekte,
“Öğrenim düzeyi” başlıklı 5’inci maddesinde ise;
“Devlet memurlarının bu Yönetmelik kapsamındaki görevlere atanabilmeleri için gerekli olan öğrenim düzeyleri kurumları tarafından çıkarılacak yönetmeliklerinde unvanlar itibariyle gösterilir.
Devlet memurlarının;
a) Müdür, Şube Müdürü, Başmühendis, (…) (1), Araştırmacı, Eğitim Uzmanı, Uzman, Müdür Yardımcısı, Çözümleyici ve bu düzeyde bulunan görevler ile daha üstü görevlere atanabilmeleri için en az dört yıllık yüksek öğrenim,
b) Programcı, Şef, Amir ve bu düzeyde görevlere atanabilmeleri için en az iki yıllık yüksek öğrenim,
...
görmüş olmaları şarttır.
Ancak, kurumların kendi yönetmeliklerinde düzenlemeleri kaydıyla, sadece hizmet alanına ilişkin olarak iki yıllık yüksek öğrenim görenlerin müdür ve daha alt görevlere, orta öğrenim üzerine kurumlarınca açılan en az iki yıl süreli mesleki kursları bitirenlerin ise müdür yardımcısı ve daha alt görevlere atanabilmeleri için bu maddede öngörülen öğrenim şartı aranmaz.“ hükmü,
“Hizmet süresi” başlıklı 6’ncı maddesinde ise;
“(Değişik birinci fıkra: 30/6/2014-2014/6579 K.) Kurumlar, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arar. İlan edilen kadro veya pozisyon için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu sürelerin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olması esastır.
Kurumlar atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen süreleri dikkate alarak belirler.
...” hükmü yer almaktadır.
Mahalli idarelerde görev yapan Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenleyen 04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in, “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde;
“Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” düzenlemesi yer almaktadır.
21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin, “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19 uncu maddesi birinci fıkrasında;
“Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır." denilerek itfaiye şube müdürlüğü, itfaiye amirliği ve itfaiye çavuşluğu kadrolarına yapılan atamalarda aranacak şartlar belirtilmektedir.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise; “Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” denilmektedir.
İtfaiye Müdürlüğü kadrosu, itfaiye teşkilatı kadroları arasında sayılmakla birlikte, İtfaiye Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara atanmada aranılacak şartları düzenleyen “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19 uncu maddesi birinci fıkrasına göre görevde yükselmeye tabi bir kadro değildir. Birinci fıkrada istisna tutulan, itfaiye müdürlüğü kadrosunun, aynı maddenin ikinci fıkrasında yer alan;
“Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır” düzenlemesine dayanılarak, itfaiye müdürlüğü ve itfaiye daire başkanlığı için en az 2 yılın itfaiye teşkilatında çalışma şartı aranmasını gerektirmediği, nitekim İtfaiye Yönetmeliği’nin “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 47’nci maddesi (f) bendi ile;
“Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; “15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik” hükümlerinin uygulanacağı” düzenlemesinin yer aldığı ve buna göre de Yönetmeliğin yukarıda yer verilen 6’ncı maddesiyle de;
“Kurumlar, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arar.” düzenlemesine de dayanılarak, görevde yükselmeye tabi kadrolardan sayılmayan itfaiye müdürü kadrosuna yapılan atama işleminde, en az 2 yıl itfaiye teşkilatında şartının aranmasının gerekmeyeceği düşünülmektedir.
Diğer yandan, 18.12.2021 tarihinde Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin 19 uncu maddesinde yapılan değişiklikle, “İtfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki diğer kadrolar için ikinci fıkrada belirtilen hizmet sürelerinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır.” hükmü ile itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara atanmada “en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olma” şartının aranacağı Yönetmelikte açıklığa kavuşturularak, konuyla ilgili tereddüdün ortadan kaldırıldığı görülmektedir.
Sonuç itibarıyla, Başsavcılık temyiz talebinin reddedilerek, 174 sayılı Ek İlamın 5. maddesiyle “… TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığı” yönündeki Daire kararının TASDİKİ gerektiğinden, çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.