Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı
2021
Daire
1
Dosya No
55230
Tutanak No
58180
Tutanak Tarihi
02.07.2025
Konu
Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar
KARAR
Konu: Belediyenin işletme hakkının devri niteliğindeki kira alacaklarından eksik KDV tahsil etmesi.
187 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle, Belediye tarafından kiraya verilen taşınmazların kira bedelleri üzerinden bazı aylarda %18 yerine %8 oranında KDV tahsil edilmesi nedeniyle eksik KDV tahsil edilmesi sonucu oluşan … TL kamu zararı tutarının sorumlularına ödettirilmesi kararı verilmiştir.
[Evveliyatında; Daire tarafından 139-1 sayılı İlam ile, Denetçi sorgusunda “kamu zararı” nitelemesi ile hesaplanan toplam … TL tutar ile ilgili olarak, mevzuata aykırı bir durum oluşmadığı gerekçesiyle verilen ilişilecek bir husus bulunmadığı yönündeki hükme ilişkin Sayıştay Başsavcılığı’nın temyiz başvurusunda bulunması sonucunda; Sayıştay Temyiz Kurulunun 31.01.2024 tarihli ve 56441 tutanak sayılı kararı ile hüküm bozulmuştur.]
Sorumlu Gerçekleştirme Görevlileri ... (Memur-Dosya no.: 55230), ... (Memur-Dosya no.: 55231) ve ... (Emlak ve İstimlak Müdürü-Dosya no.: 55232) tarafından gönderilen aynı nitelikteki temyiz dilekçelerinde;
... Belediyesi 2021 yılı hesabı ile ilgili olarak düzenlenen yargılamaya esas raporun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 49. Maddesi gereğince yargılanması sonucu düzenlenen 13.10.2023 tarihli ve 139-1 sayılı ilam ile ilişilecek husus bulunmadığına hükmolunan konu hakkında Sayıştay Başsavcılığının temyiz başvurusunda bulunması sonucunda;
Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen ve 6085 sayılı Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince, Sayıştay 1. Daireye gönderilen 31.01.2024 tarihli ve 56441 tutanak sayılı bozma kararı üzerine, Sayıştay 1. Daire tarafından düzenlenen 19 Aralık 2024 ilam tarih ve 187 No.lu Ek İlamın kendisine 02.01.2025 tarihinde tebliğ edildiğini,
Sayıştay Ek İlamında belirtilen eksik KDV tahsil edilmesi sonucu oluşan … TL kamu zararı tutarının, kiracılar adına tahakkuk girişlerinin yapılarak bildirimlerinin yapıldığını, yargılama süreci devam ederken, söz konusu eksik tahsil edilen KDV’nin tahsilatlarının da idarece (Belediye tarafından) yapıldığını,
Sonuç olarak Ek ilamda yer alan Kamu Zararı Tablosundaki 12 adet işyerinden 11 adet işyerine ait, toplam … TL tutarındaki KDV’nin tamamı tahsil edildiğini ve tahsilat makbuzlarının ekte sunulduğunu,
Kalan kiracı …’un (… Mahallesi, … Sokak, Açık Otopark Alanı) ise KDV ile ilgili borcunu 7440 Sayılı Kanun kapsamında yapılandırdığını ve ödemelerini düzenli olarak yaptığını, taksitlerin vadesinin 31.05.2025 tarihinde tamamlanacağını ve KDV borcundan kalan 4 adet taksit toplamının … TL olduğunu,
Tahsilat makbuzları ve kalan taksitleri gösterir cetvelinin, ekte sunulduğunu,
Yukarıda yapılan açıklamalarda doğrultusunda sorgunun uhdesinden kaldırılmasını arz ettiğini, ifade etmiştir.
Başsavcılığın tüm sorumlular için geçerli olan mütalaasında;
“... Belediyesinin 2021 yılı hesabının 1. Dairece yargılanması sonucunda düzenlenen 19.12.2024 tarih ve 187-139 sayılı Ek İlamın (Karar tarihi: 24.10.2024) 1’inci maddesinde yer alan tazmin hükmünü temyiz eden sorumlu ...’nin (...'ın) ilgi yazı ekinde yer alan 11.02.2025 tarihli temyiz dilekçesi ve ekleri incelendi.
İlamın 1'inci maddesinde; ... Belediyesi tarafından işletme hakkının devri niteliğinde kiraya verilen taşınmazların kira bedelleri üzerinden eksik KDV tahsil edilmesi sonucu oluşan … TL kamu zararından, henüz tahsil edilmeyen … TL kamu zararının sorumlulardan tazminine karar verilmiştir.
İlgili dilekçesinde özetle;
Sayıştay Ek İlamında belirtilen eksik KDV tahsil edilmesi sonucu oluşan … TL kamu zararı tutarının kiracılar adına tahakkuk girişlerinin yapılarak bildirimlerinin yapıldığı, yargılama süreci devam ederken söz konusu eksik tahsil edilen KDV'nin tahsilatlarının da idarece yapılmış olduğu, sonuç olarak ek ilamda yer alan kamu zararı tablosundaki 12 adet işyerinden 11adet işyerine ait … TL tutarındaki KDV'nin tamamının tahsil edilerek tahsilat makbuzlarının ekte sunulmuş olduğu,
Kalan kiracı …'un (… Mahallesi, … Sokak, Açık Otopark Alanı) ise KDV ile ilgili borcunu 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırmış olduğu ve ödemelerini düzenli olarak yapmakta olduğu, taksitlerin vadesinin 31.05.2025 tarihinde tamamlanacak olduğu, KDV borcundan kalan 4 adet taksit toplamının … TL olduğu, tahsilat makbuzları ve kalan taksitleri gösterir cetvelin ekte sunulduğu,
İfade edilerek yapılan açıklamalar doğrultusunda sorgunun uhdesinden kaldırılması talebiyle temyiz başvurunda bulunulmuştur.
İlgilinin tazmin hükmüne ilişkin yapmış olduğu açıklamalar ve iddialara ilişkin Savcılık görüşümüz aşağıdadır:
Konunun esası yönünden;
... Belediyesinin işletme hakkının devri niteliğinde kiraya verilen taşınmazların kira bedelleri üzerinden eksik KDV tahsil edilmesi sonucu oluşan … TL kamu zararından, henüz tahsil edilmeyen … TL kamu zararının sorumlulardan tazminine ilişkin hükmün "Tasdikine",
İlamdaki konuyla ilgili oldukları temyiz dilekçesi ekinde gönderilen belgelerden anlaşılan tahsilatlar yönünden ise;
Hüküm tarihi olan 24.10.2024 tarihinden önce yapılan kısmının, temyiz konusu olmayıp yargılamanın iadesiyle ilgili olduğundan; bu hususta Temyiz Kurulunca yapılacak işlem bulunmamakla beraber gereğinin ifasını teminen dosyanın "Dairesine Gönderilmesine",
Hükümden sonra yapılan/yapılacak kısmın, ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğundan; bu hususta Temyiz Kurulunca "Yapılacak İşlem Olmadığına",
Kararı verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. Arz olunur.” Denilmektedir.
Dosyada mevcut bilgi belgelerin okunup incelenmesinden sonra;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
139-1 sayılı İlamın 1’inci maddesiyle, Belediye tarafından kiraya verilen taşınmazların kira bedelleri üzerinden, bazı aylarda %18 yerine %8 oranında KDV tahsil edilmesi nedeniyle oluştuğu iddia edilen kamu zararı ile ilgili olarak:
Daire tarafından, Denetçi sorgusunda “kamu zararı” nitelemesi ile hesaplanan toplam … TL tutar ile ilgili olarak, mevzuata aykırı bir durum oluşmadığı gerekçesiyle verilen ilişilecek bir husus bulunmadığı yönündeki hükme karşı Sayıştay Başsavcılığı’nın temyiz başvurusunda bulunması sonucunda;
Sayıştay Temyiz Kurulunca 31.01.2024 tarih ve 56441 tutanak sayılı bozma kararı üzerine, Sayıştay 1. Daire tarafından düzenlenen 187 No.lu Ek İlam hükmü ile eksik KDV tahsil edilmesi sonucu oluşan toplam … TL kamu zararı tutarının sorumlularına ödettirilmesi kararı verilmiştir.
Esas yönünden inceleme
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun "Verginin konusunu teşkil eden işlemler" başlıklı 1'inci maddesinde;
"Türkiye'de yapılan aşağıdaki işlemler katma değer vergisine tabidir:
1. Ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler,
……..
3.Diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler:
……..
1. f) Gelir Vergisi Kanunu’nun 70’inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri,
..." hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanun'un "Oran" başlıklı 28'inci maddesine göre, bu maddede yer verilen katma değer vergisi oranını dört katına kadar artırmaya, %1 'e kadar indirmeye, bu oranlar dahilinde muhtelif mal ve hizmetler için farklı vergi oranları tespit etmeye, 02.07.2018 tarihli ve 700 sayılı KHK'nin 90’ıncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarihe kadar Bakanlar Kurulu, bu KHK'nin yürürlüğe girmesinden sonra ise Cumhurbaşkanı yetkilidir.
Bu yetkiye dayanılarak 30.12.2007 tarihli ve 26742 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Karar'ın "Katma değer vergisi oranları" başlıklı 1'inci maddesinde de;
"(1) Mal teslimleri ile hizmet ifalarına uygulanacak katma değer vergisi oranları;
a) Ekli listelerde yer alanlar hariç olmak üzere, vergiye tabi işlemler için, %18
b) Ekli (I) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, %1
c) Ekli (II) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, %8 olarak tespit edilmiştir." hükmü yer almaktadır.
Bu hükümlere göre, işyeri olarak kiraya verilen taşınmazların kira bedelleri üzerinden %18 oranında Katma Değer Vergisi tahsil edilmesi gerektiği açıktır.
Uygulanması gereken vergi oranı ile ilgili yetki kullanımı:
31.07.2020 tarihli ve 31202 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve aynı tarihte yürürlüğe giren 2812 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 1'inci maddesi ile 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Karar' a eklenen geçici 6'ncı maddenin 1'inci fıkrasının (a) bendiyle;
İşyeri kiralama hizmetindeki KDV oranı 31/12/2020 tarihine kadar (bu tarih dâhil) %8'e indirilmiştir.
İşyeri kiralamada KDV oranındaki indirim süresi 3318 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 31.05.2021 tarihine (bu tarih dâhil), ardından 4062 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 31.07.2021 tarihine (bu tarih dâhil) ve son olarak da 4312 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 30.09.2021 tarihine (bu tarih dâhil) uzatılmıştır.
Söz konusu yetki kullanımları çerçevesinde, işyeri olarak kiraya verilen taşınmazların kira bedelleri üzerinden 31.07.2020-30.09.2021 tarihleri arasında %18 yerine %8 oranında Katma Değer Vergisi tahsil edilmesi gerekmektedir.
“İşletme” ve İşletme hakkı” ile ilgili kavramsal çerçeve ve tanımlamalar:
Türkçede “işletme” kavramı; mal ve hizmet üretiminin gerçekleştirildiği iktisadi birimler için kullanılmaktadır. Fiil anlamında tanımlanacak olursa; kâr amaçlı kurumların kuruluşu, finansmanı, üretim araçlarının sağlanması, üretilen mal ve hizmetlerin pazarlanması, koordine edilmesi, yönetilmesi ve tüm bunlarla ilgili finansal olayların kaydedilmesi ve izlenmesi faaliyetlerinin bütünüdür.
“İşletme hakkı” kavramı ise;
Teşebbüslere ait tesislerin (ve bu tesisler dahilindeki tüm donanım, makine, tesisatlar ile cihazların ve bunlarla bağlantılı diğer imkanların) belirli süre ve şartlarla gerçek veya tüzel kişiler tarafından işletilmesi ile varsa mamullerinin/hizmetlerinin pazarlama ve dağıtımının yapılması hakkını, ifade etmektedir.
Daire İlamı ve ayrıca Sayıştay Savcılığı’nın temyiz dilekçesinde yer verilen konuyla (mevzuat dayanakları yönünden) ilgili olmasa da kavram ve tanımlamaların doğru bir zeminde yapılabilmesi bakımından;
“İşletme hakkının verilmesi” kavramının, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun’un “Özelleştirme Yöntemleri, Değer Tespiti, İhale Yöntemleri” başlıklı 18’inci maddesi (c) bendinde yer verilen tanımlamasına bakılacak olursa;
“Kuruluşların bir bütün olarak veya aktiflerindeki mal ve hizmet üretim birimlerinin mülkiyet hakkı saklı kalmak kaydıyla bedel karşılığında belli süre ve şartlarla işletilmesi hakkının verilmesidir.” ifadesinin yer aldığı görülmektedir.
Kiraya verilen taşınmazın niteliği sorunu:
“Taşınmaz” veya “gayrimenkul” kelimeleri; arsa, arazi, müstakil ev, bina, depo, tesis ve bunların müştemilatları ile bağ, bahçe, tarla vb. durumdaki varlıkları ifade etmektedir. Bu varlıklar, toplum yararına ihdas edilmiş sınırlamalar dışında, sahiplerine veya kullanıcılarına, bunları diledikleri gibi kullanma/değerlendirme/yararlanma hakkı veren toprak bütünlükleri üzerindeki yapı ya da yapılar topluluğudur.
Kendi mülkiyetinde taşınmaza sahip olma hakkı olan kamu kurum ve kuruluşlarının ve özellikle de Belediyelerin, bu taşınmazları, başta 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun bazı hükümleri ile diğer ilgili mevzuat hükümlerinin cevaz verdiği usul, esas, süre ve yöntemlerle gerçek veya tüzel kişilere kiralama yetkileri bulunmaktadır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 299’uncu maddesi hükmü kira sözleşmesini;
“Kiraya verenin, bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.” cümlesi ile tanımlamaktadır.
Taşınmaz üzerinde kurulu olan; tesis, ticarethane, depo vb. maddi kazanç elde edilmesini sağlayan ve kısaca “işletme” olarak tanımlanabilecek bütünlüğün, maddi kazanç edinme imkânı ile birlikte kiralanması ise, “işletme hakkının kiralanması” ya da diğer bir deyişle; taşınmazların iktisadi bir faaliyetin icrasına tahsis edilerek ve/veya işletilmeye hazır hale getirilerek kiracıların kullanımına bırakılması, şeklinde de tanımlanabilir.
Bu tanıma uyan kiralama işlemleri için uygulanması gereken KDV oranı farklı olacaktır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda yer alan "ürün kirası" ile 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nda yer alan "işletme hakkının kiralanması" kavramları aynı kiralama biçimlerini ifade etmez.
Kiraya verence taşınmazda gerçekleştirilecek faaliyetin içeriği belirtilmeden/tanımlanmadan/düzenlenmeden sadece taşınmazın kuru mülkiyetin kullanımı kiracıya bırakılıyorsa, yani kiracı taşınmazda kendi istediği maddi kazanç elde etme yöntemini tercih edebilecekse, bu kiralama şekli taşınmaz (işyeri) kiralaması olup,
Taşınmazda sürdürülecek bir faaliyet kiraya verence belirlenmemişse ve taşınmaz bu faaliyetin gerçekleştirileceği konularda kiracıya bırakılıyorsa burada da (taşınmaza bağlı işletme hakkının değil) taşınmazın kiralanması söz konusudur ve her iki uygulama da aynı sonucu doğurmaktadır. Yani her iki kiralama biçiminde de taşınmaza bağlı “işletme hakkının kiralaması” değil, taşınmazın belli bir süre için kullandırılması söz konusudur.
Belediye Tarafından Kiralanan Taşınmazlara Dair Rapor Dosyası Ekinde Mevcut Belgelerin İncelenmesi:
... Belediyesi tarafından kiraya verilen taşınmazlar dahilinde; ticari faaliyetin icrasını mümkün kılan ticarete konu (satılabilecek) muhtelif ürünlerin (örneğin; gıda maddeleri, kırtasiye ürünleri vb.) veya kullanımı/kullandırılması dolayısıyla gelir getirici muhtelif eşyaların (örneğin; spor salonundaki jimnastik aletleri, internet kafedeki bilgisayarlar, yazıcılar, tarayıcılar vb.) ya da üretim/imalat yapılması ve bu suretle gelir elde edilen yine ticarete konu olabilecek (satılabilecek) mamullerin (örneğin; küçük veya orta büyüklükteki makineler, enerji kaynakları, ambalajlama üniteleri ve bunlarla entegre biçimde çalışan diğer tüm tesisat imkanı ile üretilebilen muhtelif mamullerin) de kiralayana devri söz konusu değildir ve daha da önemlisi kiralama işiyle alakalı sözleşme metninde açıkça ve tereddüde mahal bırakmayacak ifadelerle, “işletme hakkının devrinden” bahsedilmemektedir.
Ayrıca; ... Belediyesi’nin işbu temyiz görüşmesine konu olan taşınmazlarının bir kısmının (aşağıda yer verilen Tablo – 1’de yer alanların), iktisadi bir faaliyetin icrasına tahsis edilerek ve/veya işletilmeye hazır hale getirilerek kiracıların kullanımına bırakılması söz konusu değildir ve Denetçi sorgusu aşamasında dosyaları detaylı incelenen taşınmazların kiralama işlemlerinin; yukarıda tanımlaması yapıldığı üzere, taşınmaza bağlı “işletme hakkının kiralanması” niteliğinde olduğu açıkça delillendirilerek ortaya konulamadığından, kiralama işleminin “işletme hakkının devri” biçiminde olduğu ve buna bağlı olarak %18 KDV oranının uygulanması gerektiğinin kabulü mümkün olmayıp, kiralama işleminin işyeri kiralanması olarak değerlendirilmesinde ve buna bağlı olarak uygulanması gereken KDV oranının da %8 olmasında, vergi mevzuatına ile diğer ilgili birincil ve ikincil mevzuat hükümlerine bir aykırılık söz konusu değildir.
TABLO – 1:
“İşyeri kiralaması” olarak nitelenebilecek kiralama işlemleri listesi
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede Yer Alan İfade Sözleşmenin İlk Sayfasında Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında Yer Alan İfade
1 … mah.
… caddesi …da Çay ocağı Çay ocağı Çay ocağı
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı okunaklı değil
2 … caddesi
Balık halinde kahvehane Kahvehane Kahvehane
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Kahvehane
4 … caddesi Balık halinde 1 no.lu balık satış yerinin devri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı mevcut değil
5 … caddesinde
Büfe Büfenin (işyerinin) 2886 s. Kanun’un 45’inci maddesinde göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiralanması Büfe (İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (işyerinin)
2886 s. Kanun’un 45’inci maddesinde göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiralanması
7 … caddesinde Bay-Bayan WC’ nin devri İş yeri İş yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
8 … caddesi
Balık halinde
7 no.lu
Balık satış yeri Şartname metni mevcut değil İş yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı mevcut değil
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede
Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında Yer Alan İfade
9 … caddesi
Balık halinde
5 no.lu balık
Balık satış yerinin devri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
10 … caddesi
Balık halinde
6 no.lu
Balık satış yerinin devri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil]
2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
111 … caddesi
Balık halinde
3 no.lu balık satış yerinin devri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
112 … caddesi
Balık halinde
4 no.lu balık satış yerinin devri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
113 … caddesi
Balık halinde
2 no.lu balık satış yerinin devri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
114 … caddesi
Balık halinde
8 no.lu balık satış yerinin devri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede
Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
115 … caddesi
Balık halinde
9 no.lu balık satış yeri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı okunaklı değil
116 … caddesi
Balık halinde
10 no.lu balık satış yerinin devri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
117 … caddesi
Balık halinde
11 no.lu balık satış yeri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
118 … caddesi
Balık halinde
12 no.lu balık satış yerinin devri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
119 … mahallesi
… caddesi
Bay-Bayan WC Şartname metni mevcut değil İş yeri
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı mevcut değil
221 … mahallesindeki kamyon garajındaki kafeterya Kafeteryanın (işyerinin)
2886 s. Kanun’un 45’inci maddesinde göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiralanması Kafeterya
(İş yeri)
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı okunaklı değil
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede
Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
22 … mahallesi, … caddesi No:44/B’deki Büfenin devri Büfe (İş yeri) Büfe (İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
23 … mahallesindeki kamyon garajında kafeterya Kafeteryanın (işyerinin)
2886 s. Kanun’un 45’inci maddesinde göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiralanması Kafeterya
(İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı okunaklı değil
24 … mahallesi,
Yalı caddesi No:44/B’deki Büfenin devri Büfe (İş yeri) Büfe (İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
25 … mahallesi
… sokağı
Pazar yerindeki çağ ocağı Şartname metni mevcut değil Çağ ocağı
(İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı mevcut değil
27 …mahallesi, …bulvarı No:28’deki Büfenin devri Büfe (İş yeri) Büfe (İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
28 …mahallesi
…caddesindeki Büfe Şartname metni mevcut değil Büfe yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı mevcut değil
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede
Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
29 …mahallesi
…caddesindeki Büfe Şartname metni mevcut değil Büfe yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı mevcut değil
30 … mahallesi
… caddesi
…yanı
1 no.lu balık satış yeri Balık satış yeri
(İş yeri) Balık satış yeri
(İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] İş yerinin aynı kişiye kiralanmasına onay
31 …mahallesi
…caddesi No: 84’teki Büfenin devri Büfe (İş yeri) Büfe (İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
32 …mahallesi
…caddesi
No: 2’deki Büfenin yer değişikliği Büfe yeri
(İş yeri) Büfe yeri
(İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] İş yerinin yer değişikliğine onay
33 … mahallesi
…caddesi
Gazino Şartname metni mevcut değil Gazino
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı mevcut değil
36 … mahallesi
…caddesinde
49 pafta, 22 ada, 1 parseldeki işyeri İş yerinin 2886 s. Kanun’un 35/d maddesi hükmüne göre kiraya verileceği İş yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı okunaklı değil
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede
Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
37 …mahallesi
…caddesindeki
Belediye Sosyal Tesisleri Yerleşkesi … Derneği Lokali Lokal
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı mevcut değil
39 … Mahallesi
… caddesi
Pazar yerinde
Bay-Bayan WC İş yeri İş yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı okunaklı değil
42 …mahallesi
… caddesi
No: 19’daki işyeri İş yerinin
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği İş yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] İş yerinin
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
43 … mahallesi
…Bulvarı …yolu
293 ada,
4 parseldeki işyeri İş yerinin
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği İş yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] İş yerinin
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
44 …mahallesi
… caddesi
No: 91’deki
iş yeri İş yerinin
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği İş yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] İş yerinin
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede
Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
45 … mahallesi
…Bulvarı, …bankası önündeki
(5m2’lik alan) İş yerinin
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği İş yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] İş yerinin
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
46 …mahallesi
…caddesi
…sokaktaki park alanı Büfesi Büfenin
(İş yerinin) 2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
47 …mahallesi
…sokak
…sahası yanındaki Büfe Büfenin (İş yerinin) 2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
48 …mahallesi
…caddesi
…sokak No: 1’deki Büfe Büfenin (İş yerinin) 2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
49 …mahallesi
…caddesi
…Yapı Kooperatifi önündeki Büfe Büfenin (İş yerinin) 2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede
Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
50 …mahallesi
…caddesi
…Sitesi önündeki Büfe Büfenin (İş yerinin) 2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
51 …Mahallesi
…caddesi
…Pazarı içi
No: 1’deki Büfe Büfenin (İş yerinin) 2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
52 …mahallesi
…sokak
Park alanı yanındaki Büfe Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
53 …mahallesi
…caddesi
…yanındaki Büfe
Büfenin (İş yerinin) 2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
54 …mahallesi
…caddesi
…Dernek Lokali karşısındaki Büfe Büfenin (İş yerinin) 2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede
Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
57 …
Mahallesi
…caddesi
…Kulübü karşısındaki Büfe Büfe (iş yeri) Büfe (iş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin başka bir kiracıya devrine onay
58 …mahallesi
…caddesi
No: 5’teki Büfe Büfenin (İş yerinin) 2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe (İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
59 …mahallesi
…sokağı
Pazar alanındaki
Çağ Ocağı Büfenin (İş yerinin) 2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe (İş yeri)
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
60 … mahallesi
… caddesi
No: 15’teki Büfe Büfe (iş yeri) Büfe (iş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin başka bir kiracıya devrine onay
62
…mahallesi
… sokak,
No: 29’daki Büfe Büfe (iş yeri)
Büfe (iş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı mevcut değil
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede
Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
63 …mahallesi
… caddesi
No: 103’teki işyeri Büfe (iş yeri) Büfe (iş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin başka bir kiracıya devrine onay
64 …mahallesi
…caddesi
No: 308’deki kafeterya Kafeteryanın
(İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Kafeterya
(İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı mevcut değil
Ancak; ... Belediyesi’nin işbu temyiz görüşmesine konu olan taşınmazlarının bir kısmının ise (Tablo – 2 ve Tablo – 3’te yer alanların); gerek Sözleşme gerekse Şartnamelerde yer alan ifade ve tanımlamalara dikkat edilecek olursa, iktisadi bir faaliyetin icrasına tahsis edilerek ve/veya işletilmeye hazır hale getirilerek kiracıların kullanımına bırakılması; yani işletme hakkının devri, şeklinde kiralandığı ve dosyaları detaylı incelenen taşınmazların kiralama işlemlerinin, yukarıda tanımlaması yapıldığı üzere, açıkça taşınmaza bağlı “işletme hakkının devri” niteliğinde olup,
Buna bağlı olarak %18 KDV oranının uygulanması gerektiğinin kabulü ile, bu nevi kiralama işlemlerinin “işyeri kiralanması” olarak adlandırılmasında ve uygulanması gereken KDV oranının da %18 yerine %8 olmasında, yukarıda mezkûr vergi mevzuatına (birincil ve ikincil mevzuat hükümlerine) aykırıdır.
Bununla birlikte, Denetçi sorgusu aşamasında; taşınmaz kiralama işlemlerinde %18 yerine %8 oranında eksik tahsil edilmiş olan KDV tahsilatları ile ilgili olarak; sorumlularca tahsil edildiği bildirilen tutarlardan, (aşağıda yer verilen Tablo – 2’deki) “işletme hakkının devri” olarak tanımlanabilecek kiralama işlemlerine tekabül eden kısımlarına ilişkin de ilişilecek bir husus bulunmamaktadır.
TABLO – 2:
“İşletme hakkının devri” olarak nitelenebilecek kiralama İşlemlerinden Eksik KDV Tutarı TAHSİL EDİLENLER Listesi
Evrak
Sıra
No
Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Sözleşme
Metninin
Özel Koşullar Bölümünde
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
33 …Alanı Şartname metni mevcut değil Katlı otopark
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] - Encümen kararı mevcut değil
226 …mahallesi, … bulvarı, … caddesi ile … caddesinde, halk bahçesi cephesinde bulunan yaklaşık 260araç kapasiteli açık otopark alanı Açık otopark alanının bakımı, temizliği, araçların düzenli biçimde parklanması ve güvenliklerinin sağlanması işi Açık otopark alanı
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil]
- Açık otopark alanı
Evrak
Sıra
No
Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Sözleşme
Metninin
Özel Koşullar Bölümünde
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
335 …mah. …caddesinde Akaryakıt istasyonu Akaryakıt istasyonu (işyeri) Akaryakıt istasyonu
(işyeri)
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil]
Kiracının işletme ruhsatı alamaması veya alınmış ruhsatın iptali halinde Sözleşmenin feshedileceği Akaryakıt istasyonu (işyeri)
441 …mahallesi
…sokak
Açık otopark alanı Açık otopark alanının bakımı, temizliği, araçların düzenli biçimde parklanması ve güvenliklerinin sağlanması işi Açık otopark alanı (işyeri)
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil]
Kiracının işletme ruhsatı alamaması veya alınmış ruhsatın iptali halinde Sözleşmenin feshedileceği Açık otopark alanının (işyerinin) kiralanması
556 …köyü
Gençlik kampı yanındaki
(303 parseldeki)
halk plajı Halk plajının
(İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Halk plajı (işyeri)
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil]
Kiracının işletme ruhsatı alamaması veya alınmış ruhsatın iptali halinde Sözleşmenin feshedileceği Halk plajının
(İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
Yine Denetçi sorgusu aşamasında; taşınmaz kiralama işlemlerinde %18 yerine %8 oranında eksik tahsil edilmiş olan KDV tahsilatları ile ilgili olarak; sorumlularca tahsil edildiği bildirilen tutarlar dahilinde bulunmayan, yani (aşağıda yer verilen Tablo – 3’teki) “işletme hakkının devri” olarak tanımlanabilecek kiralama işlemlerine tekabül eden ve gerçekleşmeyen (eksik) tahsilat kısımlarına ilişkin olarak ise, söz konusu tutarların, mükelleflerinden (Belediyenin kiracısı olan gerçek ya da tüzel kişilerden) tahsil edilmesi gerekmektedir.
TABLO – 3:
“İşletme hakkının devri” olarak nitelenebilecek kiralama İşlemlerinden Eksik KDV Tutarı TAHSİL EDİLMEYENLER Listesi
Evrak
Sıra
No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Sözleşme
Metninin
Özel Koşullar Bölümünde Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
66 …caddesinde Su Ürünleri Toptan Satış Merkezinin İşletilmesi
Su Ürünleri Toptan Satış Merkezinin İşletilme amacıyla 2886 s. Kanun’un 45’inci maddesinde göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiralanması
Su Ürünleri Toptan Satış Merkezinin İşletilmesi
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil]
Kiracının işletme ruhsatı alamaması veya alınmış ruhsatın iptali halinde Sözleşmenin feshedileceği Su Ürünleri Toptan Satış Merkezinin İşletilme amacıyla 2886 s. Kanun’un 45’inci maddesinde göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiralanması
220 … Bulvarı, …Parkı, Kız Meslek Lisesi tarafına bakan kısımda bulunan yaklaşık 150 araçlık açık otopark Açık otopark alanının bakımı, temizliği, araçların düzenli biçimde parklanması ve güvenliklerinin sağlanması işi Açık otopark alanı
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil]
- Açık otopark alanı
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Sözleşme
Metninin
Özel Koşullar Bölümünde
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
334 …mahallesi, …caddesindeki sosyal tesis alanı ...lilerin dinlenmesi ve eğlenmesi amacıyla;
Kafe-bar, fast food, disko, spor alanları ve sosyal amaçlı (düğün, nişan, toplantı, seminer, sosyal, kültürel ve eğitim amaçlı) toplantı ihtiyacının karşılanması Sosyal tesis
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil]
Kiracının, kiralanan gayrimenkul içindeki tüm demirbaş eşya ve aletleri, kontrat süresi sonunda, iade ile mükellef olduğu
(6. Madde) İşletmecinin talebi üzerine sosyal tesisin kiralama süresinin uzatılması
338 …mahallesi …mevkii
32L-Ib pafta
1092 ada
4 parselde bulunan arsa Şartname metni mevcut değil Söz konusu arsanın,
AVM tesisi şeklinde projelendirilmesi ve 25 yıl süreyle işletilmesi - Encümen kararı mevcut değil
440 …mahallesi
…caddesi 646 ada, 1 parseldeki Park Sosyal ve kültürel amaçlı eğlence merkezi olarak işletilmesi, halka açık sosyal ve kültürel amaçlı derneklere verilmesi ve işletilecek tesisi bir alt kiracıya vermemek şartı ile 10 yıl süreyle işletilmek üzere ihale edilmesi Sosyal ve kültürel amaçlı park alanı
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil]
- Taşınmaz üzerine sosyal ve kültürel amaçlı eğlence merkezi yapılması, halka açık sosyal ve kültürel amaçlı derneklere verilmesi ve işletilecek tesisi bir alt kiracıya vermemek şartı ile 10 yıl süreyle işletilmek üzere ihale edilmesi.
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Sözleşme
Metninin
Özel Koşullar Bölümünde
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
555 …mahallesi
…caddesi
…limanındaki akaryakıt pompası (20 m2’lik alan) 30 m2’lik akaryakıt pompa yerinin (iş yerinin) 2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği 20 m’lik akaryakıt pompası (İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil]
Kiracının işletme ruhsatı alamaması veya alınmış ruhsatın iptali halinde Sözleşmenin feshedileceği 20 m’lik akaryakıt pompasının (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
661 …mahallesi
…caddesi
No: 19/7’deki
Seramik Atölyesi Seramik Atölyesinin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Seramik Atölyesi
(İş yeri) Kiracının işletme ruhsatı alamaması veya alınmış ruhsatın iptali halinde Sözleşmenin feshedileceği Encümen kararı mevcut değil
Sonuç olarak, ... Belediyesinin kiraya verdiği taşınmazlarından (yukarıdaki) Tablo – 1’de yer verilenlerinin, 2007/13033 sayılı BKK' nın Geçici 6'ncı maddesi kapsamında “işyeri kiralaması” olarak değerlendirilmesi gerektiğinden, bu taşınmazlar bakımından KDV için indirimli oran olan %8 uygulanmasında, hukuka aykırılık ve eksik vergi tahsilatı söz konusu olmayıp, kamu zararı oluşmamıştır.
Çünkü tüm bu taşınmazlar açısından, Sayıştay Savcısı’nın temyiz dilekçesinde ifade ettiği “işletme hakkı devri” kriterleri doğrultusunda değerlendirme yapılacak olursa, Belediyelerin hizmet binaları veya mülkiyeti Belediye’ye ait olan muhtelif bina, tesis ya da benzer taşınmazların tamamının veya bunlar dahilindeki belirli bölümlerin (kantin olarak kullanılan oda, boş alan vb. yerlerin) “iktisadi işletme” şeklinde kabulü gerekecektir ve bunlarla ilgili kiralama işlemlerinin de tümünü, “işletme hakkının devri” şeklinde kabul edilerek, uygulanması gerekli KDV oranının da daima %18 olması sonucu ortaya çıkacaktır ki bu sonuç, vergi hukuku ve diğer hukuk disiplinleri bakımından da makul ve kabul edilebilir bir durum değildir.
Ancak; Belediye taşınmazlarının bir kısmının ise (Tablo – 2 ve Tablo – 3’te yer alanların), gerek Sözleşme gerekse Şartnamelerde yer alan ifade ve tanımlamalar göz önünde bulundurulacak olursa, iktisadi bir faaliyetin icrasına tahsis edilerek ve/veya işletilmeye hazır hale getirilerek kiracıların kullanımına bırakılması söz konusu olup, bu nevi taşınmazların kiralama işlemlerinin ise (yukarıda tanımlaması yapıldığı üzere) açıkça taşınmaza bağlı “işletme hakkının devri” niteliğindedir.
Buna bağlı olarak %18 KDV oranının uygulanması gerektiğinin kabulü ile, kiralama işleminin “işyeri kiralanması” olarak adlandırılmasında ve uygulanması gereken KDV oranının da %18 yerine %8 olmasında, vergi mevzuatına (birincil ve ikincil mevzuat hükümlerine) açıkça aykırıdır.
Cumhurbaşkanlığı tarafından yetki kullanımı ile KDV oranlarının %8 olarak belirlenmesinin; Karar metni lafzı ayrıntılı incelendiğinde, sadece “işyeri kiralamaları” için söz konusu olduğu açıktır.
187 sayılı Ek İlam üzerine sorumlular tarafından gönderilen temyiz dilekçesi içeriği ve eklerinin incelenmesi:
... Belediyesi 2021 yılı hesabı ile ilgili olarak düzenlenen yargılamaya esas raporun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince yargılanması sonucu düzenlenen 13.10.2023 tarihli ve 139-1 sayılı ilam ile ilişilecek husus bulunmadığına hükmolunan konu hakkında,
Sayıştay Başsavcılığının temyiz başvurusunda bulunması sonucunda;
Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen ve 6085 sayılı Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince, Sayıştay 1. Daireye gönderilen 31.01.2024 tarihli ve 56441 tutanak sayılı bozma kararı üzerine, Sayıştay 1. Daire tarafından düzenlenen 19 Aralık 2024 ilam tarih ve 187 No.lu Ek İlamın sorumlulara 02.01.2025 tarihinde tebliğ edildiği,
Sayıştay Ek İlamında belirtilen eksik KDV tahsil edilmesi sonucu oluşan … TL kamu zararı tutarının, kiracılar adına tahakkuk girişlerinin yapılarak bildirimlerinin yapıldığı, yargılama süreci devam ederken, söz konusu eksik tahsil edilen KDV’nin tahsilatlarının da idarece (Belediye tarafından) yapıldığı,
Ek ilamda yer alan Kamu Zararı Tablosundaki 12 adet işyerinden 11 adet işyerine ait, toplam … TL tutarındaki KDV’nin tamamının tahsil edildiği ve tahsilat makbuzlarının ekte sunulduğu,
Kalan kiracı …’un (… Mahallesi, … Sokak, Açık Otopark Alanı) ise KDV ile ilgili borcunu 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırdığı ve ödemelerini düzenli olarak yaptığı, taksitlerin vadesinin 31.05.2025 tarihinde tamamlanacağı ve KDV borcundan kalan 4 adet taksit toplamının … TL olduğu,
Tahsilat makbuzları ve kalan taksitleri gösterir cetvelinin ekte sunulduğu, anlaşılmaktadır.
Bu minvalde, temyiz dilekçesinde (yapıldığı/yapılacağı) bildirilen tahsilat işlemleri/belgeleri, temyizen inceleme sebebi sayılmadığından bu hususta Kurulumuzca yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.
Bu itibarla, 187 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle verilen … TL’lik tazmin hükmünün TASDİKİNE (3. Daire Başkanı …’ın karşı oyu ile) oy çokluğuyla,
6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Ek İlam hükmündeki … TL kamu zararına ilişkin;
Bildirilen tahsilatın hüküm tarihi olan 24.10.2024 tarihinden önce yapılan kısmı yargılamanın iadesiyle ilgili olduğundan, bu hususta Temyiz Kurulunca yapılacak işlem bulunmadığından, tahsilat belgelerinin Dairesine Gönderilmesine, oy birliğiyle,
Bildirilen tahsilatın hükümden sonra yapılan/yapılacak kısmı ise Ek İlam hükmünün infazı mahiyetinde olduğundan, bu hususta Temyiz Kurulunca Yapılacak İşlem Olmadığına, oy birliğiyle,
Karar verildiği 02.07.2025 tarih ve 58180 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı Oy Gerekçesi
3. Daire Başkanı …:
Dairenin 139-1 sayılı İlamında; ... Belediyesi tarafından işyeri olarak kiraya verilen taşınmazların kira bedelleri üzerinden, bazı aylarda %18 oranı yerine %8 oranı uygulanmak suretiyle, Katma Değer Vergisi tahsil edilmesi nedeniyle oluştuğu iddia edilen … TL kamu zararıyla ilgili olarak, mevzuata aykırı bir durum oluşmadığı gerekçesiyle ilişilecek bir husus bulunmadığına, karar verilmişti.
Belediyenin Daire İlamına konu olan taşınmazlarının, işyeri kirası mı ya da iktisadi bir faaliyetin icrasına tahsis edilerek ve/veya işletilmeye hazır hale getirilerek kiracıların kullanımına bırakılması mı olduğu hususu ne ilamda ne de temyiz dilekçesinde yeterince delillendirilmeden Daire tarafından işyeri kiralaması olduğu kabul edilerek karar verilmiş, Savcılık tarafından ise iktisadi işletme hakkının kiralaması olduğu gerekçesiyle, Daire Kararının bozulması talep edilmiştir.
Bu duruma göre öncelikle ilama konu kiralamaların, bir taşınmaz kiralaması mı, yoksa taşınmaza bağlı işletme hakkının kiralanması mı olduğu hususunun fiili duruma göre ortaya konulması gerekir. Kiralanan yerlerin özelliklerine göre böyle değerlendirme yapılmaksızın, konuyla ilgili karar vermek, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’na aykırı olacaktır.
Bu itibarla, kiralanan yerlerin taşınmaz kiralaması ya da taşınmaza bağlı işletme hakkının kiralanması mı olduğu hususunun, fiili duruma göre değerlendirilmesi için konunun, Gelir İdaresi Başkanlığına yazılması gerekir.
Bu gerekçeyle, Daire kararının bozulması, kararı verilmesi gerekir.
187 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle, Belediye tarafından kiraya verilen taşınmazların kira bedelleri üzerinden bazı aylarda %18 yerine %8 oranında KDV tahsil edilmesi nedeniyle eksik KDV tahsil edilmesi sonucu oluşan … TL kamu zararı tutarının sorumlularına ödettirilmesi kararı verilmiştir.
[Evveliyatında; Daire tarafından 139-1 sayılı İlam ile, Denetçi sorgusunda “kamu zararı” nitelemesi ile hesaplanan toplam … TL tutar ile ilgili olarak, mevzuata aykırı bir durum oluşmadığı gerekçesiyle verilen ilişilecek bir husus bulunmadığı yönündeki hükme ilişkin Sayıştay Başsavcılığı’nın temyiz başvurusunda bulunması sonucunda; Sayıştay Temyiz Kurulunun 31.01.2024 tarihli ve 56441 tutanak sayılı kararı ile hüküm bozulmuştur.]
Sorumlu Gerçekleştirme Görevlileri ... (Memur-Dosya no.: 55230), ... (Memur-Dosya no.: 55231) ve ... (Emlak ve İstimlak Müdürü-Dosya no.: 55232) tarafından gönderilen aynı nitelikteki temyiz dilekçelerinde;
... Belediyesi 2021 yılı hesabı ile ilgili olarak düzenlenen yargılamaya esas raporun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 49. Maddesi gereğince yargılanması sonucu düzenlenen 13.10.2023 tarihli ve 139-1 sayılı ilam ile ilişilecek husus bulunmadığına hükmolunan konu hakkında Sayıştay Başsavcılığının temyiz başvurusunda bulunması sonucunda;
Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen ve 6085 sayılı Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince, Sayıştay 1. Daireye gönderilen 31.01.2024 tarihli ve 56441 tutanak sayılı bozma kararı üzerine, Sayıştay 1. Daire tarafından düzenlenen 19 Aralık 2024 ilam tarih ve 187 No.lu Ek İlamın kendisine 02.01.2025 tarihinde tebliğ edildiğini,
Sayıştay Ek İlamında belirtilen eksik KDV tahsil edilmesi sonucu oluşan … TL kamu zararı tutarının, kiracılar adına tahakkuk girişlerinin yapılarak bildirimlerinin yapıldığını, yargılama süreci devam ederken, söz konusu eksik tahsil edilen KDV’nin tahsilatlarının da idarece (Belediye tarafından) yapıldığını,
Sonuç olarak Ek ilamda yer alan Kamu Zararı Tablosundaki 12 adet işyerinden 11 adet işyerine ait, toplam … TL tutarındaki KDV’nin tamamı tahsil edildiğini ve tahsilat makbuzlarının ekte sunulduğunu,
Kalan kiracı …’un (… Mahallesi, … Sokak, Açık Otopark Alanı) ise KDV ile ilgili borcunu 7440 Sayılı Kanun kapsamında yapılandırdığını ve ödemelerini düzenli olarak yaptığını, taksitlerin vadesinin 31.05.2025 tarihinde tamamlanacağını ve KDV borcundan kalan 4 adet taksit toplamının … TL olduğunu,
Tahsilat makbuzları ve kalan taksitleri gösterir cetvelinin, ekte sunulduğunu,
Yukarıda yapılan açıklamalarda doğrultusunda sorgunun uhdesinden kaldırılmasını arz ettiğini, ifade etmiştir.
Başsavcılığın tüm sorumlular için geçerli olan mütalaasında;
“... Belediyesinin 2021 yılı hesabının 1. Dairece yargılanması sonucunda düzenlenen 19.12.2024 tarih ve 187-139 sayılı Ek İlamın (Karar tarihi: 24.10.2024) 1’inci maddesinde yer alan tazmin hükmünü temyiz eden sorumlu ...’nin (...'ın) ilgi yazı ekinde yer alan 11.02.2025 tarihli temyiz dilekçesi ve ekleri incelendi.
İlamın 1'inci maddesinde; ... Belediyesi tarafından işletme hakkının devri niteliğinde kiraya verilen taşınmazların kira bedelleri üzerinden eksik KDV tahsil edilmesi sonucu oluşan … TL kamu zararından, henüz tahsil edilmeyen … TL kamu zararının sorumlulardan tazminine karar verilmiştir.
İlgili dilekçesinde özetle;
Sayıştay Ek İlamında belirtilen eksik KDV tahsil edilmesi sonucu oluşan … TL kamu zararı tutarının kiracılar adına tahakkuk girişlerinin yapılarak bildirimlerinin yapıldığı, yargılama süreci devam ederken söz konusu eksik tahsil edilen KDV'nin tahsilatlarının da idarece yapılmış olduğu, sonuç olarak ek ilamda yer alan kamu zararı tablosundaki 12 adet işyerinden 11adet işyerine ait … TL tutarındaki KDV'nin tamamının tahsil edilerek tahsilat makbuzlarının ekte sunulmuş olduğu,
Kalan kiracı …'un (… Mahallesi, … Sokak, Açık Otopark Alanı) ise KDV ile ilgili borcunu 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırmış olduğu ve ödemelerini düzenli olarak yapmakta olduğu, taksitlerin vadesinin 31.05.2025 tarihinde tamamlanacak olduğu, KDV borcundan kalan 4 adet taksit toplamının … TL olduğu, tahsilat makbuzları ve kalan taksitleri gösterir cetvelin ekte sunulduğu,
İfade edilerek yapılan açıklamalar doğrultusunda sorgunun uhdesinden kaldırılması talebiyle temyiz başvurunda bulunulmuştur.
İlgilinin tazmin hükmüne ilişkin yapmış olduğu açıklamalar ve iddialara ilişkin Savcılık görüşümüz aşağıdadır:
Konunun esası yönünden;
... Belediyesinin işletme hakkının devri niteliğinde kiraya verilen taşınmazların kira bedelleri üzerinden eksik KDV tahsil edilmesi sonucu oluşan … TL kamu zararından, henüz tahsil edilmeyen … TL kamu zararının sorumlulardan tazminine ilişkin hükmün "Tasdikine",
İlamdaki konuyla ilgili oldukları temyiz dilekçesi ekinde gönderilen belgelerden anlaşılan tahsilatlar yönünden ise;
Hüküm tarihi olan 24.10.2024 tarihinden önce yapılan kısmının, temyiz konusu olmayıp yargılamanın iadesiyle ilgili olduğundan; bu hususta Temyiz Kurulunca yapılacak işlem bulunmamakla beraber gereğinin ifasını teminen dosyanın "Dairesine Gönderilmesine",
Hükümden sonra yapılan/yapılacak kısmın, ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğundan; bu hususta Temyiz Kurulunca "Yapılacak İşlem Olmadığına",
Kararı verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. Arz olunur.” Denilmektedir.
Dosyada mevcut bilgi belgelerin okunup incelenmesinden sonra;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
139-1 sayılı İlamın 1’inci maddesiyle, Belediye tarafından kiraya verilen taşınmazların kira bedelleri üzerinden, bazı aylarda %18 yerine %8 oranında KDV tahsil edilmesi nedeniyle oluştuğu iddia edilen kamu zararı ile ilgili olarak:
Daire tarafından, Denetçi sorgusunda “kamu zararı” nitelemesi ile hesaplanan toplam … TL tutar ile ilgili olarak, mevzuata aykırı bir durum oluşmadığı gerekçesiyle verilen ilişilecek bir husus bulunmadığı yönündeki hükme karşı Sayıştay Başsavcılığı’nın temyiz başvurusunda bulunması sonucunda;
Sayıştay Temyiz Kurulunca 31.01.2024 tarih ve 56441 tutanak sayılı bozma kararı üzerine, Sayıştay 1. Daire tarafından düzenlenen 187 No.lu Ek İlam hükmü ile eksik KDV tahsil edilmesi sonucu oluşan toplam … TL kamu zararı tutarının sorumlularına ödettirilmesi kararı verilmiştir.
Esas yönünden inceleme
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun "Verginin konusunu teşkil eden işlemler" başlıklı 1'inci maddesinde;
"Türkiye'de yapılan aşağıdaki işlemler katma değer vergisine tabidir:
1. Ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler,
……..
3.Diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler:
……..
1. f) Gelir Vergisi Kanunu’nun 70’inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri,
..." hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanun'un "Oran" başlıklı 28'inci maddesine göre, bu maddede yer verilen katma değer vergisi oranını dört katına kadar artırmaya, %1 'e kadar indirmeye, bu oranlar dahilinde muhtelif mal ve hizmetler için farklı vergi oranları tespit etmeye, 02.07.2018 tarihli ve 700 sayılı KHK'nin 90’ıncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarihe kadar Bakanlar Kurulu, bu KHK'nin yürürlüğe girmesinden sonra ise Cumhurbaşkanı yetkilidir.
Bu yetkiye dayanılarak 30.12.2007 tarihli ve 26742 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Karar'ın "Katma değer vergisi oranları" başlıklı 1'inci maddesinde de;
"(1) Mal teslimleri ile hizmet ifalarına uygulanacak katma değer vergisi oranları;
a) Ekli listelerde yer alanlar hariç olmak üzere, vergiye tabi işlemler için, %18
b) Ekli (I) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, %1
c) Ekli (II) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, %8 olarak tespit edilmiştir." hükmü yer almaktadır.
Bu hükümlere göre, işyeri olarak kiraya verilen taşınmazların kira bedelleri üzerinden %18 oranında Katma Değer Vergisi tahsil edilmesi gerektiği açıktır.
Uygulanması gereken vergi oranı ile ilgili yetki kullanımı:
31.07.2020 tarihli ve 31202 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve aynı tarihte yürürlüğe giren 2812 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 1'inci maddesi ile 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Karar' a eklenen geçici 6'ncı maddenin 1'inci fıkrasının (a) bendiyle;
İşyeri kiralama hizmetindeki KDV oranı 31/12/2020 tarihine kadar (bu tarih dâhil) %8'e indirilmiştir.
İşyeri kiralamada KDV oranındaki indirim süresi 3318 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 31.05.2021 tarihine (bu tarih dâhil), ardından 4062 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 31.07.2021 tarihine (bu tarih dâhil) ve son olarak da 4312 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 30.09.2021 tarihine (bu tarih dâhil) uzatılmıştır.
Söz konusu yetki kullanımları çerçevesinde, işyeri olarak kiraya verilen taşınmazların kira bedelleri üzerinden 31.07.2020-30.09.2021 tarihleri arasında %18 yerine %8 oranında Katma Değer Vergisi tahsil edilmesi gerekmektedir.
“İşletme” ve İşletme hakkı” ile ilgili kavramsal çerçeve ve tanımlamalar:
Türkçede “işletme” kavramı; mal ve hizmet üretiminin gerçekleştirildiği iktisadi birimler için kullanılmaktadır. Fiil anlamında tanımlanacak olursa; kâr amaçlı kurumların kuruluşu, finansmanı, üretim araçlarının sağlanması, üretilen mal ve hizmetlerin pazarlanması, koordine edilmesi, yönetilmesi ve tüm bunlarla ilgili finansal olayların kaydedilmesi ve izlenmesi faaliyetlerinin bütünüdür.
“İşletme hakkı” kavramı ise;
Teşebbüslere ait tesislerin (ve bu tesisler dahilindeki tüm donanım, makine, tesisatlar ile cihazların ve bunlarla bağlantılı diğer imkanların) belirli süre ve şartlarla gerçek veya tüzel kişiler tarafından işletilmesi ile varsa mamullerinin/hizmetlerinin pazarlama ve dağıtımının yapılması hakkını, ifade etmektedir.
Daire İlamı ve ayrıca Sayıştay Savcılığı’nın temyiz dilekçesinde yer verilen konuyla (mevzuat dayanakları yönünden) ilgili olmasa da kavram ve tanımlamaların doğru bir zeminde yapılabilmesi bakımından;
“İşletme hakkının verilmesi” kavramının, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun’un “Özelleştirme Yöntemleri, Değer Tespiti, İhale Yöntemleri” başlıklı 18’inci maddesi (c) bendinde yer verilen tanımlamasına bakılacak olursa;
“Kuruluşların bir bütün olarak veya aktiflerindeki mal ve hizmet üretim birimlerinin mülkiyet hakkı saklı kalmak kaydıyla bedel karşılığında belli süre ve şartlarla işletilmesi hakkının verilmesidir.” ifadesinin yer aldığı görülmektedir.
Kiraya verilen taşınmazın niteliği sorunu:
“Taşınmaz” veya “gayrimenkul” kelimeleri; arsa, arazi, müstakil ev, bina, depo, tesis ve bunların müştemilatları ile bağ, bahçe, tarla vb. durumdaki varlıkları ifade etmektedir. Bu varlıklar, toplum yararına ihdas edilmiş sınırlamalar dışında, sahiplerine veya kullanıcılarına, bunları diledikleri gibi kullanma/değerlendirme/yararlanma hakkı veren toprak bütünlükleri üzerindeki yapı ya da yapılar topluluğudur.
Kendi mülkiyetinde taşınmaza sahip olma hakkı olan kamu kurum ve kuruluşlarının ve özellikle de Belediyelerin, bu taşınmazları, başta 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun bazı hükümleri ile diğer ilgili mevzuat hükümlerinin cevaz verdiği usul, esas, süre ve yöntemlerle gerçek veya tüzel kişilere kiralama yetkileri bulunmaktadır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 299’uncu maddesi hükmü kira sözleşmesini;
“Kiraya verenin, bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.” cümlesi ile tanımlamaktadır.
Taşınmaz üzerinde kurulu olan; tesis, ticarethane, depo vb. maddi kazanç elde edilmesini sağlayan ve kısaca “işletme” olarak tanımlanabilecek bütünlüğün, maddi kazanç edinme imkânı ile birlikte kiralanması ise, “işletme hakkının kiralanması” ya da diğer bir deyişle; taşınmazların iktisadi bir faaliyetin icrasına tahsis edilerek ve/veya işletilmeye hazır hale getirilerek kiracıların kullanımına bırakılması, şeklinde de tanımlanabilir.
Bu tanıma uyan kiralama işlemleri için uygulanması gereken KDV oranı farklı olacaktır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda yer alan "ürün kirası" ile 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nda yer alan "işletme hakkının kiralanması" kavramları aynı kiralama biçimlerini ifade etmez.
Kiraya verence taşınmazda gerçekleştirilecek faaliyetin içeriği belirtilmeden/tanımlanmadan/düzenlenmeden sadece taşınmazın kuru mülkiyetin kullanımı kiracıya bırakılıyorsa, yani kiracı taşınmazda kendi istediği maddi kazanç elde etme yöntemini tercih edebilecekse, bu kiralama şekli taşınmaz (işyeri) kiralaması olup,
Taşınmazda sürdürülecek bir faaliyet kiraya verence belirlenmemişse ve taşınmaz bu faaliyetin gerçekleştirileceği konularda kiracıya bırakılıyorsa burada da (taşınmaza bağlı işletme hakkının değil) taşınmazın kiralanması söz konusudur ve her iki uygulama da aynı sonucu doğurmaktadır. Yani her iki kiralama biçiminde de taşınmaza bağlı “işletme hakkının kiralaması” değil, taşınmazın belli bir süre için kullandırılması söz konusudur.
Belediye Tarafından Kiralanan Taşınmazlara Dair Rapor Dosyası Ekinde Mevcut Belgelerin İncelenmesi:
... Belediyesi tarafından kiraya verilen taşınmazlar dahilinde; ticari faaliyetin icrasını mümkün kılan ticarete konu (satılabilecek) muhtelif ürünlerin (örneğin; gıda maddeleri, kırtasiye ürünleri vb.) veya kullanımı/kullandırılması dolayısıyla gelir getirici muhtelif eşyaların (örneğin; spor salonundaki jimnastik aletleri, internet kafedeki bilgisayarlar, yazıcılar, tarayıcılar vb.) ya da üretim/imalat yapılması ve bu suretle gelir elde edilen yine ticarete konu olabilecek (satılabilecek) mamullerin (örneğin; küçük veya orta büyüklükteki makineler, enerji kaynakları, ambalajlama üniteleri ve bunlarla entegre biçimde çalışan diğer tüm tesisat imkanı ile üretilebilen muhtelif mamullerin) de kiralayana devri söz konusu değildir ve daha da önemlisi kiralama işiyle alakalı sözleşme metninde açıkça ve tereddüde mahal bırakmayacak ifadelerle, “işletme hakkının devrinden” bahsedilmemektedir.
Ayrıca; ... Belediyesi’nin işbu temyiz görüşmesine konu olan taşınmazlarının bir kısmının (aşağıda yer verilen Tablo – 1’de yer alanların), iktisadi bir faaliyetin icrasına tahsis edilerek ve/veya işletilmeye hazır hale getirilerek kiracıların kullanımına bırakılması söz konusu değildir ve Denetçi sorgusu aşamasında dosyaları detaylı incelenen taşınmazların kiralama işlemlerinin; yukarıda tanımlaması yapıldığı üzere, taşınmaza bağlı “işletme hakkının kiralanması” niteliğinde olduğu açıkça delillendirilerek ortaya konulamadığından, kiralama işleminin “işletme hakkının devri” biçiminde olduğu ve buna bağlı olarak %18 KDV oranının uygulanması gerektiğinin kabulü mümkün olmayıp, kiralama işleminin işyeri kiralanması olarak değerlendirilmesinde ve buna bağlı olarak uygulanması gereken KDV oranının da %8 olmasında, vergi mevzuatına ile diğer ilgili birincil ve ikincil mevzuat hükümlerine bir aykırılık söz konusu değildir.
TABLO – 1:
“İşyeri kiralaması” olarak nitelenebilecek kiralama işlemleri listesi
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede Yer Alan İfade Sözleşmenin İlk Sayfasında Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında Yer Alan İfade
1 … mah.
… caddesi …da Çay ocağı Çay ocağı Çay ocağı
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı okunaklı değil
2 … caddesi
Balık halinde kahvehane Kahvehane Kahvehane
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Kahvehane
4 … caddesi Balık halinde 1 no.lu balık satış yerinin devri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı mevcut değil
5 … caddesinde
Büfe Büfenin (işyerinin) 2886 s. Kanun’un 45’inci maddesinde göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiralanması Büfe (İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (işyerinin)
2886 s. Kanun’un 45’inci maddesinde göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiralanması
7 … caddesinde Bay-Bayan WC’ nin devri İş yeri İş yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
8 … caddesi
Balık halinde
7 no.lu
Balık satış yeri Şartname metni mevcut değil İş yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı mevcut değil
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede
Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında Yer Alan İfade
9 … caddesi
Balık halinde
5 no.lu balık
Balık satış yerinin devri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
10 … caddesi
Balık halinde
6 no.lu
Balık satış yerinin devri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil]
2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
111 … caddesi
Balık halinde
3 no.lu balık satış yerinin devri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
112 … caddesi
Balık halinde
4 no.lu balık satış yerinin devri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
113 … caddesi
Balık halinde
2 no.lu balık satış yerinin devri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
114 … caddesi
Balık halinde
8 no.lu balık satış yerinin devri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede
Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
115 … caddesi
Balık halinde
9 no.lu balık satış yeri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı okunaklı değil
116 … caddesi
Balık halinde
10 no.lu balık satış yerinin devri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
117 … caddesi
Balık halinde
11 no.lu balık satış yeri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
118 … caddesi
Balık halinde
12 no.lu balık satış yerinin devri Perakende balık satış yeri Perakende balık satış yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
119 … mahallesi
… caddesi
Bay-Bayan WC Şartname metni mevcut değil İş yeri
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı mevcut değil
221 … mahallesindeki kamyon garajındaki kafeterya Kafeteryanın (işyerinin)
2886 s. Kanun’un 45’inci maddesinde göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiralanması Kafeterya
(İş yeri)
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı okunaklı değil
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede
Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
22 … mahallesi, … caddesi No:44/B’deki Büfenin devri Büfe (İş yeri) Büfe (İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
23 … mahallesindeki kamyon garajında kafeterya Kafeteryanın (işyerinin)
2886 s. Kanun’un 45’inci maddesinde göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiralanması Kafeterya
(İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı okunaklı değil
24 … mahallesi,
Yalı caddesi No:44/B’deki Büfenin devri Büfe (İş yeri) Büfe (İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
25 … mahallesi
… sokağı
Pazar yerindeki çağ ocağı Şartname metni mevcut değil Çağ ocağı
(İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı mevcut değil
27 …mahallesi, …bulvarı No:28’deki Büfenin devri Büfe (İş yeri) Büfe (İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
28 …mahallesi
…caddesindeki Büfe Şartname metni mevcut değil Büfe yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı mevcut değil
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede
Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
29 …mahallesi
…caddesindeki Büfe Şartname metni mevcut değil Büfe yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı mevcut değil
30 … mahallesi
… caddesi
…yanı
1 no.lu balık satış yeri Balık satış yeri
(İş yeri) Balık satış yeri
(İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] İş yerinin aynı kişiye kiralanmasına onay
31 …mahallesi
…caddesi No: 84’teki Büfenin devri Büfe (İş yeri) Büfe (İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] 2886 s. Kanun’un 66’ncı maddesi hükmüne göre;
İş yerinin devredilmesine onay
32 …mahallesi
…caddesi
No: 2’deki Büfenin yer değişikliği Büfe yeri
(İş yeri) Büfe yeri
(İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] İş yerinin yer değişikliğine onay
33 … mahallesi
…caddesi
Gazino Şartname metni mevcut değil Gazino
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı mevcut değil
36 … mahallesi
…caddesinde
49 pafta, 22 ada, 1 parseldeki işyeri İş yerinin 2886 s. Kanun’un 35/d maddesi hükmüne göre kiraya verileceği İş yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı okunaklı değil
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede
Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
37 …mahallesi
…caddesindeki
Belediye Sosyal Tesisleri Yerleşkesi … Derneği Lokali Lokal
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı mevcut değil
39 … Mahallesi
… caddesi
Pazar yerinde
Bay-Bayan WC İş yeri İş yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı okunaklı değil
42 …mahallesi
… caddesi
No: 19’daki işyeri İş yerinin
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği İş yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] İş yerinin
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
43 … mahallesi
…Bulvarı …yolu
293 ada,
4 parseldeki işyeri İş yerinin
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği İş yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] İş yerinin
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
44 …mahallesi
… caddesi
No: 91’deki
iş yeri İş yerinin
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği İş yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] İş yerinin
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede
Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
45 … mahallesi
…Bulvarı, …bankası önündeki
(5m2’lik alan) İş yerinin
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği İş yeri
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] İş yerinin
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
46 …mahallesi
…caddesi
…sokaktaki park alanı Büfesi Büfenin
(İş yerinin) 2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
47 …mahallesi
…sokak
…sahası yanındaki Büfe Büfenin (İş yerinin) 2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
48 …mahallesi
…caddesi
…sokak No: 1’deki Büfe Büfenin (İş yerinin) 2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
49 …mahallesi
…caddesi
…Yapı Kooperatifi önündeki Büfe Büfenin (İş yerinin) 2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede
Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
50 …mahallesi
…caddesi
…Sitesi önündeki Büfe Büfenin (İş yerinin) 2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
51 …Mahallesi
…caddesi
…Pazarı içi
No: 1’deki Büfe Büfenin (İş yerinin) 2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
52 …mahallesi
…sokak
Park alanı yanındaki Büfe Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
53 …mahallesi
…caddesi
…yanındaki Büfe
Büfenin (İş yerinin) 2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
54 …mahallesi
…caddesi
…Dernek Lokali karşısındaki Büfe Büfenin (İş yerinin) 2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede
Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
57 …
Mahallesi
…caddesi
…Kulübü karşısındaki Büfe Büfe (iş yeri) Büfe (iş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin başka bir kiracıya devrine onay
58 …mahallesi
…caddesi
No: 5’teki Büfe Büfenin (İş yerinin) 2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe (İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
59 …mahallesi
…sokağı
Pazar alanındaki
Çağ Ocağı Büfenin (İş yerinin) 2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Büfe (İş yeri)
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
60 … mahallesi
… caddesi
No: 15’teki Büfe Büfe (iş yeri) Büfe (iş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin başka bir kiracıya devrine onay
62
…mahallesi
… sokak,
No: 29’daki Büfe Büfe (iş yeri)
Büfe (iş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı mevcut değil
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede
Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
63 …mahallesi
… caddesi
No: 103’teki işyeri Büfe (iş yeri) Büfe (iş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Büfenin başka bir kiracıya devrine onay
64 …mahallesi
…caddesi
No: 308’deki kafeterya Kafeteryanın
(İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Kafeterya
(İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] Encümen kararı mevcut değil
Ancak; ... Belediyesi’nin işbu temyiz görüşmesine konu olan taşınmazlarının bir kısmının ise (Tablo – 2 ve Tablo – 3’te yer alanların); gerek Sözleşme gerekse Şartnamelerde yer alan ifade ve tanımlamalara dikkat edilecek olursa, iktisadi bir faaliyetin icrasına tahsis edilerek ve/veya işletilmeye hazır hale getirilerek kiracıların kullanımına bırakılması; yani işletme hakkının devri, şeklinde kiralandığı ve dosyaları detaylı incelenen taşınmazların kiralama işlemlerinin, yukarıda tanımlaması yapıldığı üzere, açıkça taşınmaza bağlı “işletme hakkının devri” niteliğinde olup,
Buna bağlı olarak %18 KDV oranının uygulanması gerektiğinin kabulü ile, bu nevi kiralama işlemlerinin “işyeri kiralanması” olarak adlandırılmasında ve uygulanması gereken KDV oranının da %18 yerine %8 olmasında, yukarıda mezkûr vergi mevzuatına (birincil ve ikincil mevzuat hükümlerine) aykırıdır.
Bununla birlikte, Denetçi sorgusu aşamasında; taşınmaz kiralama işlemlerinde %18 yerine %8 oranında eksik tahsil edilmiş olan KDV tahsilatları ile ilgili olarak; sorumlularca tahsil edildiği bildirilen tutarlardan, (aşağıda yer verilen Tablo – 2’deki) “işletme hakkının devri” olarak tanımlanabilecek kiralama işlemlerine tekabül eden kısımlarına ilişkin de ilişilecek bir husus bulunmamaktadır.
TABLO – 2:
“İşletme hakkının devri” olarak nitelenebilecek kiralama İşlemlerinden Eksik KDV Tutarı TAHSİL EDİLENLER Listesi
Evrak
Sıra
No
Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Sözleşme
Metninin
Özel Koşullar Bölümünde
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
33 …Alanı Şartname metni mevcut değil Katlı otopark
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil] - Encümen kararı mevcut değil
226 …mahallesi, … bulvarı, … caddesi ile … caddesinde, halk bahçesi cephesinde bulunan yaklaşık 260araç kapasiteli açık otopark alanı Açık otopark alanının bakımı, temizliği, araçların düzenli biçimde parklanması ve güvenliklerinin sağlanması işi Açık otopark alanı
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil]
- Açık otopark alanı
Evrak
Sıra
No
Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Sözleşme
Metninin
Özel Koşullar Bölümünde
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
335 …mah. …caddesinde Akaryakıt istasyonu Akaryakıt istasyonu (işyeri) Akaryakıt istasyonu
(işyeri)
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil]
Kiracının işletme ruhsatı alamaması veya alınmış ruhsatın iptali halinde Sözleşmenin feshedileceği Akaryakıt istasyonu (işyeri)
441 …mahallesi
…sokak
Açık otopark alanı Açık otopark alanının bakımı, temizliği, araçların düzenli biçimde parklanması ve güvenliklerinin sağlanması işi Açık otopark alanı (işyeri)
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil]
Kiracının işletme ruhsatı alamaması veya alınmış ruhsatın iptali halinde Sözleşmenin feshedileceği Açık otopark alanının (işyerinin) kiralanması
556 …köyü
Gençlik kampı yanındaki
(303 parseldeki)
halk plajı Halk plajının
(İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Halk plajı (işyeri)
[Sözleşme metni
(ilk sayfası hariç) mevcut değil]
Kiracının işletme ruhsatı alamaması veya alınmış ruhsatın iptali halinde Sözleşmenin feshedileceği Halk plajının
(İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
Yine Denetçi sorgusu aşamasında; taşınmaz kiralama işlemlerinde %18 yerine %8 oranında eksik tahsil edilmiş olan KDV tahsilatları ile ilgili olarak; sorumlularca tahsil edildiği bildirilen tutarlar dahilinde bulunmayan, yani (aşağıda yer verilen Tablo – 3’teki) “işletme hakkının devri” olarak tanımlanabilecek kiralama işlemlerine tekabül eden ve gerçekleşmeyen (eksik) tahsilat kısımlarına ilişkin olarak ise, söz konusu tutarların, mükelleflerinden (Belediyenin kiracısı olan gerçek ya da tüzel kişilerden) tahsil edilmesi gerekmektedir.
TABLO – 3:
“İşletme hakkının devri” olarak nitelenebilecek kiralama İşlemlerinden Eksik KDV Tutarı TAHSİL EDİLMEYENLER Listesi
Evrak
Sıra
No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Sözleşme
Metninin
Özel Koşullar Bölümünde Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
66 …caddesinde Su Ürünleri Toptan Satış Merkezinin İşletilmesi
Su Ürünleri Toptan Satış Merkezinin İşletilme amacıyla 2886 s. Kanun’un 45’inci maddesinde göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiralanması
Su Ürünleri Toptan Satış Merkezinin İşletilmesi
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil]
Kiracının işletme ruhsatı alamaması veya alınmış ruhsatın iptali halinde Sözleşmenin feshedileceği Su Ürünleri Toptan Satış Merkezinin İşletilme amacıyla 2886 s. Kanun’un 45’inci maddesinde göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiralanması
220 … Bulvarı, …Parkı, Kız Meslek Lisesi tarafına bakan kısımda bulunan yaklaşık 150 araçlık açık otopark Açık otopark alanının bakımı, temizliği, araçların düzenli biçimde parklanması ve güvenliklerinin sağlanması işi Açık otopark alanı
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil]
- Açık otopark alanı
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Sözleşme
Metninin
Özel Koşullar Bölümünde
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
334 …mahallesi, …caddesindeki sosyal tesis alanı ...lilerin dinlenmesi ve eğlenmesi amacıyla;
Kafe-bar, fast food, disko, spor alanları ve sosyal amaçlı (düğün, nişan, toplantı, seminer, sosyal, kültürel ve eğitim amaçlı) toplantı ihtiyacının karşılanması Sosyal tesis
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil]
Kiracının, kiralanan gayrimenkul içindeki tüm demirbaş eşya ve aletleri, kontrat süresi sonunda, iade ile mükellef olduğu
(6. Madde) İşletmecinin talebi üzerine sosyal tesisin kiralama süresinin uzatılması
338 …mahallesi …mevkii
32L-Ib pafta
1092 ada
4 parselde bulunan arsa Şartname metni mevcut değil Söz konusu arsanın,
AVM tesisi şeklinde projelendirilmesi ve 25 yıl süreyle işletilmesi - Encümen kararı mevcut değil
440 …mahallesi
…caddesi 646 ada, 1 parseldeki Park Sosyal ve kültürel amaçlı eğlence merkezi olarak işletilmesi, halka açık sosyal ve kültürel amaçlı derneklere verilmesi ve işletilecek tesisi bir alt kiracıya vermemek şartı ile 10 yıl süreyle işletilmek üzere ihale edilmesi Sosyal ve kültürel amaçlı park alanı
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil]
- Taşınmaz üzerine sosyal ve kültürel amaçlı eğlence merkezi yapılması, halka açık sosyal ve kültürel amaçlı derneklere verilmesi ve işletilecek tesisi bir alt kiracıya vermemek şartı ile 10 yıl süreyle işletilmek üzere ihale edilmesi.
Evrak Sıra No Kiralanan Taşınmazın Yeri Şartnamede Yer Alan İfade Sözleşmenin
İlk Sayfasında
Yer Alan İfade Sözleşme
Metninin
Özel Koşullar Bölümünde
Yer Alan İfade Belediye Encümen Kararında
Yer Alan İfade
555 …mahallesi
…caddesi
…limanındaki akaryakıt pompası (20 m2’lik alan) 30 m2’lik akaryakıt pompa yerinin (iş yerinin) 2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği 20 m’lik akaryakıt pompası (İş yeri)
[Sözleşme metni (ilk sayfası hariç) mevcut değil]
Kiracının işletme ruhsatı alamaması veya alınmış ruhsatın iptali halinde Sözleşmenin feshedileceği 20 m’lik akaryakıt pompasının (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği
661 …mahallesi
…caddesi
No: 19/7’deki
Seramik Atölyesi Seramik Atölyesinin (İş yerinin)
2886 s. Kanun’un 45. maddesine göre açık arttırma usulü ile 3 yıl süreli kiraya verileceği Seramik Atölyesi
(İş yeri) Kiracının işletme ruhsatı alamaması veya alınmış ruhsatın iptali halinde Sözleşmenin feshedileceği Encümen kararı mevcut değil
Sonuç olarak, ... Belediyesinin kiraya verdiği taşınmazlarından (yukarıdaki) Tablo – 1’de yer verilenlerinin, 2007/13033 sayılı BKK' nın Geçici 6'ncı maddesi kapsamında “işyeri kiralaması” olarak değerlendirilmesi gerektiğinden, bu taşınmazlar bakımından KDV için indirimli oran olan %8 uygulanmasında, hukuka aykırılık ve eksik vergi tahsilatı söz konusu olmayıp, kamu zararı oluşmamıştır.
Çünkü tüm bu taşınmazlar açısından, Sayıştay Savcısı’nın temyiz dilekçesinde ifade ettiği “işletme hakkı devri” kriterleri doğrultusunda değerlendirme yapılacak olursa, Belediyelerin hizmet binaları veya mülkiyeti Belediye’ye ait olan muhtelif bina, tesis ya da benzer taşınmazların tamamının veya bunlar dahilindeki belirli bölümlerin (kantin olarak kullanılan oda, boş alan vb. yerlerin) “iktisadi işletme” şeklinde kabulü gerekecektir ve bunlarla ilgili kiralama işlemlerinin de tümünü, “işletme hakkının devri” şeklinde kabul edilerek, uygulanması gerekli KDV oranının da daima %18 olması sonucu ortaya çıkacaktır ki bu sonuç, vergi hukuku ve diğer hukuk disiplinleri bakımından da makul ve kabul edilebilir bir durum değildir.
Ancak; Belediye taşınmazlarının bir kısmının ise (Tablo – 2 ve Tablo – 3’te yer alanların), gerek Sözleşme gerekse Şartnamelerde yer alan ifade ve tanımlamalar göz önünde bulundurulacak olursa, iktisadi bir faaliyetin icrasına tahsis edilerek ve/veya işletilmeye hazır hale getirilerek kiracıların kullanımına bırakılması söz konusu olup, bu nevi taşınmazların kiralama işlemlerinin ise (yukarıda tanımlaması yapıldığı üzere) açıkça taşınmaza bağlı “işletme hakkının devri” niteliğindedir.
Buna bağlı olarak %18 KDV oranının uygulanması gerektiğinin kabulü ile, kiralama işleminin “işyeri kiralanması” olarak adlandırılmasında ve uygulanması gereken KDV oranının da %18 yerine %8 olmasında, vergi mevzuatına (birincil ve ikincil mevzuat hükümlerine) açıkça aykırıdır.
Cumhurbaşkanlığı tarafından yetki kullanımı ile KDV oranlarının %8 olarak belirlenmesinin; Karar metni lafzı ayrıntılı incelendiğinde, sadece “işyeri kiralamaları” için söz konusu olduğu açıktır.
187 sayılı Ek İlam üzerine sorumlular tarafından gönderilen temyiz dilekçesi içeriği ve eklerinin incelenmesi:
... Belediyesi 2021 yılı hesabı ile ilgili olarak düzenlenen yargılamaya esas raporun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince yargılanması sonucu düzenlenen 13.10.2023 tarihli ve 139-1 sayılı ilam ile ilişilecek husus bulunmadığına hükmolunan konu hakkında,
Sayıştay Başsavcılığının temyiz başvurusunda bulunması sonucunda;
Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen ve 6085 sayılı Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince, Sayıştay 1. Daireye gönderilen 31.01.2024 tarihli ve 56441 tutanak sayılı bozma kararı üzerine, Sayıştay 1. Daire tarafından düzenlenen 19 Aralık 2024 ilam tarih ve 187 No.lu Ek İlamın sorumlulara 02.01.2025 tarihinde tebliğ edildiği,
Sayıştay Ek İlamında belirtilen eksik KDV tahsil edilmesi sonucu oluşan … TL kamu zararı tutarının, kiracılar adına tahakkuk girişlerinin yapılarak bildirimlerinin yapıldığı, yargılama süreci devam ederken, söz konusu eksik tahsil edilen KDV’nin tahsilatlarının da idarece (Belediye tarafından) yapıldığı,
Ek ilamda yer alan Kamu Zararı Tablosundaki 12 adet işyerinden 11 adet işyerine ait, toplam … TL tutarındaki KDV’nin tamamının tahsil edildiği ve tahsilat makbuzlarının ekte sunulduğu,
Kalan kiracı …’un (… Mahallesi, … Sokak, Açık Otopark Alanı) ise KDV ile ilgili borcunu 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırdığı ve ödemelerini düzenli olarak yaptığı, taksitlerin vadesinin 31.05.2025 tarihinde tamamlanacağı ve KDV borcundan kalan 4 adet taksit toplamının … TL olduğu,
Tahsilat makbuzları ve kalan taksitleri gösterir cetvelinin ekte sunulduğu, anlaşılmaktadır.
Bu minvalde, temyiz dilekçesinde (yapıldığı/yapılacağı) bildirilen tahsilat işlemleri/belgeleri, temyizen inceleme sebebi sayılmadığından bu hususta Kurulumuzca yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.
Bu itibarla, 187 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle verilen … TL’lik tazmin hükmünün TASDİKİNE (3. Daire Başkanı …’ın karşı oyu ile) oy çokluğuyla,
6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Ek İlam hükmündeki … TL kamu zararına ilişkin;
Bildirilen tahsilatın hüküm tarihi olan 24.10.2024 tarihinden önce yapılan kısmı yargılamanın iadesiyle ilgili olduğundan, bu hususta Temyiz Kurulunca yapılacak işlem bulunmadığından, tahsilat belgelerinin Dairesine Gönderilmesine, oy birliğiyle,
Bildirilen tahsilatın hükümden sonra yapılan/yapılacak kısmı ise Ek İlam hükmünün infazı mahiyetinde olduğundan, bu hususta Temyiz Kurulunca Yapılacak İşlem Olmadığına, oy birliğiyle,
Karar verildiği 02.07.2025 tarih ve 58180 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı Oy Gerekçesi
3. Daire Başkanı …:
Dairenin 139-1 sayılı İlamında; ... Belediyesi tarafından işyeri olarak kiraya verilen taşınmazların kira bedelleri üzerinden, bazı aylarda %18 oranı yerine %8 oranı uygulanmak suretiyle, Katma Değer Vergisi tahsil edilmesi nedeniyle oluştuğu iddia edilen … TL kamu zararıyla ilgili olarak, mevzuata aykırı bir durum oluşmadığı gerekçesiyle ilişilecek bir husus bulunmadığına, karar verilmişti.
Belediyenin Daire İlamına konu olan taşınmazlarının, işyeri kirası mı ya da iktisadi bir faaliyetin icrasına tahsis edilerek ve/veya işletilmeye hazır hale getirilerek kiracıların kullanımına bırakılması mı olduğu hususu ne ilamda ne de temyiz dilekçesinde yeterince delillendirilmeden Daire tarafından işyeri kiralaması olduğu kabul edilerek karar verilmiş, Savcılık tarafından ise iktisadi işletme hakkının kiralaması olduğu gerekçesiyle, Daire Kararının bozulması talep edilmiştir.
Bu duruma göre öncelikle ilama konu kiralamaların, bir taşınmaz kiralaması mı, yoksa taşınmaza bağlı işletme hakkının kiralanması mı olduğu hususunun fiili duruma göre ortaya konulması gerekir. Kiralanan yerlerin özelliklerine göre böyle değerlendirme yapılmaksızın, konuyla ilgili karar vermek, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’na aykırı olacaktır.
Bu itibarla, kiralanan yerlerin taşınmaz kiralaması ya da taşınmaza bağlı işletme hakkının kiralanması mı olduğu hususunun, fiili duruma göre değerlendirilmesi için konunun, Gelir İdaresi Başkanlığına yazılması gerekir.
Bu gerekçeyle, Daire kararının bozulması, kararı verilmesi gerekir.