Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı
2018
Daire
3
Dosya No
54495
Tutanak No
58815
Tutanak Tarihi
04.02.2026
Konu
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR
Konu: Mevzuatta belirtilen şartları sağlamayan personelin özel kalem müdürlüğünden zabıta müdürlüğüne atanması.
310 sayılı Ek İlamın 3’üncü maddesiyle; … Belediyesinde özel kalem müdürü olarak görev yapan …’un 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin 17’nci maddesinin ikinci fıkrası hükmüne aykırı olarak “en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmak” şartını sağlamadan 16.11.2015 tarihli Belediye Başkanı Olur’u ile zabıta müdürlüğü kadrosuna atandığı ve kendisine zabıta müdürü maaşı ödendiği gerekçesiyle ...TL’nin tazminine hükmedilmiş, bu hüküm 05.02.2025 tarihli ve 57694 sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla tasdik edilmiştir.
KARAR DÜZELTİLMESİ DİLEKÇESİ
Harcama Yetkilisi … tarafından gönderilen karar düzeltilmesi dilekçesinde özetle;
Belediyelerde atamaya yetkili amirin, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38 ve 49 uncu maddeleri hükmü çerçevesinde Belediye Başkanları olduğunu,
657 sayılı Kanun'un 59'uncu maddesine göre; müdürlüğe atanmak için gerekli şartları taşımadığı için istisnai memurluk olan özel kalem müdürlüğü kadrosundan herhangi bir nedenle ayrılması durumunda, önceki kadrosu olan VHKİ kadrosuna ya da mevzuat uyarınca atanabileceği başka bir kadroya atanması gerektiği, dolayısıyla kamu zararının hesaplamasında müdür ile VHKİ arasındaki fark alındığından bahisle kamu zararı teklifinin söz konusu olduğu, öncelikli olarak söz konusu kamu zararını kabul etmediği, yerleşik yargı kararlarında ve Sayıştay Temiz Kurulunu Kararlarında belirtildiği üzere kendisinin Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanıp Müdürlük görevini yürüttüğü, fiilen yaptığı görevi karşılığında da maaşını aldığı,
Kendisinin T.C. devletinin yasaları ve ilklerine bağlı kalarak, eğitim hayatı boyunca kurallara uyarak eğitim ve öğretimini tamamladığı, memurluk hayatına başlamadan önce üniversiteyi yüz binlerce kişinin yarıştığı sınavı kazanıp yine üniversiteyi bitirdikten öğretmenliği kazanmak için binlerce memur adayı arasında KPSS sınavını kazanmış ve kazanılması güç ve zor olan 2 sınavı kazanarak öğretmen olmuş bir birey olduğu, 03.07.2000 tarihinde … Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği Bölümünden mezun olduğu, 19.09.2001 tarihinde … İlköğretim Okulu Öğretmeni olarak ilk memuriyet hayatına başladığı,
24.08.2015 tarihinde … Belediye Başkanlığında boşta bulunan VHKİ kadrosuna naklen atandığı, 09.11.2015 tarihinde hiçbir talebi olmadığı halde Belediye Başkanının talimatı ve uygun görmesi ile 657 sayılı Kanunun 59. maddesine göre boşta bulunan Özel Kalem Müdürlüğü kadrosuna atandığı ve yine hiçbir talebi olmamasına rağmen Belediye Başkanın talimatı ve uygun görmesi üzerine 657 sayılı Kanunun 68/B maddesine istinaden boşta bulunan 1. dereceli Zabıta Müdürü kadrosuna atandığı, bahse konu tarihten bu yana kadar yaklaşık 9 yıl boyunca kesintisiz bir şekilde, hiçbir idari ve adli soruşturmaya muhatap olmaksızın Zabıta Müdürü olarak görevine devam ettiği, kendisinin Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanıp farklı bir memuriyet görevi yaparak maaş almadığı, kamu yararı gözetilerek atandığı kadroda bir fiil görev yaptığı, yapmaya devam ettiği, atama işleminin hizmet ihtiyaçlarına göre yapıldığı, kaldı ki Zabıta Müdürlüğü kadrosunun görevde yükselme kapsamında olmayan bir müdürlük kadrosu olduğu, İdare tarafından, tarafına tevdi edilen görevleri en iyi şekilde yerine getirdiği, görev yaptığı süre içerisinde birçok müdür personelin görev yeri değiştiği halde kendisinin fiilen ve aralıksız olarak Zabıta Müdürlüğü görevini yürütmeye devam ettiği,
Söz konusu ilamda, “Nitekim zabıta teşkilatının görevde yükselme şartlarını düzenleyen Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17’nci maddesi, zabıta daire başkanı ve zabıta müdürünü görevde yükselemeye tabi tutmaması nedeniyle iptal edilmek üzere Danıştay da dava edilmiş olup, söz konusu davaya dayanak olarak, mevzuatın zabıta teşkilatının hiç görev yapmayan kişilerin, dışarıdan zabıta müdürü kadrosuna atanmasına olanak tanıması ve bu şekilde düzenlemenin sınırsız takdir kullanımı ile keyfiliğe yol açması gösterilmiştir.”
Bu kapsamda, Mahalli idareler ve yerel yönetimlerde Belediye Başkanın kendi yetkisi kapsamında istisnai Memuriyet (Özel Kalem Müdürlüğü’nden) atama marifeti ile 657 sayılı D.M.K kapsamında memuriyete başlatıldığı, yine Özel Kalem Müdürlüğü’nden atanıp Zabıta Müdürlüğü’ne Zabıta Müdürü olarak atandığı ve kadroyu işgal ederek atandığı,
Ataması ile ilgili keyfiyete yol açtığı ifade edilmekte olup, ancak memurluk hayatına başlamadan önce üniversiteyi yüz binlerce kişinin yarıştığı sınavı kazanıp yine üniversiteyi bitirdikten öğretmenliği kazanmak için binlerce memur adayı arasında KPSS sınavını kazandığı ve kazanılması güç ve zor olan 2 sınavı kazanarak öğretmen olduğu, 03.07.2000 tarihinde … Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği Bölümünden mezun olduğu, 19.09.2001 tarihinde Öğretmen olarak ilk memuriyet hayatıma başladığı, Millî Eğitim Bakanlığında 6 yıl öğretmenlik, 8 yıl yöneticilik olmak üzere toplam 14 Yıllık Devlet Memurluğu süresinde … Belediyesine naklen atanmadığı,
Şahsına yöneltilen atama ile ilgili olarak bir keyfiyete yol açmadığı atandığı süresi zarfında bir fiil Zabıta Müdürü kadrosunda çalıştığı,
2019 yılı Mahalli İdareler Seçimi ile Belediye Başkanı ve üst yönetim kadrosu tamamen değiştiği halde görevini eksiksiz olarak yapması sebebiyle belediye gibi siyasi bir kurumda görev değişikliği yaşamadığı,
Öncelikle, her ne kadar teklifte VHKİ kadrosu üzerinden hesaplama yapılarak, bu maaş ile Müdür maaşı arasındaki farkın kamu zararı olması hem hukuken hem de üstlenilen sorumluluğun gereği açısından mümkün olmadığı,
Özel Kalem Müdürlüğü kadrosundan alınarak başka kadrolara atanma iradesi tamamen atamaya yetkili Belediye Başkanına ait olmakla, Zabıta Müdürlüğü veya diğer Müdürlük kadrolarına atanma konusunda bir talebinin söz konusu olmadığı, bunun yanında, bu kadrolara atanmak için hileli, hatalı, desiseli bir tasarrufunun da söz konusu olmadığı gibi, atandığı kadroların hukuken gerektirdiği Harcama Yetkilisi, İhale Yetkilisi gibi mali ve cezai sorumluluğu üst düzeyde olan ve idari sorumluluğu bulunan kadrolar olduğuna şüphe olmadığı,
Eğer bir maaş farkı kıyası yapılacaksa, en son hukuki olarak atandığından bahsedilen kadro ile atanmasının mümkün olmadığı belirtildiği için kamu zararı konusu edilen kadrolar arasında bir kıyas yapılması gerektiği,
04/07/2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği esaslarına dair yönetmeliğin “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21. Maddesinde “(1) Zabıta ve İtfaiye Personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” denilerek zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin anılan yönetmelik hükümlerinden istisna tutulduğu,
1/04/2007 tarih ve 26490 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Belediye Zabıta Yönetmeliğinin” kadro ve unvanlar başlıklı 6. Maddesinde zabıta personeline ilişkin kadrolar sayıldığı ve (1) fıkrasında “Bu yönetmeliğin 6. Maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.” denildiği, atamanın yapıldığı tarihteki yönetmelikten de anlaşılacağı üzere Zabıta Müdürü ve Zabıta Daire Başkanlarının atamalarının 657 sayılı Kanun’un 68/B maddesine göre yapılmasının şart olduğu, fakat söz konusu sorguda sanki zabıta şube müdürlüğüne ataması yapılmış gibi 2 yıl zabıta teşkilatında çalışma koşulu arandığı, bu sorgunun yanlış olduğu, çünkü … Belediyesi bir Büyükşehir İlçe Belediyesi olduğu, … Belediyesinin Norm Kadro cetvelinde C13 kapsamında bir belediye olduğu ve Norm Kadro kütüğünde Zabıta Şube Müdürü kadrosunun olmadığı, Şube Müdürü kadrolarının sadece Büyükşehir Belediyeleri Norm Kadrosunda bulunduğu, kendisinin Zabıta Müdürü kadrosuna atandığı ve harcama yetkilisi olarak görevini başarıyla yürüttüğü, Zabıta Şube Müdürlerinin harcama yetkilerinin bulunmadığı, kendisinin atamasında bakılması gereken kuralın 657 sayılı Kanunun 68/B maddesi olduğu, 2000 yılında memuriyet hayatına başladığı düşünülürse 12 yıllık hizmet süresini çoktan tamamladığı, ayrıca ilk memuriyete başladığı günden bugüne 4 yıllık fakülte mezunu olduğu,
Kaldı ki 18 Aralık 2021 tarih ve 31693 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı “BELEDİYE ZABITA YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK” teki “MADDE 6 -(1) Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğe göre belirlenmiş; zabıta daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.” Şeklinde olduğu, yine aynı yönetmeliğin “MADDE 17 -(1) Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır:
a) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak.
2) En az iki yıl zabıta amiri kadrosunda veya altı yıl zabıta komiseri kadrosunda çalışmış olmak.
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak.
4) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak.” Şeklinde olduğu, Yönetmeliğin 17. maddesinden de anlaşılacağı üzere Zabıta Müdürlüğü’nün görevde yükselme kapsamında olmadığı ve 2 yıl zabıta teşkilatında çalışma şartının aranmadığı, yine aynı Yönetmeliğin 17. maddesinin (3) fıkrasında; “Zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki diğer kadrolar için ikinci fıkrada belirtilen hizmet sürelerinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” şeklinde olduğu,
İncelenmesi gereken bir konunun da sorguda belirtilen “atamanın açık hata” hususu olduğu, bunun kabul edilemeyeceği çünkü açık hatanın tanımında hileli, desiseli bir işlem yapılmasından bahsedildiği, kendisinin sahte bir evrak sunmadığı, özlük dosyasının idarede mevcut olduğu, kendisi memur olması sebebiyle tarafına tevdi edilen görevleri yaptığı ve yaptığı görevin karşılığında maaşını aldığı, bu konuda Uyuşmazlık Mahkemelerinin verdiği kararların mevcut olduğu, idarenin hatalı bir terfi dahi yapsa bunu dava açma süresi olan 60 günlük süreyi aşarak geri isteyebilmesinin mümkün olmadığı, kaldı ki kamu zararı oluşabilmesi için;
5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde kamu zararının “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlandığı, bu mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemden bir kamu zararının oluşması ve zararın oluşmasına kamu görevlilerinin neden olması, kamu zararının, belirlenen kamu görevlilerinin mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemlerinden kaynaklandığına ilişkin illiyet bağının kurulması şartlarının birlikte oluşması gerektiği, bu şartların tamamının oluşmaması halinde kamu zararından söz edilemeyeceği, kamu zararı oluşturduğundan bahsedilebilmesi için görevinin gereğini yerine getirirken en azından ihmali hareket etmiş olması gerektiği,
Bu konuda yine aynı şekilde 25 Aralık 2021 tarih ve 31700 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2020/686 Esas ve 2021/487 Karar sayılı Karada da aynı hususların irdelendiği ve kamu zararı konusunda 60 günlük dava açma süresinden geriye gidilemeyeceği ve idarelerde hatalı terfi işlemlerinde atamanın yapıldığı tarihten itibaren 90 gün içerisinde yargı yoluna başvurmadıkları takdirde hatalı terfi işleminin geri alınamayacağının belirtildiği,
… Bölge İdare Mahkemesi 1.İdari Dava Dairesinin … Belediye Başkanlığında zabıta müdürü olarak görev yapan davacının, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte belirtilen şartları taşımadığından bahisle davalı idare bünyesinde münhal bulunan 3. dereceli veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosuna atanmasına ilişkin 19.04.2019 tarih ve 97 sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılan davada; “Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin 17. maddesinde ise zabıta müdürü kadrosuna atanmak için görevde yükselme sınavına girme şartının getirilmediği, dolayısıyla zabıta müdürlüğü kadrosuna atanmak için görevde yükselme sınavında başarılı olmak şartı mevcut olmadığı halde bu hususun dava konusu işlemin sebep unsuru olarak belirlenmiş olması sebebiyle dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir. Öte yandan, hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlem nedeniyle davacının uğramış olduğu parasal zararlarının davalı idarece tazmini gerekmektedir.” şeklinde verilen 2020/847 esas sayılı kararın olduğu,
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün … Belediye Başkalığının … isimli personeli hakkında, Belediyemizde boş bulunan zabıta müdürü kadrosuna 20.10.2010 tarihinde asaleten atandığı, söz konusu atamanın mevzuata uygun olup olmadığı şeklindeki sorusuna istinaden vermiş olduğu 18.07.2019 tarih ve 165862 sayılı görüş yazısında;
“Yapılan incelemede; …'in, lise mezunu olarak 15.05.1992 tarihinde zabıta memuru kadrosuna atandığı, 08.09.2008 tarihinde iki yıllık yükseköğrenim (ön lisans) programından mezun olduğu, 20.10.2010 tarihinde de zabıta müdürü kadrosuna atandığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin Belediye Zabıta Yönetmeliğine göre yürütüleceği, Belediye Zabıta Yönetmeliğinde ise, zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu, buna göre zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B maddesi hükümlerine göre yapılması gerektiği, dolayısıyla atama tarihi olan 20.10.2010 tarihinde 18 yıl hizmeti bulunan ve iki yıllık yükseköğrenim mezunu olan …'in zabıta müdürü kadrosuna atanmasının mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir.” denildiği,
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI İLLER İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’nün … İli … Belediyesinin idari iş ve işlemlerini teftiş eden Bakanlık kontrolörü … tarafından 19/08/2019 tarihli ve 144/28 sayılı teftiş raporunda;
“Zabıta müdürü …’in görevde yükselme sınavına girmeden atandığından bahisle ilgilin asilde atanma şartlarını taşımadığı dolayısıyla asaleten atanmış olduğu kadro üzerinden maaş alarak 30.005,40 TL kamu zararına neden olduğu anlaşılmıştır. ” denildi ancak Belediye Zabıta Memurlarından …’in Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Görevde Yükselme Esasları” başlıklı 17. maddesinde; Zabıta Daire Başkanı ve Zabıta Müdürü dışındaki kadrolara atanmak için gereken şartların belirtildiği, bu düzenlemede “Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanma” hususunun görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu belirtilmektedir. Bu sebeple görevde yükselme eğitimi ve sınavına katılıp başarılı olma şartı aranamayacağından Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atama şartının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 68/B maddesindeki şartlar olduğu, ilgilinin 4 yıllık yüksekokul mezunu olması ve memuriyette geçen hizmet sürelerinin 10 yılın üzerinde olma şartını sağlaması suretiyle Zabıta Müdürlüğüne atandığı anlaşıldığından, Bakanlığımız Kontrolörü … tarafından düzenlenen 19/08/2019 tarihli ve 144/28 sayılı teftiş raporunun 41 ve 43’üncü maddelerinde teklif edilen kamu zararlarının mevzuatından belirtilen şekilde oluşmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.” şeklinde … VALİLİĞİ İdare ve Denetim Müdürlüğü’ne hitaben vermiş olduğu 11/12/2019 tarih ve 21411 sayılı yazının mevcut olduğu,
“Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde; 31.12.1992 tarihinde göreve başlayan ... ‘ın, 30.05.2011 tarihi itibarıyla iki yıllık yükseköğrenimini tamamladığı, 12.06.2013 tarihinde 1. Dereceli İtfaiye Müdürlüğü, 29.08.2016 tarihinde de 1. Dereceli Zabıta Müdürlüğü kadrosuna naklen atandığı görülmüştür. İtfaiye müdürlüğü kadrosuna atandığında hizmet süresi 18 yıl 5 ay, zabıta müdürlüğü kadrosuna atandığında 23 yıl 8 ay olduğundan, 657 sayılı Kanunun 68/B maddesinde öngörülen hizmet süresi şartlarını taşımaktadır. Bu nedenle yapılan atama işleminin hukuka uygun olduğu görülmüştür.
Bu itibarla, 132 sayılı İlamın 8. Maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA, (Üye ... ’nın aşağıda yazılı karşı oy gerekçesine karşı) oyçokluğu ile” şeklinde yargı kararı olduğu,
Kendisinin özlük dosyasından da anlaşılacağı üzere memuriyete girdiği tarihten bugüne 4 yıllık fakülte mezunu olduğu ve atamasının 657 sayılı Kanun’un 68/B maddesine göre yapıldığı, görevde yükselme kapsamında bir atama olmadığı,
5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde kamu zararının; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması" şeklinde tanımlandığı, bu mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemden bir kamu zararı oluşması ve zararın oluşmasına kamu görevlilerinin neden olması, kamu zararının, belirlenen kamu görevlilerinin mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemlerinden kaynaklandığına ilişkin illiyet bağının kurulması şartlarının birlikte oluşması gerektiği, bu şartların tamamının oluşmaması halinde kamu zararından söz edilemeyeceği, kamu zararı oluşturduğundan bahsedilebilmesi için görevinin gereğini yerine getirirken en azından ihmali hareket etmiş olması gerektiği,
Ayrıca; Danıştay 11. Dairesinin 10.01.2007 tarih ve Esas: 2004/3769, Karar: 2007/8 no.lu Kararında da belirtildiği üzere; “olayda … müdürlüğü görevini vekaleten yürütmek üzere görevlendirilen davacının, asilde aranan şartları taşımaması nedeniyle vekalet aylığı alması mümkün olmamakla birlikte, davacının üstlendiği sorumluluk dikkate alınarak, Anayasanın 18. maddesi uyarınca vekâlet görevinden ötürü vekalet aylığına eşdeğer tutarda bir meblağın tazminat olarak ödenmesi gerektiği” yönündeki kararı da dikkate alındığında yapılan ödemelerin üstlenilen sorumluluğa eşdeğer ödemeler olduğu için kamu zararının kaldırılması gerektiği,
Belediyemiz, İçişleri Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından görevlendirilen Mülkiye Baş Müfettişi … tarafından 2016-2020 yılları arası denetime tabi tutulduğu ve ekte gönderdiği raporun 40’ıncı maddesinde söz konusu Özel Kalem Müdürlüğü atamalarının incelemeye alındığı, Raporda özetle "02.07.2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşlar ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına dair Yönetmeliğin 19/B maddesi ‘‘Yerel Yönetimlerde ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya daha alt düzeydeki görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan genel hükümlere göre atama yapılabilir” hükmü amirdir.” şeklinde olduğu,
Kaldı ki 02.07.2020 tarihli Resmi Gazetede yayından Yeni Yönetmeliğin;
“Zabıta ve itfaiye personeli
MADDE 20 -(1) Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür. Zabıta ve itfaiye personelinin bu Yönetmelik kapsamındaki görevde yükselmeye tabi kadrolara atanmalarında unvan denklikleri esas alınır. Zabıta ve itfaiye personelinden;
a) Zabıta müdürü ve itfaiye müdürü kadrolarında en az iki yıl görev yapanlar, 19 uncu maddenin birinci fıkrasının (c) bendindeki hükümlere göre alt görevlerde çalışma süresi şartı hariç olmak üzere, aranan diğer özel şartları taşımaları kaydıyla, sınavsız, genel hükümlere göre atanabilirler.” şeklindedir.
Atamasının yapıldığı tarihte ve şu an yürürlükte olan yönetmelik kapsamında ve Sayıştay Temyiz Kurulu Kararlarında da açıkta belirtildiği şekilde Zabıta Müdürlüğü Kadrosuna yapılan atamanın görevde yükselme kapsamında olmayıp, 657 sayılı kanunun 68/B maddesine göre yapılan atama olduğu,
Son olarak ilgili Sayıştay Sorgusuna istinaden görev yaptığı … Belediyesi tarafından durumunun ile ilgili T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığına 23/12/2021 tarihli ve 27646 sayılı yazı ile görüş sorulduğu ve Bakanlık tarafından cevap verilen E.2570855 sayılı yazıda;
“Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” Hükmü yer almaktadır. 11/04/2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “(1) Bu yönetmeliğin 6’inci maddesinde sayılan unvanlardan Zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır..” hükmü yer almakta olup; 18/12/2021 tarihli ve 31693 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik değişikliğinden önce de aynı hükme yer verilmişti. Bakanlığımızca müteaddit zamanlarda verilmiş ve artık yerleşik hale gelmiş görüşlerde, en az ön lisans mezunu olan ve 657 sayılı devlet memurları kanunun 68/B maddesinde aranan hizmet şartlarını taşıyan personelin görevde yükselme sınavına tabi olmaksızın Zabıta Müdürü kadrolarına atanabilecekleri belirtilmiştir.” Şeklinde olduğu,
Söz konusu görüş yazısında da atanması ile ilgili herhangi bir sakınca bulunmadığının aşikar olduğu, Bakanlık tarafından ataması uygun görüldüğü halde vesayet yetkisi bulunmayan sadece 5018 sayılı kanun kapsamında yerindelik denetimi yapmaya yetkili Sayıştay Denetçisi tarafından atamasının yanlış yapıldığının iddia edilmesinin hukuk normları ve hiyerarşiye aykırı olduğu,
Kaldı ki yine Sayıştay Başkanlığının 3. Dairesi gibi 5. Dairesi tarafından da atamasının sorgu konusu yapıldığı ve Sayıştay 5. Dairesinin 11.01.2024 tarihli ve 303 sayılı ilamı ile yine 12.01.2024 tarihli 436 ilamı ile … Belediyesinin 2016 yılı 2015 yılının, 3. Dairenin sorgusu sonucunda yeniden incelenerek ek ilam şeklinde tarafına tebliğ edildiği, söz konusu ilamın karar kısmının aşağıdaki şekilde olduğu:
“... Zabıta Yönetmeliğinin 17’inci maddesinin daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak aranacak şartları kapsadığı, zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamalarda ilgili maddede yazılı şartların aranmayacağı, 657 sayılı kanunun 68/B maddesinde yazan şartların aranmasının yeterli olacağı ....”
… Belediyesi 2018 yılı Hesabına ilişkin düzenlenen ek rapor sonucunda tarafına isnat edilen kamu zararı iddiasına ilişkin Sayıştay Temyiz Kurulu tarafından verilen 05.02.2025 tarihli ve 57694 no.lu karara, aşağıda detaylı olarak izah ettiği gerekçeler doğrultusunda itiraz ettiği,
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38 ve 49’uncu maddeleri gereğince belediyelerde atamaya yetkili makamın belediye başkanı olduğu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 59’uncu maddesi gereğince Özel Kalem Müdürlüğü kadrosundan ayrılan personelin, önceki kadrosuna veya atanabileceği uygun bir kadroya atanması gerektiğinin açık olduğu, Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanmasının, belediye başkanının takdir ve hizmet gerekleri doğrultusunda yapılmış olup, herhangi bir hukuka aykırılık, hile, yanıltma veya yanlış beyan bulunmadığı,
Atamasından itibaren yaklaşık 9 yıldır Zabıta Müdürü olarak fiilen çalışmakta ve görevimi aksatmadan, hiçbir idari veya adli soruşturmaya muhatap olmadan sürdürmekte olduğu, görevi süresince belediye tarafından tevdi edilen sorumlulukları eksiksiz yerine getirdiği, Zabıta Müdürlüğü görevi görevde yükselme kapsamına girmediği gibi, 657 sayılı Kanunun 68/B maddesine göre atama yapılabilecek bir kadro olduğu, kendisinin bu madde kapsamında gerekli hizmet yılını ve eğitim şartlarını sağlayarak atandığı,
Görev yaptığı süre içerisinde maaşını fiilen yaptığı işin karşılığı olarak aldığı, herhangi bir ünvan veya yetki gaspının söz konusu olmadığı, Mahkeme ve Sayıştay kararlarında, görevde fiilen çalışılan süre için ödenen maaşların kamu zararı teşkil etmeyeceğinin açıkça belirtildiği, ayrıca 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesi gereğince kamu zararından bahsedilebilmesi için kasıt, kusur veya ihmalin bulunması ve bu fiiller neticesinde kamu kaynağında eksilme olması gerektiği, bu unsurların somut olayda kesinlikle bulunmadığı,
Sayıştay 5. Dairesi’nin aynı konuda … Belediyesi için vermiş olduğu 303 ve 436 sayılı ilamlarında da Zabıta Müdürü kadrosuna yapılan atamalarda kamu zararı oluşmadığı, atamaların mevzuata uygun olduğunun tespit edildiği, aynı konuda aynı kurum tarafından iki farklı karar verilmesinin hukuka, hakkaniyete ve yerleşik yargı kararlarına aykırı olduğu, Sonuç olarak;
1. Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanmasının 657 sayılı Kanunun 68/B maddesi kapsamında yapılmış olduğu,
2. Fiilen Zabıta Müdürü olarak görev yaptığı ve karşılığında maaş aldığı,
3. Atamasında herhangi bir hile, kusur veya yanıltıcı işlem bulunmadığı,
4. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Sayıştay 5. Dairesinin kararlarının atamasının hukuka uygun olduğunu ortaya koyduğu,
5. Kamu zararından bahsedilmesi için gerekli olan illiyet bağı, kusur ve zarar unsurlarının oluşmadığı,
Bu nedenlerle, hakkında tesis edilen kamu zararına ilişkin kararın kaldırılmasını ve üzerine yüklenen tazmin hükmünün iptal edilmesini arz ve talep ettiği ifade edilmiştir.
BAŞSAVCILIK MÜTALAASI
Başsavcılığın konuyla ilgili mütalaasında özetle;
Sorumlunun dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarının konunun önceki safhalarında değerlendirilip karşılanmış olması yanında, ilamın mahiyetini değiştirecek nitelikte olmadığından karar düzeltilmesi talebinin reddinin uygun olacağı ifade edilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Karar düzeltilmesi talebine konu olayda, … Belediyesinde özel kalem müdürü olarak görev yapan …’un 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin 17’nci maddesinin ikinci fıkrası hükmüne aykırı olarak “en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmak” şartını sağlamadan 16.11.2015 tarihli Belediye Başkanı Olur’u ile zabıta müdürlüğü kadrosuna atandığı ve kendisine zabıta müdürü maaşı ödendiği gerekçesiyle ...TL’nin tazminine hükmedildiği, bu hükmün 05.02.2025 tarihli ve 57694 sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla tasdik edildiği görülmektedir.
Harcama Yetkilisi … karar düzeltilmesi dilekçesinde temyiz dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek Temyiz Kurulu Kararının düzeltilmesine ve hakkında verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Karar düzeltilmesinin sebepleri 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Karar düzeltilmesi” başlıklı 57’nci maddesinde sayılmıştır. Buna göre, karar düzeltilmesi isteminde bulunabilmek için:
a) Hükmün esasına etkili iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması,
b) Bir kararda aynı konu hakkında birbirine aykırı hükümler bulunması,
c) Temyiz incelemesi sırasında hükmün esasını etkileyen belgelerde hile ve sahtekarlığın ortaya çıkmış olması,
ç) Temyiz sebeplerinden en az birinin mevcut olması gerekmektedir.
Yapılan inceleme ve değerlendirmede, sorumlunun temyiz dilekçesinde belirtmiş olduğu hususların düzeltilmesini talep ettiği Temyiz Kurulu Kararında dikkate alındığı, Kararın kanuna aykırı bir yönü bulunmadığı anlaşıldığından ve ayrıca sorumlu tarafından 6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesinde belirtilen karar düzeltilmesini gerektiren yeni bir husus ileri sürülmediğinden karar düzeltilmesine ilişkin talebin reddi ile 310 sayılı Ek İlamın 3’üncü maddesinin tasdikine ilişkin 05.02.2025 tarihli ve 57694 sayılı Temyiz Kurulu Kararının DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, (Üye …’in aşağıda yazılı karşı oy gerekçesine karşı) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 04.02.2026 tarih ve 58815 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Üye …’in karşı oy gerekçesi
…’un; 03.07.2000 tarihinde; … Üniversitesi Eğitim Fakültesini bitirdiği, 11.03.2001 tarihinde öğretmen, 24.08.2015 tarihinde … Belediyesinde veri hazırlama kontrol işletmeni, 09.11.2015 tarihinde özel kalem müdürü, 16.11.2015 tarihinde zabıta müdürü olarak atandığı, dosya münderecatından anlaşılmıştır.
657 sayılı Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) fıkrasının (c) bendine göre; …’un zabıta müdürlüğüne atandığı 16.11.2015 tarih itibariyle gerekli olan hizmet şartını taşıdığı anlaşılmaktadır.
11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmî Gazete‘de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.”
Denildiğinden “zabıta müdürü” ve “daire başkanı” kadrosu için Yönetmelikte herhangi bir şart öngörülmemiştir.
Diğer taraftan Belediye Zabıta Yönetmeliği’nde “Zabıta Müdürü” kadrosu, görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmadığı gibi özel bir şart da öngörülmediği izahtan varestedir. Tartışmaya konu olan Yönetmeliğin 17’nci maddesinin 2’nci fıkrasında şube müdürlüğü ve diğer görevde yükselmeye tabi kadrolar için öngörülen 2 yıl şartı da 18.12.2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile kaldırılmıştır.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 03/04/2020 tarihli ve 16500952-900-E.81826 sayılı görüş yazısında;
“Yapılan incelemede; bahse konu personelin, 31.12.1997 tarihinde memuriyete başladığı, 15.02.2015 tarihinde iki yıllık yükseköğrenim (ön lisans) mezunu olarak zabıta müdürü kadrosuna atandığı ilgi yazınızdan anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin Belediye Zabıta Yönetmeliğine göre yürütüleceği, Belediye Zabıta Yönetmeliğinde ise, zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu, buna göre zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B maddesi hükümlerine göre yapılması gerektiği, dolayısıyla atama tarihi olan 15.02.2015 tarihinde 17 yıl 2 ay 15 gün hizmeti bulunan ve iki yıllık yükseköğrenim mezunu olan söz konusu personelin zabıta müdürü kadrosuna atanmasının mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir.”
Denilerek yukarıda yaptığımız açıklamalar teyit edilerek; “zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu, buna göre zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesi hükümlerine göre yapılması gerektiği” açıkça ifade edilmiştir.
5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde kamu zararı; “… mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.
Yapılan işlemlerin idari ve adli bir soruşturmanın konusu olduğu değerlendirilmekle beraber, 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde belirtilen kriterler muvacehesinde; kamu zararının belirlenmesinde esas alınması gereken kriterler dikkate alındığında; hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması, hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması, hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla yaptırılması veya mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapıldığı iddialarından hiçbirini ileri sürme imkânımız bulunmamaktadır. Dolayısıyla “Kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmamıştır.” Dosya münderecatından; adı geçen şahsın zabıta müdürlüğüne atama için gerekli şartları taşıdığı anlaşıldığından, yaptığı görev nedeniyle kendisine yapılan ödemeler, 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde belirtilen “Kamu Zararı” tanımına girmemektedir.
2015 yılında yapılan bir atama nedeniyle 2018 yılındaki görevin gereği yapılan ödemelerle ilgili olarak; her zaman değiştirilme ve geri alma yetkisinin olduğu bir idari işlem nedeniyle 2015 yılında görevde olan yöneticiler ile 2018 yılındaki ilgililere; 2015 yılındaki bu atama nedeniyle atamanın mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle mali yönden bir sorumluluk yüklenmesi 5018 sayılı Kanun’un 71’nci maddesi gereğince mümkün gözükmemektedir.
Kamu idaresi tarafından bu atamanın sonucunda; …’un görevini yerine getirmediği yönünde düzenlenmiş bir tutanak ve hakkında başlatılmış inceleme ve soruşturmanın da mevcut olmadığı anlaşılmaktadır. Yapılan ödemeler, fiilen yapılan görevin karşılığı ödemelerdir. Bu kadro için başka bir personele bu müdürlüğe ilişkin ödeme yapıldığına ilişkin bir tespit de mevcut değildir. Görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyan bu görev nedeniyle ilgiliye yapılmış olan ödemeleri kamu zararı olarak nitelendirmek hukuken mümkün değildir. Yukarıda yer verilen mevzuat ve izahat muvacehesinde yapılan ödemenin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir. Bu nedenle verilen tazmin hükmüne ilişkin Daire Kararının “Refi” gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
310 sayılı Ek İlamın 3’üncü maddesiyle; … Belediyesinde özel kalem müdürü olarak görev yapan …’un 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin 17’nci maddesinin ikinci fıkrası hükmüne aykırı olarak “en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmak” şartını sağlamadan 16.11.2015 tarihli Belediye Başkanı Olur’u ile zabıta müdürlüğü kadrosuna atandığı ve kendisine zabıta müdürü maaşı ödendiği gerekçesiyle ...TL’nin tazminine hükmedilmiş, bu hüküm 05.02.2025 tarihli ve 57694 sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla tasdik edilmiştir.
KARAR DÜZELTİLMESİ DİLEKÇESİ
Harcama Yetkilisi … tarafından gönderilen karar düzeltilmesi dilekçesinde özetle;
Belediyelerde atamaya yetkili amirin, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38 ve 49 uncu maddeleri hükmü çerçevesinde Belediye Başkanları olduğunu,
657 sayılı Kanun'un 59'uncu maddesine göre; müdürlüğe atanmak için gerekli şartları taşımadığı için istisnai memurluk olan özel kalem müdürlüğü kadrosundan herhangi bir nedenle ayrılması durumunda, önceki kadrosu olan VHKİ kadrosuna ya da mevzuat uyarınca atanabileceği başka bir kadroya atanması gerektiği, dolayısıyla kamu zararının hesaplamasında müdür ile VHKİ arasındaki fark alındığından bahisle kamu zararı teklifinin söz konusu olduğu, öncelikli olarak söz konusu kamu zararını kabul etmediği, yerleşik yargı kararlarında ve Sayıştay Temiz Kurulunu Kararlarında belirtildiği üzere kendisinin Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanıp Müdürlük görevini yürüttüğü, fiilen yaptığı görevi karşılığında da maaşını aldığı,
Kendisinin T.C. devletinin yasaları ve ilklerine bağlı kalarak, eğitim hayatı boyunca kurallara uyarak eğitim ve öğretimini tamamladığı, memurluk hayatına başlamadan önce üniversiteyi yüz binlerce kişinin yarıştığı sınavı kazanıp yine üniversiteyi bitirdikten öğretmenliği kazanmak için binlerce memur adayı arasında KPSS sınavını kazanmış ve kazanılması güç ve zor olan 2 sınavı kazanarak öğretmen olmuş bir birey olduğu, 03.07.2000 tarihinde … Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği Bölümünden mezun olduğu, 19.09.2001 tarihinde … İlköğretim Okulu Öğretmeni olarak ilk memuriyet hayatına başladığı,
24.08.2015 tarihinde … Belediye Başkanlığında boşta bulunan VHKİ kadrosuna naklen atandığı, 09.11.2015 tarihinde hiçbir talebi olmadığı halde Belediye Başkanının talimatı ve uygun görmesi ile 657 sayılı Kanunun 59. maddesine göre boşta bulunan Özel Kalem Müdürlüğü kadrosuna atandığı ve yine hiçbir talebi olmamasına rağmen Belediye Başkanın talimatı ve uygun görmesi üzerine 657 sayılı Kanunun 68/B maddesine istinaden boşta bulunan 1. dereceli Zabıta Müdürü kadrosuna atandığı, bahse konu tarihten bu yana kadar yaklaşık 9 yıl boyunca kesintisiz bir şekilde, hiçbir idari ve adli soruşturmaya muhatap olmaksızın Zabıta Müdürü olarak görevine devam ettiği, kendisinin Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanıp farklı bir memuriyet görevi yaparak maaş almadığı, kamu yararı gözetilerek atandığı kadroda bir fiil görev yaptığı, yapmaya devam ettiği, atama işleminin hizmet ihtiyaçlarına göre yapıldığı, kaldı ki Zabıta Müdürlüğü kadrosunun görevde yükselme kapsamında olmayan bir müdürlük kadrosu olduğu, İdare tarafından, tarafına tevdi edilen görevleri en iyi şekilde yerine getirdiği, görev yaptığı süre içerisinde birçok müdür personelin görev yeri değiştiği halde kendisinin fiilen ve aralıksız olarak Zabıta Müdürlüğü görevini yürütmeye devam ettiği,
Söz konusu ilamda, “Nitekim zabıta teşkilatının görevde yükselme şartlarını düzenleyen Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17’nci maddesi, zabıta daire başkanı ve zabıta müdürünü görevde yükselemeye tabi tutmaması nedeniyle iptal edilmek üzere Danıştay da dava edilmiş olup, söz konusu davaya dayanak olarak, mevzuatın zabıta teşkilatının hiç görev yapmayan kişilerin, dışarıdan zabıta müdürü kadrosuna atanmasına olanak tanıması ve bu şekilde düzenlemenin sınırsız takdir kullanımı ile keyfiliğe yol açması gösterilmiştir.”
Bu kapsamda, Mahalli idareler ve yerel yönetimlerde Belediye Başkanın kendi yetkisi kapsamında istisnai Memuriyet (Özel Kalem Müdürlüğü’nden) atama marifeti ile 657 sayılı D.M.K kapsamında memuriyete başlatıldığı, yine Özel Kalem Müdürlüğü’nden atanıp Zabıta Müdürlüğü’ne Zabıta Müdürü olarak atandığı ve kadroyu işgal ederek atandığı,
Ataması ile ilgili keyfiyete yol açtığı ifade edilmekte olup, ancak memurluk hayatına başlamadan önce üniversiteyi yüz binlerce kişinin yarıştığı sınavı kazanıp yine üniversiteyi bitirdikten öğretmenliği kazanmak için binlerce memur adayı arasında KPSS sınavını kazandığı ve kazanılması güç ve zor olan 2 sınavı kazanarak öğretmen olduğu, 03.07.2000 tarihinde … Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği Bölümünden mezun olduğu, 19.09.2001 tarihinde Öğretmen olarak ilk memuriyet hayatıma başladığı, Millî Eğitim Bakanlığında 6 yıl öğretmenlik, 8 yıl yöneticilik olmak üzere toplam 14 Yıllık Devlet Memurluğu süresinde … Belediyesine naklen atanmadığı,
Şahsına yöneltilen atama ile ilgili olarak bir keyfiyete yol açmadığı atandığı süresi zarfında bir fiil Zabıta Müdürü kadrosunda çalıştığı,
2019 yılı Mahalli İdareler Seçimi ile Belediye Başkanı ve üst yönetim kadrosu tamamen değiştiği halde görevini eksiksiz olarak yapması sebebiyle belediye gibi siyasi bir kurumda görev değişikliği yaşamadığı,
Öncelikle, her ne kadar teklifte VHKİ kadrosu üzerinden hesaplama yapılarak, bu maaş ile Müdür maaşı arasındaki farkın kamu zararı olması hem hukuken hem de üstlenilen sorumluluğun gereği açısından mümkün olmadığı,
Özel Kalem Müdürlüğü kadrosundan alınarak başka kadrolara atanma iradesi tamamen atamaya yetkili Belediye Başkanına ait olmakla, Zabıta Müdürlüğü veya diğer Müdürlük kadrolarına atanma konusunda bir talebinin söz konusu olmadığı, bunun yanında, bu kadrolara atanmak için hileli, hatalı, desiseli bir tasarrufunun da söz konusu olmadığı gibi, atandığı kadroların hukuken gerektirdiği Harcama Yetkilisi, İhale Yetkilisi gibi mali ve cezai sorumluluğu üst düzeyde olan ve idari sorumluluğu bulunan kadrolar olduğuna şüphe olmadığı,
Eğer bir maaş farkı kıyası yapılacaksa, en son hukuki olarak atandığından bahsedilen kadro ile atanmasının mümkün olmadığı belirtildiği için kamu zararı konusu edilen kadrolar arasında bir kıyas yapılması gerektiği,
04/07/2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği esaslarına dair yönetmeliğin “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21. Maddesinde “(1) Zabıta ve İtfaiye Personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” denilerek zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin anılan yönetmelik hükümlerinden istisna tutulduğu,
1/04/2007 tarih ve 26490 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Belediye Zabıta Yönetmeliğinin” kadro ve unvanlar başlıklı 6. Maddesinde zabıta personeline ilişkin kadrolar sayıldığı ve (1) fıkrasında “Bu yönetmeliğin 6. Maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.” denildiği, atamanın yapıldığı tarihteki yönetmelikten de anlaşılacağı üzere Zabıta Müdürü ve Zabıta Daire Başkanlarının atamalarının 657 sayılı Kanun’un 68/B maddesine göre yapılmasının şart olduğu, fakat söz konusu sorguda sanki zabıta şube müdürlüğüne ataması yapılmış gibi 2 yıl zabıta teşkilatında çalışma koşulu arandığı, bu sorgunun yanlış olduğu, çünkü … Belediyesi bir Büyükşehir İlçe Belediyesi olduğu, … Belediyesinin Norm Kadro cetvelinde C13 kapsamında bir belediye olduğu ve Norm Kadro kütüğünde Zabıta Şube Müdürü kadrosunun olmadığı, Şube Müdürü kadrolarının sadece Büyükşehir Belediyeleri Norm Kadrosunda bulunduğu, kendisinin Zabıta Müdürü kadrosuna atandığı ve harcama yetkilisi olarak görevini başarıyla yürüttüğü, Zabıta Şube Müdürlerinin harcama yetkilerinin bulunmadığı, kendisinin atamasında bakılması gereken kuralın 657 sayılı Kanunun 68/B maddesi olduğu, 2000 yılında memuriyet hayatına başladığı düşünülürse 12 yıllık hizmet süresini çoktan tamamladığı, ayrıca ilk memuriyete başladığı günden bugüne 4 yıllık fakülte mezunu olduğu,
Kaldı ki 18 Aralık 2021 tarih ve 31693 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı “BELEDİYE ZABITA YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK” teki “MADDE 6 -(1) Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğe göre belirlenmiş; zabıta daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.” Şeklinde olduğu, yine aynı yönetmeliğin “MADDE 17 -(1) Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır:
a) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak.
2) En az iki yıl zabıta amiri kadrosunda veya altı yıl zabıta komiseri kadrosunda çalışmış olmak.
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak.
4) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak.” Şeklinde olduğu, Yönetmeliğin 17. maddesinden de anlaşılacağı üzere Zabıta Müdürlüğü’nün görevde yükselme kapsamında olmadığı ve 2 yıl zabıta teşkilatında çalışma şartının aranmadığı, yine aynı Yönetmeliğin 17. maddesinin (3) fıkrasında; “Zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki diğer kadrolar için ikinci fıkrada belirtilen hizmet sürelerinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” şeklinde olduğu,
İncelenmesi gereken bir konunun da sorguda belirtilen “atamanın açık hata” hususu olduğu, bunun kabul edilemeyeceği çünkü açık hatanın tanımında hileli, desiseli bir işlem yapılmasından bahsedildiği, kendisinin sahte bir evrak sunmadığı, özlük dosyasının idarede mevcut olduğu, kendisi memur olması sebebiyle tarafına tevdi edilen görevleri yaptığı ve yaptığı görevin karşılığında maaşını aldığı, bu konuda Uyuşmazlık Mahkemelerinin verdiği kararların mevcut olduğu, idarenin hatalı bir terfi dahi yapsa bunu dava açma süresi olan 60 günlük süreyi aşarak geri isteyebilmesinin mümkün olmadığı, kaldı ki kamu zararı oluşabilmesi için;
5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde kamu zararının “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlandığı, bu mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemden bir kamu zararının oluşması ve zararın oluşmasına kamu görevlilerinin neden olması, kamu zararının, belirlenen kamu görevlilerinin mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemlerinden kaynaklandığına ilişkin illiyet bağının kurulması şartlarının birlikte oluşması gerektiği, bu şartların tamamının oluşmaması halinde kamu zararından söz edilemeyeceği, kamu zararı oluşturduğundan bahsedilebilmesi için görevinin gereğini yerine getirirken en azından ihmali hareket etmiş olması gerektiği,
Bu konuda yine aynı şekilde 25 Aralık 2021 tarih ve 31700 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2020/686 Esas ve 2021/487 Karar sayılı Karada da aynı hususların irdelendiği ve kamu zararı konusunda 60 günlük dava açma süresinden geriye gidilemeyeceği ve idarelerde hatalı terfi işlemlerinde atamanın yapıldığı tarihten itibaren 90 gün içerisinde yargı yoluna başvurmadıkları takdirde hatalı terfi işleminin geri alınamayacağının belirtildiği,
… Bölge İdare Mahkemesi 1.İdari Dava Dairesinin … Belediye Başkanlığında zabıta müdürü olarak görev yapan davacının, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte belirtilen şartları taşımadığından bahisle davalı idare bünyesinde münhal bulunan 3. dereceli veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosuna atanmasına ilişkin 19.04.2019 tarih ve 97 sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılan davada; “Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin 17. maddesinde ise zabıta müdürü kadrosuna atanmak için görevde yükselme sınavına girme şartının getirilmediği, dolayısıyla zabıta müdürlüğü kadrosuna atanmak için görevde yükselme sınavında başarılı olmak şartı mevcut olmadığı halde bu hususun dava konusu işlemin sebep unsuru olarak belirlenmiş olması sebebiyle dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir. Öte yandan, hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlem nedeniyle davacının uğramış olduğu parasal zararlarının davalı idarece tazmini gerekmektedir.” şeklinde verilen 2020/847 esas sayılı kararın olduğu,
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün … Belediye Başkalığının … isimli personeli hakkında, Belediyemizde boş bulunan zabıta müdürü kadrosuna 20.10.2010 tarihinde asaleten atandığı, söz konusu atamanın mevzuata uygun olup olmadığı şeklindeki sorusuna istinaden vermiş olduğu 18.07.2019 tarih ve 165862 sayılı görüş yazısında;
“Yapılan incelemede; …'in, lise mezunu olarak 15.05.1992 tarihinde zabıta memuru kadrosuna atandığı, 08.09.2008 tarihinde iki yıllık yükseköğrenim (ön lisans) programından mezun olduğu, 20.10.2010 tarihinde de zabıta müdürü kadrosuna atandığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin Belediye Zabıta Yönetmeliğine göre yürütüleceği, Belediye Zabıta Yönetmeliğinde ise, zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu, buna göre zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B maddesi hükümlerine göre yapılması gerektiği, dolayısıyla atama tarihi olan 20.10.2010 tarihinde 18 yıl hizmeti bulunan ve iki yıllık yükseköğrenim mezunu olan …'in zabıta müdürü kadrosuna atanmasının mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir.” denildiği,
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI İLLER İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’nün … İli … Belediyesinin idari iş ve işlemlerini teftiş eden Bakanlık kontrolörü … tarafından 19/08/2019 tarihli ve 144/28 sayılı teftiş raporunda;
“Zabıta müdürü …’in görevde yükselme sınavına girmeden atandığından bahisle ilgilin asilde atanma şartlarını taşımadığı dolayısıyla asaleten atanmış olduğu kadro üzerinden maaş alarak 30.005,40 TL kamu zararına neden olduğu anlaşılmıştır. ” denildi ancak Belediye Zabıta Memurlarından …’in Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Görevde Yükselme Esasları” başlıklı 17. maddesinde; Zabıta Daire Başkanı ve Zabıta Müdürü dışındaki kadrolara atanmak için gereken şartların belirtildiği, bu düzenlemede “Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanma” hususunun görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu belirtilmektedir. Bu sebeple görevde yükselme eğitimi ve sınavına katılıp başarılı olma şartı aranamayacağından Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atama şartının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 68/B maddesindeki şartlar olduğu, ilgilinin 4 yıllık yüksekokul mezunu olması ve memuriyette geçen hizmet sürelerinin 10 yılın üzerinde olma şartını sağlaması suretiyle Zabıta Müdürlüğüne atandığı anlaşıldığından, Bakanlığımız Kontrolörü … tarafından düzenlenen 19/08/2019 tarihli ve 144/28 sayılı teftiş raporunun 41 ve 43’üncü maddelerinde teklif edilen kamu zararlarının mevzuatından belirtilen şekilde oluşmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.” şeklinde … VALİLİĞİ İdare ve Denetim Müdürlüğü’ne hitaben vermiş olduğu 11/12/2019 tarih ve 21411 sayılı yazının mevcut olduğu,
“Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde; 31.12.1992 tarihinde göreve başlayan ... ‘ın, 30.05.2011 tarihi itibarıyla iki yıllık yükseköğrenimini tamamladığı, 12.06.2013 tarihinde 1. Dereceli İtfaiye Müdürlüğü, 29.08.2016 tarihinde de 1. Dereceli Zabıta Müdürlüğü kadrosuna naklen atandığı görülmüştür. İtfaiye müdürlüğü kadrosuna atandığında hizmet süresi 18 yıl 5 ay, zabıta müdürlüğü kadrosuna atandığında 23 yıl 8 ay olduğundan, 657 sayılı Kanunun 68/B maddesinde öngörülen hizmet süresi şartlarını taşımaktadır. Bu nedenle yapılan atama işleminin hukuka uygun olduğu görülmüştür.
Bu itibarla, 132 sayılı İlamın 8. Maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA, (Üye ... ’nın aşağıda yazılı karşı oy gerekçesine karşı) oyçokluğu ile” şeklinde yargı kararı olduğu,
Kendisinin özlük dosyasından da anlaşılacağı üzere memuriyete girdiği tarihten bugüne 4 yıllık fakülte mezunu olduğu ve atamasının 657 sayılı Kanun’un 68/B maddesine göre yapıldığı, görevde yükselme kapsamında bir atama olmadığı,
5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde kamu zararının; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması" şeklinde tanımlandığı, bu mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemden bir kamu zararı oluşması ve zararın oluşmasına kamu görevlilerinin neden olması, kamu zararının, belirlenen kamu görevlilerinin mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemlerinden kaynaklandığına ilişkin illiyet bağının kurulması şartlarının birlikte oluşması gerektiği, bu şartların tamamının oluşmaması halinde kamu zararından söz edilemeyeceği, kamu zararı oluşturduğundan bahsedilebilmesi için görevinin gereğini yerine getirirken en azından ihmali hareket etmiş olması gerektiği,
Ayrıca; Danıştay 11. Dairesinin 10.01.2007 tarih ve Esas: 2004/3769, Karar: 2007/8 no.lu Kararında da belirtildiği üzere; “olayda … müdürlüğü görevini vekaleten yürütmek üzere görevlendirilen davacının, asilde aranan şartları taşımaması nedeniyle vekalet aylığı alması mümkün olmamakla birlikte, davacının üstlendiği sorumluluk dikkate alınarak, Anayasanın 18. maddesi uyarınca vekâlet görevinden ötürü vekalet aylığına eşdeğer tutarda bir meblağın tazminat olarak ödenmesi gerektiği” yönündeki kararı da dikkate alındığında yapılan ödemelerin üstlenilen sorumluluğa eşdeğer ödemeler olduğu için kamu zararının kaldırılması gerektiği,
Belediyemiz, İçişleri Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından görevlendirilen Mülkiye Baş Müfettişi … tarafından 2016-2020 yılları arası denetime tabi tutulduğu ve ekte gönderdiği raporun 40’ıncı maddesinde söz konusu Özel Kalem Müdürlüğü atamalarının incelemeye alındığı, Raporda özetle "02.07.2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşlar ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına dair Yönetmeliğin 19/B maddesi ‘‘Yerel Yönetimlerde ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya daha alt düzeydeki görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan genel hükümlere göre atama yapılabilir” hükmü amirdir.” şeklinde olduğu,
Kaldı ki 02.07.2020 tarihli Resmi Gazetede yayından Yeni Yönetmeliğin;
“Zabıta ve itfaiye personeli
MADDE 20 -(1) Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür. Zabıta ve itfaiye personelinin bu Yönetmelik kapsamındaki görevde yükselmeye tabi kadrolara atanmalarında unvan denklikleri esas alınır. Zabıta ve itfaiye personelinden;
a) Zabıta müdürü ve itfaiye müdürü kadrolarında en az iki yıl görev yapanlar, 19 uncu maddenin birinci fıkrasının (c) bendindeki hükümlere göre alt görevlerde çalışma süresi şartı hariç olmak üzere, aranan diğer özel şartları taşımaları kaydıyla, sınavsız, genel hükümlere göre atanabilirler.” şeklindedir.
Atamasının yapıldığı tarihte ve şu an yürürlükte olan yönetmelik kapsamında ve Sayıştay Temyiz Kurulu Kararlarında da açıkta belirtildiği şekilde Zabıta Müdürlüğü Kadrosuna yapılan atamanın görevde yükselme kapsamında olmayıp, 657 sayılı kanunun 68/B maddesine göre yapılan atama olduğu,
Son olarak ilgili Sayıştay Sorgusuna istinaden görev yaptığı … Belediyesi tarafından durumunun ile ilgili T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığına 23/12/2021 tarihli ve 27646 sayılı yazı ile görüş sorulduğu ve Bakanlık tarafından cevap verilen E.2570855 sayılı yazıda;
“Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” Hükmü yer almaktadır. 11/04/2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “(1) Bu yönetmeliğin 6’inci maddesinde sayılan unvanlardan Zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır..” hükmü yer almakta olup; 18/12/2021 tarihli ve 31693 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik değişikliğinden önce de aynı hükme yer verilmişti. Bakanlığımızca müteaddit zamanlarda verilmiş ve artık yerleşik hale gelmiş görüşlerde, en az ön lisans mezunu olan ve 657 sayılı devlet memurları kanunun 68/B maddesinde aranan hizmet şartlarını taşıyan personelin görevde yükselme sınavına tabi olmaksızın Zabıta Müdürü kadrolarına atanabilecekleri belirtilmiştir.” Şeklinde olduğu,
Söz konusu görüş yazısında da atanması ile ilgili herhangi bir sakınca bulunmadığının aşikar olduğu, Bakanlık tarafından ataması uygun görüldüğü halde vesayet yetkisi bulunmayan sadece 5018 sayılı kanun kapsamında yerindelik denetimi yapmaya yetkili Sayıştay Denetçisi tarafından atamasının yanlış yapıldığının iddia edilmesinin hukuk normları ve hiyerarşiye aykırı olduğu,
Kaldı ki yine Sayıştay Başkanlığının 3. Dairesi gibi 5. Dairesi tarafından da atamasının sorgu konusu yapıldığı ve Sayıştay 5. Dairesinin 11.01.2024 tarihli ve 303 sayılı ilamı ile yine 12.01.2024 tarihli 436 ilamı ile … Belediyesinin 2016 yılı 2015 yılının, 3. Dairenin sorgusu sonucunda yeniden incelenerek ek ilam şeklinde tarafına tebliğ edildiği, söz konusu ilamın karar kısmının aşağıdaki şekilde olduğu:
“... Zabıta Yönetmeliğinin 17’inci maddesinin daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak aranacak şartları kapsadığı, zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamalarda ilgili maddede yazılı şartların aranmayacağı, 657 sayılı kanunun 68/B maddesinde yazan şartların aranmasının yeterli olacağı ....”
… Belediyesi 2018 yılı Hesabına ilişkin düzenlenen ek rapor sonucunda tarafına isnat edilen kamu zararı iddiasına ilişkin Sayıştay Temyiz Kurulu tarafından verilen 05.02.2025 tarihli ve 57694 no.lu karara, aşağıda detaylı olarak izah ettiği gerekçeler doğrultusunda itiraz ettiği,
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38 ve 49’uncu maddeleri gereğince belediyelerde atamaya yetkili makamın belediye başkanı olduğu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 59’uncu maddesi gereğince Özel Kalem Müdürlüğü kadrosundan ayrılan personelin, önceki kadrosuna veya atanabileceği uygun bir kadroya atanması gerektiğinin açık olduğu, Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanmasının, belediye başkanının takdir ve hizmet gerekleri doğrultusunda yapılmış olup, herhangi bir hukuka aykırılık, hile, yanıltma veya yanlış beyan bulunmadığı,
Atamasından itibaren yaklaşık 9 yıldır Zabıta Müdürü olarak fiilen çalışmakta ve görevimi aksatmadan, hiçbir idari veya adli soruşturmaya muhatap olmadan sürdürmekte olduğu, görevi süresince belediye tarafından tevdi edilen sorumlulukları eksiksiz yerine getirdiği, Zabıta Müdürlüğü görevi görevde yükselme kapsamına girmediği gibi, 657 sayılı Kanunun 68/B maddesine göre atama yapılabilecek bir kadro olduğu, kendisinin bu madde kapsamında gerekli hizmet yılını ve eğitim şartlarını sağlayarak atandığı,
Görev yaptığı süre içerisinde maaşını fiilen yaptığı işin karşılığı olarak aldığı, herhangi bir ünvan veya yetki gaspının söz konusu olmadığı, Mahkeme ve Sayıştay kararlarında, görevde fiilen çalışılan süre için ödenen maaşların kamu zararı teşkil etmeyeceğinin açıkça belirtildiği, ayrıca 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesi gereğince kamu zararından bahsedilebilmesi için kasıt, kusur veya ihmalin bulunması ve bu fiiller neticesinde kamu kaynağında eksilme olması gerektiği, bu unsurların somut olayda kesinlikle bulunmadığı,
Sayıştay 5. Dairesi’nin aynı konuda … Belediyesi için vermiş olduğu 303 ve 436 sayılı ilamlarında da Zabıta Müdürü kadrosuna yapılan atamalarda kamu zararı oluşmadığı, atamaların mevzuata uygun olduğunun tespit edildiği, aynı konuda aynı kurum tarafından iki farklı karar verilmesinin hukuka, hakkaniyete ve yerleşik yargı kararlarına aykırı olduğu, Sonuç olarak;
1. Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanmasının 657 sayılı Kanunun 68/B maddesi kapsamında yapılmış olduğu,
2. Fiilen Zabıta Müdürü olarak görev yaptığı ve karşılığında maaş aldığı,
3. Atamasında herhangi bir hile, kusur veya yanıltıcı işlem bulunmadığı,
4. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Sayıştay 5. Dairesinin kararlarının atamasının hukuka uygun olduğunu ortaya koyduğu,
5. Kamu zararından bahsedilmesi için gerekli olan illiyet bağı, kusur ve zarar unsurlarının oluşmadığı,
Bu nedenlerle, hakkında tesis edilen kamu zararına ilişkin kararın kaldırılmasını ve üzerine yüklenen tazmin hükmünün iptal edilmesini arz ve talep ettiği ifade edilmiştir.
BAŞSAVCILIK MÜTALAASI
Başsavcılığın konuyla ilgili mütalaasında özetle;
Sorumlunun dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarının konunun önceki safhalarında değerlendirilip karşılanmış olması yanında, ilamın mahiyetini değiştirecek nitelikte olmadığından karar düzeltilmesi talebinin reddinin uygun olacağı ifade edilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Karar düzeltilmesi talebine konu olayda, … Belediyesinde özel kalem müdürü olarak görev yapan …’un 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin 17’nci maddesinin ikinci fıkrası hükmüne aykırı olarak “en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmak” şartını sağlamadan 16.11.2015 tarihli Belediye Başkanı Olur’u ile zabıta müdürlüğü kadrosuna atandığı ve kendisine zabıta müdürü maaşı ödendiği gerekçesiyle ...TL’nin tazminine hükmedildiği, bu hükmün 05.02.2025 tarihli ve 57694 sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla tasdik edildiği görülmektedir.
Harcama Yetkilisi … karar düzeltilmesi dilekçesinde temyiz dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek Temyiz Kurulu Kararının düzeltilmesine ve hakkında verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Karar düzeltilmesinin sebepleri 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Karar düzeltilmesi” başlıklı 57’nci maddesinde sayılmıştır. Buna göre, karar düzeltilmesi isteminde bulunabilmek için:
a) Hükmün esasına etkili iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması,
b) Bir kararda aynı konu hakkında birbirine aykırı hükümler bulunması,
c) Temyiz incelemesi sırasında hükmün esasını etkileyen belgelerde hile ve sahtekarlığın ortaya çıkmış olması,
ç) Temyiz sebeplerinden en az birinin mevcut olması gerekmektedir.
Yapılan inceleme ve değerlendirmede, sorumlunun temyiz dilekçesinde belirtmiş olduğu hususların düzeltilmesini talep ettiği Temyiz Kurulu Kararında dikkate alındığı, Kararın kanuna aykırı bir yönü bulunmadığı anlaşıldığından ve ayrıca sorumlu tarafından 6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesinde belirtilen karar düzeltilmesini gerektiren yeni bir husus ileri sürülmediğinden karar düzeltilmesine ilişkin talebin reddi ile 310 sayılı Ek İlamın 3’üncü maddesinin tasdikine ilişkin 05.02.2025 tarihli ve 57694 sayılı Temyiz Kurulu Kararının DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, (Üye …’in aşağıda yazılı karşı oy gerekçesine karşı) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 04.02.2026 tarih ve 58815 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Üye …’in karşı oy gerekçesi
…’un; 03.07.2000 tarihinde; … Üniversitesi Eğitim Fakültesini bitirdiği, 11.03.2001 tarihinde öğretmen, 24.08.2015 tarihinde … Belediyesinde veri hazırlama kontrol işletmeni, 09.11.2015 tarihinde özel kalem müdürü, 16.11.2015 tarihinde zabıta müdürü olarak atandığı, dosya münderecatından anlaşılmıştır.
657 sayılı Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) fıkrasının (c) bendine göre; …’un zabıta müdürlüğüne atandığı 16.11.2015 tarih itibariyle gerekli olan hizmet şartını taşıdığı anlaşılmaktadır.
11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmî Gazete‘de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.”
Denildiğinden “zabıta müdürü” ve “daire başkanı” kadrosu için Yönetmelikte herhangi bir şart öngörülmemiştir.
Diğer taraftan Belediye Zabıta Yönetmeliği’nde “Zabıta Müdürü” kadrosu, görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmadığı gibi özel bir şart da öngörülmediği izahtan varestedir. Tartışmaya konu olan Yönetmeliğin 17’nci maddesinin 2’nci fıkrasında şube müdürlüğü ve diğer görevde yükselmeye tabi kadrolar için öngörülen 2 yıl şartı da 18.12.2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile kaldırılmıştır.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 03/04/2020 tarihli ve 16500952-900-E.81826 sayılı görüş yazısında;
“Yapılan incelemede; bahse konu personelin, 31.12.1997 tarihinde memuriyete başladığı, 15.02.2015 tarihinde iki yıllık yükseköğrenim (ön lisans) mezunu olarak zabıta müdürü kadrosuna atandığı ilgi yazınızdan anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin Belediye Zabıta Yönetmeliğine göre yürütüleceği, Belediye Zabıta Yönetmeliğinde ise, zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu, buna göre zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B maddesi hükümlerine göre yapılması gerektiği, dolayısıyla atama tarihi olan 15.02.2015 tarihinde 17 yıl 2 ay 15 gün hizmeti bulunan ve iki yıllık yükseköğrenim mezunu olan söz konusu personelin zabıta müdürü kadrosuna atanmasının mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir.”
Denilerek yukarıda yaptığımız açıklamalar teyit edilerek; “zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu, buna göre zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesi hükümlerine göre yapılması gerektiği” açıkça ifade edilmiştir.
5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde kamu zararı; “… mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.
Yapılan işlemlerin idari ve adli bir soruşturmanın konusu olduğu değerlendirilmekle beraber, 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde belirtilen kriterler muvacehesinde; kamu zararının belirlenmesinde esas alınması gereken kriterler dikkate alındığında; hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması, hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması, hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla yaptırılması veya mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapıldığı iddialarından hiçbirini ileri sürme imkânımız bulunmamaktadır. Dolayısıyla “Kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmamıştır.” Dosya münderecatından; adı geçen şahsın zabıta müdürlüğüne atama için gerekli şartları taşıdığı anlaşıldığından, yaptığı görev nedeniyle kendisine yapılan ödemeler, 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde belirtilen “Kamu Zararı” tanımına girmemektedir.
2015 yılında yapılan bir atama nedeniyle 2018 yılındaki görevin gereği yapılan ödemelerle ilgili olarak; her zaman değiştirilme ve geri alma yetkisinin olduğu bir idari işlem nedeniyle 2015 yılında görevde olan yöneticiler ile 2018 yılındaki ilgililere; 2015 yılındaki bu atama nedeniyle atamanın mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle mali yönden bir sorumluluk yüklenmesi 5018 sayılı Kanun’un 71’nci maddesi gereğince mümkün gözükmemektedir.
Kamu idaresi tarafından bu atamanın sonucunda; …’un görevini yerine getirmediği yönünde düzenlenmiş bir tutanak ve hakkında başlatılmış inceleme ve soruşturmanın da mevcut olmadığı anlaşılmaktadır. Yapılan ödemeler, fiilen yapılan görevin karşılığı ödemelerdir. Bu kadro için başka bir personele bu müdürlüğe ilişkin ödeme yapıldığına ilişkin bir tespit de mevcut değildir. Görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyan bu görev nedeniyle ilgiliye yapılmış olan ödemeleri kamu zararı olarak nitelendirmek hukuken mümkün değildir. Yukarıda yer verilen mevzuat ve izahat muvacehesinde yapılan ödemenin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir. Bu nedenle verilen tazmin hükmüne ilişkin Daire Kararının “Refi” gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.