Konu: Danışmanlık hizmet alımı.

153 sayılı İlamın 4’üncü maddesiyle; Belediye tarafından çeşitli konularda mevzuata aykırı olarak danışmanlık hizmeti satın alınması sonucunda oluşan toplam … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi, kararı verilmiştir.

Sorumlu tarafından temyiz başvurusu yapılması üzerine Temyiz Kurulu’nun 12.06.2024 tarih ve 56942 Tutanak sayılı Kararı ile;

Belediye tarafından çeşitli konularda mevzuata aykırı olarak danışmanlık hizmeti satın alınması sonucunda oluşan kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi, yönündeki Daire İlam hükmünün TASDİKİ kararı, oy çokluğuyla verilmiştir.

KARAR DÜZELTİLME TALEPLİ DİLEKÇE

Daire İlam hükmünde ”Harcama Yetkilisi” sıfatıyla sorumlu tutulmuş olanlar; … (Dosya No: 53896) tarafından gönderilen 23.10.2024 tarihli karar düzeltilme talepli dilekçede;

Kararın Düzeltilmesini istediği Temyiz Kurulu’nun İlamında özetle;

“Sorumluluk yönünden inceleme

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun "Hesap verme sorumluluğu" başlıklı 8'inci maddesinde;

"Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır." hükmü,

Aynı Kanun'un "Harcama talimatı ve sorumluluk" başlıklı 32'nci maddesinde;

"Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur." hükmü,

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediye başkanının görev ve yetkileri" başlıklı 38'inci maddesinde ise,

"a) Belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak,

..." hükmü,

Aynı Kanun'un "Belediye bütçesi" başlıklı 61 'inci maddesinde de,

Belediye başkanı ve harcama yetkisi verilen diğer görevliler, bütçe ödeneklerinin verimli, tutumlu ve yerinde harcanmasından sorumludur." hükmü yer almaktadır.

Bu hükümler uyarınca, danışmanlık hizmeti satın alınması hususunda ilgili mevzuat hükümlerine riayet edilmemesi sonucu oluşan kamu zararından, Daire İlamında üst yönetici sıfatıyla Belediye Başkanı'nın da sorumlu tutulması yerindedir.

Bu itibarla;

Belediye tarafından çeşitli konularda, mevzuat hükümlerine aykırı olarak danışmanlık hizmeti satın alınması sonucu oluşan toplam … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi, yönündeki Daire İlam hükmünün TASDİKİNE oyçokluğuyla” karar verilmiş olup;

İtirazları doğrultusunda kararın kaldırılmasının gerektiğini, şöyle ki;

1- Kamu zararına konu olan Danışmanlık Hizmet Alım işi ile 24.11.2021 tarih ve 5576 sayılı yevmiyede “Harcama Yetkilisi” olarak imza attığı evrakın KD talepli dilekçe Ek’inde (Ek-1) sunulduğunu, 16.11.2021 tarihinde ilgili Danışmanlık Hizmet Alım İşi ödemesi ile ilgili evrakların sözleşme gereği Özel Kalem Müdürlüğü Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisince imzalanarak Mali Hizmetler Müdürlüğü’ne gönderildiğini, 24.11.2021 tarihinde muhasebeleştirilerek ödendiğini,

Belediye Başkanı’nın da, aynı zamanda Özel Kalem Müdürlüğü Harcama Yetkilisi olarak da görev yaptığını, Harcama Yetkilisi 24.11.2024 tarihinde izinde olduğundan ve daha önce de vekaleten Özel Kalem Müdürlüğü Harcama Yetkililiği yapmış olmasından dolayı, Danışmanlık Hizmet Alım işine ait sadece Mali Hizmetler Müdürlüğü’nün hazırladığı ödeme emri belgesi kapak evrakının kendisince imzalandığını,

Asılları Sayıştay Başkanlığı’na gönderilen belgelerde incelendiğinde, Danışmanlık Hizmet işi ilgili olarak sözleşme dahil hiçbir belgede imzasının olmaması dikkate alındığında, konu ile ilgili bir dahlinin bulunmadığının anlaşılacağını,

2- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 48'inci maddesinde kamu idarelerince danışmanlık hizmeti alınabilecek konuların tahdidi olarak sayılmadığını, Kanun koyucunun maddenin sonuna "... veya benzeri alanlardaki hizmetler ..." cümlesini ekleyerek; teknik, mali ve hukuki hizmetlerin geniş olarak yorumlanmasını gerektiren bir anlayışı amaçladığını,

Ayrıca "danışmanlık" tanımının, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 4'üncü maddesinde yapılmış olup, bu hizmetin kapsamına girebilecek işler aynı Kanunu'nun 48'inci maddesinde sayılmış olsa da; Kamu İhale Genel Tebliği'nin "4734 sayılı Kanun'un 4. maddesinde yer alan hizmet tanımına ismen sayılmayan işler" başlıklı 85'inci maddesinde;

"4734 sayılı Kanun'un 4. maddesinde 'Hizmet: Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basın ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine elik hizmetler ile yazılım hizmetlerini taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri ifade eder" hükmüne yer verildiğini,

Anılan maddede ismen sayılmayan ve mal alımı veya yapım işi niteliği taşımayan işlerin, "benzeri diğer hizmetler" kapsamında ihale yoluyla alınıp alınamayacağının ilgili mevzuatında, alım konusunun İdarenin görev alanında olup olmadığının da, söz konusu işin ihale yoluyla yaptırılmasına engel olan bir düzenleme bulunup bulunmadığı hususlarının değerlendirilmesi suretiyle belirlenmesinin gerektiğini,

Hizmet tanımının geniş yorumlanması gerektiğini ve hizmet tanımının sınırlarının, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 60'na maddesinde ifade edilmekte ve hizmet alınılan, Belediye giderleri içerisinde sayıldığını,

Bu düzenlemeler dikkate alındığında Belediyenin, Avrupa Birliği ve diğer kuramlarla yaptığı projenin takibinde ve yeni projenin alımında danışmanlık, Belediyenin kuramsal yapısını inceleyerek daha iyi uygulamalar için öneriler sunmak, Belediyenin kültürel ve diğer etkinliklerinde verimli çalışmalar yapılması, yönünde mevcut çalışmaların daha fonksiyonel hale getirilmesi, Belediye Başkanının istekleri doğrultusunda çalışmalar yapmak ve projeler sunmak, Belediye Başkanının kurum ile ilgili vereceği görevlerde araştırma yaparak önerilerini Başkanlık Makamına sunmak, konularında danışmanlık hizmeti alınmasında mevzuata aykırı bir durumun bulunmadığını,

Bu gerekçelerle, tazmin yönündeki Daire ilam hükmünün kaldırılmasının gerektiğini,

Yukarıda açıklanan ve re’sen bulunacak nedenlerle Sayıştay Temyiz Kurulu’nun 12.06.2024 tarih ve 40908 sayılı İlamının, Karar Düzeltme Kanun yolu başvurusu ile incelenerek kararın Bozulması ve dosyanın ilgili Dairesi olan 5. Daireye gönderilmesi, kararı verilmesini arz ve talep ettiğini,

İfade etmiştir.

BAŞSAVCILIK MÜTALAASI

Başsavcılığın ”Harcama Yetkilisi” sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan … (Dosya No: 53896) tarafından gönderilen karar düzeltilme talepli dilekçe ile ilgili Mütalaasında;

“… Belediyesinin 2021 yılı hesabının 5’inci Dairece yargılanması sonucunda düzenlenen 24.10.2023 tarih ve 153 No.lu İlamın 4’üncü maddesiyle verilen tazmin hükmünü tasdik eden Sayıştay Temyiz Kurulunun 12.06.2024 tarih ve 56942 Tutanak No.lu Kararına karşı karar düzeltilmesi isteminde bulunan …'a ait ilgi yazı ekinde yer alan dilekçe incelenmiş olup;

Dilekçede ileri sürülen ve açıklanan hususların 153 No.lu İlamın 4’üncü maddesinde ve Temyiz Kurulunun 56942 Tutanak no.lu Kararında karşılanmış olduğundan, karar düzeltilmesi talebinin reddine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. Arz ederim.” Denilmektedir.

YAPILAN DURUŞMADA

53896 no.lu dosyayla duruşma talebinde bulunan …’a (Harcama Yetkilisi) usulüne uygun olarak duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmamıştır.

…

Konu ile ilgili olarak; yapılan harcamaların 5393 sayılı Kanun’da gider olarak sayıldığını, bu konunun 2018 yılında da (denetim aşamasında) belirlenerek sorgu konusu edildiğini ve o tarihte (Sayıştay) Dairesi tarafından ilişilecek bir husus görülmediğini, evrakın Mali Hizmetler Müdürlüğü’ne havale edildiğini, bu birimin evrakın dosyalanması ve tekemmülü aşamasında (imzalar için) üst kapak hazırladığını, kendisinin de asıl görevli kişi yıllık iznini kullanmakta olduğundan Vekil sıfatıyla imzaladığını, (Daire İlamındaki) kamu zararı kararının kaldırılması gerektiğini,

İfade etmiş ve Kurul’a elden evrak teslim etmiştir.

Sayıştay Savcısı

Yazılı görüşünü tekrar ederek, Sorumlunun karar düzeltilmesi talebinin REDDİNİN uygun olacağını ifade etmiştir.



Duruşmaya katılan … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenilmesinden ve dosyada mevcut bilgi ve belgelerin okunup incelenmesinden sonra ve ayrıca;

53896 no.lu dosyayla duruşma talebinde bulunan …’a (Harcama Yetkilisi) usulüne uygun olarak duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin altıncı fıkrası hükmü uyarınca,

Dosya üzerinde ve gıyabında yapılan yargılama sonrasında;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

153 sayılı İlamın 4’üncü maddesiyle; Belediye tarafından çeşitli konularda mevzuata aykırı olarak danışmanlık hizmeti satın alınması sonucunda oluşan toplam … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi, kararı verilmiştir.

Daire İlamının 4’üncü maddesindeki tazmin hükmünden “Harcama Yetkilisi” sıfatıyla sorumlu tutulan …, 4’üncü maddeyle ilgili olarak göndermiş olduğu temyiz dilekçesi ve ekinde yer alan belgelerle yapmış olduğu başvuru sonucunda;

Temyiz Kurulu’nun 12.06.2024 tarih ve 56942 Tutanak sayılı kararıyla “Harcama Yetkilisi” sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan …’ın karşı iddiaları ve itirazlarının reddiyle 153 sayılı Daire İlamının 4’üncü maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİ, kararı verilmiştir.

Sorumlu tarafından bu defa karar düzeltme talepli başvuru yapılmış olup;

Karar düzeltme dilekçesinde ileri sürülen (temyiz dilekçesinden farklı nitelikteki) iddia ve itiraz;

Harcama Yetkilisi 24.11.2024 tarihinde izinde olduğundan ve daha önce de vekaleten Özel Kalem Müdürlüğü/Harcama Yetkililiği yapmış olmasından dolayı, Danışmanlık Hizmet Alım işi ile ilgili olarak, Mali Hizmetler Müdürlüğü’nün hazırladığı ödeme emri belgesi kapak evrakının kendisince imzalandığı,

Asılları Sayıştay Başkanlığı’na gönderilen belgelerde incelendiğinde, Danışmanlık Hizmet işi ilgili olarak sözleşme dahil hiçbir belgede imzasının olmaması dikkate alındığında, konu ile ilgili bir dahlinin bulunmadığı, şeklindedir.

Ancak, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 33’üncü maddesi birinci fıkrasında;

“Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.” hükmü yer almaktadır.

Dolayısıyla, giderin gerçekleştirilmesi aşamasında, ödeme emri belgesi üzerindeki imzası dolayısıyla Harcama Yetkilisinin sorumlu tutulması hukuken mümkündür.

Duruşma sırasında … tarafından Kurul’a elden teslim edilen 18 sayfadan müteşekkil belgenin, 15 sayfalık kısmının, karar düzeltilme talepli dilekçe ekinde yer alan belgelerle aynı olduğu, diğer 3 sayfa (Denetçi sorgusuna konu edilen ödemelere ilişkin olan banka dekontu, muhasebeleştirme belgesi vb) belgenin de, kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi yönündeki Daire İlam hükmünü tasdik eden 56942 Tutanak sayılı Temyiz Kurulu kararının esasına etki edebilecek mahiyette olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla;

Karar düzeltme dilekçelerinde ileri sürülen (temyiz dilekçesi ile birebir aynı nitelikteki) diğer iddia ve itirazların tamamının Temyiz Kurulu Kararında karşılandığı ve Kararın Kanuna aykırı bir yönünün bulunmadığı anlaşıldığından ve ayrıca bu aşamada ileri sürülen hususlar Kararın düzeltilmesini icap ettirecek bir mahiyette görülmediğinden; (153 sayılı İlamın 4’üncü maddesiyle verilen toplam … TL’lik tazmin hükmünü tasdik eden) söz konusu 12.06.2024 tarih ve 56942 Tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında, KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA (3. Daire Başkanı … ve Üye …’nin aşağıda yazılı karşı oylarına/azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 07.05.2025 tarih ve 57958 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.



KARŞI OYLAR/AZINLIK GÖRÜŞLERİ

3. Daire Başkanı …:

153 sayılı İlamın 4’üncü maddesiyle; Belediye tarafından mevzuata aykırı olarak, çeşitli konularda danışmanlık hizmeti satın alınması sonucunda oluşan toplam … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine karar verilmiş, sorumlularca bu Kararın temyiz edilmesi neticesinde, Temyiz Kurulu’nun 12.06.2024 tarih ve 56942 ile 56943 Tutanak sayılı Kararlarıyla; Daire Kararının Tasdikine karar verilmiştir.

Söz konusu Kararda kamu zararından Belediye Başkanı, Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlisi sorumlu tutulmuşlardır.

Anılan işle ilgili olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesine istinaden 02.01.2021 tarihinde Belediye Başkanı … ile yüklenici arasında sözleşme imzalanmış ve ödemeler bu sözleşme kapsamında yapılmıştır. Harcama Yetkilisi olarak sorumlu tutulan …, 22.11.2021–28.11.2021 tarihleri arasında, Özel Kalem Müdürlüğüne vekaleten görevlendirilmiş ve bu tarihler arasında sözleşmeye göre ödenmesi gereken ödeme emrini imzalamış ve bu sebeple sorumlu tutulmuştur.

Söz konusu kamu görevlisinin bu kadar kısa süre içerisinde 02.01.2021-31.12.2021 döneminde uygulanan sözleşmenin 11. Ayındaki ödemeyle ilgili olarak bu ödemenin mevzuata uygun olup olmadığını tespit etme durumu fiilen mümkün olmadığından, bu ödemedeki imzasından dolayı sorumlu tutulması/kusurlu olduğunun kabulü mümkün değildir. Bu sebeple, karar düzeltilmesi talebinin kabulüyle, bu Kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiğinden, çoğunluk görüşüne katılamıyorum.

Üye …:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 48’inci maddesinde kamu idarelerince danışmanlık hizmeti alınabilecek konular tahdidi olarak sayılmamaktadır. Kanun koyucu maddenin sonuna “... veya benzeri alanlardaki hizmetler ...” cümlesini ekleyerek; teknik, mali ve hukuki hizmetlerin geniş olarak yorumlanmasını gerektiren bir anlayışı amaçlamıştır.

Ayrıca “danışmanlık” tanımı 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4’üncü maddesinde yapılmış olup, bu hizmetin kapsamına girebilecek işler aynı Kanunu’nun 48’inci maddesinde sayılmış olsa da; Kamu İhale Genel Tebliği’nin “4734 sayılı Kanun’un 4. Maddesinde yer alan hizmet tanımına ismen sayılmayan işler” başlıklı 85’inci maddesinde;

“4734 sayılı Kanun’un 4. maddesinde ‘Hizmet: Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basın ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine elik hizmetler ile yazılım hizmetlerini taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri ifade eder” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan maddede ismen sayılmayan ve mal alımı veya yapım işi niteliği taşımayan işlerin, “benzeri diğer hizmetler” kapsamında ihale yoluyla alınıp alınamayacağının ilgili mevzuatında, alım konusunun İdarenin görev alanında olup olmadığının da, söz konusu işin ihale yoluyla yaptırılmasına engel olan bir düzenleme bulunup bulunmadığı hususlarının değerlendirilmesi suretiyle belirlenmesi gerekmektedir.

Hizmet tanımının geniş yorumlanması gerekmektedir ve hizmet tanımının sınırları 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 60’ncı maddesinde ifade edilmekte ve hizmet alımları, Belediye giderleri içerisinde sayılmaktadır.

Bu düzenlemeler dikkate alındığında Belediyenin, Avrupa Birliği ve diğer kurumlarla yaptığı projenin takibinde ve yeni projenin alımında danışmanlık, Belediyenin kurumsal yapısını inceleyerek daha iyi uygulamalar için öneriler sunmak, Belediyenin kültürel ve diğer etkinliklerinde verimli çalışmalar yapılması yönünde mevcut çalışmaların daha fonksiyonel hale getirilmesi, Belediye Başkanının istekleri doğrultusunda çalışmalar yapmak ve projeler sunmak, Belediye Başkanının kurum ile ilgili vereceği görevlerde araştırma yaparak önerilerini Başkanlık Makamına sunmak, konularında danışmanlık hizmeti alınmasında mevzuata aykırı bir durum bulunmamaktadır.

Bu gerekçelerle, karar düzeltilmesi talebinin kabulüyle, “kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi” yönündeki Daire İlam hükmünü tasdik eden 56942 Tutanak sayılı Kararın bozulması, kararı verilmesi gerekmektedir.