Konu: Belediye zabıta müdürünün görevde yükselme koşullarını sağlamadan diğer müdürlük kadrosuna atanması.

10 sayılı İlamın 2’nci maddesiyle; İki yıllık yüksekokul mezunu olan …'nın Zabıta Müdürü kadrosuna atanması ile sınav ve 4 yıllık yükseköğrenim şartları dahil gerekli şartlar karşılamaksızın Muhtarlık İşleri Müdürü kadrosuna atanması mevzuata aykırı olduğundan, bu kadrolar üzerinden yapılan ödemeler nedeniyle oluşan toplam … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi, kararı verilmiştir.

TEMYİZ DİLEKÇESİ

Daire İlamının 2’nci maddesine ilişkin olarak, “Üst Yönetici” sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan … ile “Harcama Yetkilisi” sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan …, “Gerçekleştirme Görevlisi” sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan … ve “Diğer Sorumlu” sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan … (Dosya No: 53973) tarafından gönderilen aynı metne dayalı ve ortak imzalı temyiz dilekçesinin (2’nci maddeye itiraz edilen kısmı ile) ilgili bölümünde;

İLAM MADDE NO:2)

… Belediye Başkanlığına 29/12/1992 yılında açıktan itfaiye eri olarak atanan kişinin, 15/02/1993 tarihinde zabıta memuru, 28/01/2000 tarihinde zabıta komiseri, 08/06/2005 tarihinde 1/4 dereceli tekniker kadrosundan, 25/09/2014 tarihinde 1/4 dereceli zabıta müdürü kadrosuna ve 15/01/2019 tarihinde de 1/4 dereceli muhtarlık işleri müdür kadrosuna asaleten atamasının yapıldığı,

Teknik kadroda görev yapmakta iken, Başkanlık Makamının Olur’u ile Nisan 2014 yılında zabıta müdürlüğüne vekaleten ataması yapıldığını, 25/09/2014 tarihinde zabıta müdürü kadrosunda bulunan personelin başka kuruma geçmesi neticesinde, insan kaynakları müdürlüğünün talebi ve Başkanlık Makamının Olur’u ile;

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesinde;

“Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4’üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir. Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,

b) 1 inci ve 2’nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,

c) 3’üncü ve 4’üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl, hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir. ...” hükmünün, açıkça belirtildiği,

11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesinde de;

“Bu Yönetmeliğin 6'ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır. …” hükmünün yer almakta olup, (EK-1 Çevre Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü Zabıta Müdürü Kadrosuna Atama Konulu Görüşü.)

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesi ve 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Görevde yükselme Şartları” başlıklı 17’nci maddesine göre de;

Zabıta Müdürlüğü görevine Nisan 2010 tarihinde ataması esnasında 23 yıllık memuriyet hizmetinin ve zabıta teşkilatının en alt kademesinden başlayarak, bu mesleği içine sindirerek mevzuat ve yönetmeliğine vakıf olduğunu ve görevinde başarılı olması nedeni ile, belediye üst yönetimimizin takdiri ve uygun görmesi ile 25/09/2014 tarihinde Zabıta Müdürü kadrosuna asaleten atamasının yapıldığı,

Ayrıca Muhtarlık İşleri Müdürlüğü kadrosuna üst yönetim onayı ile ataması yapıldıktan sonra da bir yılı geçkin süre ile Zabıta Müdürlüğüne vekaleten görevine devam eden, daha sonra idarenin uygun görüşleri ile İtfaiye Müdürlüğüne vekaleten ataması yapılmış olup, halen bu görevde vekaleten devam ettiği,

Zabıta Müdürlüğünü 6 yıl boyunca kesintisiz başarılı bir şekilde yürüttüğü,

Zabıta Müdürlüğüne atamasındaki şartlara göre;

04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 21 inci maddesinde;

“Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” hükmü,

Diğer taraftan, yerel yönetimlerin norm kadro esaslarını düzenleyen Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli idare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik ekinde yer alan, (I) sayılı Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Memur Kadro Kütüğünde, Zabıta Müdürü kadrosunun en alt ve üst derece aralıklarının 1-4’üncü derece olarak belirlendiği,

Zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin Belediye Zabıta Yönetmeliğine göre yürütüleceğini, Belediye Zabıta Yönetmeliğinde ise, zabıta müdürü kadrosuna yapılacak Zabıta Müdürü kadrosuna atama yapılması hakkında, atamaların görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğunu, buna göre zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B maddesi hükümlerine göre yapılması gerektiğini, dolayısıyla atama tarihi olan 25/09/2014 tarihinde 23 yıllık memuriyet hizmeti bulunan ve 2 yıllık yükseköğrenim mezunu olan …'nın Zabıta Müdürü kadrosuna atamasının mevzuata uygun olduğu,

18.4.1999 tarihli ve 23670 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in "Kapsam" başlıklı değişik 2'nci maddesinde;

"Bu Yönetmelik, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla;

a) 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kadrolarda,

b) İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında, istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanır.",

Aynı Yönetmeliğin "Görevde yükselme yönetmelikleri" başlıklı değişik 15’inci maddesinde de;

"İl özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için İçişleri Bakanlığı; yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kuramlarındaki personel için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı olmak üzere kurumlar, bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenler. Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri gidermeye Devlet Personel Başkanlığı yetkilidir.",

Geçici 2'nci maddesinde ise;

"Belediyeler, il özel idareleri ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki memurların görevde yükselmelerine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla İçişleri Bakanlığı tarafından Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 6 ay içerisinde bir genel yönetmelik hazırlanarak yürürlüğe konulur."

Hükümlerine yer verildiği,

İçişleri Bakanlığınca anılan Yönetmelik hükümleri uyarınca hazırlanıp 04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'in "Zabıta ve itfaiye personeli" başlıklı 21'inci maddesinde;

"(1) Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür." denilerek zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri bu Yönetmelik hükümlerinden istisna tutulduğu,

Zaten 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 51'inci maddesinin üçüncü fıkrasında da;

"Belediye zabıta teşkilatının çalışma usul ve esasları, çalışanların görev ve yetkileri, memurluğa alınması için taşımaları gereken nitelikler, alacakları meslek içi eğitim, görevde yükselme, meslekten çıkarılma, giyecekleri kıyafet ve savunma amaçlı olarak kullanacakları aletler ile zabıta teşkilatında hizmet gereklerine göre oluşturulacak birimler. İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." denilerek zabıta memurlarının nitelikleri, görevde yükselme ve mesleki eğitimleri, kıyafetleri ile çalışma usul ve esasları ayrı bir yönetmelikle düzenlenmesinin öngörüldüğü,

Anılan Kanun maddesindeki bu yetkiye istinaden hazırlanıp 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe konulan Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin "Kadro ve unvanlar" başlıklı 6'ncı maddesinde;

"(1) Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur." denildikten sonra "Görevde yükselme şartları" başlıklı 17'nci maddesinde;

“(1) Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.

(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kuramlarında ve diğer kuramlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz." denilerek zabıta teşkilatının görevde yükselmeye ilişkin şartlarının belirlendiğini, ancak daire başkanları ve zabıta müdürlerinin, sınav şartını da içeren birinci fıkra hükmü kapsamı dışında tutulduğunu, diğer bir deyişle, zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için görevde yükselme sınavında başarılı olma şartının getirilmediği,

Her ne kadar Denetçi görüşünde, Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin 17'nci maddesinin birinci fıkrası hükmünden yola çıkılarak anılan Yönetmelikte Zabıta Müdürlüğünün görevde yükselme esaslarının düzenlenmediği, bu durumda söz konusu Yönetmeliğin "Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller" başlıklı 51'nci maddesinin (ı) bendi hükmü uyarınca 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerine müracaat etmek gerektiği, bu halde de söz konusu atama için geçerli olan mevzuat hükmünün, 657 sayılı Kanun'un 68/B maddesindeki düzenleme değil, Mahalli İdareler Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik olduğu belirtilmekte ise de;

Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin 17'nci maddesi bir bütün olarak incelendiğinde görüleceği üzere, anılan maddenin ikinci fıkrasında yer alan hükümden daire başkanları ve zabıta müdürlerinin istisna tutulmadığını, söz konusu durumun, zabıta müdür kadrosuna atanabilmek için gerekli şartlara Yönetmeliğin 17'nci maddesinin ikinci fıkrasında yer verildiğini gösterdiği,

Bu nedenle, zabıta müdürü ve daire başkanı kadrolarına atanabilme şartlarının tespitinde Belediye Zabıta Yönetmeliğin "Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller" başlıklı 51'inci maddesine ve buradan da 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik ve Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerine gidilemeyeceği,

Bu durumda zabıta daire başkanı ve zabıta müdürlüğü kadrolarına atanmada dikkate alınacak mevzuat hükmünün, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun ilgili hükümleri olduğu,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun konuya ilişkin "Derece yükselmesinin usul ve şartları" başlıklı 68/B maddesinde ise;

"Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4’üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.

Ancak; bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

a) 1’inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,

b) 1 ’inci ve 2’nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300'den az olanlar için en az 10 yıl,

c) 3’üncü ve 4’üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl, hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir. Bu sürelerin hesabında; 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2’nci maddesi kapsamına dahil kurumlarda fiilen çalışılan süreler ve Yasama Organı Üyeliğinde, belediye başkanlığında, belediye ve il genel meclisi üyeliğinde, kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte, okul devresi dahil yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile yükseköğrenim gördükten sonra özel durumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürenin; Başbakanlık ve bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarının müsteşar ve müsteşar yardımcıları ile en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına atanacaklar için tamamı, diğer kadrolara atanacaklar için altı yılı geçmemek üzere dörtte üçü dikkate alınır." Denildiğini, (EK 2 Sayıştay 6. Daire, Yıl 2018 Karar No:730 İlam No: 75 T:18/02/2020 Sayılı Yazısı.)

Zabıta Müdürlüğü kadrosuna yapılan atamasında ki söz konusu madde hükümleri incelendiğinde, Zabıta Müdürlüğü kadrosuna asaleten atanmasında aranan hizmet şartı ve öğrenim şartını taşıdığı anlaşıldığından;

Mevcutta Zabıta müdürü kadrosu uhdesindeyken eşdeğer kadro olan bir başka müdürlük olan Muhtarlık işleri müdürlüğü kadrosuna naklen atandığını, uhdesinde bulunan kadro ile atandığı kadro özlük hakları eşdeğer olduğundan ve fazladan bir ödeme yapılmadığından kamu zararı oluşmadığı,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76’ncı maddesinde kuramların görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68’inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabileceklerinin hükme bağlandığı,

Ayrıca Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına dair Yönetmeliğin; Hizmet grupları arasında geçişler bölümü 19’uncu maddesinin (b) fıkrasında “Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabidir. Yerel yönetimlerde ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya daha alt düzeydeki görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan genel hükümlere göre atama yapılabilir.” Denildiği,

Yine (EK-3) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının (Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü) 16/05/2022 tarihli “Zabıta Müdürü Kadrosuna Atama” konulu görüş yazılarında, 1992 yılında zabıta memuru unvanlı kadroda göreve başlayan, 10/09/2020 tarihinde ön lisans programı mezunu olan ve 23/04/2019 tarihinden itibaren zabıta müdürü görevini vekaleten yürüten personelin zabıta müdürü kadrosuna atanmasına ilişkin olarak, ilgili personelin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B fıkrasında yer alan 1 ve 4’üncü derece aralığındaki kadrolara atanabilme şartlarım taşıması halinde zabıta müdürü unvanlı kadroya sınavsız genel hükümlere göre atanmasının mevzuata uygun olduğuna, karar verildiği,

Mahalli İdareler için bir rehber ve uyulması gerekli bir metin niteliğinde olan bu görüş yazıları ile tarafımıza kamu zararı olarak çıkarılan karar arasında dahi yorum farklılıkların olduğu bir konuda, ilgili personelin atanmasında mevzuata aykırı bir atama işleminin yapılmış olmasının mümkün olmadığını ve açık hata niteliğinde olmadığı,

Hal böyleyken, yapılan atama işlemi sonrasında, açık ve kesin bir hüküm bulunmaması nedeniyle farklı yorum ve uygulamalara açık bir mevzuat hükmünden kaynaklanan ve uygulama birliği bulunmayan atama işlemi sonrasındaki iddia edilen kamu zararının, kendisine çıkarılmasının eşitlik ve hakkaniyet ilkeleriyle bağdaşmadığı,

Muhtarlık işleri Müdürlüğü atamasının uygun bulunmaması nedeni ile yukarıda belirttiği hükümler gereği, Zabıta Müdürlüğü kadrosu üzerinden değerlendirilerek kendisine yapılan sorgu konusu ve özel hizmet tazminatı ile ek ödeme farkı ödemelerinden muaf sayılacağını ve eski haklarının tekrar verilmesinin uygun bulunacağı,

30 yıllık memuriyeti süresince Belediyenin değişik kademelerinde asaleten ve vekaleten verilen tüm görevleri üstün bir başarı ile yaparak kurumuna hiçbir sıkıntı getirmemiş ve en ufak bir disiplinsizlik içerinde bulunmadığı,

Belediye üst idaresinin, kendisine tevdi etmiş olduğu tüm görevleri ve kadroları üst yönetimin uygun bulması neticesinde, kendisinin uygun görülerek verildiği,

Kadro alınması ve zimmet çıkarılması konusunun, hem kendisini hem geçindirmek ve eğitimleri ile sorumlu olduğunu, ailesini olumsuz yönde etkilediğini, hem maddi hem de manevi olarak içinden çıkılmaz sorunlarla karşı karşıya getirdiği,

Büyükşehir Belediyelerinde Zabıta ve İtfaiye Daire Başkanları, İl Belediyelerinde Zabıta ve İtfaiye Müdür Kadroları Eğitim şartının yanında, yapmış oldukları görevlerin belli özellikleri olması gerektiği için Zabıta ve İtfaiye Yönetmeliklerinde açıkça ayrı olarak tutulduğunu ve değerlendirildiğini, insanlar arası ilişkiler, insan psikolojileri, halkın nabzını ölçebilme yeteneği, personel çalıştırma ve idare edebilme yeteneği gibi birçok ölçüt değerlendirilmesi gerektiği,

Hem Zabıta çalışma şartlarında hem İtfaiye çalışma şartlarında; toplumun her kesimi (Görev alanına giren Şehirlerimizde, beldelerimizde, en eğitimlisinden, en eğitimsizine, en garibanından, en zenginine, en akıllısından, en psikolojisi bozuk olanına, en sorunlusundan, en sorunsuzu) ile muhatap olabilme, insanlarla yüz yüze gelme, onları anlayabilme, bazen onlar gibi düşünebilme, onlar gibi olabilme mecburiyeti olduğunu, hem devletin temsil edildiğini unutmadan hem de onları çok büyük sıkıntılara sokmadan çözüm üretebilmek, dertlerine, sorunlarına, sıkıntılarına çare bulmak gerçekten büyük bir özveri ve ilişkilerin iyi olması durumunu gerektirdiği,

Öte yandan, gerek görev sırasında gerekse görev sonrasında diğer müdürlüklere göre yaşanması muhtemel olumsuzlukları ve riskleri bünyesinde barındıran Zabıta Müdürlüğü görevinin, sorumluluğu yüksek olan ve fedakarlık gerektiren bir yöneticilik görevi olması nedeniyle, çoğu personel tarafından tercih edilmeyen bir kadro olduğunu, bu kadronun gereklerini yerine getirecek ehil personelin bulunması aşamasında sıkıntılar yaşanması nedeniyle kadroya yapılacak atamalarda sorunlar yaşandığı herkesçe bilinen bir gerçek olduğu,

Dolayısıyla, mevzuata aykırı bir atamanın yapılmış olduğu kabul edilmiş olsa dahi, böylesine sorumluluğu yüksek ve fedakârlık gerektiren bir görevde bulunmanın sonucu olarak, fiilen yapılan görev süresi boyunca alınmış olan özel hizmet tazminatı ile ek ödeme farkı gibi mali haklarının verilmemesinin, Anayasa'nın 18’inci maddesinde düzenlenen ve angaryayı yasaklayan hükmüne aykırılık teşkil edeceğine dair yargı kararlarına ters düşeceği,

Zabıta Müdürlüğü Kadrosunda asaleten görev yaparken, bu görevi de bir fiil aktif olarak yürüttüğü sırada, herhangi birine zabıta müdürlüğü için başkaca bir ödeme yapılmadığından dolayı, kamu zararı oluşmadığı,

Zabıta Memurluğu ile göreve başlamış, Belediye Başkanlığı Makam koruması, Zabıta Komiseri, Yemekhane Amirliği, Terminal Amirliği, Belediye Yıkım İşleri Amirliği, Özel Kalem Müdürlüğü, Zabıta Müdürlüğü ve halen yürütmüş olduğu İtfaiye Müdürlüğü görevlerini, gerek vekaleten gerekse asaleten yürüttüğü süreler boyunca kanunlara, Belediyeye, Devlete en ufak bir sıkıntı getirmeden, mesai mefhumu gözetmeden, personelleri ve halkımızı da sıkıntıya sokmadan en güzel şekilde yapmış ve yapmaya da devam ettiği,

Yukarıda açıklanan tüm bu gerekçeler ve işlem tesis edilirken görevini bir fiil aktif olarak yapıyor olması da göz önünde bulundurularak, görevin başarıyla ve eksiksiz bir şekilde yerine getirilmesinin ve hakkaniyetin karşılığı olarak, tamamen özverili bir şekilde yerine getirilen bir görevin karşılığı olduğunu kabul etmek gerektiği, çünkü yapılan bu atama işleminin hiçbir şekilde doğrudan mevzuata aykırı olarak bir kişinin idarecilik görevine atanması niteliğinde olmadığından, Sayıştay 5’inci dairesinin kararının kaldırılmasını arz ve talep ettiği,

İfade edilmiştir.



BAŞSAVCILIK MÜTALAASI

Başsavcılığın, Daire İlamının 2’nci maddesine ilişkin olarak, “Üst Yönetici” sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan … ile “Harcama Yetkilisi” sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan …, “Gerçekleştirme Görevlisi” sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan … ve “Diğer Sorumlu” sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan … (Dosya No: 53973) tarafından gönderilen aynı metne dayalı ve ortak imzalı temyiz dilekçesinin (2’nci maddeye itiraz edilen kısmı ile) ilgili Mütalaasında;

“İlgi yazı ve eki dilekçe incelenmiş olup, temyiz dilekçesinden … Belediyesi’nin 2022 yılı hesabının 5. Dairece yargılanması sonucunda düzenlenen 10.01.2024 tarihli ve 10 No.lu ilamın temyiz edildiği ifade edilmekle birlikte, temyiz talebinin İlamın 1’inci, 2’nci, 4’üncü, 5’inci ve 6’ncı maddelerine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

…

2- Temyiz dilekçesinde, sorumlunun ileri sürdüğü ve açıkladığı hususların 10 No.lu İlamın 2’nci maddesinde karşılandığı görülmüş olmakla birlikte, Savcılığımız görüşüne aşağıda yer verilmiştir.

15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümleri ile 11.07.2007 gün ve 26490 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği hükümleri uyarınca, Zabıta Müdürü olarak atanmak için en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olmak gerekmektedir.

Buna göre, öğrenim şartını taşımayan …'nın Zabıta Müdürlüğüne atanması mevzuata aykırıdır. Ayrıca, mevzuata aykırı olarak yapılan atamanın kazanılmış hak olarak değerlendirilmesine de hukuken imkân bulunmamaktadır. Dolayısıyla, Zabıta Müdürlüğüne ve Muhtarlık İşleri Müdürlüğüne yapılan atamaların mevzuata aykırı olması nedeniyle temyiz talebinin reddedilerek tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

…. Arz ederim.” Denilmektedir.



Dosyada mevcut bilgi ve belgelerin okunup incelenmesinden sonra;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

10 sayılı İlamın 2’nci maddesiyle; İki yıllık yüksekokul mezunu olan …'nın Zabıta Müdürü kadrosuna atanması ile sınav ve 4 yıllık yükseköğrenim şartları dahil gerekli şartlar karşılamaksızın Muhtarlık İşleri Müdürü kadrosuna atanması mevzuata aykırı olduğundan, bu kadrolar üzerinden yapılan ödemeler nedeniyle oluşan toplam … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi, kararı verilmiştir.

Esas yönünden inceleme ve değerlendirme

04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in (07.05.2014 tarihli ve 28993 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik değişikliği sonucu değişen) "Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar" başlıklı 5’inci maddesinde;

"(1) Görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir: a) Yönetim hizmetleri grubu; 1) Müdür, şube müdürü ..."

“Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 6’ncı maddesinde;

“(1) Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır.

a) Son yılın sicil notu olumlu olmak ve son üç yıllık sicil notu ortalaması 76 puandan aşağı olmamak.

b) Görevde yükselme eğitimini tamamlayarak, sınavında başarılı olmak.

c) Bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara atanabilmek için son müracaat tarihi itibariyle en az bir yıl süreyle atamanın yapılacağı mahalli idarede çalışmış olmak. Ancak, yeni kurulan mahalli idarelerde görevde yükselme ile ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde atamanın yapılacağı mahalli idarede bu süre şartı aranmaz.”

“Görevde Yükselme Sınavına Tabi Olarak Atanacaklarda Aranacak Özel Şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde;

“(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;

1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3) Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak, (Danıştay İkinci Dairesinin 27/02/2020 günlü, E:2017/4096; K:2020/1243 sayılı kararı ile anılan düzenleyici işlemin iptaline karar verilmiş, söz konusu iptal kararın temyizi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 22/04/2021 günlü, E:2020/1158; K:2021/863 sayılı kararıyla kesin olarak onanmıştır.)

4) Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak, ... gerekir.”

“Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesinde;

“(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır.

a) Aynı hizmet grubunun alt hizmet grubu içinde kalmak kaydıyla, sınav yapılmaksızın ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşımak şartıyla diğer görevlere atama yapılabilir.

b) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabidir. Mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.

c) Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma–planlama” ve “hukuk” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.

…”

Hükümleri yer almaktadır.

Diğer yandan, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’ inci maddesinde;

“Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” Düzenlemesi hükmü yer almaktadır.

11.07.2007 gün ve 26490 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “Kadro ve unvanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde;

”Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.” hükümleri yer almaktadır.

Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesi birinci fıkrasında;

“Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır." denilerek zabıta şube müdürlüğü, zabıta amirliği ve zabıta komiserliği kadrolarına yapılan atamalarda aranacak şartlar belirtilmektedir.

Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise;

“Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” denilmektedir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, 29.12.1992 tarihinde … Belediye Başkanlığına açıktan itfaiye eri olarak ataması yapılan …’nın sırasıyla; 15.02.1993 tarihinde zabıta memuru, 28.01.2000 tarihinde zabıta komiseri, 08.06.2005 tarihinde 1/4 dereceli tekniker kadrosuna, 25.09.2014 tarihinde ise 1/4 dereceli zabıta müdürü kadrosuna ve 15.01.2019 tarihinde de muhtarlık işleri müdürü kadrosuna asaleten atamasının yapıldığı; öğrenim durumunun ise 27.01.2003 tarihinde … Meslek Yüksekokulu Halıcılık ve Destinatörlük Bölümünden mezuniyet olduğu anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, 25.09.2014 tarihinde Zabıta Müdürü kadrosuna atanan …’nın, atamasının yapıldığı tarihte iki yıllık yükseköğrenim mezunu olduğu görülmektedir.

Her ne kadar Daire ilamında, 25.09.2014 tarihinde zabıta müdürü kadrosuna atanan …’nın, 25.09.2014 tarihinde iki yıllık yükseköğrenim mezunu olması ve 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmaması nedeniyle, Zabıta Müdürü kadrosuna atanması mevzuata aykırı olarak değerlendirilse de, zabıta teşkilatı kadroları arasında yer alan zabıta müdürü kadrosu Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin 17’nci maddesine göre görevde yükselmeye tabi kadrolardan sayılmamaktadır. Adı geçen personel zabıta memuru kadrosunda görev yaparken zabıta müdürü kadrosuna atandığı 25.09.2014 tarihi itibariyle, iki yıllık yüksekokul mezunudur.

Yukarıda da ifade edildiği üzere, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in, “zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde; zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği hüküm altına alınmış, Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “görevde yükselme” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise; “Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.” denilerek, zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü kadrosu, görevde yükselme işlemleri yönünden Yönetmelik kapsamı dışında bırakılmıştır. Bu nedenle, somut olaydaki atamanın hukuki değerlendirmesi 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre yapılmalıdır.

22.02.2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik ekinde yer alan (I) sayılı Memur Kadro Kütüğünde Zabıta Müdürü kadrosunun en alt ve üst derece aralıkları 1-4’üncü derece olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla Zabıta Müdürü kadrosuna atanacakların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendinde yer alan 1 ve 4’üncü derece aralığındaki kadrolara atanabilme şartlarını taşıması gerekmektedir.

657 sayılı Kanun’un “Derece yükselmesinin usul ve şartları” başlıklı 68’inci maddesinin (B) bendinde de;

“(Değişik: 4/5/1984 – KHK-199/1 md.) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4’üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.

(2) (Değişik ikinci paragraf: 13/2/2011- 6111/101 md.) Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,

b) 1 inci ve 2’nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,

c) 3’üncü ve 4’üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,

hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir. …” hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklanan gerekçelerle; ilgilinin görevde yükselme işlemleri yönünden Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik kapsamı dışında olduğu kabul edilmekle birlikte, Belediye Zabıta Yönetmeliği hükümleri uyarınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendindeki yükseköğrenim şartını karşılaması gerekmektedir. Zabıta Memuru kadrosunda görev yapan …’nın, atanma tarihindeki hizmet süresi ve iki yıllık yükseköğrenim mezunu olması dikkate alındığında, 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşımakta olup, Zabıta Müdürü kadrosuna atanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

…’nın 15.01.2019 tarihinde Zabıta Müdürü kadrosundan eşdeğer kadro niteliğindeki Muhtarlık İşleri Müdürü kadrosuna naklen yapılan ataması ise mevzuata aykırıdır. 15.01.2019 tarihinde Muhtarlık İşleri Müdürü kadrosuna yapılan atamanın usul ve esasları 04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’e tabidir.

Atamanın yapıldığı tarihte yürürlükte olan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar’’ başlıklı 7 inci maddesine göre bir kişinin müdür olarak atanabilmesi için, 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşıması, fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olması ve iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olması ve sınavda başarılı olması gerekir. ..., atanma şartlarından “fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olma ve iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma ile sınavda başarılı olma” şartını taşımamaktadır. Bu kişi fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olma ile sınav şartı sağlanmadan Muhtarlık İşleri Müdürü kadrosuna atanmıştır. Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olma şartını sağlamadan ve sınava girilmeksizin söz konusu müdürlük kadrosuna yapılan atama Yönetmelik hükümlerine aykırıdır.

Ayrıca, zabıta müdürü kadrosundan muhtarlık işleri müdürü kadrosuna yapılan atama Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesi hükümlerine de aykırıdır. 20’nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde “Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma–planlama” ve “hukuk” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir…” hükmü yer almaktadır.

Zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamalar Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in kapsamı dışındadır. Bu nedenle, söz konusu kişinin zabıta müdürü kadrosundan muhtarlık işleri müdürü kadrosuna 20’nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendine göre sınavsız atanabilmesi için anılan Yönetmelik’te aranan diğer şartları taşıması gerekmektedir. Yapılan incelemede, …’nın 4 yıllık yükseköğrenim şartı ile birlikte alt görevlerde belirli süre çalışma şartını karşılamadığı görülmektedir.

Bu itibarla, …’nın muhtarlık işleri müdürü kadrosuna atanmasındaki mevzuata aykırılık, öncesindeki zabıta müdürü kadrosuna yapılan atama ile değil zabıta müdürlüğünden gerekli şartlar sağlanmaksızın muhtarlık işleri müdürlüğüne yapılan atama ile oluşmuştur. Bu nedenle, zabıta müdürlüğünden gerekli şartlar sağlanmaksızın muhtarlık işleri müdürlüğüne yapılan atamadaki mevzuata aykırılık gerekçesiyle, Daire İlam hükmü esas yönden mevzuata uygundur.

Sorumluluk yönünden inceleme

Daire İlam hükmünde; Harcama Yetkilisi, Gerçekleştirme Görevlisi ve ayrıca Diğer Sorumlular; Belediye Başkan yardımcısı … ve “Olur” veren Belediye Başkanı … da sorumlu tutulmuştur.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci madde hükmü gereğince, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Sorumlular ve sorumluluk halleri” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında; sorumlular ve sorumluluk halleri uygulamasında, 5018 sayılı Kanun ve Sayıştay denetimi ile ilgili diğer kanunlarda belirtilen sorumlular ve sorumluluk hallerinin esas alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Mezkûr Kanunun 7’nci maddesinin üçüncü fıkrasında ise;

“Sorumluların; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurularak oluşturulan ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlüdür.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Hesap yargısının konusu olan ’’Kamu zararı’’ 5018 sayılı Kanun’un 71’nci maddesinde;

“Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” şeklinde tanımlanmıştır.

Söz konusu düzenleme gereği, kamu görevlisinin mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemi sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunuyorsa ve ayrıca eylemi ile netice arasında illiyet bağı kurulabiliyorsa, hesap yargısı bağlamında kamu zararı ve sorumluluktan bahsedilebilecektir.

Harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin yasal sorumluluk ve yükümlülükleri 5018 sayılı Kanun’un 32’nci ve 33’üncü maddelerinde düzenlenmektedir. Kanunun “Harcama Talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde;

“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır. Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, Ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”, hükmü,

“Giderlerin Gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde ise;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır. Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.” hükmü yer almaktadır.

Öte yandan, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Aylıklar” başlıklı 8’inci maddesinde;

“(1) Aylık ve aylıkla birlikte ödenen hak edişler için Aylık Bordrosu (Örnek: 9) ve Personel Bildirimi (Örnek: 10) ile duruma göre ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine aşağıda belirtilen belgeler eklenir.

a) İlk atamalarda, atama onayı ve işe başlama yazısı,

…” hükmü gereğince, ilk aya ait ödeme belgesine, ilk atamalar için atama onayı ve işe başlama yazısının eklenmesinin gerekmekte olduğu,

İlk ödeme emri belgesinin ekine atama onay yazısının eklenmesi gerektiğinden, söz konusu ilk ödeme emri belgesini imzalayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin yapılan atamanın mevzuata uygunluğunu araştırma mükellefiyeti bulunmaktadır.

Ancak, ilk ödemeyi izleyen ödeme emri belgelerinde, atama onayının eklenmesi zorunlu tutulmadığı için, sonraki aylara ilişkin ödeme emri belgelerini imzalayan harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlisinin bahse konu atama işlemindeki mevzuata aykırılığı ödeme sırasında bilip tespit etmesi beklenemeyeceğinden - atama onayının bağlandığı ilk ödeme belgesini imzalayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi değil iseler- sonraki aylara/ödemelere ilişkin oluşan kamu zararı nedeniyle sorumlulukları bulunmamaktadır.

Bu itibarla;

10 sayılı İlamın 2’nci maddesi ile toplam … TL’nin tazminine ilişkin olarak verilen hükmün sorumluluk yönünden BOZULMASINA ve yukarıdaki hususlar dikkate alınmak suretiyle yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE oy birliğiyle,

Karar verildiği 07.05.2025 tarih ve 57960 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu