Konu: Kültür Merkezlerinin Bazı Dernek ve Vakıflara Ücretsiz Kullandırılması



358 sayılı Ek İlam’ın 9’uncu maddesi ile, 14.10.2016 tarih ve 2016/105 sayılı Meclis Kararı ile … ... Belediyesi tarafından kültür merkezlerinin bazı dernek ve vakıflara talep üzerine ücretsiz kullandırılması sonucunda oluşan ... TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine karar verilmiştir.

Söz konusu tazmin hükmü, Harcama Yetkilisi (Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni) ...’ın temyiz başvurusu sonucu 06.03.2024 tarih ve 56548 Tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesi ile [Sorumlu ... adına Av. ...’nun temyiz başvurusu için aynı tarih ve 56549 Tutanak sayılı Kararın 1’inci maddesi ile] tasdik edilmiştir.

Karar Düzeltilmesi Dilekçesi:



Harcama Yetkilisi (Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni) ... tarafından 53348 sayılı dosya kapsamında karar düzeltilmesi başvurusunda bulunulmuştur. Karar düzeltilmesi başvurusuna esas dilekçede özetle;

İlam Sıra No 13: '4736 Sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 1. Maddesinin 1. Fıkrasında belediyelerin de içinde bulunduğu kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticari indirimler hariç herhangi bir kişi kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanamayacağı hüküm altına alınmıştır..." hükmünden hareketle ... Belediyesi ve Belediye Meclisi'nin kültür merkezlerinin kullanılması karşılığında dernek ve vakıflardan ücret alınmaması yönündeki 14.10.2016 tarihli ve 2016/105 sayılı kararının 4736 Sayılı Kanun'un 1. Maddesi'nin 1. Fıkrası hükmüne aykırı olduğu tespiti yapıldığı ve böylelikle adına … TL tutarında kamu zararına sebebiyet vermiş olduğu,

... ... Belediyesi 2017 yılı hesabı ile ilgili olarak düzenlenen yargılamaya esas rapora ilişkin Sayıştay 5. Daire Başkanlığınca 6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 49. Maddesi gereğince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda bahsi geçen 13 Sıra Nolu İlamlara binaen yaptığı savunmanın: "... kamu zararının ilgililerinden... müştereken ve müteselsilen; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 53. Maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, anılan kanunun 55. Maddesi uyarınca iş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile..." Sayıştay 5. Daire Başkanlığının 30.05.2019/183 İlam Nolu kararı ile reddedildiği,

Sayıştay Temyiz Kurulunun 30.09.2020 tarih ve 48255 tutanak sayılı kararında; '4776 sayılı kanun amacına bakıldığında, mal ve hizmet üreten kamu kurumlarının kendi personellerine indirim sağlanmasının engellenmesi olduğunun görüldüğü, belediyelerin mahalli müşterek nitelikli ihtiyaçların karşılanması amacıyla yapmış oldukları faaliyetlerden olan kültür merkezlerinin kiraya verilmesinin bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca, belediyelerin dernek ve vakıflara kültür merkezlerini ücretsiz kullanıma sunmasında mahalli müşterek nitelikli ihtiyaçların karşılanması söz konusu olduğundan hukuka aykırılık bulunmadığı, tüm bu açıklamalar çerçevesinde yapılan uygulamanın kamu zararı oluşturmadığı gerekçesiyle tazmin hükmünün bozularak Sayıştay 5. Dairesine tevdiine karar verildiği,

Akabinde 6085 sayılı Kanunun 55. Maddesinin 8'inci fıkrası gereğince 30.05.2019 tarih ve 183 sayılı ilamın 13. Maddesiyle verilen tazmin hükmünde ısrar edilmesi ve bozma gerekçelerinde açıklanan nedenlerle ... Belediyesi tarafından kültür merkezlerinin söz konusu dernek ve vakıflara talep üzerine; ücretsiz kiralandığı durumlarda belediye tarafından kiralayanlardan alınması gereken ücretin dernek ve vakıflardan alınmaması sonucunda oluşan ve ayrıntılı hesabı aşağıda kamu zararı tablosunda gösterilen toplam ... TL (şahsıma tazmin edilen ... TL) kamu zararının müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53. Maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, iş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55. Maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oybirliği ile karar verildiği,

... ... Belediyesi, 2017 yılı hesabının Sayıştay 5. Dairesince yargılanması sonucunda çıkarılan 183-358 sayılı ilamın 9. Maddesi hükmüne karşı Harcama Yetkilisi sıfatı ile yaptığı 02.05.2023 tarihli dilekçe üzerine 6085 sayılı Kanun hükümlerine göre hazırlanan 53348 sayılı dosya Sayıştay Temyiz Kurulunca incelenerek, 358 Sayılı Ek İlamın 9. Maddesiyle ... Belediyesi tarafından Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü bünyesinde bulunan kültür merkezlerini kiralayanlardan alınması gereken ücretlerin dernek ve vakıflardan alınmaması sonucunda ... TL (şahsıma tazmin edilen ... TL) kamu zararının tazminine hükmedilmesi üzerine; Sayıştay Temyiz Kurulu Başkanlığı tarafından 27.06.2024 tarihinde tarafına tebliğ edilen 06.03.2024/183-358 Sayılı Ek İlam (9. Madde) tazmin hükmü aşağıda detaylıca aktaracağı üzere usul ve yasalara aykırı olduğundan, keza; 15 Sayıştay Temyiz Kurulu Üyesi'nden 6'sının da karşıt görüşlerinde belirttiği üzere; Sayıştay Temyiz Kuruluna Karar Düzeltilmesi Yasa Yoluna başvurma gereğinin hasıl olduğu,

Şöyle ki;

i. 2464 Sayılı Belediyeler Kanunu'nun 97. Maddesinde "Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet (...) (1) için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediye'ye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir."

ii. 5393 Sayılı Belediye Kanunu'nun 18/f maddesinde “Kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini belirlemek." hükümlerinin yer aldığı,

iii. Bahsi geçen hükümlere binaen ... Belediye Meclisi 14.10.2016 tarihli ve 2016/105 sayılı kararı (EK-1 ile kültür merkezlerini kullanacaklardan alınacak ücret tarifeleri ile istisnalarının belirlendiği,

Kaldı ki, bu önerge meclise sunulurken ... belediyesinin geçmiş yıllardaki uygulamaları göz önünde bulundurulduğu, kamu zararına sebebiyet verecek bir husus ve yahut ta kasıtlı işlem uygulamasının yapılmadığı, sadece sosyal belediyecilik görevi ve gereği bazı toplum yararına çalışan derneklere 1 gecelik (aşağıda, başka belediyelerce de benzer kararların defaatle uygulandığına dair pek çok emsal ayrıca sunacağım) ücretsiz tahsis imkânının sağlandığı,

EMSAL 1_

... Belediyesi 31.12.2012 tarihli ... Belediye Meclisince kabul edilen 2013 yılı kültür merkezleri ücret tarifesi (EK 2)



EMSAL 2_

... Belediyesi 28.08.2014 tarihli Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü'nün 821859-1023 sayılı ... Belediye Meclisince kabul edilen 2015 yılı kültür merkezleri ücret tarifesi (Ek-3)

iv. Sayıştay 5. Daire Başkanlığının 30.05.2019/183 İlam sıra no 13'te ileri sürülen iddianın hukuki veya mali uygunluk alanının dışında tipik bir yerindelik denetimi kapsamında olduğu,

Öncelikli olarak; Belediye Meclislerinin kararlarının, kanunda belirtilen sınırlı vesayet denetimi kapsamına giren veya suç konusu oluşturan kararlara ilişkin hususlar dışında yargısal denetime tabi olup, bu yargısal denetim idari yargı kolu içerisinde yerine getirilebileceği, Üstelik Belediye Meclislerinin kararlarına karşı yargısal yola başvurma hakkının karardan etkilenen gerçek ve tüzel kişilerin dışında sadece belediye başkanlarına ve mülki idari amirlere (5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 23. Maddesi) tanınmış olup, başkaca bir kişi, makam veya organın belediye meclis kararları üzerinde denetim yetkisinin bulunmadığı,

"Meclis kararlarının kesinleşmesi;

MADDE 23. — Belediye başkanı, hukuka aykırı gördüğü meclis kararlarını, gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere beş gün içinde meclise iade edebilir.

Yeniden görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar kesinleşir.

Belediye başkanı, meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine on gün içinde İdarî yargıya başvurabilir.

Kararlar kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülkî idare amirine gönderilir. Mülkî idare amirine gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez.

Mülkî idare amiri hukuka aykırı gördüğü kararlar aleyhine İdarî yargıya başvurabilir.

Kesinleşen meclis kararlarının özetleri yedi gün içinde uygun araçlarla halka duyurulur."

İlamda "...4736 Sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1. Maddesinin 1. Fıkrasında Belediyelerin de içerisinde bulunduğu kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticari indirimler hariç herhangi bir kişi kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanamayacağı hüküm altına alınmıştır" ifadesi ile 14.10.2016 tarihli ve 2016/105 sayılı Belediye Meclis Kararı'nın 4736 sayılı kanuna aykırı olduğunun iddia edildiği,

Lakin; işaret edilen bu düzenleme içerisindeki "işletmecilik gereği yapılması gereken ticari indirimler hariç" ifadesinin dikkate alınmadığı veya kararın işletmecilik gereği olup olmadığı araştırılmaksızın hukuki ve mali denetimle ilgili olmayan bir hususta da yargıya varıldığı,

... Belediyesi'nin Kültür Merkezlerinden yararlanacak olan derneklerden alınacak ücretlere ilişkin olarak öngörülmüş olan 'istisnanın' işletmecilik gereği olup olmadığı hususu hukuki veya mali denetim değil tipik bir yerindelik denetimi olduğu; Sayıştay Denetiminin kapsamının da buna elverişli olmadığı,

Bu yerindelik denetiminin sadece 'idari yargı kolu' alanı içerisinde yapılabilecek bir denetim olduğu,

Yerindelik denetiminin, en basit ifadesiyle, üst birimin, alt birimin eylem ve işlemlerinin "yerinde olup olmadığına" karar vermesi ve "kamu yararına" uygun olmadığına karar vermesi halinde, işlem veya eylemi değiştirmesi veya durdurması olduğu,

Gelişmiş demokrasilerde, yerindelik denetimini idari makamların yaptığı, Çünkü bir işlem veya eylemin, kamu yararı açısından yerinde olup olmayacağına dair kararı, ancak idari makamların verebileceği, Yargı makamlarının ise, idarenin işlem ve eylemlerinin "hukukî denetimini" yaptığı,

Sayıştay Denetiminin Kapsamı; https://www.savistay.gov.tr/tr/?p=2&Categoryld=73 alıntı ile;

Anayasa'nın 160 inci maddesine göre Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kuramlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlidir. Ayrıca mahalli idarelerin hesap ve işlemlerinin denetimi ve kesin hükme bağlanması da Sayıştay tarafından yapılır.

6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nda, Sayıştay'ın görevleri şu şekilde sayıldığı:

Sayıştay;

Kamu idarelerinin mali faaliyet, karar ve işlemlerini hesap verme sorumluluğu çerçevesinde denetler ve sonuçları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne doğru, yeterli, zamanlı bilgi ve raporlar sunar.

Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin; gelir, gider ve mallarına ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığını der etler, sorumluların hesap ve işlemlerinden kamu zararına yol açan hususları kesin hükme bağlar.

Genel uygunluk bildirimini Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.

Kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapar.

Anayasa ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu bağlamında Sayıştay'ın görevlerini üç ana başlıkta toplamanın mümkün olduğu: Denetim, Yargılama, Raporlama.

Denetim:

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Sayıştay tek dış denetim organı olarak belirlenmiştir. Sayıştay tarafından yapılan denetimin amacı;

Bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisine ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması,

Kamu mali yönetiminin hukuka uygun olarak yürütülmesi ve kamu kaynaklarının korunması,

Kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi,

Hesap verme sorumluluğu ve mali saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır.

Denetim; kamu idarelerinin hesap, mali işlem ve faaliyetleri ile iç kontrol sistemlerinin incelenmesi ve kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılmasının değerlendirilmesidir. Sayıştay tarafından yerindelik denetimi yapılamaz, idarenin takdir yetkisini sınırlayacak ve ortadan kaldıracak karar alınamaz.

Denetim genel kabul görmüş uluslararası denetim standartlarına uygun olarak yürütülür.

Sayıştay ve denetçiler denetim faaliyetini bağımsız ve tarafsız olarak yürütür. Sayıştay'a denetim görevinin planlanması, programlanması ve yürütülmesinde talimat verilemez.

Denetimler, güncel denetim metodolojilerinin uygulanmasında gerekli özen gösterilerek gerçekleştirilir.

Denetim görevinin etkin bir biçimde yerine getirilmesi için Kurum mensuplarının teknik ve mesleki yeterlikleri geliştirilir.

Kalite güvencesinin sağlanması için, denetimin her aşaması denetim standartlarına, stratejik planlara, denetim programlarına ve mesleki etik kurallarına uygunluğu açısından sürekli gözden geçirilir.

iiii. Belediye eliyle yürütülen hizmetler karşılığı alınacak ücretlerin, 2464 Sayılı Belediye Kanunu'nda da düzenlendiği, Belediye Gelirleri Kanunu’nun 97. Maddesinde 'Belediyeler bu kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için Belediye Meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir...' denildiği, Bu düzenleme içerisinde belediyelere verilmiş olan bu yetkinin hangi sınırlar içerisinde kullanılacağı ile ilgili bir sınırlamanın da bulunmadığı,

Bu durumda 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu ile 4736 saylı Kanun arasında 'kanunlar ihtilafı' halinin bulunduğu,

Temel hukuk kuralları'na göre kanunlar ihtilafı halinde 'özel kanuna' itibar edilmesi gerekmektiği,

4736 Sayılı Kanun mal ve hizmet üretiminde uygulanacak esaslarla ilgili olarak bütün kamu kurumlarını ve idareleri kapsarken; yani, 'genel' nitelikli bir kanun iken 2464 Sayılı Kanun Belediyelere ilişkin olmakla 'özel' nitelikli bir kanun olduğu, Bu itibarla 2464 Sayılı Kanun'da sınırlayıcı bir hüküm bulunmaması karşısında Belediye Meclisi'nin ücrete tabi bir hizmet nedeniyle ücret alınmamasını öngörmüş olmasının kamu zararı niteliğinde sayılmaması gerektiği,

iiiii. İlamda Bahsi Geçen Belediye Meclis Kararı "Bütçe" Yardımı Öngörmemektedir

İlamda 5393 sayılı Belediyeler Kanunu'nun 75. Maddesinin 2012 yılında yapılan değişiklikle eklenen son fıkrasına atıfta bulunarak, belediyelerde Dernekler Kanunu'nun 10. ve 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu'nun 29. Maddesinin uygulanamayacağı tespitine yer verildiği,

Dernekler Kanunu'nun 10. Maddesinin kamu kurumlan ile derneklerin ortak hizmet projesi yapabilmelerine ilişkin olduğu,

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 29. Maddesinde ise; "... genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydı ile; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir." denilmekte, buna karşın 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 75. Maddesinin, 5018 sayılı yasanın 29. Maddesinin belediyelerde uygulanmasını önlemediği,

Ancak; 5393 sayılı yasanın 75. Maddesi ile engellenen hususun dernek ve vakıflara "Bütçeden Nakdi Yardım Yapılması" olduğu,

Nitekim; 5018 Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 29. maddesinin başlığının "Bütçelerden Yardım Yapılması" şeklinde olduğu, ... Belediye Meclisince 14.10.2016 tarihli ve 2016/105 sayılı kararının dernek ve vakıflara bütçeden yardım yapılmasını öngören bir karar olmadığı, Kaldı ki; aşağıdaki pek çok emsal sayıştay temyiz kurulu kararında derneklere belediyelerce maddi yardım dahi yapılabileceği hususu ile daha önceden tanzim edilen ilam hükümleri bozularak kaldırıldığı,

2464 sayılı belediye gelirleri kanununun "ücrete tabi işler" başlıklı 97 inci maddesinde, "belediyeler bu kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediye'ye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir." Denildiği,

Bu çerçevede her yıl Belediye faaliyetlerinden alınacak ücretleri belirtir tarifelerin görüşülüp karar alınmak üzere Belediye Meclisine havale edilen Müdürlük teklifi ve eklerinin Belediye Meclis Üyelerinden oluşan komisyonca yapılan toplantıda incelendiği, oybirliği ile de kabul gördüğü, Bahsi geçen meclis kararında nakdi yardım hususunda tek bir unsur yer almadığı gibi her yıl da kanunun el verdiği oranda Belediyenin Kültür Merkezlerine gerekli zammın uygulandığı ve eksiksiz olarak tahsil edilerek Belediye gelirlerine eklendiği,

iiiiii. Kaldı ki, 5393 sayılı Belediye Kanunu'na göre;

'Hemşehri hukuku' 'MADDE 13- Herkes ikamet ettiği beldenin hemşehrisidir. Hemşehrilerin, belediye karar ve hizmetlerine katılma, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma hakları vardır. Yardımların insan onurunu zedelemeyecek koşullarda sunulması zorunludur. Belediye, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapar. Bu çalışmalarda üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, sivil toplum kuruluşları ve uzman kişilerin katılımını sağlayacak önlemler alınır. Belediye sınırları içinde oturan, bulunan veya ilişiği olan her şahıs, belediyenin kanunlara dayanan kararlarına, emirlerine ve duyurularına uymakla ve belediye vergi, resim, harç, katkı ve katılma paylarını ödemekle yükümlüdür.'

'Belediyenin görev ve sorumlulukları MADDE 14. — Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 50.000'i geçen belediyeler, kadınlar ve çocuklar için koruma evleri açar.

b) Okul öncesi eğitim kurumlan açabilir; Devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir; bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir. Gerektiğinde, öğrencilere, amatör spor kulüplerine malzeme verir ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

Belediye, kanunlarla başka bir kamu kurum ve kuruluşuna verilmeyen mahallî müşterek nitelikteki diğer görev ve hizmetleri de yapar veya yaptırır.

Hizmetlerin yerine getirilmesinde öncelik sırası, belediyenin malî durumu ve hizmetin ivediliği dikkate alınarak belirlenir.

Belediye hizmetleri, vatandaşlara en yakın yerlerde ve en uygun yöntemlerle sunulur. Hizmet sunumunda özürlü, yaşlı, düşkün ve dar gelirlilerin durumuna uygun yöntemler uygulanır.

Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar.

Belediye meclisinin kararı ile mücavir alanlara da belediye hizmetleri götürülebilir.

4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu hükümleri saklıdır.'

'Belediyenin yetkileri ve imtiyazları MADDE 15- Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:

a) Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak.

h) Mahallî müşterek nitelikteki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde taşınmaz almak, kamulaştırmak, satmak, kiralamak veya kiraya vermek, trampa etmek, tahsis etmek, bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesis etmek...'

Söz konusu ilamda bahsi geçen ücretsiz tahsislerin tamamı ile kamu yararına uygun, sosyal devlet ve sosyal belediyecilik anlayışı ile vatandaşlık hukukunu geliştirme odaklı, demokrasinin yerel yönetime tanıdığı özerklikten feyz alınarak kamuya hizmet odaklı, kültürel ve sosyal değerleri pekiştirme amacı ile karara bağlanmış bir uygulama ile gerçekleştirildiği,

Söz konusu İlamda bunun aksi iddia edilmişse de; İlamdaki tüm derneklerin tamamının, topluma faydalı ve hemşeri hukukunu geliştiren, Vakıflar Genel Müdürlüğü denetimine tabii, yasal ve kamuya faydalı vakıf statüsünde olan çeşitli dernekler olduğu,

iiiiiii. Kamu Kurum ve Kuruluşları Dernekler ile Ortak Proje Geliştirebilir;

İlamdaki tespitin içerdiği bir başka hususun da Belediyelerin derneklerle ortak hizmet projesi yapamayacağı iddiası olduğu; 5393 Sayılı Belediye Kanunu'nun 75. Maddesi'nin 1. Fıkrasının c bendinin son cümlesinin bu tespiti tekzip ettiği, Söz konusu düzenlemede, belediyelere "diğer dernek ve vakıflar" ile mülki idari amirin izniyle ortak hizmet projelerinin yürütülebilmesi olanağı tanındığ,

Buradaki kıstasın; mülkü idari amirin izni olduğu,

Kaldı ki ... Belediye Meclisi'nin tüm kararları ilgili mülki idari amirin imzasından zaten geçmiş, süresi içerisinde ne ilgili mülki idari amir ne de başka bir kişi veya kurum tarafından yürürlüğe girmesine dair bir itirazın da yapılmadığı,

'Diğer kuruluşlarla ilişkiler

MADDE 75. — Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

a) Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.

b) Mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir.

c) Kamu Kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, özürlü dernek ve vakıfları, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir.

d) Kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmibeş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Bu taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir. Bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması hâlinde, tahsis işlemi iptal edilir. Tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür.

Kamu kurum ve kuruluşlarına belediyeler, bağlı kuruluşları ve belediye şirketlerince devir veya tahsis edilen taşınmazlar, kamu konutu ve sosyal tesis olarak kullanılamaz.'



…….

(NOT: Savunmanın bu kısmında aşağıda sıralanan kararlara yer verilmiştir.

1. Sayıştay Temyiz Kurulunun 42725 tutanak numaralı ve 8.2.2017 tutanak tarihli kararı

2. Sayıştay Temyiz Kurulunun 44134 tutanak numaralı 28.2.2018 tutanak tarihli kararı

3. Sayıştay Temyiz Kurulunun 45287 tutanak numaralı 7.11.2018 tutanak tarihli kararı

4. Sayıştay Temyiz Kurulunun 40538 tutanak numaralı 26.5.2015 tutanak tarihli kararı

5. Sayıştay Temyiz Kurulunun 41835 tutanak numaralı 10.5.2016 tutanak tarihli kararı

6. Sayıştay Temyiz Kurulunun 42036 tutanak numaralı 7.6.2016 tutanak tarihli kararı

7. Sayıştay Temyiz Kurulunun 44295 tutanak numaralı 11.4.2018 tutanak tarihli kararı

……….



iiiiiiii. Esas olarak bahsi geçen ... Belediye Meclisi Kararı ile gerçekleştirilen bu istisnanın, ticari faaliyette bulunmayan, kar elde etme yönünde faaliyette bulunmayan ve belediye hizmetlerinin öznesi veya belediye hizmetlerin öznesi konumundaki gerçek veya tüzel kişilerin oluşturduğu dernek ve vakıflara faaliyetlerinde kolaylık sağlama amacı ile getirildiği ve bu doğrultuda uygulandığı,

Pek çok kamu kurumunun, ayrıca 5393 sayılı Belediyeler Kanunu'nun 15. Maddesi gereği belediyelerin, pek çok dernek ve yahut da vakfa bedelsiz tahsis ile kamu binalarını hibe dahi ettiği,

"Belediyenin yetkileri ve imtiyazları Madde 15- Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:...

a) Mahallî müşterek nitelikteki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde taşınmaz almak, kamulaştırmak, satmak, kiralamak veya kiraya vermek, trampa etmek, tahsis etmek, bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesis etmek..."

Keza; 10 Ekim 2006 günlü Resmi Gazete' de yayınlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis Ve Devri Hakkında Yönetmeliğe göre ise; "Tahsis yetkisi MADDE 4 - (1) Özel bir hüküm olmaması durumunda kamu idareleri, tahsis işlemini Kanunun 47 nci maddesine dayanarak yapabilirler. Ancak mülkiyetlerinde bulunan taşınmazların tahsisini; belediyeler, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesinin (h) bendine, il özel idareleri ise, 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64 üncü maddesinin (d) bendine göre yaparlar." Hükmünün yer aldığı,

Kaldı ki, hem 5393 sayılı Belediye Kanununda hem de Resmi Gazete'de yayınlanan yukarıda bahsi geçen Yönetmeliğe göre ... Belediyesi'nce yapılan ücretsiz tahsislere dair belirli herhangi bir sınırlama getirilmediği,

Dolayısıyla bu durumda kamu zararından bahsedilmesinin de mümkün olmayacağı,

…….

(NOT: Savunmanın bu kısmında aşağıda sıralanan kararlara yer verilmiştir.

8. Sayıştay Temyiz Kurulunun 42725 tutanak numaralı ve 8.2.2017 tutanak tarihli kararı

9. Sayıştay Temyiz Kurulunun 44134 tutanak numaralı 28.2.2018 tutanak tarihli kararı

10. Sayıştay Temyiz Kurulunun 45287 tutanak numaralı 7.11.2018 tutanak tarihli kararı

11. Sayıştay Temyiz Kurulunun 40538 tutanak numaralı 26.5.2015 tutanak tarihli kararı

12. Sayıştay Temyiz Kurulunun 41835 tutanak numaralı 10.5.2016 tutanak tarihli kararı

13. Sayıştay Temyiz Kurulunun 42036 tutanak numaralı 7.6.2016 tutanak tarihli kararı

14. Sayıştay Temyiz Kurulunun 44295 tutanak numaralı 11.4.2018 tutanak tarihli kararı

……….

EMSAL 10

Eklerde Başkanlığa sunulmuş olan dava dosyasından da görüleceği üzere, davacı … ...’ün 1.097,47 metrekare arsasını dini ibadet yeri yapımında kullanılmak üzere, şartlı bağış ile … Belediyesi'ne bağışladığı, Bağış yapılan yerin tapu kaydına da arsanın imar planında da dini tesis alanı olarak imar planı zaten de yer aldığı,

… Belediyesinin bu şartlı bağıştan sonra, alanı başka parsellerle de birleştirdiği ve … …. Vakfı'na 2012/23 sayılı Meclis Kararı ile 02.05.2012 tarihinden itibaren sayılmak üzere toplam 25 yıllığına hibe ettiği,

Adı geçen 25 yıllık tahsisin yapıldığı vakfın, arazi üzerine öğrenci yurdu yaptığı, dolayısıyla; …. Belediyesinin de şartlı bağışı yapan … … ile mahkemelik olduğu

Üstelik bahsi geçen arazinin 25 yıllığına hibe edildiği vakfın, FETÖ bağlantısı dolayısı ile 667 sayılı KHK ile lağvedildiği, Bu durumda aşağıda savunmamda aktardığım pek çok kanunsuz uygulamanın ortaya çıkmasına rağmen, bu kanunsuzlukların hiç birisi, mevzu bahis mahkemelik olan olay kanuna pek çok yönü ile alenen aykırı olduğu halde, bu olayın yaşanmasından sonra gerçekleştirilen 2014 yılı … Belediyesi Sayıştay Denetim Raporu'nda ve yahut ta başkaca bir Sayıştay Raporunda tenkit unsuru olarak dahi yer almadığı en azından Sayıştay Başkanlığının resmî web sitesi üzerinden bizatihi yaptığım araştırmalar neticesinde böyle bir tenkit ya da bulguya şahsım rastlamadığı,

iiiiiiiii. Değil sadece ... Belediyesince, başka pek çok belediyece de derneklere yapılan destek ve yardım ile ücretsiz-bedelsiz tahsis konuları hususunda,



'Muğlak', ve dahi; mevzuatın belediyelere hükmettiği görevler kapsamında esasen kamu zararı oluşturmayan bir sürü emsal durum söz konusu olduğu,

Şöyle ki;

EMSAL 11_

... … Belediyesi 2017 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

Bulgu 7'ye göre belediye tarafından dernek ve vakıflara mevzuata aykırı olarak yardımda bulunulduğu tespit edilmiş, … TL kamu zararı hesaplanmış, lâkin zimmet hükmüne dair bir açıklık belirtilmemekle beraber, konunun takibine izleyen denetim dönemlerinde devam edilecektir, denilmiştir.

EMSAL 12_ … Büyükşehir Belediyesi 2017 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

Bulgu 10' a göre mevzuata aykırı olarak çeşitli dernek ve vakıflara taşınmaz tahsisisin yapıldığı tespit edilmiş, mevzuata aykırı olduğu gerekçesi ile gerekli düzeltmenin yapılarak bu tahsislerin kaldırılması önerilmektedir, denilmiştir.

EMSAL 13_... Büyükşehir Belediyesi 2017 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

Bulgu 6'da mülkiyeti büyükşehir belediyesine ait bazı taşınmazların mevzuata aykırı olarak bazı derneklere tahsis edilmesi tespit edilmiş, sonuç olarak da gereği için belediyeye uyarı yapılmış, belediye, ilgili tahsisleri kaldıracağını belirtmiş ve mevzuata aykırı uygulamanın ilerleyen denetimlerde devam edip etmediğinin tespitinin yapılacağı belirtilmiştir.

EMSAL 14_ … … Belediyesi 2017 Yılı Sayıştay Denetim Raporu



Bulgu 23'de taşınmazların kamu kurum ve kuruluşları dışında tahsis edildiği tespit edilmiş, yapılan tahsislerin Sayıştay Genel Kurulu İçtihadı Birleştirme Kararı çerçevesinde tekrardan incelenip Sayıştay Birleştirme kararlarına uygun hale getirileceği ifade edildiğinden, bulgu konusu tespitin devam edip etmediğini takip eden denetimlerde inceleneceği bildirilmiştir.

EMSAL 15_ ... Büyükşehir Belediyesi … A.Ş. 2014 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

Bulgu l'de şirket bütçesinden yurt dışında ofis kiralanması suretiyle vakfa tahsisinin sağlanması hususu tespit edilmiş, bu itibar ile … A.Ş.' nin 18.10.2010 tarihinden itibaren bir vakfın kullanımında olan …'nin kira bedellerinin (… Euro-… TL) şirket üzerinden ödenmesi kurumun mali tablolarını olumsuz yönde etkilediği ve şirketin karını azalttığını ve halen bu mali riskin gelecek yıllar için de söz konusu olduğu kanaatine varılmıştır. Tazmin hükmü verilip verilmediğine dair bir konu Sayıştay Raporunda yer almamaktadır.

EMSAL 16_ ... Büyükşehir Belediyesi 2017 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

Bulgu 7' de Büyükşehir Belediyesi tarafından belirlenen ücret tarifelerinde/) Başkanlık Makamına indirim yapma yetkisi verilmiş, kamu idaresi cevabında uygulamadan vazgeçeceğini belirtmiş, bulgu konusu tespitin devam edip etmediği ileriki denetimlerde takip edilecektir, denilmiş, zimmet tazmin edildiğine dair bir hüküm yer almamıştır.

Kaldı ki Bulgu 51'de de otoparklara ilişkin belirlenen ücret tarifelerinde ücretsiz kullanım hakkı tanınması tespit edilmiş, … TL kamu zararı tespit edilmiş, kamu idaresi cevabında bahsi geçen uygulamanın durdurulacağından bahsetmiş, bulgu konusu tespitin devam edip etmediğinin takibinin ilerleyen denetimlerde yapılacağı belirtilmiş, bahsi geçen kamu zararına dair bir zimmet tazmin edilmiş midir belirtilmemiştir.

EMSAL 17_ Bir başka benzer uygulama da ... ... Belediyesi 2016 Sayıştay Denetim Raporu'nda(EK-) tespit edilmiş,

Bulgu 21'de Bakanlar Kurulunca Vergi Muaffiyeti Tanınmamış Olan Vakıflar ile Kamuya Yararlı Dernek Olarak İlan Edilmemiş Olan Bazı Derneklerin Emlak Vergisi Muaffiyetinden Yararlanması hususu tespit edilmiş, kamu idaresi cevabında paydaşların muafiyetlerinin kaldırılarak vergi tahakkuklarının oluşturulduğu belirtilmiş, dolayısıyla konunun takibi ilerleyen denetimlere bırakılmıştır.

iiiiiiiiii. Yine basında çokça yer alan özellikle belediyeler nezdinde bazı STK, vakıf ve derneklere yapılan desteklerden bahsetmek istediği, bahsi geçen hibelerin yapıldığına dair meclis kararları bulunmakta lâkin bedelsiz tahsisler dolayısı ile oluşan kamu zararına binaen her hangi bir tenkit ve yahut ta zimmet unsurunun Sayıştay Raporlarında yer almadığı keza; bedelsiz yapılan ve esasen kamu zararının tam anlamıyla hukuken bağdaştığı tahsislerin iptal edildiğine ya da yapılmadığına dair resmi bir belge de ilgili kurumlar tarafından açıklanmadığı,

…….

(NOT: Savunmanın bu kısmında aşağıda internet linkleri sıralanan haberlere yer verilmiştir.

EMSAL 18_

http://www.hurrivet.com.tr/gundem/ibb-ensar-vakfina-7-turgeve-6-bina-40013357 l \ <

EMSAL 19

https://www.aydinlik.com.tr/turgev-e-30-vil-vetmecli-49-vaptilar-turkive-nisan-2018

EMSAL 20_

https://tr.sputniknews.com/turkiye/201905031038937218-eski-ibb-vonetiminin-vakiflara- yaptigi-yardimlarla-ilgili-haberlere-erisim-engeli/

……….

iiiiiiiiiii. Kaldı ki;

Sayıştay Genel Kurul Kararı 5189/1: '5018 sayılı Kanun Çerçevesinde Sorumlu Tutulacak Görevli ve Yetkililerin Belirlenmesi Hakkında Sayıştay Genel Kurul Kararı Karar Tarihi 14.06.2007, Karar No: 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu Kararının Sorumlular başlıklı III. Maddesinin 3. Fıkrasının b bendine göre; kurul, komite veya komisyon üyelerinin yetkisinden doğan sorumluluğun tanımlandığı,

"5018 sayılı Kanunun 31'inci maddesinin üçüncü fıkrasında, "KANUNLARIN VERDİĞİ YETKİYE İSTİNADEN YÖNETİM KURULU, İCRA KOMİTESİ, KOMİSYON VE BENZERİ KURUL VEYA KOMİTE KARARIYLA YAPILAN HARCAMALARDA, HARCAMA YETKİSİNDEN DOĞAN SORUMLULUK KURUL, KOMİTE VEYA KOMİSYONA AİT OLUR” denilmektedir. Kurul halinde görev yapan karar organlarının genellikle icra yetkileri bulunmamaktadır. Ancak Savunma Sanayi Müsteşarlığında olduğu gibi bazı kuruluşların karar organlarının icra yetkisi bulunmaktadır. Bu nedenle Kanunun 31'inci maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk belirlenirken; kararın, harcama talimatının unsurlarını taşıyıp taşımadığının ve kurul, komisyon veya komitenin harcama sürecinde rol alıp almadığının belirlenmesi gerekmektedir. Bu durumda;- Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, encümen gibi adlarla teşkil edilen yönetim organlarının kararı, harcama talimatının taşıması gereken unsurları taşıyor ve kurul, komisyon, komite harcama sürecinde yer alıyorsa, harcama yetkisinden doğan sorumluluğun yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul, komite veya komisyona ait olacağına, - Yönetim kurulu, icra komitesi, encümen gibi adlarla teşkil edilen yönetim organlarının kararı, harcama talimatının taşıması gereken unsurları taşıyor, ancak kurul, komisyon, komite harcama sürecinde yer almıyorsa, yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komitenin sadece harcama talimatının kanun, tüzük ve yönetmeliklere uygun olmasından sorumlu olacağına, …Çoğunlukla," karar verildiği,

Sonuç olarak Sayıştay 5. Daire Başkanlığı'nın 19.01.2023/358 nolu ilamının 13. Maddesinde belirtilen ödeme emri, ... Belediye Meclisince 14.10.2016 tarihli ve 2016/105 sayılı kararı ile kültür merkezlerini kullanacaklardan alınacak ücret tarifeleri ile istisnalarını belirlemesine dair meclis kararı üzerine, harcama yetkilisi olan şahsı tarafından sadece işleme konulduğu, pek çok belediyenin dernekler ile yapılan iş birlikleri göz önünde bulundurulduğu ve dahi ... Belediyesinin geçmiş yıllardaki uygulamaları ile diğer belediyeler tarafından derneklere yapılan destekler emsal alındığı, kamu zararına sebebiyet verecek bir husus ve yahut ta kasıtlı işlem uygulaması yapılmadığı, sadece sosyal belediyecilik görevi ve gereği bazı toplum yararına çalışan derneklere 1 geceyi geçmemek üzere, meclis kararı ve ilgili mevzuat hükümleri gereği ücretsiz tahsis imkanı sağlandığı,

Yani usulüne uygun alınmış meclis kararının, bu kararı onaylayan ilçenin en büyük mülki amirinin de onayı doğrultusunda uygulamakla görevli gerçekleştirme görevlisi - harcama yetkilisi olan şahsının, ilamda belirtilen kamu zararından sorumlu tutulmasının, bu yönüyle de abesle iştigal ve mevzuata uygun olmadığı

Sonuç ve istem:

Esas olarak bahsi geçen ... belediye meclisi kararı ile gerçekleştirilen bu istisnanın, ticari faaliyette bulunmayan, kar elde etme yönünde faaliyette bulunmayan ve belediye hizmetlerinin öznesi veya belediye hizmetlerin öznesi konumundaki gerçek veya tüzel kişilerin oluşturduğu dernek ve vakıflara faaliyetlerinde kolaylık sağlama amacı ile getirilmiştir ve bu doğrultuda uygulandığı,

Keza; şahsı adına ilamda listelenmiş olan tüm derneklerin tamamının esasen kamu yararına çalışan dernekler olduğu fiili gerçeği ile, mevzu bahis tazmin hükmüne sebep olan hiçbir derneğin 657 sayılı KHK ile lağvedilmemiş olduğunun altını çizdiği, sosyal belediyecilik görevi ve gereği ... Belediyesi'ne ait kültür merkezlerinin salonlarının ücretsiz olarak, üstelik de senede sadece birkaç günü geçmemek üzere, kamu adına gerçekleştirdiği etkinliği ile sınırlı olarak sadece 1 günlüğüne tahsis edilmiş olduğu hususunu, bir kez daha yinelediği,

Bu yöndeki iradenin kamu zararına yol açıcı olarak nitelendirilmesin, hem hemşeri hukukunun hem de yerel yönetimlerin özerkliklerinin dikkate alınmaması ve tanınmaması anlamına geleceği, bunun da yerel yönetimlerin vatandaş odaklı kuruluş ve hizmet amacına aykırı bir karar olduğu,

... ... Belediyesi, 2017 yılı hesabının sayıştay 5. Dairesince yargılanması sonucunda çıkarılan 183-358 sayılı ilamın 9. Maddesi hükmüne karşı harcama yetkilisi sıfatı ile, ... belediyesi tarafından kültür ve sosyal işler müdürlüğü bünyesinde bulunan kültür merkezlerini kiralayanlardan alınması gereken ücretlerin dernek ve vakıflardan alınmaması sonucunda ... TL kamu zararının şahsından tazminine hükmedilmesi hususunda; yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, yapılan tespit ve açıklamaların bir arada değerlendirilmesi ve emsal kararın incelenmesi ve resen dikkate alınacak nedenlerle, tazmini gerektirecek herhangi bir kamu zararının meydan gelmediği, keza; meclis kararı alınan ücret tarifesinin uygulanması noktasında da şahsının hukuksuz tek bir talimatı olmadığının açık olduğu, 5018 sayılı kanunun 31'inci maddesinin üçüncü fıkrası hükümlerine binaen; ... Belediye meclisince 14.10.2016 tarihli ve 2016/105 sayılı kararı ile kültür merkezlerini kullanacaklardan alınacak ücret tarifeleri ile istisnalarını belirlemesine dair meclis kararı üzerine, harcama yetkilisi olan şahsı tarafından sadece işleme konulmuş olduğundan, bu kararı onaylayan ilçenin en büyük mülki amirinin de onayı doğrultusunda, uygulamakla görevli gerçekleştirme görevlisi - harcama yetkilisi olan şahsının, ilamda belirtilen kamu zararından sorumlu tutulmamasını ve şahsım hakkında verilen tazmin hükmünün karar düzeltilmesinin arz edildiği,



Sorumlu (Meclis Üyesi) ... adına vekili Av. ... tarafından 53518 sayılı dosya kapsamında karar düzeltilmesi başvurusunda bulunulmuştur. Karar düzeltilmesi başvurusuna esas dilekçede özetle;



1. Başvurucu ...’ın, karar düzeltme talebine konu karar kapsamında 14.10.2016 tarihli Belediye Meclis kararının alınma tarihinde Belediye Meclis üyesi olup, "dernek ve vakıfların kültür merkezini kiralamasında ücret almaması sonucu …. TL kamu zararı oluştuğundan" bahisle müştereken ve müteselsilen tazmin kararında ısrar edilmesine karşı temyiz kanun yolu başvurusunun reddine karşı karar düzeltme yoluna başvurduğu,

2. Kurul ilamında, idarenin kanuna uygun kullanmış olduğu takdir yetkisi kaldırılacak nitelikte tesis edilen kararın yerindelik denetimi kapsamında olduğuna yönelik temyiz gerekçesi 5018 sayılı Kanunun 8. Maddesi gereğince denetim yapıldığından bahisle reddedilmişse de Temyiz Kurul Başkanlığının bir önceki bozma gerekçesinde de ifade edildiği üzere 4736 sayılı Kanun hükümlerinin belediyelerin mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla yapmış oldukları faaliyetlerinin kendi personeline indirim sağlanmasının önüne geçilmesini hedefleyen bir Kanun olduğu ve bu bağlamda Belediyenin kullandığı takdir yetkisinin kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olacak mal hizmet sunumu olarak değerlendirmesinin mümkün olamayacağı, bunun işletmecilik bağlamı olup olmadığının denetiminin yerindelik denetimi olacağının kabul edilmesi gerektiği,



3. Belediye meclis üyesi olan müvekkilin 5018 sayılı Kanun 31/3 kapsamında icra organı olarak değerlendirilemeyecek olan harcama yetkisi olmayan meclisin üyesi olduğunun altını çizerek, mahalli ihtiyaç gereği ve hemşerilik hukukuna dayanarak bir hizmette bulunulduğunun kabulünün gerektiği, Nitekim karşı oy gerekçesinde de yer verildiği üzere yapılan uygulamanın sosyal belediyecilik görevi gereği olduğu, ücretsiz kullanıma sunmanın 5393 sayılı Kanunla Belediyelerce verilen mahali müşterek nitelikteki ihtiyaçların karşılanması amacıyla yapıldığının kabulünün gerektiği ve sonuç olarak da 4736 sayılı Kanun Kapsamında değerlendirilemeyeceğinin kabul edilmesi gerektiği,

4. Sonuç olarak 2464 sayılı Kanun madde 97 ile uyarlı olan yetki kullanımın 4736 sayılı Kanun hükümlerinin amacına aykırı olmadığı açık olup müvekkilin sorumluluğuna gidilemeyeceğinin kabulünün gerektiği,

SONUÇ ve İSTEM 5. Yukarıda açıklanan ve resen tetkik edilecek nedenlerle benzer içtihatlar da dikkate alınarak, Temyiz Kurulunun 358 sayılı Ek ilamın 9. maddesindeki tazmin hükmümün tasdikine dair verilen kararın düzeltilmesine karar verilmesinin talep edildiği,



BAŞSAVCILIK MÜTALAASI

Karar düzeltilmesine başvuran sorumlular için aynı nitelikte verilen Başsavcılık Mütalaasında özetle;

... ... Belediyesinin 2017 yılı hesabının 5 inci Dairece yargılanması sonucunda düzenlenen 19.01.2023 tarihli ve 358-183 No'lu ek ilamın 9 uncu maddesiyle verilen tazmin hükmünü tasdik eden Sayıştay Temyiz Kurulunun 06.03.2024 tarih ve 56549 Tutanak No'lu Kararına karşı karar düzeltilmesi isteminde bulunan ... vekili Av. ...'na ait ilgi yazı ekinde yer alan dilekçe incelenmiş olup, dilekçede ileri sürülen ve açıklanan hususların 358-183 No'lu ek ilamın 9 uncu maddesinde ve Temyiz Kurlunun 56549 Tutanak No'lu Kararında karşılanmış bulunduğu,

Bu itibarla, karar düzeltilmesi talebinin reddine karar verilmesinin uygun olacağının değerlendirildiği belirtilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,



GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:



358 sayılı Ek İlam’ın 9’uncu maddesi ile, 14.10.2016 tarih ve 2016/105 sayılı Meclis Kararı ile ... Belediyesi tarafından kültür merkezlerinin bazı dernek ve vakıflara talep üzerine ücretsiz kullandırılması sonucunda oluşan ... TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine karar verilmiştir.

Söz konusu tazmin hükmü, Harcama Yetkilisi (Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni) ...’ın temyiz başvurusu sonucu 06.03.2024 tarih ve 56548 Tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesi ile [Sorumlu ... (Belediye Meclisi Üyesi) adına Av. ...’nun temyiz başvurusu için aynı tarih ve 56549 Tutanak sayılı Kararın 1’inci maddesi ile] esas ve sorumluluk yönleriyle hukuka uygun bulunarak tasdik edilmiştir.

Bu defa, Harcama Yetkilisi (Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni) ... 53348 sayılı dosya, ... (Belediye Meclisi Üyesi) adına Av. ... 53518 sayılı dosya ile karar düzeltilmesi kanun yoluna başvurmuştur.



Mevzuat:



4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1 inci maddesi birinci fıkrasında; “Genel bütçeye dahil daireler ile katma bütçeli idareler, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, sosyal güvenlik kuruluşları, genel ve katma bütçelerin transfer tertiplerinden yardım alan kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseseleri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar, 24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanuna tâbi kuruluşlar ve özel hukuk hükümlerine tâbi, kamunun çoğunluk hissesine sahip olduğu kuruluşlar, kamu banka ve kuruluşları ile bunlara bağlı iş yerleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmaz.”,

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde:

“Gerçek veya tüzel kişilere kanunda veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz.

…”, hükümleri yer almaktadır.



Esas yönünden inceleme



Yapılan incelemede, 14.10.2016 tarih ve 2016/105 sayılı Meclis Kararı’nda; kültür ve sosyal işler müdürlüğüne bağlı merkezlere ilişkin ücret tarifesinin belirlendiği, ücret tarifesi listesinin altına konulan notta; merkezlerin vakıf ve derneklere ücretsiz olarak tahsis edileceğinin belirtildiği görülmüştür. Buradan hareketle 2017 yılı içerisinde çeşitli vakıf ve derneklere ücretsiz tahsis sağlanmıştır. Fakat; 4736 sayılı Kanun’un 1’inci maddesine aykırı olarak; Belediye tarafından sunulan bir hizmet için ticari indirim niteliğinde sayılamayacak şekilde ücretsiz tarife uygulanması suretiyle, kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Dilekçede; 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Meclis kararlarının kesinleşmesi” başlıklı 23’ncü maddesine atıfta bulunularak, meclis kararlarının hukuka aykırılığı gerekçesiyle, karardan etkilenen gerçek ve tüzel kişilerin dışında sadece belediye başkanlarınca idari yargıya başvurabileceği, başkaca bir kişi, makam veya organın belediye meclis kararları üzerinde denetim yetkisinin bulunmadığı, dolayısıyla söz konusu ilamda ileri sürülen iddianın hukuki veya mali uygunluk alanının dışında, yerindelik denetimi kapsamında olduğu belirtilmiş olsa da; öncelikli olarak söz konusu İlam maddesi incelendiğinde; meclis kararında alınan kararın 4736 sayılı Kanun’un 1’inci maddesine uygunluğu açısından hüküm verildiği, bu sebeple yerindelik denetimi değil mevzuata uygunluk değerlendirmesi yapıldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca, meclis kararlarının hukuka uygun olmaması durumunda yapılacak işlemlerle ilgili olarak 5393 sayılı Kanun’un 23’üncü maddesinde ifade edilen yollar bu konuda başka yolları engelleyici olmayıp, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 5’inci maddesinin (b) fıkrası gereği, idarelerin karar ve işlemlerinin mevzuata uygunluğunun denetimi, Sayıştaya verilen görevler arasındadır.

Dilekçelerde; 358 sayılı ilamda bahsi geçen ücretsiz tahsislerin tamamının kamu yararına uygun, sosyal devlet ve sosyal belediyecilik anlayışı ile vatandaşlık hukukunu geliştirme odaklı, kamuya hizmet odaklı, kültürel ve sosyal değerleri pekiştirme amacı ile karara bağlanmış bir uygulama olduğu belirtilmiştir. Belirtilen hususlar 5393 sayılı Kanun’da sayılan ve Belediyenin görevleri kapsamına giren görevler olsa da, bu görevler yerine getirilirken yöntem olarak 4736 sayılı Kanun’un 1’inci maddesinde yer verilen hükme aykırı hareket edilmemelidir.

İlave olarak, dilekçelerde 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 97’nci maddesinde 'Belediyeler bu kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için Belediye Meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir...' denildiği, Bu düzenlemede belediyelere verilmiş olan bu yetkinin hangi sınırlar içerisinde kullanılacağı ile ilgili bir sınırlamanın bulunmadığı, Bu durumda 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu ile 4736 sayılı Kanun arasında 'kanunlar ihtilafı' halinin bulunduğu, temel hukuk kurallarına göre kanunlar ihtilafı halinde 'özel kanuna' itibar edilmesi gerektiği, 4736 Sayılı Kanun mal ve hizmet üretiminde uygulanacak esaslarla ilgili olarak bütün kamu kurumlarını ve idareleri kapsarken; yani, 'genel' nitelikli bir kanun iken 2464 Sayılı Kanun Belediyelere ilişkin olmakla 'özel' nitelikli bir kanun olduğu, Bu itibarla 2464 Sayılı Kanun'da sınırlayıcı bir hüküm bulunmaması karşısında Belediye Meclisi'nin ücrete tabi bir hizmet nedeniyle ücret alınmamasını öngörmüş olmasının kamu zararı niteliğinde sayılmaması gerektiği iddia edilmişse de; iddia edildiği gibi iki mevzuat hükmü arasında çelişkili bir husus bulunmamaktadır. 2464 sayılı Kanun’da: hizmet karşılığı alınacak ücretlere ilişkin tarifenin Belediye meclisince düzenleneceği belirtilirken, bu yetkinin tamamen serbest ve diğer mevzuatta belirtilen sınırlamalardan muaf olduğuna ilişkin bir ifadeye yer verilmemiştir. İlaveten; bu iki mevzuattan birine uyulması da diğerine aykırı davranılmasını zorunlu kılmamaktadır. Dolayısıyla bahsi geçen iki mevzuatın beraber uygulanması ve 2464 sayılı Kanun’un 97’nci maddesi gereğince Belediye Meclisince tarife düzenlemesi yapılırken, 4736 sayılı Kanun’un 1’inci maddesinde belirtilen kurala uyulması gerekmektedir.

Ayrıca Dilekçelerde, Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesinin (c) bendinde, Belediyeler ile vakıf ve derneklerin ortak hizmet projesi geliştirebileceklerinin belirtildiğine yer verilmiş olsa da, söz konusu 75’inci maddenin başında ifade edildiği üzere, bu çerçevede bir ortak hizmet projesinin yürütülebilmesi için Belediye Meclisince bu konuda alınmış bir karar ve Belediyenin taraf olduğu bir anlaşmanın yapılmasına gerek vardır. Bu iki husus sunulmadığı için, yapılan salon tahsislerinin ortak hizmet projesi kapsamında görülmesi mümkün değildir.



Sorumluluk yönünden inceleme



358 sayılı Ek İlam’ın 9’uncu maddesinde oluşan kamu zararından, ilgili belediye meclis kararında imzası bulunan belediye meclis üyeleri ile başvuruları onaylayan gelir gerçekleştirme görevlilerinin sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Harcama Yetkilisi (Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni) ...’ın dilekçesinde; usulüne uygun alınmış meclis kararını uygulamakla görevli harcama yetkilisi olarak, ilamda belirtilen kamu zararından sorumlu tutulmasının mevzuata uygun olmadığı belirtilmiştir. Vakıf ve derneklerce yapılan başvuru dilekçelerinin incelenmesi sonucunda; söz konusu dilekçelerin bazılarının, birim amiri olarak ... tarafından onaylandığı ve bu doğrultuda tahsisler yapıldığı görülmüştür. Bu sebeple; meclis kararında imzası bulunan belediye meclis üyelerinin yanında, taleplerin onaylanmasını sağlayan birim amirlerinin de oluşan kamu zararından sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu itibarla, sorumlular tarafından ileri sürülen iddia ve itirazların; yukarıda açıklanan gerekçelerle karar düzeltilmesine esas Temyiz Kurulu Kararının düzeltilmesini icap ettirecek bir mahiyette olmadığı görüldüğünden; sorumluların karar düzeltilmesi itirazları reddedilerek, (358 sayılı Ek İlam’ın 9’uncu maddesiyle verilen ... TL’lik tazmin hükmünü tasdik eden) 06.03.2024 tarih ve 56548 Tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesinde (karar düzeltilmesi talebine esas aynı tarih ve 56549 Tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesinde) KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA,

(4. Daire Başkanı … , Üye … , Üye … , Üye … , Üye … , Üye … ve Üye … ’un karşı oyu ile) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 17.12.2025 tarih ve 58696 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.





Karşı oy gerekçesi

4. Daire Başkanı … , Üye … , Üye … , Üye … , Üye … , Üye … ve Üye …:

Yapılan salon tahsis işlemlerinin esas olarak halkın mahalli müşterek kültürel ve sosyal ihtiyaçlarının giderilmesine hizmet ettiği ve sivil toplum kuruluşlarının katılımını sağlayarak bu çalışmaların yürütüldüğü değerlendirileceğinden, tahsis işlemlerinin ticari bir tarafı olmadığı; bu sebeple konunun 4736 sayılı Kanun’un 1’inci maddesi ile ilgisi bulunmadığı düşünülmektedir.

Dolayısıyla, mevzuata aykırılık bulunmadığından, hükmün KALDIRILMASI gerekir.