Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı
2021
Daire
7
Dosya No
55212
Tutanak No
58518
Tutanak Tarihi
08.10.2025
Konu
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR
Konu: Avukat kadrosunda bulunan memurun, mevzuatta aranan şartları sağlamadığı halde zabıta müdürü kadrosuna atanması, bu atamadan kısa süre sonra ise hukuk işleri müdürü kadrosuna atanması üzerine kendisine müdür kadrosu için öngörülen ek ödemenin ödenmesi sonucunda oluşan kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi hakkında.
5. 96 İlam sayılı Daire Kararının 9.B maddesiyle, avukat kadrosunda bulunan ...’ın, mevzuatta aranan şartları sağlamadığı halde zabıta müdürü kadrosuna atanması, bu atamadan 28 gün sonra ise hukuk işleri müdürü kadrosuna atanması üzerine kendisine müdür kadrosu için öngörülen ek ödemenin ödenmesi sonucunda oluşan … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Atamaları teklif eden ve onaylayanlar ile Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisidir.
31.01.2024 tarih ve 56440 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 5’inci maddesinde ilk maddede belirtilen gerekçeyle sorumluluk yönünden Bozma kararı verilmiştir.
(31.01.2024 tarih ve 56440 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesinde:
“Kamu zararını doğuran sürecin, adı geçen personelleri aranan şartları taşımadıkları halde, Müdürlük kadrolarına atayan (atama işlemlerine imza atan/onay veren) Belediye yetkililerinin bu tasarrufları ile başlamış olduğu açık olup bu kamu zararından dolayı sorumluluk tevdiinin, ödeme belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine değil atama işleminde/belgesinde teklif eden ve onaylan olarak imzaları bulunan belediye yetkililerine yöneltilmesi gerekir.”
“Harcama yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin kamu zararından sorumluluğu bulunmamaktadır.”
denilmektedir.)
185 (Ek) İlam sayılı Daire Kararının 5.B maddesiyle, avukat kadrosunda bulunan ...’ın, mevzuatta aranan şartları sağlamadığı halde zabıta müdürü kadrosuna atanması, bu atamadan 28 gün sonra ise hukuk işleri müdürü kadrosuna atanması üzerine kendisine müdür kadrosu için öngörülen ek ödemenin ödenmesi sonucunda oluşan … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Atamaları teklif eden ve onaylayanlar ile Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisidir. (Israr kararı)
Temyiz Dilekçesi
55212 sayılı Dosyada yer alan temyiz dilekçesi Daire Kararının 2, 3, 4, 5.A, 5.B maddeleri için ortak savunma içermektedir. Dilekçe 23 kişi tarafından imzalanmıştır.
Temyiz dilekçesinde isim ve imzaları bulunan kamu görevlilerinden ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...’in Daire Kararının 5.B maddesinde sorumlulukları bulunmamaktadır. Adları belirtilen kişiler ahiz durumunda da değildir.
Daire Kararında sorumlu tutulan ... (Belediye Başkanı), ... (Belediye Başkan Yardımcısı), ... (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü), ... (Harcama Yetkilisi, Hukuk İşleri Müdürü), ... (Gerçekleştirme Görevlisi, Memur) tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur. Temyiz başvurusuna esas ortak dilekçede belirtilen hususların özeti, Daire Kararının 2’nci maddesiyle ilgili olarak yukarıda yer almaktadır. Dilekçe özetine burada tekrar yer verilmemektedir. Dilekçede sonuç olarak somut uygulama neticesinde kamu zararı oluşmadığı belirtilmekte ve Daire Kararının Kaldırılması talep edilmektedir.
Başsavcılık Mütalaası
55212 sayılı Dosyada yer alan temyiz dilekçesi Daire Kararının 2, 3, 4, 5.A, 5.B maddeleri için ortak savunma içermektedir. Dilekçe 23 kişi tarafından imzalanmıştır. Daire Kararının 2, 3, 4, 5.A, 5.B maddeleri hakkında ortak dilekçeyle temyiz başvurusunda bulunulması üzerine bu maddeler için ortak olarak verilen Başsavcılık Mütalaası Daire Kararının 2’nci maddesiyle ilgili olarak yukarıda yer almaktadır. Mütalaaya burada tekrar yer verilmemektedir. Mütalaada sonuç olarak: “… açıklanan nedenle ve sorumluların savunmaları yerinde görüldüğünden temyiz talebinin kabul edilerek tazmin hükmünün kaldırılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir” denilmektedir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
96 İlam sayılı Daire Kararının 9.B maddesiyle, avukat kadrosunda bulunan ...’ın, mevzuatta aranan şartları sağlamadığı halde zabıta müdürü kadrosuna atanması, bu atamadan 28 gün sonra ise hukuk işleri müdürü kadrosuna atanması üzerine kendisine müdür kadrosu için öngörülen ek ödemenin ödenmesi sonucunda oluşan … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Atamaları teklif eden ve onaylayanlar ile Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisidir.
31.01.2024 tarih ve 56440 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 5’inci maddesinde ilk maddede belirtilen gerekçeyle sorumluluk yönünden Bozma kararı verilmiştir.
(31.01.2024 tarih ve 56440 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesinde:
“Kamu zararını doğuran sürecin, adı geçen personelleri aranan şartları taşımadıkları halde, Müdürlük kadrolarına atayan (atama işlemlerine imza atan/onay veren) Belediye yetkililerinin bu tasarrufları ile başlamış olduğu açık olup bu kamu zararından dolayı sorumluluk tevdiinin, ödeme belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine değil atama işleminde/belgesinde teklif eden ve onaylan olarak imzaları bulunan belediye yetkililerine yöneltilmesi gerekir.”
“Harcama yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin kamu zararından sorumluluğu bulunmamaktadır.”
denilmektedir.)
185 (Ek) İlam sayılı Daire Kararının 5.B maddesiyle, avukat kadrosunda bulunan ...’ın, mevzuatta aranan şartları sağlamadığı halde zabıta müdürü kadrosuna atanması, bu atamadan 28 gün sonra ise hukuk işleri müdürü kadrosuna atanması üzerine kendisine müdür kadrosu için öngörülen ek ödemenin ödenmesi sonucunda oluşan … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Atamaları teklif eden ve onaylayanlar ile Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisidir. (Israr kararı)
Usul yönünden inceleme
55212 sayılı dosya kapsamında karar düzeltilmesi başvurusuna esas ortak dilekçede 23 kamu görevlisinin isim ve imzaları bulunmaktadır. Ortak dilekçede 185 (Ek) İlam sayılı Daire Kararının 2, 3, 4, 5.A ve 5.B maddeleri hakkında temyiz başvurusunda bulunulmuştur.
Temyiz dilekçesinde isim ve imzaları bulunan kamu görevlilerinden ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...’in Daire Kararının 5.A maddesinde sorumlulukları bulunmamaktadır. Adları belirtilen kişiler ahiz durumunda da değildir.
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre “Sayıştay dairelerinin ilamları; … 52 nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer tarafından temyiz olunabilir.” Kanun’un 52’nci maddesinin ilk fıkrasında belirtilen ilgililer: sorumlular, sorumluların bağlı olduğu kamu idareleri, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için Maliye Bakanlığı, ilgili muhasebe birimi ve Başsavcılıktır. Buna göre Sayıştay daire kararlarına karşı temyiz kanun yoluna başvurmaya yetkili olanlar, Sayıştay Kanunu’nun 52’nci maddesinin ilk fıkrasında belirtilen idare ve makamlar ile sorumlulardır.
Bu İtibarla, 52’nci maddede sayılanlar arasında yer almayan, adları belirtilen 18 kişinin temyiz talebi üzerine Usul Yönünden TALEBİN REDDİNE, oy birliğiyle,
6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştayda Karar Düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 08.10.2025 tarih ve 58518 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
... (Belediye Başkanı), ... (Belediye Başkan Yardımcısı), ... (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü), ... (Harcama Yetkilisi, Hukuk İşleri Müdürü), ... (Gerçekleştirme Görevlisi, Memur)’nin temyiz başvurularının esastan incelenmesine geçildi:
Esas yönünden inceleme
Somut uygulama
... 1993 yılında meslek lisesinden mezun olmuş, aynı yıl memur kadrosuna atanmıştır. 1998 yılında 4 yıllık yükseköğrenimden (hukuk fakültesi) mezun olmuştur.
... Belediyede avukat kadrosunda görev yapmaktayken 18.08.2015 tarihinde zabıta müdürü kadrosuna atanmıştır. Bundan 28 gün sonra 15.09.2015 tarihinde ise hukuk işleri müdürü kadrosuna naklen atanmıştır. Adı geçen kişinin zabıta müdür kadrosuna atanmasında iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmak koşulu sağlanmamış ve hukuk işleri müdürü kadrosuna atanmasında görevde yükselme sınavında başarılı olmak koşulu sağlanmamıştır.
Daire Kararında, adı geçen kişinin zabıta müdürü ve hukuk işleri müdürü kadrolarına atanmasının mevzuata aykırı olması dolayısıyla, bu kişiye ödenen ek ödeme farkının kamu zararı olduğuna hükmedilmiştir. Kararda ödenmesi gereken ek ödeme tutarı, avukat kadrosu esas alınarak belirlenmiştir.
Mevzuat
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 3’üncü maddesi aşağıdadır:
“Temel ilkeler:
Madde 3 – Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:
…
Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır.
Liyakat:
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.”
04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve atama tarihi itibariyle yürürlükte olan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in 21’inci maddesi aşağıdadır:
“Zabıta ve itfaiye personeli
MADDE 21 – (1) Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.”
11.04.2007 tarih ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve atama tarihi itibariyle yürürlükte olan Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri aşağıdadır:
“Kadro ve unvanlar
MADDE 6 – (1) Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.”
“Görevde yükselme şartları
MADDE 17 – (1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmesi veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
b) Zabıta amirliğine atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olmak,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak,
3) Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
c) Zabıta komiserliğine atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olmak,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta memuru olarak çalışmış olmak,
3) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
4) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
5) Kadro durumu elverişli olmak,
şartları aranır.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”
04.07.2009 tarih ve 27278 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in 2015 yılında yürürlükte olan halinde yer alan ilgili maddeler aşağıdadır:
“Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
… / b) Alt hizmet grubu: Hizmet grubu içindeki aynı düzey unvanlardan oluşan grupları,
… / e) Görevde yükselme: 5 inci maddede sayılan üst görevlere, aynı veya başka hizmet sınıflarından yapılacak atamaları,
… / ifade eder.”
“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar
MADDE 5 – (1) Görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir:
a) Yönetim hizmetleri grubu;
1) Müdür, şube müdürü,
…”
“Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar
MADDE 6 – (1) Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır.
a) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
b) … ”
“Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar
MADDE 7 – (1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.
a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;
1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,
2) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
3) (…) [İdari yargı tarafından iptal edilmiştir.]
4) Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,
… / gerekir.”
“Sınav şartı
MADDE 10 – (1) Müdür, şube müdürü ve bunlarla aynı düzeydeki görevlere görevde yükselme suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda; diğer görevlere görevde yükselme suretiyle atanacak personelin ise yazılı sınavda başarılı olmaları gerekir.”
“Hizmet grupları arasında geçişler
MADDE 20 – (1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır.
a) Aynı hizmet grubunun alt hizmet grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro için aranan öğrenim şartı ile sertifika gibi belgelere sahip olunması kaydıyla sınav yapılmaksızın atama yapılabilir.
b) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabidir. Mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.
c) Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma, planlama ve savunma” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.”
“Naklen atamalar
EK MADDE 2 – (1) Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlardan, bu Yönetmelikte belirtilen aynı unvana, bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara genel hükümlere göre naklen atama yapılabilir. Ancak; müdür, şube müdürü ve aynı düzeydeki diğer görevlere atanacaklarda ilgili unvan için belirtilen öğrenim şartı aranır.”
5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinin ilgili kısmı aşağıdadır:
“Kamu zararı
Madde 71- (Değişik birinci fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
… / g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
esas alınır.”
Değerlendirme
Daire Kararının gerekçesi ...’ın:
I. Zabıta müdürü kadrosuna atanmasında “[hizmet] sürelerin[in] en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması” şartının sağlanmaması dolayısıyla bu kişinin zabıta müdürü kadrosuna atanmasının mevzuata aykırı olduğu,
II. Zabıta müdürü kadrosuna atanmasından 28 gün sonra ikinci bir atama ile görevde yükselme şartı sağlanmadan hukuk işleri müdürü kadrosuna atanmasının mevzuata aykırı olduğu,
gerekçelerine dayanmaktadır.
Daire Kararında belirtildiği üzere ...’ın zabıta müdürü kadrosuna ve ardından hukuk işleri müdürü kadrosuna atanması mevzuata aykırıdır. Bununla birlikte Daire Kararı sorumluluk yönünden mevzuata aykırıdır.
...’ın atanmalarının incelenmesi aşağıdadır:
İlk olarak, ...’ın 18.08.2015 tarihinde zabıta müdürü kadrosuna atanması ile ilgili inceleme:
Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin 17’nci maddesinin birinci fıkrasında daire başkanı ve zabıta müdürü kadroları hariç tutularak diğer kadro unvanlarına yapılacak atamalarda gerekli olan şartlar (sınav, okul, hizmet süreleri, zabıta teşkilatında en az 2 yıl çalışmış olma gibi) tek tek belirtilmiştir. 17’nci maddenin ilk fıkrasında daire başkanı ve zabıta müdürünün atanması bu fıkrada belirtilen esasların dışında tutulmuş olsa da aynı maddenin ikinci fıkrasında, zabıta kadrolarına yapılacak atamalarda 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesi B bendine göre değerlendirilecek hizmet sürelerinin kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet süreleri olarak dikkate alınacağı, bu sürelerin de en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olmasının şart olduğu belirtilmiştir. İlk fıkradan farklı olarak ikinci fıkrada -zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü kadroları ikinci fıkrada yer alan düzenlemenin dışında tutulmadan- atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerinin, 657 sayılı Kanun m.68/B hükümlerine göre belirleneceği ve bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması aranacağı belirtilmiştir.
Yönetmelik’te zabıta müdürü kadrosuna atanmada iki yıl zabıta teşkilatında görev yapma koşulunun arandığına 17’nci maddenin her iki fıkrası birlikte yorumlandığında da ulaşılmaktadır. Şöyle ki: Birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolardan, zabıta komiserliğine atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta memuru olarak çalışmış olması, zabıta amirliğine atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olması, zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olması gerekmektedir. Görevde yükselmeye tabi kadrolarda kişinin belli kadrolarda belli süre hizmetinin bulunması şartlar arasında sayılmıştır. Yani kişinin her halükârda, görevde yükselme sınavına girebilmesi için, duruma göre en az 2 yıl olmak üzere zabıtada hizmetinin bulunması gerekmektedir. Diğer yandan, ikinci fıkradaki "hizmet sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması" şartının sadece görevde yükselmeye tabi kadrolarda aranacağını söylemenin, birinci fıkrada zaten en az 2 yıl hizmet süresinin arandığından, pratikte bir anlamı olmayacaktır. Buna göre de birinci fıkradan bağımsız olarak zabıta teşkilatındaki bütün kadrolara atanmada özellikle görevde yükselmeye tabi olmayan Daire Başkanı ve Zabıta Müdürü atanmasında "hizmet sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması" şartının arandığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Nitekim Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin 9, 17, 40 ve 49'uncu maddelerinin iptali istemiyle açılan davaya ilişkin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun Esas No: 2010/2799, Karar No: 2013/4540 sayılı Kararındaki gerekçede; zabıta daire başkanı ya da zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin de hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Kanun'un 68'inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmaları gerektiği ifade edilmiştir.
Yine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/10/2019 tarihli, Esas No:2018/137, Karar No:2019/4596 sayılı Kararındaki gerekçede; zabıta müdürü kadrosuna atanacakların görevde yükselme sınavına tabi tutulamayacağı, ancak zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için atanacak kişinin hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Kanun'un 68'inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olması gerektiği belirtilmiştir.
Sorumlular tarafından 18.12.2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’te 17’nci maddenin değişikliğe uğradığı ve zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için 2 yıl zabıta teşkilatında çalışmış olma şartı aranmadığının açıkça belirtildiği, Mevzuatın bu haliyle aslında daha önceki lafzı ile amaçlanan anlamın açıkça ifade edildiği savunulmaktadır. Bu savunmanın reddi gerekir. Zira 18.12.2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik’te bu Yönetmelik’in yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği açıkça düzenlenmiş olup bahsi geçen mevzuatta yapılan değişikliklerin geriye yürütülmesi hukuken mümkün değildir.
Buna göre, 11.04.2007 tarih ve 26490 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin geçerli olduğu dönemde belediye zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamalarda 657 sayılı Kanun'un 68'inci maddesinin (B) bendinde yer alan hizmet süresi ve öğrenim şartlarının yanı sıra “en az iki yıl belediye zabıta teşkilatında çalışmış olma” şartının da sağlanması gerekmektedir. Somut atama işleminde “en az iki yıl belediye zabıta teşkilatında çalışmış olma” şartı sağlanmadığından ...’ın zabıta müdürü kadrosuna atanmasının mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.
İkinci olarak, ...’ın 15.09.2015 tarihinde hukuk işleri müdürü kadrosuna atanması ile ilgili inceleme:
Daire Kararının gerekçesinde belirtildiği üzere 657 sayılı Kanun'un 3’üncü maddesine göre Devlet memurlarının sınıfları içerisinde ilerlemeleri ve yükselebilmeleri hususlarında eşit imkanlara sahip olması ve bu konudaki haklarının garanti altına alınması kariyer ve liyakat ilkeleri ile güvence altına alınmıştır. 657 sayılı Kanun’a dayanan Görevde Yükselme Yönetmeliği’nde Devlet memurlarının görevde yükselebilmeleri mümkün olduğunca objektif ölçütlere bağlanmıştır. Kanun ve diğer düzenlemelerin asıl amacı memurun eşitlik ve liyakat esasları doğrultusunda görevinde yükselebilmesidir.
Hukuk işleri müdürü kadrosu, Görevde Yükselme Yönetmeliği’ne ekli 2 sayılı “Diğer Müdürlükler” başlıklı Cetvelde yer almaktadır. Görevde Yükselme Yönetmeliği’ne göre müdür kadrosuna atanmak görevde yükselme sınavında başarılı olmak şartını gerektirmektedir. ...’ın hukuk işleri müdürü kadrosuna atanmasında bu koşul sağlanmamıştır.
Ayrıca Görevde Yükselme Yönetmeliği’nin “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesinin b-bendinde “Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabidir. Mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Somut atama işlemi özelinde ifade etmek gerekirse, atanma koşulları Belediye Zabıta Yönetmeliği’nde düzenlenen zabıta müdürü kadrosundan atanma koşulları Görevde Yükselme Yönetmeliği’nde düzenlenen hukuk işleri müdürü kadrosuna atanma, Yönetmelik’in 20’nci maddesinin b-bendinde düzenlenen “daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere” atanma niteliğinde değildir. Aksinin kabulü somut uygulamadaki hukuk işleri müdürü kadrosuna atanmada, liyakat ilkesinde belirtilen “sınıflar içinde ilerleme ve yükselme[nin] … eşit imkanlarla uygulanması”na aykırı şekilde, bir kısım personelin görevde yükselme sınavında başarılı olması gerekirken diğer bir kısım personelin görevde yükselme sınavında başarılı olmaksızın zabıta müdür kadrosu üzerinden bu kadroya atanmasını sonuç verecektir.
...’ın zabıta müdürü kadrosundan hukuk işleri müdürü kadrosuna atanmasının Görevde Yükselme Yönetmeliği’nin 20’nci maddesinin a ve c bentleri kapsamına girmediği izahtan varestedir.
Buna göre, ...’ın zabıta müdürü kadrosundan hukuk işleri müdürü kadrosuna görevde yükselme sınavında başarılı olmak koşulu sağlanmaksızın atanması mevzuata aykırıdır.
Sorumluluk yönünden inceleme
Daire Kararında atama işleminde görev ve yetki kullanan kamu görevlileri ile harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileri kamu zararından sorumlu tutulmuştur. 31.01.2024 tarih ve 56440 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 5’inci maddesinin Bozma gerekçesinde belirtildiği üzere, atama işlemine görev ve yetkileri dahilinde katılan kamu görevlilerinin kamu zararından sorumluluğu bulunmaktadır ancak harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin kamu zararında sorumluluğu bulunmamaktadır.
Atama işlemine görev ve yetkileri dahilinde katılan kamu görevlilerinin sorumluluğu bulunması
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38/j maddesinde “Belediye personelini atamak” Belediye Başkanının görev ve yetkileri arasında sayılmış, “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49’uncu maddesinde de “Belediye personeli, belediye başkanı tarafından atanır. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadrolarına yapılan atamalar ilk toplantıda belediye meclisinin bilgisine sunulur.” denilmiştir.
Somut uygulamada kamu zararı, ...’ın mevzuatta belirtilen koşulları sağlamadan hukuk işleri müdürü kadrosuna atanması sonucu kendisine yapılan maaş ödemelerindeki ek ödeme tutarlarının olması gerekenden fazla olması neticesinde oluşmuştur. Ödenen maaş tutarı, yapılan atama işleminin öngörülebilir doğrudan sonucu olması dolayısıyla, maaş ödemeleri kapsamında oluşan kamu zararı ile mevzuata aykırı yapılan atama işlemi arasında uygun illiyet bağı bulunmaktadır.
Buna göre, atama sürecinde görev ve yetkileri dahilinde yer alan İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü, Belediye Başkan Yardımcısı ve Belediye Başkanının kamu zararında sorumluluğu bulunmaktadır.
Maaş ödemesini yapan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmaması
Somut uygulamada kamu zararı, ...’ın mevzuatta belirtilen koşulları sağlamadan hukuk işleri müdürü kadrosuna atanması sonucu kendisine yapılan maaş ödemelerindeki ek ödeme tutarlarının olması gerekenden fazla olması neticesinde oluşmuştur.
..., yukarıda belirtilen tarihlerde önce zabıta müdürü, ardından hukuk işleri müdürü kadrolarına atanmıştır. Atama işlemleri atama sürecinde yetkili İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü, Belediye Başkan Yardımcısı ve Belediye Başkanı tarafından görev ve yetkileri mevzuata aykırı kullanılarak yapılmıştır. Harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu 5018 sayılı Kanun’un 32, 33 ve diğer maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi görev ve yetkisinin bulunduğu iş ve işlemlerde sorumluluk üstlenmektedir.
Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Aylıklar” başlıklı 8’inci maddesinde yer alan:
“(1) Aylık ve aylıkla birlikte ödenen hak edişler için Aylık Bordrosu (Örnek: 9) ve Personel Bildirimi (Örnek: 10) ile duruma göre ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine aşağıda belirtilen belgeler eklenir.
a) İlk atamalarda, atama onayı ve işe başlama yazısı, / …”
düzenlemesi gereğince, ilk atamalarda ilk aya ait ödeme belgesine atama onayı ve işe başlama yazısının eklenmesi gerekmektedir. İlk ödeme emri belgesinin ekine atama onay yazısının eklenmesi gerektiğinden, söz konusu ilk ödeme emri belgesini imzalayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin yapılan atamanın mevzuata uygunluğunu araştırma sorumluluğu bulunmaktadır. Ancak ilk ödemeyi izleyen ödeme emri belgelerine atama onayın eklenmediği için sonraki aylara ilişkin ödeme emri belgelerini imzalayan harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlisinin bahse konu atama işlemindeki mevzuata aykırılığı ödeme sırasında tespit etmesi beklenemeyeceğinden -atama onayının bağlandığı ilk ödeme belgesini imzalayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi değil iseler- sonraki aylardaki ödemelerde ilişkin oluşan kamu zararı nedeniyle sorumlulukları bulunmamaktadır.
Buna göre somut uygulamada oluşan kamu zararında, 31.01.2024 tarih ve 56440 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 5’inci maddesinin Bozma gerekçesinde belirtildiği üzere, atama işlemine görev ve yetkileri dahilinde katılan kamu görevlilerinin kamu zararından sorumluluğu bulunduğu ancak harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin (atamadan sonraki ilk ödeme emri belgesinde imzaları bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi değil iseler) kamu zararından sorumluluğu bulunmadığı anlaşılmıştır.
BU İTİBARLA, 31.01.2024 tarih ve 56440 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 5’inci maddesinde de belirtildiği üzere, somut uygulamada kamu zararı oluştuğu sabit görülmekle birlikte, 617 Karar - 185 (Ek) İlam sayılı Daire Kararının 5.B maddesinin yukarıda belirtilen gerekçeyle sorumluluk yönünden BOZULARAK, yeniden hüküm kurulmasını teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine (Üye …’un farklı gerekçesiyle; … .Daire Başkanı …, Üyeler …, …, …’in karşı oyuyla), oy çokluğuyla,
Karar verildiği 08.10.2025 tarih ve 58518 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
(Farklı gerekçe
Üye …’un farklı gerekçesi
Çoğunluk görüşünde açıklandığı üzere:
Somut atama işleminde “en az iki yıl belediye zabıta teşkilatında çalışmış olma” şartı sağlanmadığından ...’ın zabıta müdürü kadrosuna atanması mevzuata aykırıdır. Buna ilave olarak ...’ın zabıta müdürü kadrosundan hukuk işleri müdürü kadrosuna görevde yükselme sınavında başarılı olmak koşulu sağlanmaksızın atanması da mevzuata aykırıdır.
Atama işlemine görev ve yetkileri dahilinde katılan kamu görevlilerinin kamu zararından sorumluluğu bulunmaktadır. Harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin ise kamu zararında sorumluluğu bulunmamaktadır.
Çoğunluk görüşünden farklı olarak belirtilmelidir ki, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin kamu zararından sorumluluklarının bulunmaması, bu görevlilerin atama işleminden sonraki ilk maaş ödenmesiyle ilgili ödeme emri belgesinde imzaları bulunmaması koşuluna bağlı değildir. Yani ilişikli ödeme emri belgelerinde imzaları bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi, atama işleminden sonraki ilk maaş ödeme emri belgesini düzenleyen görevliler ise dahi kamu zararından sorumlulukları bulunmamaktadır. Zira atamadan sonraki ilk maaş ödemesi belgesinin ekinde “atama onayı” yer almakla birlikte, bir atamanın mevzuata uygunluğu çok sayıda ve farklı belgenin incelenmesinin gerektirir. Mevzuatta belirtilen bu “çok sayıda ve farklı belge” ödeme emri belgesinin ekinde yer almamaktadır. Dolayısıyla atama işleminden sonraki ilk maaş ödeme emri belgesinde imzaları bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin atamanın mevzuata uygunluğunu tespit etmesi beklenemez.
Bu İtibarla, Daire Kararının sorumluluk yönünden Bozulması gerekir.
Karşı oy gerekçesi
… .Daire Başkanı …, Üyeler …, …, …’in karşı oy gerekçesi
Yukarıda çoğunluk görüşünde açıklandığı üzere ...’ın “en az iki yıl belediye zabıta teşkilatında çalışmış olma” şartı sağlanmadığından zabıta müdürü kadrosuna atanması ve sonrasında bu kadrodan görevde yükselme sınavında başarılı olmak koşulu sağlanmaksızın hukuk işleri müdürü kadrosuna atanması mevzuata aykırıdır. Atama sürecinde görev ve yetkileri dahilinde yer alan İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü, Belediye Başkan Yardımcısı ve Belediye Başkanının kamu zararından sorumluluğu bulunmaktadır.
Bununla birlikte ödeme emri belgeleri ve eklerinde imzaları bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin de Daire Kararında belirtilen gerekçeyle kamu zararından sorumlulukları bulunmaktadır.
Bu İtibarla, yukarıda belirtilen gerekçeyle, Daire Kararı hukuka uygun olup Tasdiki gerekir.)
5. 96 İlam sayılı Daire Kararının 9.B maddesiyle, avukat kadrosunda bulunan ...’ın, mevzuatta aranan şartları sağlamadığı halde zabıta müdürü kadrosuna atanması, bu atamadan 28 gün sonra ise hukuk işleri müdürü kadrosuna atanması üzerine kendisine müdür kadrosu için öngörülen ek ödemenin ödenmesi sonucunda oluşan … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Atamaları teklif eden ve onaylayanlar ile Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisidir.
31.01.2024 tarih ve 56440 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 5’inci maddesinde ilk maddede belirtilen gerekçeyle sorumluluk yönünden Bozma kararı verilmiştir.
(31.01.2024 tarih ve 56440 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesinde:
“Kamu zararını doğuran sürecin, adı geçen personelleri aranan şartları taşımadıkları halde, Müdürlük kadrolarına atayan (atama işlemlerine imza atan/onay veren) Belediye yetkililerinin bu tasarrufları ile başlamış olduğu açık olup bu kamu zararından dolayı sorumluluk tevdiinin, ödeme belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine değil atama işleminde/belgesinde teklif eden ve onaylan olarak imzaları bulunan belediye yetkililerine yöneltilmesi gerekir.”
“Harcama yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin kamu zararından sorumluluğu bulunmamaktadır.”
denilmektedir.)
185 (Ek) İlam sayılı Daire Kararının 5.B maddesiyle, avukat kadrosunda bulunan ...’ın, mevzuatta aranan şartları sağlamadığı halde zabıta müdürü kadrosuna atanması, bu atamadan 28 gün sonra ise hukuk işleri müdürü kadrosuna atanması üzerine kendisine müdür kadrosu için öngörülen ek ödemenin ödenmesi sonucunda oluşan … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Atamaları teklif eden ve onaylayanlar ile Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisidir. (Israr kararı)
Temyiz Dilekçesi
55212 sayılı Dosyada yer alan temyiz dilekçesi Daire Kararının 2, 3, 4, 5.A, 5.B maddeleri için ortak savunma içermektedir. Dilekçe 23 kişi tarafından imzalanmıştır.
Temyiz dilekçesinde isim ve imzaları bulunan kamu görevlilerinden ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...’in Daire Kararının 5.B maddesinde sorumlulukları bulunmamaktadır. Adları belirtilen kişiler ahiz durumunda da değildir.
Daire Kararında sorumlu tutulan ... (Belediye Başkanı), ... (Belediye Başkan Yardımcısı), ... (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü), ... (Harcama Yetkilisi, Hukuk İşleri Müdürü), ... (Gerçekleştirme Görevlisi, Memur) tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur. Temyiz başvurusuna esas ortak dilekçede belirtilen hususların özeti, Daire Kararının 2’nci maddesiyle ilgili olarak yukarıda yer almaktadır. Dilekçe özetine burada tekrar yer verilmemektedir. Dilekçede sonuç olarak somut uygulama neticesinde kamu zararı oluşmadığı belirtilmekte ve Daire Kararının Kaldırılması talep edilmektedir.
Başsavcılık Mütalaası
55212 sayılı Dosyada yer alan temyiz dilekçesi Daire Kararının 2, 3, 4, 5.A, 5.B maddeleri için ortak savunma içermektedir. Dilekçe 23 kişi tarafından imzalanmıştır. Daire Kararının 2, 3, 4, 5.A, 5.B maddeleri hakkında ortak dilekçeyle temyiz başvurusunda bulunulması üzerine bu maddeler için ortak olarak verilen Başsavcılık Mütalaası Daire Kararının 2’nci maddesiyle ilgili olarak yukarıda yer almaktadır. Mütalaaya burada tekrar yer verilmemektedir. Mütalaada sonuç olarak: “… açıklanan nedenle ve sorumluların savunmaları yerinde görüldüğünden temyiz talebinin kabul edilerek tazmin hükmünün kaldırılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir” denilmektedir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
96 İlam sayılı Daire Kararının 9.B maddesiyle, avukat kadrosunda bulunan ...’ın, mevzuatta aranan şartları sağlamadığı halde zabıta müdürü kadrosuna atanması, bu atamadan 28 gün sonra ise hukuk işleri müdürü kadrosuna atanması üzerine kendisine müdür kadrosu için öngörülen ek ödemenin ödenmesi sonucunda oluşan … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Atamaları teklif eden ve onaylayanlar ile Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisidir.
31.01.2024 tarih ve 56440 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 5’inci maddesinde ilk maddede belirtilen gerekçeyle sorumluluk yönünden Bozma kararı verilmiştir.
(31.01.2024 tarih ve 56440 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesinde:
“Kamu zararını doğuran sürecin, adı geçen personelleri aranan şartları taşımadıkları halde, Müdürlük kadrolarına atayan (atama işlemlerine imza atan/onay veren) Belediye yetkililerinin bu tasarrufları ile başlamış olduğu açık olup bu kamu zararından dolayı sorumluluk tevdiinin, ödeme belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine değil atama işleminde/belgesinde teklif eden ve onaylan olarak imzaları bulunan belediye yetkililerine yöneltilmesi gerekir.”
“Harcama yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin kamu zararından sorumluluğu bulunmamaktadır.”
denilmektedir.)
185 (Ek) İlam sayılı Daire Kararının 5.B maddesiyle, avukat kadrosunda bulunan ...’ın, mevzuatta aranan şartları sağlamadığı halde zabıta müdürü kadrosuna atanması, bu atamadan 28 gün sonra ise hukuk işleri müdürü kadrosuna atanması üzerine kendisine müdür kadrosu için öngörülen ek ödemenin ödenmesi sonucunda oluşan … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Atamaları teklif eden ve onaylayanlar ile Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisidir. (Israr kararı)
Usul yönünden inceleme
55212 sayılı dosya kapsamında karar düzeltilmesi başvurusuna esas ortak dilekçede 23 kamu görevlisinin isim ve imzaları bulunmaktadır. Ortak dilekçede 185 (Ek) İlam sayılı Daire Kararının 2, 3, 4, 5.A ve 5.B maddeleri hakkında temyiz başvurusunda bulunulmuştur.
Temyiz dilekçesinde isim ve imzaları bulunan kamu görevlilerinden ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...’in Daire Kararının 5.A maddesinde sorumlulukları bulunmamaktadır. Adları belirtilen kişiler ahiz durumunda da değildir.
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre “Sayıştay dairelerinin ilamları; … 52 nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer tarafından temyiz olunabilir.” Kanun’un 52’nci maddesinin ilk fıkrasında belirtilen ilgililer: sorumlular, sorumluların bağlı olduğu kamu idareleri, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için Maliye Bakanlığı, ilgili muhasebe birimi ve Başsavcılıktır. Buna göre Sayıştay daire kararlarına karşı temyiz kanun yoluna başvurmaya yetkili olanlar, Sayıştay Kanunu’nun 52’nci maddesinin ilk fıkrasında belirtilen idare ve makamlar ile sorumlulardır.
Bu İtibarla, 52’nci maddede sayılanlar arasında yer almayan, adları belirtilen 18 kişinin temyiz talebi üzerine Usul Yönünden TALEBİN REDDİNE, oy birliğiyle,
6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştayda Karar Düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 08.10.2025 tarih ve 58518 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
... (Belediye Başkanı), ... (Belediye Başkan Yardımcısı), ... (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü), ... (Harcama Yetkilisi, Hukuk İşleri Müdürü), ... (Gerçekleştirme Görevlisi, Memur)’nin temyiz başvurularının esastan incelenmesine geçildi:
Esas yönünden inceleme
Somut uygulama
... 1993 yılında meslek lisesinden mezun olmuş, aynı yıl memur kadrosuna atanmıştır. 1998 yılında 4 yıllık yükseköğrenimden (hukuk fakültesi) mezun olmuştur.
... Belediyede avukat kadrosunda görev yapmaktayken 18.08.2015 tarihinde zabıta müdürü kadrosuna atanmıştır. Bundan 28 gün sonra 15.09.2015 tarihinde ise hukuk işleri müdürü kadrosuna naklen atanmıştır. Adı geçen kişinin zabıta müdür kadrosuna atanmasında iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmak koşulu sağlanmamış ve hukuk işleri müdürü kadrosuna atanmasında görevde yükselme sınavında başarılı olmak koşulu sağlanmamıştır.
Daire Kararında, adı geçen kişinin zabıta müdürü ve hukuk işleri müdürü kadrolarına atanmasının mevzuata aykırı olması dolayısıyla, bu kişiye ödenen ek ödeme farkının kamu zararı olduğuna hükmedilmiştir. Kararda ödenmesi gereken ek ödeme tutarı, avukat kadrosu esas alınarak belirlenmiştir.
Mevzuat
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 3’üncü maddesi aşağıdadır:
“Temel ilkeler:
Madde 3 – Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:
…
Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır.
Liyakat:
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.”
04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve atama tarihi itibariyle yürürlükte olan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in 21’inci maddesi aşağıdadır:
“Zabıta ve itfaiye personeli
MADDE 21 – (1) Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.”
11.04.2007 tarih ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve atama tarihi itibariyle yürürlükte olan Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri aşağıdadır:
“Kadro ve unvanlar
MADDE 6 – (1) Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.”
“Görevde yükselme şartları
MADDE 17 – (1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmesi veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
b) Zabıta amirliğine atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olmak,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak,
3) Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
c) Zabıta komiserliğine atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olmak,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta memuru olarak çalışmış olmak,
3) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
4) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
5) Kadro durumu elverişli olmak,
şartları aranır.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”
04.07.2009 tarih ve 27278 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in 2015 yılında yürürlükte olan halinde yer alan ilgili maddeler aşağıdadır:
“Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
… / b) Alt hizmet grubu: Hizmet grubu içindeki aynı düzey unvanlardan oluşan grupları,
… / e) Görevde yükselme: 5 inci maddede sayılan üst görevlere, aynı veya başka hizmet sınıflarından yapılacak atamaları,
… / ifade eder.”
“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar
MADDE 5 – (1) Görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir:
a) Yönetim hizmetleri grubu;
1) Müdür, şube müdürü,
…”
“Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar
MADDE 6 – (1) Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır.
a) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
b) … ”
“Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar
MADDE 7 – (1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.
a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;
1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,
2) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
3) (…) [İdari yargı tarafından iptal edilmiştir.]
4) Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,
… / gerekir.”
“Sınav şartı
MADDE 10 – (1) Müdür, şube müdürü ve bunlarla aynı düzeydeki görevlere görevde yükselme suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda; diğer görevlere görevde yükselme suretiyle atanacak personelin ise yazılı sınavda başarılı olmaları gerekir.”
“Hizmet grupları arasında geçişler
MADDE 20 – (1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır.
a) Aynı hizmet grubunun alt hizmet grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro için aranan öğrenim şartı ile sertifika gibi belgelere sahip olunması kaydıyla sınav yapılmaksızın atama yapılabilir.
b) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabidir. Mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.
c) Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma, planlama ve savunma” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.”
“Naklen atamalar
EK MADDE 2 – (1) Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlardan, bu Yönetmelikte belirtilen aynı unvana, bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara genel hükümlere göre naklen atama yapılabilir. Ancak; müdür, şube müdürü ve aynı düzeydeki diğer görevlere atanacaklarda ilgili unvan için belirtilen öğrenim şartı aranır.”
5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinin ilgili kısmı aşağıdadır:
“Kamu zararı
Madde 71- (Değişik birinci fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
… / g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
esas alınır.”
Değerlendirme
Daire Kararının gerekçesi ...’ın:
I. Zabıta müdürü kadrosuna atanmasında “[hizmet] sürelerin[in] en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması” şartının sağlanmaması dolayısıyla bu kişinin zabıta müdürü kadrosuna atanmasının mevzuata aykırı olduğu,
II. Zabıta müdürü kadrosuna atanmasından 28 gün sonra ikinci bir atama ile görevde yükselme şartı sağlanmadan hukuk işleri müdürü kadrosuna atanmasının mevzuata aykırı olduğu,
gerekçelerine dayanmaktadır.
Daire Kararında belirtildiği üzere ...’ın zabıta müdürü kadrosuna ve ardından hukuk işleri müdürü kadrosuna atanması mevzuata aykırıdır. Bununla birlikte Daire Kararı sorumluluk yönünden mevzuata aykırıdır.
...’ın atanmalarının incelenmesi aşağıdadır:
İlk olarak, ...’ın 18.08.2015 tarihinde zabıta müdürü kadrosuna atanması ile ilgili inceleme:
Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin 17’nci maddesinin birinci fıkrasında daire başkanı ve zabıta müdürü kadroları hariç tutularak diğer kadro unvanlarına yapılacak atamalarda gerekli olan şartlar (sınav, okul, hizmet süreleri, zabıta teşkilatında en az 2 yıl çalışmış olma gibi) tek tek belirtilmiştir. 17’nci maddenin ilk fıkrasında daire başkanı ve zabıta müdürünün atanması bu fıkrada belirtilen esasların dışında tutulmuş olsa da aynı maddenin ikinci fıkrasında, zabıta kadrolarına yapılacak atamalarda 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesi B bendine göre değerlendirilecek hizmet sürelerinin kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet süreleri olarak dikkate alınacağı, bu sürelerin de en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olmasının şart olduğu belirtilmiştir. İlk fıkradan farklı olarak ikinci fıkrada -zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü kadroları ikinci fıkrada yer alan düzenlemenin dışında tutulmadan- atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerinin, 657 sayılı Kanun m.68/B hükümlerine göre belirleneceği ve bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması aranacağı belirtilmiştir.
Yönetmelik’te zabıta müdürü kadrosuna atanmada iki yıl zabıta teşkilatında görev yapma koşulunun arandığına 17’nci maddenin her iki fıkrası birlikte yorumlandığında da ulaşılmaktadır. Şöyle ki: Birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolardan, zabıta komiserliğine atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta memuru olarak çalışmış olması, zabıta amirliğine atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olması, zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olması gerekmektedir. Görevde yükselmeye tabi kadrolarda kişinin belli kadrolarda belli süre hizmetinin bulunması şartlar arasında sayılmıştır. Yani kişinin her halükârda, görevde yükselme sınavına girebilmesi için, duruma göre en az 2 yıl olmak üzere zabıtada hizmetinin bulunması gerekmektedir. Diğer yandan, ikinci fıkradaki "hizmet sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması" şartının sadece görevde yükselmeye tabi kadrolarda aranacağını söylemenin, birinci fıkrada zaten en az 2 yıl hizmet süresinin arandığından, pratikte bir anlamı olmayacaktır. Buna göre de birinci fıkradan bağımsız olarak zabıta teşkilatındaki bütün kadrolara atanmada özellikle görevde yükselmeye tabi olmayan Daire Başkanı ve Zabıta Müdürü atanmasında "hizmet sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması" şartının arandığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Nitekim Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin 9, 17, 40 ve 49'uncu maddelerinin iptali istemiyle açılan davaya ilişkin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun Esas No: 2010/2799, Karar No: 2013/4540 sayılı Kararındaki gerekçede; zabıta daire başkanı ya da zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin de hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Kanun'un 68'inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmaları gerektiği ifade edilmiştir.
Yine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/10/2019 tarihli, Esas No:2018/137, Karar No:2019/4596 sayılı Kararındaki gerekçede; zabıta müdürü kadrosuna atanacakların görevde yükselme sınavına tabi tutulamayacağı, ancak zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için atanacak kişinin hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Kanun'un 68'inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olması gerektiği belirtilmiştir.
Sorumlular tarafından 18.12.2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’te 17’nci maddenin değişikliğe uğradığı ve zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için 2 yıl zabıta teşkilatında çalışmış olma şartı aranmadığının açıkça belirtildiği, Mevzuatın bu haliyle aslında daha önceki lafzı ile amaçlanan anlamın açıkça ifade edildiği savunulmaktadır. Bu savunmanın reddi gerekir. Zira 18.12.2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik’te bu Yönetmelik’in yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği açıkça düzenlenmiş olup bahsi geçen mevzuatta yapılan değişikliklerin geriye yürütülmesi hukuken mümkün değildir.
Buna göre, 11.04.2007 tarih ve 26490 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin geçerli olduğu dönemde belediye zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamalarda 657 sayılı Kanun'un 68'inci maddesinin (B) bendinde yer alan hizmet süresi ve öğrenim şartlarının yanı sıra “en az iki yıl belediye zabıta teşkilatında çalışmış olma” şartının da sağlanması gerekmektedir. Somut atama işleminde “en az iki yıl belediye zabıta teşkilatında çalışmış olma” şartı sağlanmadığından ...’ın zabıta müdürü kadrosuna atanmasının mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.
İkinci olarak, ...’ın 15.09.2015 tarihinde hukuk işleri müdürü kadrosuna atanması ile ilgili inceleme:
Daire Kararının gerekçesinde belirtildiği üzere 657 sayılı Kanun'un 3’üncü maddesine göre Devlet memurlarının sınıfları içerisinde ilerlemeleri ve yükselebilmeleri hususlarında eşit imkanlara sahip olması ve bu konudaki haklarının garanti altına alınması kariyer ve liyakat ilkeleri ile güvence altına alınmıştır. 657 sayılı Kanun’a dayanan Görevde Yükselme Yönetmeliği’nde Devlet memurlarının görevde yükselebilmeleri mümkün olduğunca objektif ölçütlere bağlanmıştır. Kanun ve diğer düzenlemelerin asıl amacı memurun eşitlik ve liyakat esasları doğrultusunda görevinde yükselebilmesidir.
Hukuk işleri müdürü kadrosu, Görevde Yükselme Yönetmeliği’ne ekli 2 sayılı “Diğer Müdürlükler” başlıklı Cetvelde yer almaktadır. Görevde Yükselme Yönetmeliği’ne göre müdür kadrosuna atanmak görevde yükselme sınavında başarılı olmak şartını gerektirmektedir. ...’ın hukuk işleri müdürü kadrosuna atanmasında bu koşul sağlanmamıştır.
Ayrıca Görevde Yükselme Yönetmeliği’nin “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesinin b-bendinde “Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabidir. Mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Somut atama işlemi özelinde ifade etmek gerekirse, atanma koşulları Belediye Zabıta Yönetmeliği’nde düzenlenen zabıta müdürü kadrosundan atanma koşulları Görevde Yükselme Yönetmeliği’nde düzenlenen hukuk işleri müdürü kadrosuna atanma, Yönetmelik’in 20’nci maddesinin b-bendinde düzenlenen “daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere” atanma niteliğinde değildir. Aksinin kabulü somut uygulamadaki hukuk işleri müdürü kadrosuna atanmada, liyakat ilkesinde belirtilen “sınıflar içinde ilerleme ve yükselme[nin] … eşit imkanlarla uygulanması”na aykırı şekilde, bir kısım personelin görevde yükselme sınavında başarılı olması gerekirken diğer bir kısım personelin görevde yükselme sınavında başarılı olmaksızın zabıta müdür kadrosu üzerinden bu kadroya atanmasını sonuç verecektir.
...’ın zabıta müdürü kadrosundan hukuk işleri müdürü kadrosuna atanmasının Görevde Yükselme Yönetmeliği’nin 20’nci maddesinin a ve c bentleri kapsamına girmediği izahtan varestedir.
Buna göre, ...’ın zabıta müdürü kadrosundan hukuk işleri müdürü kadrosuna görevde yükselme sınavında başarılı olmak koşulu sağlanmaksızın atanması mevzuata aykırıdır.
Sorumluluk yönünden inceleme
Daire Kararında atama işleminde görev ve yetki kullanan kamu görevlileri ile harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileri kamu zararından sorumlu tutulmuştur. 31.01.2024 tarih ve 56440 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 5’inci maddesinin Bozma gerekçesinde belirtildiği üzere, atama işlemine görev ve yetkileri dahilinde katılan kamu görevlilerinin kamu zararından sorumluluğu bulunmaktadır ancak harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin kamu zararında sorumluluğu bulunmamaktadır.
Atama işlemine görev ve yetkileri dahilinde katılan kamu görevlilerinin sorumluluğu bulunması
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38/j maddesinde “Belediye personelini atamak” Belediye Başkanının görev ve yetkileri arasında sayılmış, “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49’uncu maddesinde de “Belediye personeli, belediye başkanı tarafından atanır. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadrolarına yapılan atamalar ilk toplantıda belediye meclisinin bilgisine sunulur.” denilmiştir.
Somut uygulamada kamu zararı, ...’ın mevzuatta belirtilen koşulları sağlamadan hukuk işleri müdürü kadrosuna atanması sonucu kendisine yapılan maaş ödemelerindeki ek ödeme tutarlarının olması gerekenden fazla olması neticesinde oluşmuştur. Ödenen maaş tutarı, yapılan atama işleminin öngörülebilir doğrudan sonucu olması dolayısıyla, maaş ödemeleri kapsamında oluşan kamu zararı ile mevzuata aykırı yapılan atama işlemi arasında uygun illiyet bağı bulunmaktadır.
Buna göre, atama sürecinde görev ve yetkileri dahilinde yer alan İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü, Belediye Başkan Yardımcısı ve Belediye Başkanının kamu zararında sorumluluğu bulunmaktadır.
Maaş ödemesini yapan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmaması
Somut uygulamada kamu zararı, ...’ın mevzuatta belirtilen koşulları sağlamadan hukuk işleri müdürü kadrosuna atanması sonucu kendisine yapılan maaş ödemelerindeki ek ödeme tutarlarının olması gerekenden fazla olması neticesinde oluşmuştur.
..., yukarıda belirtilen tarihlerde önce zabıta müdürü, ardından hukuk işleri müdürü kadrolarına atanmıştır. Atama işlemleri atama sürecinde yetkili İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü, Belediye Başkan Yardımcısı ve Belediye Başkanı tarafından görev ve yetkileri mevzuata aykırı kullanılarak yapılmıştır. Harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu 5018 sayılı Kanun’un 32, 33 ve diğer maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi görev ve yetkisinin bulunduğu iş ve işlemlerde sorumluluk üstlenmektedir.
Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Aylıklar” başlıklı 8’inci maddesinde yer alan:
“(1) Aylık ve aylıkla birlikte ödenen hak edişler için Aylık Bordrosu (Örnek: 9) ve Personel Bildirimi (Örnek: 10) ile duruma göre ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine aşağıda belirtilen belgeler eklenir.
a) İlk atamalarda, atama onayı ve işe başlama yazısı, / …”
düzenlemesi gereğince, ilk atamalarda ilk aya ait ödeme belgesine atama onayı ve işe başlama yazısının eklenmesi gerekmektedir. İlk ödeme emri belgesinin ekine atama onay yazısının eklenmesi gerektiğinden, söz konusu ilk ödeme emri belgesini imzalayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin yapılan atamanın mevzuata uygunluğunu araştırma sorumluluğu bulunmaktadır. Ancak ilk ödemeyi izleyen ödeme emri belgelerine atama onayın eklenmediği için sonraki aylara ilişkin ödeme emri belgelerini imzalayan harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlisinin bahse konu atama işlemindeki mevzuata aykırılığı ödeme sırasında tespit etmesi beklenemeyeceğinden -atama onayının bağlandığı ilk ödeme belgesini imzalayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi değil iseler- sonraki aylardaki ödemelerde ilişkin oluşan kamu zararı nedeniyle sorumlulukları bulunmamaktadır.
Buna göre somut uygulamada oluşan kamu zararında, 31.01.2024 tarih ve 56440 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 5’inci maddesinin Bozma gerekçesinde belirtildiği üzere, atama işlemine görev ve yetkileri dahilinde katılan kamu görevlilerinin kamu zararından sorumluluğu bulunduğu ancak harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin (atamadan sonraki ilk ödeme emri belgesinde imzaları bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi değil iseler) kamu zararından sorumluluğu bulunmadığı anlaşılmıştır.
BU İTİBARLA, 31.01.2024 tarih ve 56440 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 5’inci maddesinde de belirtildiği üzere, somut uygulamada kamu zararı oluştuğu sabit görülmekle birlikte, 617 Karar - 185 (Ek) İlam sayılı Daire Kararının 5.B maddesinin yukarıda belirtilen gerekçeyle sorumluluk yönünden BOZULARAK, yeniden hüküm kurulmasını teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine (Üye …’un farklı gerekçesiyle; … .Daire Başkanı …, Üyeler …, …, …’in karşı oyuyla), oy çokluğuyla,
Karar verildiği 08.10.2025 tarih ve 58518 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
(Farklı gerekçe
Üye …’un farklı gerekçesi
Çoğunluk görüşünde açıklandığı üzere:
Somut atama işleminde “en az iki yıl belediye zabıta teşkilatında çalışmış olma” şartı sağlanmadığından ...’ın zabıta müdürü kadrosuna atanması mevzuata aykırıdır. Buna ilave olarak ...’ın zabıta müdürü kadrosundan hukuk işleri müdürü kadrosuna görevde yükselme sınavında başarılı olmak koşulu sağlanmaksızın atanması da mevzuata aykırıdır.
Atama işlemine görev ve yetkileri dahilinde katılan kamu görevlilerinin kamu zararından sorumluluğu bulunmaktadır. Harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin ise kamu zararında sorumluluğu bulunmamaktadır.
Çoğunluk görüşünden farklı olarak belirtilmelidir ki, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin kamu zararından sorumluluklarının bulunmaması, bu görevlilerin atama işleminden sonraki ilk maaş ödenmesiyle ilgili ödeme emri belgesinde imzaları bulunmaması koşuluna bağlı değildir. Yani ilişikli ödeme emri belgelerinde imzaları bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi, atama işleminden sonraki ilk maaş ödeme emri belgesini düzenleyen görevliler ise dahi kamu zararından sorumlulukları bulunmamaktadır. Zira atamadan sonraki ilk maaş ödemesi belgesinin ekinde “atama onayı” yer almakla birlikte, bir atamanın mevzuata uygunluğu çok sayıda ve farklı belgenin incelenmesinin gerektirir. Mevzuatta belirtilen bu “çok sayıda ve farklı belge” ödeme emri belgesinin ekinde yer almamaktadır. Dolayısıyla atama işleminden sonraki ilk maaş ödeme emri belgesinde imzaları bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin atamanın mevzuata uygunluğunu tespit etmesi beklenemez.
Bu İtibarla, Daire Kararının sorumluluk yönünden Bozulması gerekir.
Karşı oy gerekçesi
… .Daire Başkanı …, Üyeler …, …, …’in karşı oy gerekçesi
Yukarıda çoğunluk görüşünde açıklandığı üzere ...’ın “en az iki yıl belediye zabıta teşkilatında çalışmış olma” şartı sağlanmadığından zabıta müdürü kadrosuna atanması ve sonrasında bu kadrodan görevde yükselme sınavında başarılı olmak koşulu sağlanmaksızın hukuk işleri müdürü kadrosuna atanması mevzuata aykırıdır. Atama sürecinde görev ve yetkileri dahilinde yer alan İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü, Belediye Başkan Yardımcısı ve Belediye Başkanının kamu zararından sorumluluğu bulunmaktadır.
Bununla birlikte ödeme emri belgeleri ve eklerinde imzaları bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin de Daire Kararında belirtilen gerekçeyle kamu zararından sorumlulukları bulunmaktadır.
Bu İtibarla, yukarıda belirtilen gerekçeyle, Daire Kararı hukuka uygun olup Tasdiki gerekir.)