Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Yüksek Öğretim Kurumları
Yılı
2022
Daire
1
Dosya No
53985
Tutanak No
57650
Tutanak Tarihi
22.01.2025
Konu
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR
Konu: Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde görevli öğretim üyelerine, Merkezde düzenlenen özel kurslarda yaptıkları yöneticilik faaliyetleri için döner sermaye ek ödemesi yapılması.
30 sayılı İlamın 3’üncü maddesi ile; Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ... ile Müdür Yardımcısı ...’e, Merkezde düzenlenen özel kurslarda yaptıkları yöneticilik faaliyetleri için döner sermaye ek ödemesi yapılması suretiyle sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Söz konusu hükme karşı sorumlular temyize başvurmuşlardır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinde;
“c) Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;
1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500'ünü; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 300'ünü,
2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi personel (…) ile aynı Kanunun 4’üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 600’ünü, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250'sini, başhemşireler için yüzde 200'ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150'sini, … geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır…
Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak (1) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 50’sini, (2) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 20’sini geçmeyecek şekilde ayrıca aylık ek ödeme yapılır.
…
d) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.
e) Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanına ödenir.
…
f) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200’ünü geçemez.
Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.
Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.”,
Hükümleri yer almaktadır.
Sorumlular tarafından gönderilen temyiz dilekçelerinde; yöneticilik faaliyeti sebebiyle bir yönetici payı veya bir ek ödeme almadıkları, hocalara yapılan ödemelerin Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar ve Ek-1 Gelir Getirici Faaliyet Cetveline göre düzenlenerek yapıldığı, Merkez tarafından yapılan ödemelere bahse konu işlerin Müdürün görev tanımı içerisinde yer almadığının görüldüğü, Ayrıca Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde düzenlenen söz konusu kursların üniversitelerde yapılan örgün eğitim ve öğretim faaliyetleri kapsamında olmadığı, Bahsi geçen eğitim-öğretim faaliyetlerinin belirli zaman aralıklarında öğrencilerin isteği ve kendi başvuruları üzerine ücretli olarak yapılan bir eğitim-öğretim projesi olduğu, ayrıca Merkez Müdürü ve Müdür Yardımcısının görev tanımları içerisinde öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi işlerinin yer almadığı, Müdürlüğe Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı tarafından burslu olarak gönderilen ve doğrudan yurtdışından ...’a gelen öğrencilerin ders almakta olduğu, bu öğrencilerin Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı tarafından Müdürlüğe bildirildiği; bu öğrencilerin yine Merkez Müdürü ve Müdür Yardımcısı tarafından saat kavramı olmaksızın havaalanından şahsi araçları ile alınarak yurtlarına götürülerek yerleştirilmelerinin yapıldığı, akabinde öğrencilerin ikamet işlemlerinin başlatıldığı, söz konusu işlem için Üniversite ile Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı arasında “Türkiye Bursları Karşılama ve Oryantasyon Programı” çerçevesinde bir protokol imzalandığı, birimlerinin bu yazıya mukabil eğitim öğretim işi dışında bir iş olan karşılama ve yurda yerleştirme işini yaptıkları, oryantasyon faturası kesmek suretiyle yapılan işin ücretini alarak dağıtımının planlandığı, söz konusu iş için Yurtdışı Türkler Başkanlığından ödeme alındığı için performans ödemesine konu edildiği ve öğrenci karşılayan hocalara performans çizelgesine uygun olarak ödeme yapıldığı, ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ... ile Müdür Yardımcısı ...’e, 2022 yılında Merkezde düzenlenen kurslardaki öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi işleri için ek ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Ek ödemelerin hesaplanması ve ödenmesinin; Merkez tarafından hazırlanan ve Üniversite Yönetim Kurulunun 25.05.2021 tarihli ve 1511 sayılı kararıyla yürürlüğe konulan Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar’ın “Genel İlkeler” başlıklı 6’ncı maddesi ile Esaslar eki EK-1 Gelir Getirici Faaliyet Cetveline istinaden yapıldığı görülmektedir.
Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezinde görevli olan Müdür ve Müdür Yardımcısına, Merkezde düzenlenen özel kurslarda yaptıkları yöneticilik faaliyetleri nedeniyle “yönetici payı” ek ödemesi verilemeyeceği noktasında herhangi bir tereddüt bulunmamakla birlikte; söz konusu yöneticilere yapılan ek ödemenin Üniversite Yönetim Kurulunun 25.05.2021 tarihli ve 1511 sayılı toplantısında görüşülerek yürürlüğe konulan ... Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar’ın “Genel İlkeler” başlıklı 6’ncı maddesi ile Esaslar eki Ek-1 Gelir Getirici Faaliyet Cetveline istinaden 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında “öğretim üyesi” vasıfları nedeniyle yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu açıdan, 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrasının birinci bendinde; gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine ödeme matrahının yüzde 800'ünü, bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600'ünü geçmeyecek şekilde döner sermayeden aylık ek ödeme yapılmasına izin verildiğinden; Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezinde görevli olan Müdür ve Müdür Yardımcısına bir öğretim üyesi olarak bu oranları aşmayacak şekilde yapılan ek ödemede mevzuata aykırılıktan söz edilemez.
Yönetici payı olarak değil de döner sermaye gelirine olan doğrudan katkıları nedeniyle ek ödeme aldıkları ödemeye esas belgelerle sabit olan Müdür ve Müdür Yardımcısına, düzenlenen kurslardaki öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi işleri için döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından, söz konusu ödeme nedeniyle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71’inci maddesi kapsamında herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmemiştir.
Bu itibarla, Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ... ile Müdür Yardımcısı ...’e Merkezde düzenlenen kurslardaki öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi işleri için 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında döner sermaye gelirine olan doğrudan katkıları nedeniyle döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılmasında mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmadığından ve söz konusu ödeme ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararına sebebiyet verilmediğinden, temyiz talebinde bulunan sorumlunun itirazının kabul edilerek 30 sayılı İlamın 3’üncü maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (3. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 22.01.2025 tarih 57650 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
3. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi
30 sayılı İlamın 3’üncü maddesi ile; Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ... ile Müdür Yardımcısı ...’e, Merkezde düzenlenen özel kurslarda yaptıkları yöneticilik faaliyetleri için döner sermaye ek ödemesi yapılması suretiyle sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin; (e) fıkrasında,
“Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir…” hükmü,
(f) fıkrasında;
“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200’ünü geçemez. Bu kimselere döner sermaye gelirleri dışında üniversitenin; teknokent, teknopark, teknoloji transfer ofisi, iktisadi işletmeler ve iştirakleri gibi gelir getirici müesseseler ve birimleri sebebiyle ayrıca huzur hakkı, yönetici payı, koordinatörlük, danışmanlık ve benzeri ücret ödenmez.
Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.
Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.” hükmü,
yer almaktadır.
Bu hükümlere göre, döner sermaye faaliyetleri nedeniyle yapılacak ek ödemelerde ikili bir ayrım bulunmaktadır. Bu ayrımda, yönetici konumunda olanlar ile yönetim fonksiyonu kapsamına giren faaliyetlere istisnai bir düzenleme olarak yer verilmiş ve (f) fıkrasında unvanları sayılan personele, yöneticilik faaliyetleri nedeniyle ek ödeme yapılmasına cevaz verilmiştir. Bunun dışındaki gelir getirici faaliyetlerde ise katkı esas tutulmuştur. Dolayısıyla bir öğretim elemanının, işletme faaliyetleri nedeniyle ek ödemeye müstahak olabilmesi için ya yöneticilik faaliyetleri hariç gelir getirici işlemlere katkıda bulunması ya da yöneticilik faaliyetleri nedeniyle söz konusu maddenin (f) fıkrası kapsamına girmesi gerekmektedir.
Ayrıca, 2547 sayılı Kanun’un 58’nci maddesinin (f) fıkrasının son paragrafıyla yönetici payına mesai saatleri içerisinde verilen mesleki hizmetler de dâhil edilmiştir. Buradan kanun koyucunun yöneticilik faaliyetlerini ve buna ilişkin ek ödemeleri mesai içi ve mesai dışı tüm süreleri kapsar şekilde düzenlediği, yönetici payına müstahak olanlar da dâhil olmak üzere öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeleri sadece sahip olunan meslek nedeniyle verilen katkılar açısından mesai içi ve dışı olarak ayrıma tabi tuttuğu açıktır.
Yapılan incelemede, Merkez Müdürü ... ile Müdür Yardımcısı ...’e 2022 yılında Merkezde düzenlenen kurslardaki öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi işleri için ek ödeme yapıldığı görülmüştür.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre anılan işler, idari işlem ve eylem konusu olması nedeniyle yöneticilik faaliyetleri içerisinde yer almakta, doğrudan bir mesleki katkıyı içermemektedir. Bu işler için sadece yönetici katkı payına müstahak öğretim elemanlarına ödeme yapılabilmektedir. Dolayısıyla, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (f) fıkrası kapsamında bulunmayan adı geçen öğretim elemanlarına bahse konu faaliyetler için ek ödeme yapılması sonucu kamu zararı oluşmuştur.
Bu itibarla, 30 sayılı İlamın 3’üncü maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, karar verilmesi gerekir.
30 sayılı İlamın 3’üncü maddesi ile; Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ... ile Müdür Yardımcısı ...’e, Merkezde düzenlenen özel kurslarda yaptıkları yöneticilik faaliyetleri için döner sermaye ek ödemesi yapılması suretiyle sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Söz konusu hükme karşı sorumlular temyize başvurmuşlardır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinde;
“c) Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;
1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500'ünü; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 300'ünü,
2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi personel (…) ile aynı Kanunun 4’üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 600’ünü, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250'sini, başhemşireler için yüzde 200'ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150'sini, … geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır…
Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak (1) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 50’sini, (2) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 20’sini geçmeyecek şekilde ayrıca aylık ek ödeme yapılır.
…
d) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.
e) Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanına ödenir.
…
f) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200’ünü geçemez.
Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.
Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.”,
Hükümleri yer almaktadır.
Sorumlular tarafından gönderilen temyiz dilekçelerinde; yöneticilik faaliyeti sebebiyle bir yönetici payı veya bir ek ödeme almadıkları, hocalara yapılan ödemelerin Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar ve Ek-1 Gelir Getirici Faaliyet Cetveline göre düzenlenerek yapıldığı, Merkez tarafından yapılan ödemelere bahse konu işlerin Müdürün görev tanımı içerisinde yer almadığının görüldüğü, Ayrıca Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde düzenlenen söz konusu kursların üniversitelerde yapılan örgün eğitim ve öğretim faaliyetleri kapsamında olmadığı, Bahsi geçen eğitim-öğretim faaliyetlerinin belirli zaman aralıklarında öğrencilerin isteği ve kendi başvuruları üzerine ücretli olarak yapılan bir eğitim-öğretim projesi olduğu, ayrıca Merkez Müdürü ve Müdür Yardımcısının görev tanımları içerisinde öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi işlerinin yer almadığı, Müdürlüğe Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı tarafından burslu olarak gönderilen ve doğrudan yurtdışından ...’a gelen öğrencilerin ders almakta olduğu, bu öğrencilerin Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı tarafından Müdürlüğe bildirildiği; bu öğrencilerin yine Merkez Müdürü ve Müdür Yardımcısı tarafından saat kavramı olmaksızın havaalanından şahsi araçları ile alınarak yurtlarına götürülerek yerleştirilmelerinin yapıldığı, akabinde öğrencilerin ikamet işlemlerinin başlatıldığı, söz konusu işlem için Üniversite ile Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı arasında “Türkiye Bursları Karşılama ve Oryantasyon Programı” çerçevesinde bir protokol imzalandığı, birimlerinin bu yazıya mukabil eğitim öğretim işi dışında bir iş olan karşılama ve yurda yerleştirme işini yaptıkları, oryantasyon faturası kesmek suretiyle yapılan işin ücretini alarak dağıtımının planlandığı, söz konusu iş için Yurtdışı Türkler Başkanlığından ödeme alındığı için performans ödemesine konu edildiği ve öğrenci karşılayan hocalara performans çizelgesine uygun olarak ödeme yapıldığı, ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ... ile Müdür Yardımcısı ...’e, 2022 yılında Merkezde düzenlenen kurslardaki öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi işleri için ek ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Ek ödemelerin hesaplanması ve ödenmesinin; Merkez tarafından hazırlanan ve Üniversite Yönetim Kurulunun 25.05.2021 tarihli ve 1511 sayılı kararıyla yürürlüğe konulan Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar’ın “Genel İlkeler” başlıklı 6’ncı maddesi ile Esaslar eki EK-1 Gelir Getirici Faaliyet Cetveline istinaden yapıldığı görülmektedir.
Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezinde görevli olan Müdür ve Müdür Yardımcısına, Merkezde düzenlenen özel kurslarda yaptıkları yöneticilik faaliyetleri nedeniyle “yönetici payı” ek ödemesi verilemeyeceği noktasında herhangi bir tereddüt bulunmamakla birlikte; söz konusu yöneticilere yapılan ek ödemenin Üniversite Yönetim Kurulunun 25.05.2021 tarihli ve 1511 sayılı toplantısında görüşülerek yürürlüğe konulan ... Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar’ın “Genel İlkeler” başlıklı 6’ncı maddesi ile Esaslar eki Ek-1 Gelir Getirici Faaliyet Cetveline istinaden 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında “öğretim üyesi” vasıfları nedeniyle yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu açıdan, 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrasının birinci bendinde; gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine ödeme matrahının yüzde 800'ünü, bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600'ünü geçmeyecek şekilde döner sermayeden aylık ek ödeme yapılmasına izin verildiğinden; Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezinde görevli olan Müdür ve Müdür Yardımcısına bir öğretim üyesi olarak bu oranları aşmayacak şekilde yapılan ek ödemede mevzuata aykırılıktan söz edilemez.
Yönetici payı olarak değil de döner sermaye gelirine olan doğrudan katkıları nedeniyle ek ödeme aldıkları ödemeye esas belgelerle sabit olan Müdür ve Müdür Yardımcısına, düzenlenen kurslardaki öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi işleri için döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından, söz konusu ödeme nedeniyle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71’inci maddesi kapsamında herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmemiştir.
Bu itibarla, Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ... ile Müdür Yardımcısı ...’e Merkezde düzenlenen kurslardaki öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi işleri için 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında döner sermaye gelirine olan doğrudan katkıları nedeniyle döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılmasında mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmadığından ve söz konusu ödeme ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararına sebebiyet verilmediğinden, temyiz talebinde bulunan sorumlunun itirazının kabul edilerek 30 sayılı İlamın 3’üncü maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (3. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 22.01.2025 tarih 57650 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
3. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi
30 sayılı İlamın 3’üncü maddesi ile; Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ... ile Müdür Yardımcısı ...’e, Merkezde düzenlenen özel kurslarda yaptıkları yöneticilik faaliyetleri için döner sermaye ek ödemesi yapılması suretiyle sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin; (e) fıkrasında,
“Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir…” hükmü,
(f) fıkrasında;
“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200’ünü geçemez. Bu kimselere döner sermaye gelirleri dışında üniversitenin; teknokent, teknopark, teknoloji transfer ofisi, iktisadi işletmeler ve iştirakleri gibi gelir getirici müesseseler ve birimleri sebebiyle ayrıca huzur hakkı, yönetici payı, koordinatörlük, danışmanlık ve benzeri ücret ödenmez.
Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.
Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.” hükmü,
yer almaktadır.
Bu hükümlere göre, döner sermaye faaliyetleri nedeniyle yapılacak ek ödemelerde ikili bir ayrım bulunmaktadır. Bu ayrımda, yönetici konumunda olanlar ile yönetim fonksiyonu kapsamına giren faaliyetlere istisnai bir düzenleme olarak yer verilmiş ve (f) fıkrasında unvanları sayılan personele, yöneticilik faaliyetleri nedeniyle ek ödeme yapılmasına cevaz verilmiştir. Bunun dışındaki gelir getirici faaliyetlerde ise katkı esas tutulmuştur. Dolayısıyla bir öğretim elemanının, işletme faaliyetleri nedeniyle ek ödemeye müstahak olabilmesi için ya yöneticilik faaliyetleri hariç gelir getirici işlemlere katkıda bulunması ya da yöneticilik faaliyetleri nedeniyle söz konusu maddenin (f) fıkrası kapsamına girmesi gerekmektedir.
Ayrıca, 2547 sayılı Kanun’un 58’nci maddesinin (f) fıkrasının son paragrafıyla yönetici payına mesai saatleri içerisinde verilen mesleki hizmetler de dâhil edilmiştir. Buradan kanun koyucunun yöneticilik faaliyetlerini ve buna ilişkin ek ödemeleri mesai içi ve mesai dışı tüm süreleri kapsar şekilde düzenlediği, yönetici payına müstahak olanlar da dâhil olmak üzere öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeleri sadece sahip olunan meslek nedeniyle verilen katkılar açısından mesai içi ve dışı olarak ayrıma tabi tuttuğu açıktır.
Yapılan incelemede, Merkez Müdürü ... ile Müdür Yardımcısı ...’e 2022 yılında Merkezde düzenlenen kurslardaki öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi işleri için ek ödeme yapıldığı görülmüştür.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre anılan işler, idari işlem ve eylem konusu olması nedeniyle yöneticilik faaliyetleri içerisinde yer almakta, doğrudan bir mesleki katkıyı içermemektedir. Bu işler için sadece yönetici katkı payına müstahak öğretim elemanlarına ödeme yapılabilmektedir. Dolayısıyla, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (f) fıkrası kapsamında bulunmayan adı geçen öğretim elemanlarına bahse konu faaliyetler için ek ödeme yapılması sonucu kamu zararı oluşmuştur.
Bu itibarla, 30 sayılı İlamın 3’üncü maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, karar verilmesi gerekir.