Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Yüksek Öğretim Kurumları
Yılı
2022
Daire
1
Dosya No
53986
Tutanak No
57652
Tutanak Tarihi
22.01.2025
Konu
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR
Konu: Mühendislik Fakültesi öğretim üyesi ve Mimarlık Fakültesi öğretim üyesine, katkıları bulunmadığı halde Diş Hekimliği Fakültesi/Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinde sunulan sağlık hizmetlerine ilişkin döner sermaye gelirlerinden döner sermaye ek ödemesi yapılması.
30 sayılı İlamın 1/A maddesi ile; Mühendislik Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. ... ile Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. ...’a, katkıları bulunmadığı halde, Diş Hekimliği Fakültesi/Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinde sunulan sağlık hizmetlerine ilişkin döner sermaye gelirlerinden düzenli olarak döner sermaye ek ödemesi yapılması suretiyle sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Söz konusu hükme karşı sorumlular temyize başvurmuşlardır.
30 sayılı İlamın 1/A maddesi ile; Mühendislik Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. ... ile Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. ...’a, katkıları bulunmadığı halde Diş Hekimliği Fakültesi/Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinde sunulan sağlık hizmetlerine ilişkin döner sermaye gelirlerinden düzenli olarak döner sermaye ek ödemesi yapılması suretiyle sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (c), (d) ve (e) fıkralarında;
“c) Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;
1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 950’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 650’sini; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 750’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 375’ini,
2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi personel (…) ile aynı Kanunun 4’üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 750’sini, … diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 225’ini, (…) geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır. (…)
(d) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.
(e) Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir.
Tıp ve diş hekimliği fakültelerindeki öğretim elemanlarının sağlık hizmeti dışında verdikleri hizmetler karşılığında döner sermaye hesabına tahsil edilen paradan pay alma hususunda bu fıkra hükümleri uygulanır. (…)”
hükümlerine yer verilmek suretiyle, tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerindeki döner sermaye faaliyetleri nedeniyle yapılacak ek ödemelerde, sağlık hizmeti ve sağlık hizmeti dışı olmak üzere ikili bir ayrıma gidilmiştir.
Sağlık hizmeti dışında kalan ve anılan maddenin (e) fıkrası kapsamında bulunan faaliyetlere ilişkin ek ödemelerde; faaliyetlerin bilfiil öğretim elemanları tarafından gerçekleştirilmesi, katkı oranının net bir şekilde belirlenebilmesi ve düzenli ek ödeme imkanına sahip olunmaması nedenleriyle, öğretim elamanlarının adı geçen birimlerde görevlendirilmesine gerek duyulmamışken,
Mezkûr maddenin (c) fıkrasına ilişkin diğer ayrımda ise, düzenli olarak sağlık hizmeti sunulması, bireysel katkının birçok durumda net bir şekilde belirlenememesi nedenleriyle, ek ödeme yapılacak personelin, tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde görevlendirilmesi şart koşulmuştur.
Diğer taraftan; Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Genel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinin yedinci fıkrasının, “Yapılacak ek ödemeye esas katkı oranlarının belirlenmesinde 5 inci maddede belirlenen; kurumsal katkı puanı (A puanı), bireysel gelir getirici faaliyet puanı (B puanı), eğitim-öğretim faaliyeti puanı (C puanı), bilimsel faaliyet puanı (D puanı) ve diğer faaliyetler puanı (E puanı) esas alınır. Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde söz konusu puanların tamamı kullanılır. (…)” hükmü ile ek ödemenin katkıya dayalı olarak belirleneceği ortaya konulmuştur.
Anılan maddeye, Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile eklenen ve 15.09.2022 tarihli ve 31954 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmak suretiyle 01.08.2022 tarihinde yürürlüğe giren onuncu fıkrasında yer alan;
“Ek ödeme, personele fiilen hizmete katkı sağladığı sürece verilebilir. 7 nci madde hükümleri saklı kalmak üzere; resmî tatil günleri, idari ve nöbet izinleri, yılda yedi günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri, hakem hastane tarafından onaylanan heyet rapor süreleri, görevi sırasında veya görevinden dolayı Sağlık Bakanlığınca ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanan, kazaya, yaralanmaya veya saldırıya uğrayanların bu durumlarını sağlık raporuyla belgelendirmesi halinde kullandıkları hastalık izin süreleri aktif çalışılmış gün olarak kabul edilir.” hükmü ile de, döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemenin fiilen hizmete katkıya dayalı olarak belirleneceği açıkça ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede;
- Mühendislik Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. ...’ın, Rektörlük makamınca 2547 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinin (b) bendinin dördüncü fıkrasına istinaden 15.02.2022 tarihli ve E-44710342-903.07.01-22192 sayılı yazıyla (en az %76 oranında döner sermaye katkı payı almak üzere) 1 yıl süreyle Diş Hekimliği Fakültesi Dekanlığı emrinde görevlendirildiği,
- Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. ...’ın, Rektörlük makamınca 2547 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinin (b) bendinin dördüncü fıkrasına istinaden 29.09.2021 tarihli ve E-44710342-903.07.01-18053 sayılı yazı ile 11.10.2021 tarihinden itibaren 1 yıl süreyle ve 15.10.2022 tarihli ve E-44710342-903.07.01-28248 sayılı yazı ile 11.10.2022 tarihinden itibaren 6 ay süreyle Diş Hekimliği Fakültesi Dekanlığı emrinde görevlendirildiği,
- Görevlendirme yazılarında görevlendirme mahiyetlerinin belirtilmediği ve bu görevlendirmelere istinaden adı geçen öğretim üyelerine yapılmakta olan yeni diş hekimliği fakültesi binası inşaatı işinde inşaat mühendisliği ve mimarlık yönüyle yaptıkları iş için sağlık hizmetlerinden elde edilen gelirlerden ek ödeme yapıldığı,
Anlaşılmıştır.
Söz konusu görevlendirmeler öğretim üyelerinin görev yerlerinin değiştirilmesi şeklinde olmayıp, bu kişilerin hâlihazırda devam eden fakülte öğretim üyeliği ve rektör danışmanlığı görevlerine ek olarak yapılmakta olan yeni diş hekimliği fakültesi binası inşaatı işinde inşaat mühendisliği ve mimarlık yönüyle yeni bir görev verilmesi mahiyetini taşımaktadır. Bu nedenle, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrasına göre yapılmış birim bazlı bir görevlendirmeden, diş hekimliği fakültesinde sunulan sağlık hizmetlerinde bilfiil çalışmadan ve katkı yapılmasından söz edilemez.
Diğer taraftan; adı geçen kişilerin yapılmakta olan yeni diş hekimliği fakültesi binası inşaatı işinde inşaat mühendisliği ve mimarlık yönüyle yaptıkları görevlerin, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (d) ve (e) fıkraları kapsamında döner sermaye işletmesi açısından gelir getirici bir faaliyet ve hizmet olarak kabul edilmesi ve bunun karşılığında ek ödeme yapılması da mümkün değildir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda, Diş Hekimliği Fakültesi/Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından sunulan sağlık hizmetlerine ilişkin katkıları bulunmadığı halde döner sermaye gelirlerinden adı geçen kişilere ek ödeme yapılması sonucu 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesinde; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verildiği değerlendirilmektedir.
Oluşan kamu zararından; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32 ve 33’üncü maddeleri gereğince ödeme emri belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri ile birlikte ödemelerin dayanağı olan söz konusu görevlendirmeleri imzalayan Rektör birlikte sorumludur.
Bu itibarla, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklanan gerekçelerle, Mühendislik Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. ... ile Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. ...’a katkıları bulunmadığı halde Diş Hekimliği Fakültesi/Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinde sunulan sağlık hizmetlerine ilişkin döner sermaye gelirlerinden düzenli olarak döner sermaye ek ödemesi yapılması suretiyle 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi uyarınca kamu zararına sebebiyet verildiğinden, sorumlunun iddia ve itirazlarının REDDİ ile 30 sayılı İlamın 1/A maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün TASDİKİNE, (Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 22.01.2025 tarih 57652 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi
Katkı payı ödenmesine ilişkin olarak esastan çoğunluk görüşüne katılmakla birlikte; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Rektör” başlıklı 13’üncü maddesinin Rektörün “Görev, Yetki ve Sorumlulukları”na ilişkin (b) fıkrasının (4) paragrafında;
“Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek” hükmü yer almaktadır.
Bu bakımdan gerek Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. ...’ın gerekse Mimarlık Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. ...’ın Rektör ... tarafından üniversite içinde değişik birimlerde görevlendirilmeleri imkân dahilinde olup, yasaya bir aykırılık söz konusu değildir.
Ancak Mühendislik Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. ...’ın Rektör Prof. Dr. ... tarafından 2547 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinin (b) bendinin dördüncü fıkrası uyarınca Diş Hekimliği Fakültesi Dekanlığı emrinde 1 yıl süre ile görevlendirilmesine ilişkin 15.02.2022 tarihli ve E-44710342-903.07.01-22192 sayılı görevlendirme yazısında; “en az %76 oranında döner sermaye katkı payı almak üzere” ifadesi yer almasına karşın,
Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. ...’ın Rektör Prof. Dr. ... tarafından 2547 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinin (b) bendinin dördüncü fıkrası uyarınca Diş Hekimliği Fakültesi Dekanlığı emrinde 11.10.2021 tarihinden itibaren 1 yıl süreyle görevlendirilmesine ilişkin 29.09.2021 tarihli ve E-44710342-903.07.01-18053 sayılı yazı ile 11.10.2022 tarihinden itibaren 6 ay süreyle görevlendirilmesine ilişkin 15.10.2022 tarihli ve E-44710342-903.07.01-28248 sayılı görevlendirme yazılarında; döner sermaye katkı payı ödenmesi hususunda herhangi bir ifadeye yer verilmediği görülmüştür.
Bu itibarla Mühendislik Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. ...’ın Rektörlük makamınca görevlendirilmesinde “en az %76 oranında döner sermaye katkı payı almak üzere” ifadesine yer verildiğinden döner sermaye katkı payı ödenmesinde söz konusu görevlendirmeyi imzalayan Rektör Prof. Dr. ...’nın sorumluluğu bulunmakta ise de; Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. ...’ın görevlendirilmesine ilişkin görevlendirme yazılarında döner sermaye katkı payına ilişkin herhangi bir ifadeye yer verilmediğinden, Doç. Dr. ...’a döner sermaye katkı payı ödenmesinden kaynaklanan kamu zararından Rektör Prof. Dr. ...’nın sorumlu tutulmaması gerekmektedir.
Bu nedenle, söz konusu tazmin hükmünün sorumluluk yönünden BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususların değerlendirilerek yeniden hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, karar verilmesi gerekir.
Üye ...’nun karşı oy gerekçesi
2547 sayılı Kanunun 13/b-4’üncü maddesinin rektöre tanıdığı hak, yetki ve sorumluluklar kapsamında "Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek" hükmü mevcuttur. Bu yetki elbette kanunlara aykırı bir biçimde ve kamu yararının hilafına kullanılamaz. Ancak rektöre verilmiş bu yetki kapsamında kamu yararı gözetilerek gerçekleştirilen görevlendirmeler nedeniyle söz konusu öğretim üyelerine yapılan döner sermaye ek ödemelerinin hukuka aykırılığından bahsedilemez.
Rektör tarafından yapılan görevlendirme, kamu yararı gözetilerek Diş Hekimliği Fakültesi bünyesinde yürütülmekte olan yapım ve inşaat işlerinin yerinde ve zamanında doğru olarak yürütülmesini temin etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Nitekim görevlendirilen personel, alanında yetkin mimar ve inşaat mühendisi öğretim üyeleridir. Söz konusu öğretim üyelerinin yaptıkları bu görevler, Diş Hekimliği Fakültesi inşaat işine ilişkin yürütülen faaliyetlerin mimari projeye uygun şekilde yürütülmesini sağlamaktan ibarettir.
Ayrıca bahse konu hizmet dışardan hizmet alımı yöntemiyle temin edilmiş olsaydı, daha maliyetli olması kuvvetle muhtemeldi.
Bu itibarla, rektör tarafından gerçekleştirilen görevlendirmeler nedeniyle söz konusu öğretim üyelerine yapılan döner sermaye ek ödemeleri hukuka uygun olduğundan, 30 sayılı İlamın 1/A maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA, karar verilmesi gerekir.
30 sayılı İlamın 1/A maddesi ile; Mühendislik Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. ... ile Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. ...’a, katkıları bulunmadığı halde, Diş Hekimliği Fakültesi/Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinde sunulan sağlık hizmetlerine ilişkin döner sermaye gelirlerinden düzenli olarak döner sermaye ek ödemesi yapılması suretiyle sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Söz konusu hükme karşı sorumlular temyize başvurmuşlardır.
30 sayılı İlamın 1/A maddesi ile; Mühendislik Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. ... ile Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. ...’a, katkıları bulunmadığı halde Diş Hekimliği Fakültesi/Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinde sunulan sağlık hizmetlerine ilişkin döner sermaye gelirlerinden düzenli olarak döner sermaye ek ödemesi yapılması suretiyle sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (c), (d) ve (e) fıkralarında;
“c) Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;
1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 950’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 650’sini; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 750’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 375’ini,
2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi personel (…) ile aynı Kanunun 4’üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 750’sini, … diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 225’ini, (…) geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır. (…)
(d) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.
(e) Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir.
Tıp ve diş hekimliği fakültelerindeki öğretim elemanlarının sağlık hizmeti dışında verdikleri hizmetler karşılığında döner sermaye hesabına tahsil edilen paradan pay alma hususunda bu fıkra hükümleri uygulanır. (…)”
hükümlerine yer verilmek suretiyle, tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerindeki döner sermaye faaliyetleri nedeniyle yapılacak ek ödemelerde, sağlık hizmeti ve sağlık hizmeti dışı olmak üzere ikili bir ayrıma gidilmiştir.
Sağlık hizmeti dışında kalan ve anılan maddenin (e) fıkrası kapsamında bulunan faaliyetlere ilişkin ek ödemelerde; faaliyetlerin bilfiil öğretim elemanları tarafından gerçekleştirilmesi, katkı oranının net bir şekilde belirlenebilmesi ve düzenli ek ödeme imkanına sahip olunmaması nedenleriyle, öğretim elamanlarının adı geçen birimlerde görevlendirilmesine gerek duyulmamışken,
Mezkûr maddenin (c) fıkrasına ilişkin diğer ayrımda ise, düzenli olarak sağlık hizmeti sunulması, bireysel katkının birçok durumda net bir şekilde belirlenememesi nedenleriyle, ek ödeme yapılacak personelin, tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde görevlendirilmesi şart koşulmuştur.
Diğer taraftan; Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Genel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinin yedinci fıkrasının, “Yapılacak ek ödemeye esas katkı oranlarının belirlenmesinde 5 inci maddede belirlenen; kurumsal katkı puanı (A puanı), bireysel gelir getirici faaliyet puanı (B puanı), eğitim-öğretim faaliyeti puanı (C puanı), bilimsel faaliyet puanı (D puanı) ve diğer faaliyetler puanı (E puanı) esas alınır. Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde söz konusu puanların tamamı kullanılır. (…)” hükmü ile ek ödemenin katkıya dayalı olarak belirleneceği ortaya konulmuştur.
Anılan maddeye, Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile eklenen ve 15.09.2022 tarihli ve 31954 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmak suretiyle 01.08.2022 tarihinde yürürlüğe giren onuncu fıkrasında yer alan;
“Ek ödeme, personele fiilen hizmete katkı sağladığı sürece verilebilir. 7 nci madde hükümleri saklı kalmak üzere; resmî tatil günleri, idari ve nöbet izinleri, yılda yedi günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri, hakem hastane tarafından onaylanan heyet rapor süreleri, görevi sırasında veya görevinden dolayı Sağlık Bakanlığınca ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanan, kazaya, yaralanmaya veya saldırıya uğrayanların bu durumlarını sağlık raporuyla belgelendirmesi halinde kullandıkları hastalık izin süreleri aktif çalışılmış gün olarak kabul edilir.” hükmü ile de, döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemenin fiilen hizmete katkıya dayalı olarak belirleneceği açıkça ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede;
- Mühendislik Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. ...’ın, Rektörlük makamınca 2547 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinin (b) bendinin dördüncü fıkrasına istinaden 15.02.2022 tarihli ve E-44710342-903.07.01-22192 sayılı yazıyla (en az %76 oranında döner sermaye katkı payı almak üzere) 1 yıl süreyle Diş Hekimliği Fakültesi Dekanlığı emrinde görevlendirildiği,
- Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. ...’ın, Rektörlük makamınca 2547 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinin (b) bendinin dördüncü fıkrasına istinaden 29.09.2021 tarihli ve E-44710342-903.07.01-18053 sayılı yazı ile 11.10.2021 tarihinden itibaren 1 yıl süreyle ve 15.10.2022 tarihli ve E-44710342-903.07.01-28248 sayılı yazı ile 11.10.2022 tarihinden itibaren 6 ay süreyle Diş Hekimliği Fakültesi Dekanlığı emrinde görevlendirildiği,
- Görevlendirme yazılarında görevlendirme mahiyetlerinin belirtilmediği ve bu görevlendirmelere istinaden adı geçen öğretim üyelerine yapılmakta olan yeni diş hekimliği fakültesi binası inşaatı işinde inşaat mühendisliği ve mimarlık yönüyle yaptıkları iş için sağlık hizmetlerinden elde edilen gelirlerden ek ödeme yapıldığı,
Anlaşılmıştır.
Söz konusu görevlendirmeler öğretim üyelerinin görev yerlerinin değiştirilmesi şeklinde olmayıp, bu kişilerin hâlihazırda devam eden fakülte öğretim üyeliği ve rektör danışmanlığı görevlerine ek olarak yapılmakta olan yeni diş hekimliği fakültesi binası inşaatı işinde inşaat mühendisliği ve mimarlık yönüyle yeni bir görev verilmesi mahiyetini taşımaktadır. Bu nedenle, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrasına göre yapılmış birim bazlı bir görevlendirmeden, diş hekimliği fakültesinde sunulan sağlık hizmetlerinde bilfiil çalışmadan ve katkı yapılmasından söz edilemez.
Diğer taraftan; adı geçen kişilerin yapılmakta olan yeni diş hekimliği fakültesi binası inşaatı işinde inşaat mühendisliği ve mimarlık yönüyle yaptıkları görevlerin, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (d) ve (e) fıkraları kapsamında döner sermaye işletmesi açısından gelir getirici bir faaliyet ve hizmet olarak kabul edilmesi ve bunun karşılığında ek ödeme yapılması da mümkün değildir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda, Diş Hekimliği Fakültesi/Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından sunulan sağlık hizmetlerine ilişkin katkıları bulunmadığı halde döner sermaye gelirlerinden adı geçen kişilere ek ödeme yapılması sonucu 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesinde; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verildiği değerlendirilmektedir.
Oluşan kamu zararından; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32 ve 33’üncü maddeleri gereğince ödeme emri belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri ile birlikte ödemelerin dayanağı olan söz konusu görevlendirmeleri imzalayan Rektör birlikte sorumludur.
Bu itibarla, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklanan gerekçelerle, Mühendislik Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. ... ile Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. ...’a katkıları bulunmadığı halde Diş Hekimliği Fakültesi/Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinde sunulan sağlık hizmetlerine ilişkin döner sermaye gelirlerinden düzenli olarak döner sermaye ek ödemesi yapılması suretiyle 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi uyarınca kamu zararına sebebiyet verildiğinden, sorumlunun iddia ve itirazlarının REDDİ ile 30 sayılı İlamın 1/A maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün TASDİKİNE, (Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 22.01.2025 tarih 57652 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi
Katkı payı ödenmesine ilişkin olarak esastan çoğunluk görüşüne katılmakla birlikte; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Rektör” başlıklı 13’üncü maddesinin Rektörün “Görev, Yetki ve Sorumlulukları”na ilişkin (b) fıkrasının (4) paragrafında;
“Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek” hükmü yer almaktadır.
Bu bakımdan gerek Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. ...’ın gerekse Mimarlık Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. ...’ın Rektör ... tarafından üniversite içinde değişik birimlerde görevlendirilmeleri imkân dahilinde olup, yasaya bir aykırılık söz konusu değildir.
Ancak Mühendislik Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. ...’ın Rektör Prof. Dr. ... tarafından 2547 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinin (b) bendinin dördüncü fıkrası uyarınca Diş Hekimliği Fakültesi Dekanlığı emrinde 1 yıl süre ile görevlendirilmesine ilişkin 15.02.2022 tarihli ve E-44710342-903.07.01-22192 sayılı görevlendirme yazısında; “en az %76 oranında döner sermaye katkı payı almak üzere” ifadesi yer almasına karşın,
Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. ...’ın Rektör Prof. Dr. ... tarafından 2547 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinin (b) bendinin dördüncü fıkrası uyarınca Diş Hekimliği Fakültesi Dekanlığı emrinde 11.10.2021 tarihinden itibaren 1 yıl süreyle görevlendirilmesine ilişkin 29.09.2021 tarihli ve E-44710342-903.07.01-18053 sayılı yazı ile 11.10.2022 tarihinden itibaren 6 ay süreyle görevlendirilmesine ilişkin 15.10.2022 tarihli ve E-44710342-903.07.01-28248 sayılı görevlendirme yazılarında; döner sermaye katkı payı ödenmesi hususunda herhangi bir ifadeye yer verilmediği görülmüştür.
Bu itibarla Mühendislik Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. ...’ın Rektörlük makamınca görevlendirilmesinde “en az %76 oranında döner sermaye katkı payı almak üzere” ifadesine yer verildiğinden döner sermaye katkı payı ödenmesinde söz konusu görevlendirmeyi imzalayan Rektör Prof. Dr. ...’nın sorumluluğu bulunmakta ise de; Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. ...’ın görevlendirilmesine ilişkin görevlendirme yazılarında döner sermaye katkı payına ilişkin herhangi bir ifadeye yer verilmediğinden, Doç. Dr. ...’a döner sermaye katkı payı ödenmesinden kaynaklanan kamu zararından Rektör Prof. Dr. ...’nın sorumlu tutulmaması gerekmektedir.
Bu nedenle, söz konusu tazmin hükmünün sorumluluk yönünden BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususların değerlendirilerek yeniden hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, karar verilmesi gerekir.
Üye ...’nun karşı oy gerekçesi
2547 sayılı Kanunun 13/b-4’üncü maddesinin rektöre tanıdığı hak, yetki ve sorumluluklar kapsamında "Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek" hükmü mevcuttur. Bu yetki elbette kanunlara aykırı bir biçimde ve kamu yararının hilafına kullanılamaz. Ancak rektöre verilmiş bu yetki kapsamında kamu yararı gözetilerek gerçekleştirilen görevlendirmeler nedeniyle söz konusu öğretim üyelerine yapılan döner sermaye ek ödemelerinin hukuka aykırılığından bahsedilemez.
Rektör tarafından yapılan görevlendirme, kamu yararı gözetilerek Diş Hekimliği Fakültesi bünyesinde yürütülmekte olan yapım ve inşaat işlerinin yerinde ve zamanında doğru olarak yürütülmesini temin etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Nitekim görevlendirilen personel, alanında yetkin mimar ve inşaat mühendisi öğretim üyeleridir. Söz konusu öğretim üyelerinin yaptıkları bu görevler, Diş Hekimliği Fakültesi inşaat işine ilişkin yürütülen faaliyetlerin mimari projeye uygun şekilde yürütülmesini sağlamaktan ibarettir.
Ayrıca bahse konu hizmet dışardan hizmet alımı yöntemiyle temin edilmiş olsaydı, daha maliyetli olması kuvvetle muhtemeldi.
Bu itibarla, rektör tarafından gerçekleştirilen görevlendirmeler nedeniyle söz konusu öğretim üyelerine yapılan döner sermaye ek ödemeleri hukuka uygun olduğundan, 30 sayılı İlamın 1/A maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA, karar verilmesi gerekir.