Konu: Döner Sermaye İşletmesi Müdür Vekiline, katkısı bulunmadığı halde Diş Hekimliği Fakültesi/Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinde sunulan sağlık hizmetlerine ilişkin döner sermaye gelirlerinden döner sermaye ek ödemesi yapılması.

30 sayılı İlamın 1/B maddesi ile; Döner Sermaye İşletmesi Müdür Vekili öğretim görevlisi ...’e, katkısı bulunmadığı halde Diş Hekimliği Fakültesi/Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinde sunulan sağlık hizmetlerine ilişkin döner sermaye gelirlerinden düzenli olarak döner sermaye ek ödemesi yapılması suretiyle sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.

Söz konusu hükme karşı sorumlular temyize başvurmuşlardır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (c) fıkrasının;

“Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;

1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 950’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 650’sini; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 750’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 375’ini,

2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi personel (…) ile aynı Kanunun 4’üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 750’sini, … diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 225’ini, (…) geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır. (…)”

hükmü gereğince, tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde sunulan sağlık hizmetlerine ilişkin döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılacak personelin bu birimlerde görevli olması ve katkısının bulunması şarttır.

Diğer taraftan; Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Genel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinin yedinci fıkrasının, “Yapılacak ek ödemeye esas katkı oranlarının belirlenmesinde 5 inci maddede belirlenen; kurumsal katkı puanı (A puanı), bireysel gelir getirici faaliyet puanı (B puanı), eğitim-öğretim faaliyeti puanı (C puanı), bilimsel faaliyet puanı (D puanı) ve diğer faaliyetler puanı (E puanı) esas alınır. Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde söz konusu puanların tamamı kullanılır. (…)” hükmü ile ek ödemenin katkıya dayalı olarak belirleneceği ortaya konulmuştur.

Anılan maddeye, Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile eklenen ve 15.09.2022 tarihli ve 31954 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle 01.08.2022 tarihinde yürürlüğe giren onuncu fıkrasında yer alan;

“Ek ödeme, personele fiilen hizmete katkı sağladığı sürece verilebilir. 7 nci madde hükümleri saklı kalmak üzere; resmî tatil günleri, idari ve nöbet izinleri, yılda yedi günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri, hakem hastane tarafından onaylanan heyet rapor süreleri, görevi sırasında veya görevinden dolayı Sağlık Bakanlığınca ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanan, kazaya, yaralanmaya veya saldırıya uğrayanların bu durumlarını sağlık raporuyla belgelendirmesi halinde kullandıkları hastalık izin süreleri aktif çalışılmış gün olarak kabul edilir.” hükmü ile de, döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemenin fiilen hizmete katkıya dayalı olarak belirleneceği açıkça ifade edilmiştir.

Yapılan incelemede;

- Döner Sermaye İşletmesi Müdür Vekili Öğretim Görevlisi ...’ün, Rektörlük makamınca 2547 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinin (b) bendinin dördüncü fıkrasına istinaden 19.10.2021 tarihli ve E-44710342-903.07.01-18542 sayılı yazı ile 24.10.2021 tarihinden itibaren 1 yıl süreyle ve 15.10.2022 tarihli ve E-44710342-903.07.01-28249 sayılı yazı ile 24.10.2022 tarihinden itibaren 6 ay süreyle Diş Hekimliği Fakültesi Dekanlığı emrinde görevlendirildiği,

- Görevlendirme yazılarında görevlendirme mahiyetinin belirtilmediği ve bu görevlendirmelere istinaden adı geçen kişiye, Diş Hekimliği Fakültesi/Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinde sunulan sağlık hizmetlerine mali hizmetler yönüyle yaptığı iş için sağlık hizmetlerinden elde edilen gelirlerden ek ödeme yapıldığı,

Anlaşılmıştır.

2547 sayılı Kanunun Rektörün görevlerini düzenleyen 13’üncü maddesinin (b) fıkrasının 4’üncü bendinde, rektörlere verilen “gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler verme yetkisi” çerçevesinde görevlendirilecek olan personelin görev yerinin değişmesi ve bu kişilere rektör tarafından asli görev yerlerinin dışında ve asli görevlerinden tamamen farklı yeni görevler verilmesi gerekmektedir.

Söz konusu görevlendirmeler, öğretim görevlisinin görev yerinin değiştirilmesi şeklinde olmayıp, bu kişinin hâlihazırda devam eden İşletme Müdür Vekilliği görevine ek olarak mali hizmetler yönüyle yeni bir görev verilmesi mahiyetini taşımaktadır. İşletme Müdür Vekilliği görevini yürüten ...’ün söz konusu görevlendirmesi ilginin yapmakla mükellef olduğu görevlere ilişkin olup, bu görevler üniversite döner sermaye işletmesi bünyesindeki tüm birimleri içerdiğinden, ayrı bir görevlendirme ile maaş karşılığı olan bu görevlerin döner sermaye faaliyetlerine katkı olarak değerlendirilmesi düşünülemez.

Bu sebeple, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında diş hekimliği fakültesinde sunulan sağlık hizmetlerinde bilfiil çalışılarak döner sermayeye yapılan herhangi bir katkıdan da bahsetmek mümkün değildir.

Aksi yönde yapılan bir değerlendirme; ilgili birimlere görevlendirilen her personele katkısı olup olmadığına bakılmaksızın ek ödeme yapılması gibi bir sonuç doğuracaktır ki, bu durum ek ödeme uygulamasının hem 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesindeki hem de adı geçen Yönetmelik hükümlerindeki “katkıya göre ek ödeme yapılması” anlayışına da ters düşecektir.

Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’in “İşletme müdürü” başlıklı 11’inci maddesinin (a) bendinde; “İşletmenin idari, mali ve teknik işlerini, ilgili mevzuat hükümleri, çalışma programları, bütçe esasları ve işletmecilik ilkelerine uygun biçimde yürütmek.” işletme müdürünün görevleri arasında sayıldığından ve bunun doğal sonucu olarak Diş Hekimliği Fakültesi/Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezi de dahil olmak üzere tüm İşletme birimlerindeki mali işlerin ek bir görevlendirme olmaksızın adı geçen kişi tarafından yerine getirilmesi zorunlu olduğundan, bu işler karşılığında adı geçen kişiye döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılmaması gerekmektedir.

Bu nedenle, Döner Sermaye İşletmesi Müdür Vekili öğretim görevlisi ...’e, katkısı bulunmadığı halde Diş Hekimliği Fakültesi/Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinde sunulan sağlık hizmetlerine ilişkin döner sermaye gelirlerinden düzenli olarak döner sermaye ek ödemesi yapılması sonucu 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71’inci maddesinde; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Oluşan kamu zararından; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32 ve 33’üncü maddeleri gereğince ödeme emri belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri ile birlikte ödemelerin dayanağı olan söz konusu görevlendirmeleri imzalayan Rektör birlikte sorumludur.

Bu itibarla, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklanan gerekçelerle, Döner Sermaye İşletmesi Müdür Vekili Öğretim Görevlisi ...’e katkısı bulunmadığı halde Diş Hekimliği Fakültesi/Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinde sunulan sağlık hizmetlerine ilişkin döner sermaye gelirlerinden düzenli olarak döner sermaye ek ödemesi yapılması suretiyle 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi uyarınca kamu zararına sebebiyet verildiğinden, sorumlunun iddia ve itirazlarının REDDİ ile 30 sayılı İlamın 1/B maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün TASDİKİNE, (Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 22.01.2025 tarih 57652 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi

Katkı payı ödenmesine ilişkin olarak esastan çoğunluk görüşüne katılmakla birlikte; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Rektör” başlıklı 13’üncü maddesinin Rektörün “Görev, Yetki ve Sorumlulukları”na ilişkin (b) fıkrasının (4) paragrafında;

“Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek” hükmü yer almaktadır.

Bu bakımdan Döner Sermaye İşletmesi Müdür Vekili Öğretim Görevlisi ...’ün, Rektör ... tarafından Diş Hekimliği Fakültesi Dekanlığı emrinde görevlendirilmesi imkân dahilinde olup, yasaya bir aykırılık söz konusu değildir.

Ancak, Döner Sermaye İşletmesi Müdür Vekili Öğretim Görevlisi ...’ün Rektör Prof. Dr. ... tarafından 2547 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinin (b) bendinin dördüncü fıkrası uyarınca Diş Hekimliği Fakültesi Dekanlığı emrinde 24.10.2021 tarihinden itibaren 1 yıl süre ile görevlendirilmesine ilişkin 19.10.2021 tarihli ve E-44710342-903.07.01-18542 sayılı görevlendirme yazısı ile 24.10.2022 tarihinden itibaren 6 ay süreyle görevlendirilmesine ilişkin 15.10.2022 tarihli ve E-44710342-903.07.01-28249 sayılı görevlendirme yazısında; döner sermaye katkı payı ödenmesi hususunda herhangi bir ifadeye yer verilmediği görülmüştür.

Bu itibarla; Döner Sermaye İşletmesi Müdür Vekili Öğretim Görevlisi ...’ün Diş Hekimliği Fakültesi Dekanlığı emrinde görevlendirilmesine ilişkin söz konusu görevlendirme yazılarında döner sermaye katkı payına ilişkin herhangi bir ifadeye yer verilmediğinden, ...’e döner sermaye katkı payı ödenmesinden kaynaklanan kamu zararından Rektör Prof. Dr. ...’nın sorumlu tutulmaması gerekmektedir.

Bu nedenle söz konusu tazmin hükmünün sorumluluk yönünden BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususların değerlendirilerek yeniden hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, karar verilmesi gerekir.

Üye ...’nun karşı oy gerekçesi

2547 sayılı Kanunun 13/b-4’üncü maddesinin rektöre tanıdığı hak, yetki ve sorumluluklar kapsamında "Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek" hükmü mevcuttur. Bu yetki elbette kanunlara aykırı bir biçimde ve kamu yararının hilafına kullanılamaz. Ancak rektöre verilmiş bu yetki kapsamında kamu yararı gözetilerek gerçekleştirilen görevlendirme nedeniyle Döner Sermaye İşletmesi Müdür Vekili Öğretim Görevlisi ...’e yapılan döner sermaye ek ödemesinin hukuka aykırılığından bahsedilemez.

Rektör tarafından yapılan görevlendirmenin, Öğretim Görevlisi ...’ün hâlihazırda devam eden İşletme Müdür Vekilliği görevine ek olarak mali hizmetler yönüyle yeni bir görev verilmesi mahiyetini taşıdığı anlaşılmaktadır.

Döner Sermaye İşletme Müdürü olan ilgilinin, döner sermaye işletmesinin tüm hesaplarında, işlerinde ve bütçe tertiplerinde bilfiil bulunması ve katkısının olması nedeniyle, 2547 sayılı Kanunun 58/C-2 bendi kapsamında döner sermaye ek ödemesi almasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, rektör tarafından gerçekleştirilen görevlendirme nedeniyle Döner Sermaye İşletmesi Müdür Vekili Öğretim Görevlisi ...’e yapılan döner sermaye ek ödemesi hukuka uygun olduğundan, 30 sayılı İlamın 1/B maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA, karar verilmesi gerekir.