Konu: Belediye başkanının takdiri ve bilgisi dahilinde kurum amirlerine, muhtarlara ve yöneticilere yılbaşında hediye alınması.



123 sayılı ilamın 11. Maddesi ile Belediye Başkanının takdiri ve bilgisi dahilinde, yılbaşında kurum amirlerine, muhtarlara ve yöneticilere verilmek üzere alınan gömlek, eşarp, çanta bedellerinin temsil-ağırlama giderleri kapsamında belediye bütçesinden ödenmesi mümkün olduğundan kamu zararına sebebiyet verecek bir husus bulunmadığı gerekçesiyle konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.

Bu defa, Sayıştay Başsavcılığı adına Savcı …’ın 03.08.2023 tarih ve 23034395 sayılı dilekçesi üzerine, Sayıştay Temyiz Kurulunun, 03.01.2024 tarih ve 56294 tutanak sayılı kararı ile Belediyenin yılbaşında kurum amirlerine, muhtarlara ve yöneticilere gömlek, eşarp ve çanta vermesinin mevzuata aykırılık oluşması sonucu kamu zararı oluştuğundan bahisle konuya ilişkin savcılık itirazlarının kabul edilerek 123 sayılı İlamın 11’nci maddesiyle verilen ilişilecek husus bulunmadığına ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca BOZULMASINA, belirtilen hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, karar verilmiştir.

Bunun üzerine, 180 sayılı ek ilamın 1. Maddesi ile Daire, Temyiz Kurulu Kararına uyarak, Belediye Başkanlığı tarafından satın alınarak hediye edilen özel harcama niteliğindeki malların giderlerinin Belediye bütçesinden karşılanması sonucu oluşan … TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine karar vermiştir.

Harcama yetkilisi … ve Gerçekleştirme Görevlisi …’ın aynı mahiyetteki dilekçelerinde özetle:

“... Belediyesi 2021 yılı hesabı ile ilgili olarak düzenlenen Sayıştay 5. Dairesi’nin 13.06.2023 tarihli ve 123 sayılı ilamının 11. maddesi ile konu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına karar verildiği, Mezkur karara yönelen Sayıştay Başsavcılığının temyiz başvurusu üzerine Temyiz Kurulunca bahse konu ilamın bozulduğu, Yeniden yargılama yapan Sayıştay 5. Dairesi’nin; ek ilamda yazılı tutarın kamu zararı olduğuna ve tarafından tahsiline karar verildiği, Bu kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, Şöyle ki;

1- ... Belediye Başkanlığı tarafından satın alınarak hediye edilen özel harcama niteliğindeki malların giderlerinin mevzuata aykırı olarak Belediye bütçesinden karşılanması suretiyle … TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak; 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye Başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fırkasının (o) bendinde , “Temsil ve ağırlama için ayrılan ödeneği kullanmak” denildiği, “Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde de temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerinin belediye gideri olarak ifade edilip, (p) bendinde ise ağırlama ve tanıtım giderlerinin belediye bütçesinden karşılanacağının öngörüldüğü,

2- Belediyelerin temsil ve ağırlama giderleri kapsamında ziyafet, kokteyl, hediye vb. giderlerin alımlarını mevzuat hükümleri doğrultusunda yapma yetkilerinin mevcut olduğu, Hangi durumlarda, kimler için temsil, ağırlama giderleri yapılabileceğinin İçişleri Bakanlığı’nın 25.04.1984 tarih ve 27302 sayılı onayı ile yürürlüğe giren Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi kapsamında belirlendiği, Bahsi geçen Yönergenin 3’üncü maddesinde; temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayininin Belediye Başkanının takdirine tabi olduğunun belirtildiği, 4’üncü maddesinde; temsil giderlerinin görevle ilgili olmak şartı ile neler olabileceğinin düzenlendiği, bu maddenin (e) bendinde; “gerçek ve tüzel kişilere plaket, ödül ve hediye vermek, çiçek göndermek” denildiği,

3- Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, Belediye Başkanı’nın takdiri ve bilgisi dahilinde, yılbaşında kurum amirlerine, muhtarlara ve yöneticilere verilmek üzere alınan gömlek, eşarp, çanta bedellerinin temsil-ağırlama giderleri kapsamında belediye bütçesinden ödenmesi mümkün olduğundan kamu zararına sebebiyet verecek bir husus bulunmadığı,

4- Bu itibarla; Belediye Başkanlığı tarafından satın alınarak hediye edilen malların bedelleri temsil ve ağırlama giderleri kapsamında ödendiğinden kamu zararı oluşmayan … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerektiği,”

İfade edilmiş olup, Daire kararının kaldırılması talep edilmiştir.

Başsavcılık Mütalaasında:

“… ... Belediyesinin 2021 yılı hesabının 5. Dairece yargılanması sonucunda düzenlenen 26.11.2024 tarih ve 180 sayılı ek ilamın 1. maddesinde yer alan tazmin hükmünü temyiz eden sorumlunun ilgi yazı ekinde gönderilen temyiz dilekçesi incelendi.

180 sayılı ek ilamın 1. maddesinde tespit edilen kamu zararının, müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 53’üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte sorumlulara ödettirilmesine karar verildiği görülmüştür.

Temyiz dilekçesinde fazla ve yersiz ödemeye ilişkin yapılmış olan açıklamalar ve iddialar Daire yargılamasında ayrıntılı olarak karşılanmış olup, Savcılık görüşümüz aşağıdadır.

Yılbaşında kurum amirlerine, muhtarlara ve yöneticilere verilmek üzere alınan gömlek, eşarp ve çantaların görev ve sorumlulukla bir ilgisinin bulunmadığı, beldenin tanıtımına yönelik olmadığı, özel harcama niteliğindeki bu giderlerin Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi kapsamında değerlendirilemeyeceği düşünülmektedir.

Yukarıda belirtilen açıklamalar dikkate alındığında, verilen tazmin hükmünün tasdik edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” denilmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

123 sayılı ilamın 11. Maddesi ile Belediye Başkanının takdiri ve bilgisi dahilinde, yılbaşında kurum amirlerine, muhtarlara ve yöneticilere verilmek üzere alınan gömlek, eşarp, çanta bedellerinin temsil-ağırlama giderleri kapsamında belediye bütçesinden ödenmesi mümkün olduğundan kamu zararına sebebiyet verecek bir husus bulunmadığı gerekçesiyle konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.

Bu defa, Sayıştay Başsavcılığı adına Savcı …’ın 03.08.2023 tarih ve 23034395 sayılı dilekçesi üzerine, Sayıştay Temyiz Kurulunun, 03.01.2024 tarih ve 56294 tutanak sayılı kararı ile Belediyenin yılbaşında kurum amirlerine, muhtarlara ve yöneticilere gömlek, eşarp ve çanta vermesinin mevzuata aykırılık oluşması sonucu kamu zararı oluştuğundan bahisle konuya ilişkin savcılık itirazlarının kabul edilerek 123 sayılı İlamın 11’nci maddesiyle verilen ilişilecek husus bulunmadığına ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca BOZULMASINA, kararda belirtilen hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, karar verilmiştir.

Bunun üzerine, 180 sayılı ek ilamın 1. Maddesi ile Daire, Temyiz Kurulu Kararına uyarak, Belediye Başkanlığı tarafından hediye edilmek üzere satın alınan özel harcama niteliğindeki malların giderlerinin Belediye bütçesinden karşılanması sonucu oluşan ...-TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine karar vermiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun "Belediyenin görev ve sorumlulukları" başlıklı 14’üncü maddesinde, belediyelerin görev ve sorumlulukları sayılmış olup, bu görevlerini mahalli ve müşterek nitelikte olmak şartıyla yerine getirileceği hükme bağlanmıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 8’inci maddesinde her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu, 32’nci maddesinde harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumlu olduğu ifade edilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin (o) fıkrasında, temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneği kullanma yetkisinin belediye başkanına ait olduğu belirtilmiştir.

Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi’nin; "Kapsam" başlıklı 2'nci maddesinde belediye başkanının bu sıfatının gereği olarak yapacağı temsil, ağırlama ve tören giderleri konusunda uyacağı kuralları kapsar." denilmiş ve 4'üncü maddede "Temsil Giderleri", 5'inci maddesinde "Ağırlama Giderleri", 9'uncu maddesinde ise "Tören Giderleri"nin neler olduğu sayılmıştır.

Somut olayda, Belediye Başkanlığı tarafından satın alınarak hediye edilen özel harcama niteliğindeki malların giderlerinin Belediye bütçesinden karşılandığı görülmüştür. 1116 numaralı ödeme emriyle Belediye Başkanlığı tarafından kurum amirlerine yılbaşı hediyesi verilmek üzere tanesi … TL olmak üzere 6 adet … gömlek, tanesi … TL olmak üzere 23 adet … gömlek, … TL’den 1 adet … eşarp ve tanesi … TL olan 5 adet çanta alınmıştır. Yine 1842 numaralı ödeme emriyle Belediye Başkanlığı tarafından kurum amirlerine, muhtarlara ve yöneticilere verilmek üzere tanesi … TL’den 107 adet gömlek için …-TL ödendiği görülmüştür.

Yukarıda anılan mevzuat hükümlerine göre, harcamaların temsil ve ağırlama kapsamında olup olmadığının harcamanın içeriğine göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Belediye başkanının beldeye gelen kişilerin yemek, konaklama giderlerinin karşılanması ile beldeye ilişkin hediyeler vermesi temsil ağırlama kapsamında iken yılbaşında kurum amirlerine, yöneticilere ve muhtarlara verilen hediyelerin, Belediyenin görev ve sorumluluklarıyla ilgisinin bulunmadığı gibi, beldenin tanıtımına da yönelik olmadığı değerlendirilmektedir. Bu çerçevede hediye edilen gömlek, eşarp ve çanta bedelleri, Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi kapsamında değerlendirilemeyeceğinden özel harcama niteliğindeki bu harcamalar kamu zararı teşkil etmektedir.

Bu itibarla, dilekçi iddiaları reddedilerek, 180 sayılı ek ilamın 1. Maddesi ile Dairenin, mezkur Temyiz Kurulu Kararına uyarak, Belediye Başkanlığı tarafından hediye edilmek üzere satın alınan özel harcama niteliğindeki malların giderlerinin Belediye bütçesinden karşılanması neticesinde ...-TL’ye verdiği tazmin hükmünün TASDİKİNE, (... Daire Başkanı …, ... Daire Başkanı … ile üyeler …, … ve …’nın azınlık görüşlerine karşı) oyçokluğu ile,

6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 21.05.2025 tarih 58055 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

... Daire Başkanı …, ... Daire Başkanı … ile üyeler …, … ve …’nın karşı oy gerekçesi



5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye Başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fıkrasının (o) bendinde, “Temsil ve ağırlama için ayrılan ödeneği kullanmak” denilmiştir. “Belediyenin giderleri” başlıklı 60’mcı maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri belediye gideri olarak ifade edilmiş olup; (p) bendinde ise ağırlama ve tanıtım giderlerinin belediye bütçesinden karşılanacağı öngörülmüştür.

Belediyelerin temsil ve ağırlama giderleri kapsamında ziyafet, kokteyl, hediye vb. giderlerin almalarını mevzuat hükümleri doğrultusunda yapma yetkileri mevcuttur.

Hangi durumlarda, kimler için temsil, ağırlama giderleri yapılabileceği ise İçişleri Bakanlığı’nın 25.04.1984 tarih ve 27302 sayılı onayı ile yürürlüğe giren “Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi” kapsamında belirlenmiştir. Bahsi geçen Yönerge’nin 3’üncü maddesinde; temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayininin Belediye Başkanının takdirine tabi olduğu belirtilmiş, 4’üncü maddesinde; temsil giderlerinin görevle ilgili olmak şartı ile neler olabileceği düzenlenmiştir. Bu maddenin (c) bendinde; “gerçek ve tüzel kişilere plaket, ödül ve hediye vermek, çiçek göndermek” denilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, Belediye Başkanının takdiri ve bilgisi dahilinde, yılbaşında kurum amirlerine, muhtarlara ve yöneticilere verilmek üzere alınan gömlek, eşarp, çanta bedellerinin temsil-ağırlama giderleri kapsamında belediye bütçesinden ödenmesi mümkün olduğundan kamu zararına sebebiyet verecek bir husus bulunmamaktadır. Bu itibarla; Belediye Başkanlığı tarafından satın alınarak hediye edilen malların bedelleri temsil ve ağırlama giderleri kapsamında ödendiğinden; Daire kararının refi gerekir.