Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı
2018
Daire
3
Dosya No
53984
Tutanak No
58530
Tutanak Tarihi
15.10.2025
Konu
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR
Konu: Belediyede memur kadrosunda görev yapmakta olan personelin hizmet süresinin en az iki yılını itfaiye teşkilatında geçirmiş olma şartını taşımadığı halde itfaiye müdürlüğü kadrosuna atanması
295 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesi ile; ... Belediyesinde memur kadrosunda görev yapmakta iken, hizmet süresinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şartını taşımadığı halde, itfaiye müdürlüğü kadrosuna atanan ...’a, bu kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle sebep olunan ... TL tutarındaki kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Söz konusu hüküm Temyiz Kurulu’nun 09.10.2024 tarih ve 57212 tutanak sayılı Kararı ile TASDİK edilmiştir.
Bu kez karar düzeltilmesi kanun yoluna başvuran Üst Yönetici ... tarafından 53984 no.lu dosya kapsamında gönderilen karar düzeltilmesi talebine ilişkin dilekçede;
“6085 Sayılı Sayıştay Kanunu’nun Sayıştay daire kararlarına karşı öngörülen kanun yollarından temyiz mezkûr kanunun 55’inci maddesinde düzenlenmiştir. Adı geçen maddede (e) bendi “52’nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer tarafından temyiz isteminde bulunulabileceği” ifade edilmiştir. Aynı kanunun 57’ncimaddesi (1) “Temyiz Kurulu kararları hakkında, 52’nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içinde karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler” denilmiştir.
Tarafıma 295 Sayılı Ek İlamın 2’nci maddesi ile ... Belediyesinde Memur Kadrosunda görev yapmakta iken, mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşınmadığı halde İtfaiye Müdürlüğü ‘ne atamasını yaptığım ...’ın ve bu kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatlar ödenmesi suretiyle kamu zararı tazminine hükmedilmiştir.
Sayıştay Temyiz Kuruluna yapmış olduğum 15/04/2024 tarihi dilekçe ile temyiz talebinde bulundum.
Sayıştay Başkanlığı Başsavcılığı Mütalaasında;
"... Belediyesinin 2018 yılı hesabının 3.Daire'de yargılanması sonucunda düzenlenen 08.02.2024 tarih ve 295 sayılı Ek İlamın 2'nci maddesi üst yönetici ... tarafından temyiz edilmiştir.
Ek İlam hükmü, iki yıl itfaiye teşkilatında çalışma şartını sağlamayan memur ... 'm İtfaiye Müdürlüğüne atanmasına dayanmakta olup, üst yönetici Belediye Başkanı kamu zararından tek başına sorumlu tutulmuştur.
Sorumlunun asıl temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü itirazların İlama etkili bir yönü bulunmamakla birlikte, ek temyiz dilekçesinde Yönetmelik değişikliği bağlamında ileri sürdüğü itirazları değerlendirilebilir niteliktedir.
İki yıl İtfaiye teşkilatında çalışmış olma şartı atama döneminde geçerli olan Yönetmelikte açıklıkla düzenlenmiş bir husus olmayıp, bu belirsizliğe açıklık getirme mahiyetinde olmak üzere, daha sonra 18 Aralık 2021 tarih ve 31693 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile konuya ilişkin düzenleme yapılarak İtfaiye Müdürü olmak için iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartının aranmayacağı yönünde düzenlemeye gidilmiştir. Buna göre, kanunun esas yönüyle iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartına bağlı hükmünün yerinde olmadığı değerlendirildiğinden hükmün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir." denilmiştir.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Temyiz Kurulu ve 5. Daire Başkanı ... ve 7. Daire Başkanı ...’ ün karşı oy gerekçesi
295 sayılı Ek İlamın 2'nci maddesi ile; ... Belediyesinde memur kadrosunda görev yapmakta iken mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, itfaiye müdürlüğü kadrosuna atanan ...'a, bu kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle sebep olunan kamu zararının tazminine ilişkin hüküm tesis edildiği anlaşılmıştır.
İki yıl İtfaiye teşkilatında çalışmış olma şartı, atama döneminde geçerli olan Yönetmelikte açıklıkla düzenlenmiş bir husus olmayıp, bu belirsizliğe açıldık getirme mahiyetinde olmak üzere, daha soma 18 Aralık 2021 tarih ve 31693 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile konuya ilişkin düzenleme yapılarak itfaiye müdürü olmak için iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartının aranmayacağı yönünde düzenlemeye gidilerek bu konudaki tereddüt giderilmiştir.
Bu nedenle, yürürlükteki mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda, konunun esası yönüyle iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartına bağlı tazmin hükmünün yerinde olmadığı değerlendirildiğinden, 295 sayılı Ek İlamın 2'nci maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASI gerekir.
Üye ... ’in karşı oy gerekçesi
...' ın, 31.12.1997 tarihinde açıktan şoför, 01.04.2000 tarihinde memur, 15.04.2014 tarihinde itfaiye müdürü kadrosuna atandığı, 30.05.2011 tarihinde Açıköğretim Fakültesinin 2 yıllık bölümünü bitirdiği dosya münderecatından anlaşılmıştır.
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'in 21'iııci maddesinde; "Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür." denilmiştir. 21.10.2006 tarih ve 26326 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin; Görevde yükselme şartları başlıklı 19'uncu maddesinde de "(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır..." hükmü yer almaktadır.
Yönetmelikte açıkça belirtildiği üzere, "İtfaiye Müdürlüğüne" atama "Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Usan siliği Esaslarına Dair Yönetmelik" hükümlerine tabi değildir. İtfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri ise "Belediye İtfaiye Yönetmeliğine" göre yürütülmesi gerekir.
Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde "İtfaiye Müdürü" kadrosu için herhangi bir şart öngörülmemesinden hareketle Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'te "Müdür" kadrosu için getirilen şartları aramak mümkün değildir. Bu Yönetmelik'te de özel olarak "İtfaiye Müdürü" kadrosuna atamaya yönelik bir düzenleme yapılmamıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; İtfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin Belediye İtfaiye Yönetmeliğine göre yürütüleceği, Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde ise "İtfaiye Müdürü" kadrosuna yapılacak atamaların, görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu, buna göre "İtfaiye Müdürü" kadrosuna yapılacak atamaların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68/B maddesi hükümlerine göre yapılması gerektiği açıktır. Belediye İtfaiye Yönetmeliği'nin 1'inci maddesinde: "Bu Yönetmeliğin amacı; belediye itfaiye teşkilatının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, (Değişik ibare: RG-18/12/2021- 31693) itfaiye personelinin niteliklerini, görevde yükselme ve mesleki eğitimlerini, kıyafetlerini, kullanacakları araç, teçhizat ve malzeme ile denetim usul ve esaslarını düzenlemektir." şeklinde açıklanmıştır. Belediye İtfaiye Yönetmeliği özel bir yönetmeliktir. Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde "İtfaiye Müdürü" kadrosu, görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmadığı gibi bu müdürlüğe atamada özel bir şart da öngörülmemiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68'inci maddesinin (B) maddesinde; "Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabileceği", 1 ve 2'nci dereceli kadrolar için en az 10 yıl, 3 ve 4'üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl hizmeti bulunan ve yükseköğrenim görenlerin atanabileceği, dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edileceği belirtilmiştir. ..., 15.04.2014 tarihinde "İtfaiye Müdürü" kadrosu için öngörülen hizmet şartını sağlamaktadır.
...'ın, "İtfaiye Müdürü" kadrosuna atanması "İtfaiye Müdürü" için öngörülen zam ve tazminatların ödenmesinin mevzuata uygun olduğu, bu durum Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 16500952-900-E.81826 03.04.2020 tarihli görüş yazısında da teyit edildiği değerlendirilmektedir. Bu nedenle verilen tazmin hükmüne ilişkin Daire Kararının "Refi" gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Mevcut durumda İtfaiye Müdürlüğü görevine atamasını yaptığım 2014 tarihinden, emekli olduğu 16.07.2024 tarihine kadar; orman yangınları, deprem, arama-kurtarma, sel baskınları ve trafik kazaları gibi olaylara fiilen olay yerinde müdahale eden ve bu görevlerin karşılığında kendisine ilgili mevzuat kapsamında gerekli ödemeler yapılan ..., Müdürlüğü süresince görevini layıkıyla yerine getirmiştir. Görevini yerine getirmediğine dair herhangi bir tutanak, soruşturma ya da somut bir kanıt bulunmamaktadır. Görevini, gerektirdiği özen ve hassasiyetle ifa eden ... hakkında, usulün esastan önce geleceği durumlarda dahi açık, somut ve net bir bulgu bulunması gerekirken; bu türden bir bulgu olmadan, yalnızca yoruma dayalı değerlendirmelerle kamu zararı tespiti yapılması uygun değildir. Kamu zararına konu edilen hususta yapılan değerlendirmeye esas bir mevzuat düzenlemesi olmadığından, açık mevzuat hükmü varken aksinin iddia edilmemesi somut bir bulguya ve bilgiye dayanması gerekmektedir.
Benzer nitelikte İdare Mahkeme kararları da mevcuttur. (Konya İdare Mahkemesi Esas No: 2014/718 Karar No: 2015/58- Çevre Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü’nün 165862 Sayılı Görüş yazıları vb. Mahkeme kararları ve Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığının Esas No: 2022/731 Karar No: 2024/339 Karar Tekrarı:07/10/2024)
Yukarıda bahsi geçen ve daha önce vermiş olduğum savunmalarımda da izahını yapmış olduğum durumlar örnek Mahkeme Kararları, Temyiz Kurulu ve 5. Daire Başkanı ..., 7.Daire Başkanı ... ve Üye ... ve Başsavcılığın mütalaası dikkate alınarak; yapılan görevlendirme ve atama kamu zararı kastı ile gerçekleşmiş olmayıp dönemin mevzuat hükümlerine uygundur. Halbuki konuya ilişkin Kamu zararı kararının dönemin mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığı irdelenmeyip eksik inceleme ve değerlendirme yapılmış ve hatalı bir karara varılmıştır. Görevin kamu zararı oluşturmadan tam ve zamanında yapıldığı ortada iken, sorumluluğunun tamamının tarafıma tevcihinin de hakkaniyetle bağdaşmayacağı ayrı bir husustur. Konunun detaylı ve yeterli bir şekilde incelenmeyip hatalı bir karar verildiği, irdelenmeyen ve itiraza konu hususların değerlendirilmeksizin verilmiş olan karara karşı itirazlarımın kabulü ile tazmin hükmünün kaldırılmasını yüce heyetinizden arz ve talep ederim.” denilmiştir.
(Karar Düzeltilmesine İlişkin) Başsavcılık Mütalaasında;
Başsavcılığın Üst Yönetici ...’ün karar düzeltilmesi başvurusu için vermiş olduğu mütalaasında;
“... Belediyesinin 2018 yılı hesabının ilişkin Temyiz Kurulu'nun 57212 Tutanak nolu İlamı hakkında, üst yönetici ... tarafından karar düzeltilmesi talebinde bulunulmuştur.
Temyiz Kurulu'nun tasdik ettiği Ek İlam hükmü, iki yıl itfaiye teşkilatında çalışma şartını sağlamayan memur ...'ın İtfaiye Müdürlüğüne atanmasına dayanmakta olup, üst yönetici Belediye Başkanı kamu zararından tek başına sorumlu tutulmuştur.
Sorumlu karar düzeltilmesi dilekçesinde; temyiz talebine ilişkin Başsavcılığın görüşü ve Temyiz Kurulu İlamındaki ayrışık görüşlerden hareketle tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.
Temyiz karşılamasındaki, "İki yıl İtfaiye teşkilatında çalışmış olma şartı atama döneminde geçerli olan Yönetmelikte açıklıkla düzenlenmiş bir husus olmayıp, bu belirsizliğe açıklık getirme mahiyetinde olmak üzere, daha sonra 18 Aralık 2021 tarih ve 31693 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile konuya ilişkin düzenleme yapılarak itfaiye müdürü olmak için iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartının aranmayacağı yönünde düzenlemeye gidilmiştir.
Buna göre, konunun esası yönüyle iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartına bağlı tazmin hükmünün yerinde olmadığı değerlendirildiğinden, hükmün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir." şeklindeki görüşümüz çerçevesinde, karar düzeltilmesi talebinin kabulü ile tazmin hükmünün kaldırılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.” denilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
295 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesi ile; ... Belediyesinde memur kadrosunda görev yapmakta iken, hizmet süresinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şartını taşımadığı halde, itfaiye müdürlüğü kadrosuna atanan ...’a, bu kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle sebep olunan ... TL tutarındaki kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Söz konusu hüküm Temyiz Kurulu’nun 09.10.2024 tarih ve 57212 tutanak sayılı Kararı ile TASDİK edilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin B bendinde atanacak dereceye göre aranacak hizmet süreleri;
“…
B) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4’üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.
Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;
a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
b) 1 inci ve 2’nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,
c) 3’üncü ve 4’üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,
hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir…
…” şeklinde düzenlenmiştir.
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in; “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; görevde yükselmeye tabi kadrolar belirlenmiş ve müdür kadrosu da bunlar arasında sayılmıştır. Ayrıca Yönetmelik’in “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” hükmüne yer verilmiştir.
21.10.2006 tarihli ve 26326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerini düzenleyen Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin;
“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı; belediye itfaiye teşkilâtının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, itfaiye memurlarının niteliklerini, görevde yükselme ve mesleki eğitimlerini, kıyafetlerini, kullanacakları araç, teçhizat ve malzeme ile denetim usul ve esaslarını düzenlemektir.” hükmüne,
“Kadro ve unvanlar” başlıklı 8’inci maddesinde;
“(1) Belediye itfaiye teşkilatı personel kadro ve unvanları, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre; daire başkanı, itfaiye müdürü, itfaiye şube müdürü, itfaiye amiri, itfaiye çavuşu ve itfaiye eri kadroları ile diğer kadrolardan oluşur.” hükmüne,
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 19’uncu maddesinde ise;
(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
…
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” hükmüne,
Yer verilmiştir.
Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen 8’inci maddesinde itfaiye müdürü kadrosu, belediye itfaiye teşkilatının personel kadro ve unvanları arasında sayılmıştır. Bu kadro, itfaiye personelinin görevde yükselme şartlarının düzenlendiği Yönetmelik’in 19’uncu maddesinin birinci fıkrasından muaf tutulmuş, ancak mezkûr maddenin ikinci fıkrasında yer alan “Atanılacak görevin niteliği itibariyle 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre aranacak hizmet sürelerinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması” şartına tabi tutulmuştur.
Yapılan incelemede, İlama konu personel ...’ın, Mali Hizmetler Müdürlüğünde memur olarak görev yapmakta iken, 09.04.2014 tarihinde itfaiye müdürlüğü kadrosuna atandığı, atamanın yapıldığı tarih itibarıyla ilgilinin 17 yıl hizmetinin bulunduğu ve iki yıllık meslek yüksekokulu mezunu olduğu, 657 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen 68’inci maddesinin (B) bendi uyarınca, atamada asıl olanın yükseköğrenim mezuniyetinin olduğu, eğer kişi 2 yıllık yükseköğrenim mezunu ise ataması yapılacak kadronun ek göstergesine göre belirlenen sürelere 2 yıl hizmet ilavesi yapılması gerektiği, bu ekleme yapıldığında dahi aranacak en uzun hizmet süresinin 12 yıl olduğu, ilgilinin atama tarihi itibarıyla toplam hizmeti dikkate alındığında 17 yıllık hizmetle bu şartı sağladığı görülmekle birlikte, bu hizmet süresinin iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şartını sağlamadığı görülmüştür.
Somut olayda, Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin 19’uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince hizmet süresinin iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şartı sağlanmadığından, adı geçenin itfaiye müdürü kadrosuna yapılan ataması mevzuata aykırıdır.
Bu sebeple, ilgiliye itfaiye müdürlüğü kadrosu için 2018 yılında öngörülen mali hakların ödenmesi sonucu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesinde; “Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Bu itibarla, sorumlu tarafından ileri sürülen iddia ve itirazların tamamının, söz konusu Temyiz Kurulu Kararında ve yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda karşılandığı ve Kararın Kanuna aykırı bir yönünün bulunmadığı anlaşıldığından, ayrıca bu aşamada ileri sürülen hususlar Kararın düzeltilmesini icap ettirecek bir mahiyette görülmediğinden, (295 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünü tasdik eden) söz konusu 09.10.2024 tarih ve 57212 Tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA,
(Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oyu ile) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 15.10.2025 tarih ve 58530 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi
Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi:
295 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesi ile; ... Belediyesinde memur kadrosunda görev yapmakta iken mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, itfaiye müdürlüğü kadrosuna atanan ...’a, bu kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle sebep olunan kamu zararının tazminine ilişkin hüküm tesis edildiği anlaşılmıştır.
İki yıl İtfaiye teşkilatında çalışmış olma şartı, atama döneminde geçerli olan Yönetmelikte açıklıkla düzenlenmiş bir husus olmayıp, bu belirsizliğe açıklık getirme mahiyetinde olmak üzere, daha sonra 18 Aralık 2021 tarih ve 31693 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile konuya ilişkin düzenleme yapılarak itfaiye müdürü olmak için iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartının aranmayacağı yönünde düzenlemeye gidilerek bu konudaki tereddüt giderilmiştir.
Bu nedenle, yürürlükteki mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda, konunun esası yönüyle iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartına bağlı tazmin hükmü yerinde olmadığından, (295 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünü tasdik eden) söz konusu 09.10.2024 tarih ve 57212 Tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında Karar Düzeltilmesine Mahal Olduğuna ve 295 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA karar verilmesi gerekir.
Üye ...’un karşı oy gerekçesi:
... Belediyesinde memur kadrosunda görev yapmakta iken mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, itfaiye müdürlüğü kadrosuna atanan ...’a, bu kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle sebep olunan kamu zararının tazminine hükmedilmişti.
Söz konusu hüküm Temyiz Kurulunun 09.10.2024 tarihli ve 57212 tutanak sayılı Kararı ile TASDİK edilmiştir.
Kamu zararından Belediye Başkanı münferiden sorumlu tutulmuştur. Sorumluluk tesisi ise, Belediye Başkanının 09.04.2014 tarihli atama konulu yazısına istinaden yapılmıştır.
5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde; “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” hükmü yer almaktadır.
Diğer yandan, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Ödeme belgeleri ve bağlanacak kanıtlayıcı belgeler” başlıklı 4’üncü maddesinde; “Kesin ödemelerde; bütçeden nakden veya mahsuben yapılacak kesin ödemelerde Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ekindeki Ödeme Emri Belgesine harcamanın çeşidine göre bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen belgeler kanıtlayıcı belge olarak eklenir.”
Aynı Yönetmelik’in “Aylıklar” başlıklı 8’inci maddesinde de;
“(1) Aylık ve aylıkla birlikte ödenen hakedişler için Aylık Bordrosu (Örnek: 9) ve Personel Bildirimi (Örnek: 10) ile duruma göre ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine aşağıda belirtilen belgeler eklenir.
a) İlk atamalarda, atama onayı ve işe başlama yazısı,
b) Naklen atamalarda, atama onayı, işe başlama yazısı ve Personel Nakil Bildirimi (Örnek:11),
…” denilmektedir.
Somut olayda, kamu zararı sonucunu doğuran hatalı idari işlem, atama işlemidir.
Belediye Başkanının 26.03.2025 tarihli kararın düzeltilmesi talepli temyiz dilekçesinde, kamu zararı sorumluluğunun tamamının tek başına kendisine hükmedilmemesi gerektiği yönünde itirazı söz konusudur. Sorumlunun; Daire yargılaması aşamasında da, İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü tarafından gerekli incelemelerin yapılarak atama teklifinin kendisine sunulduğunu ifade ettiği anlaşılmaktadır.
Daire yargılaması aşamasında sorumluluk incelemesi atama onayı-personel hareketleri onayına göre yapılmamıştır. Dolayısıyla, kamu zararı bağı personel hareketleri onayına göre kurulmamıştır. Söz konusu belge olmadan ödeme yapılması mümkün değildir.
10.04.2014 tarihli personel hareketleri onayında atamayı teklif eden olarak İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürünün de imzası bulunmaktadır. Bu nedenle, kamu zararı incelemesinin personel hareketleri onayı esasında yapılması ve tazmin hükmünün bu doğrultuda kurulması gerekirdi. Dolayısıyla, kamu zararından İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürünün de sorumlu tutulması gerekmektedir.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçeyle Karar Düzeltilmesine Mahal Olduğuna ve tazmin hükmünün sorumluluk yönünden bozularak yeniden hüküm tesis edilmek üzere Dosyanın Dairesine Gönderilmesine,
Karar verilmesi gerekir.
295 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesi ile; ... Belediyesinde memur kadrosunda görev yapmakta iken, hizmet süresinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şartını taşımadığı halde, itfaiye müdürlüğü kadrosuna atanan ...’a, bu kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle sebep olunan ... TL tutarındaki kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Söz konusu hüküm Temyiz Kurulu’nun 09.10.2024 tarih ve 57212 tutanak sayılı Kararı ile TASDİK edilmiştir.
Bu kez karar düzeltilmesi kanun yoluna başvuran Üst Yönetici ... tarafından 53984 no.lu dosya kapsamında gönderilen karar düzeltilmesi talebine ilişkin dilekçede;
“6085 Sayılı Sayıştay Kanunu’nun Sayıştay daire kararlarına karşı öngörülen kanun yollarından temyiz mezkûr kanunun 55’inci maddesinde düzenlenmiştir. Adı geçen maddede (e) bendi “52’nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer tarafından temyiz isteminde bulunulabileceği” ifade edilmiştir. Aynı kanunun 57’ncimaddesi (1) “Temyiz Kurulu kararları hakkında, 52’nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içinde karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler” denilmiştir.
Tarafıma 295 Sayılı Ek İlamın 2’nci maddesi ile ... Belediyesinde Memur Kadrosunda görev yapmakta iken, mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşınmadığı halde İtfaiye Müdürlüğü ‘ne atamasını yaptığım ...’ın ve bu kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatlar ödenmesi suretiyle kamu zararı tazminine hükmedilmiştir.
Sayıştay Temyiz Kuruluna yapmış olduğum 15/04/2024 tarihi dilekçe ile temyiz talebinde bulundum.
Sayıştay Başkanlığı Başsavcılığı Mütalaasında;
"... Belediyesinin 2018 yılı hesabının 3.Daire'de yargılanması sonucunda düzenlenen 08.02.2024 tarih ve 295 sayılı Ek İlamın 2'nci maddesi üst yönetici ... tarafından temyiz edilmiştir.
Ek İlam hükmü, iki yıl itfaiye teşkilatında çalışma şartını sağlamayan memur ... 'm İtfaiye Müdürlüğüne atanmasına dayanmakta olup, üst yönetici Belediye Başkanı kamu zararından tek başına sorumlu tutulmuştur.
Sorumlunun asıl temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü itirazların İlama etkili bir yönü bulunmamakla birlikte, ek temyiz dilekçesinde Yönetmelik değişikliği bağlamında ileri sürdüğü itirazları değerlendirilebilir niteliktedir.
İki yıl İtfaiye teşkilatında çalışmış olma şartı atama döneminde geçerli olan Yönetmelikte açıklıkla düzenlenmiş bir husus olmayıp, bu belirsizliğe açıklık getirme mahiyetinde olmak üzere, daha sonra 18 Aralık 2021 tarih ve 31693 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile konuya ilişkin düzenleme yapılarak İtfaiye Müdürü olmak için iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartının aranmayacağı yönünde düzenlemeye gidilmiştir. Buna göre, kanunun esas yönüyle iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartına bağlı hükmünün yerinde olmadığı değerlendirildiğinden hükmün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir." denilmiştir.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Temyiz Kurulu ve 5. Daire Başkanı ... ve 7. Daire Başkanı ...’ ün karşı oy gerekçesi
295 sayılı Ek İlamın 2'nci maddesi ile; ... Belediyesinde memur kadrosunda görev yapmakta iken mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, itfaiye müdürlüğü kadrosuna atanan ...'a, bu kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle sebep olunan kamu zararının tazminine ilişkin hüküm tesis edildiği anlaşılmıştır.
İki yıl İtfaiye teşkilatında çalışmış olma şartı, atama döneminde geçerli olan Yönetmelikte açıklıkla düzenlenmiş bir husus olmayıp, bu belirsizliğe açıldık getirme mahiyetinde olmak üzere, daha soma 18 Aralık 2021 tarih ve 31693 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile konuya ilişkin düzenleme yapılarak itfaiye müdürü olmak için iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartının aranmayacağı yönünde düzenlemeye gidilerek bu konudaki tereddüt giderilmiştir.
Bu nedenle, yürürlükteki mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda, konunun esası yönüyle iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartına bağlı tazmin hükmünün yerinde olmadığı değerlendirildiğinden, 295 sayılı Ek İlamın 2'nci maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASI gerekir.
Üye ... ’in karşı oy gerekçesi
...' ın, 31.12.1997 tarihinde açıktan şoför, 01.04.2000 tarihinde memur, 15.04.2014 tarihinde itfaiye müdürü kadrosuna atandığı, 30.05.2011 tarihinde Açıköğretim Fakültesinin 2 yıllık bölümünü bitirdiği dosya münderecatından anlaşılmıştır.
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'in 21'iııci maddesinde; "Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür." denilmiştir. 21.10.2006 tarih ve 26326 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin; Görevde yükselme şartları başlıklı 19'uncu maddesinde de "(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır..." hükmü yer almaktadır.
Yönetmelikte açıkça belirtildiği üzere, "İtfaiye Müdürlüğüne" atama "Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Usan siliği Esaslarına Dair Yönetmelik" hükümlerine tabi değildir. İtfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri ise "Belediye İtfaiye Yönetmeliğine" göre yürütülmesi gerekir.
Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde "İtfaiye Müdürü" kadrosu için herhangi bir şart öngörülmemesinden hareketle Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'te "Müdür" kadrosu için getirilen şartları aramak mümkün değildir. Bu Yönetmelik'te de özel olarak "İtfaiye Müdürü" kadrosuna atamaya yönelik bir düzenleme yapılmamıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; İtfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin Belediye İtfaiye Yönetmeliğine göre yürütüleceği, Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde ise "İtfaiye Müdürü" kadrosuna yapılacak atamaların, görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu, buna göre "İtfaiye Müdürü" kadrosuna yapılacak atamaların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68/B maddesi hükümlerine göre yapılması gerektiği açıktır. Belediye İtfaiye Yönetmeliği'nin 1'inci maddesinde: "Bu Yönetmeliğin amacı; belediye itfaiye teşkilatının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, (Değişik ibare: RG-18/12/2021- 31693) itfaiye personelinin niteliklerini, görevde yükselme ve mesleki eğitimlerini, kıyafetlerini, kullanacakları araç, teçhizat ve malzeme ile denetim usul ve esaslarını düzenlemektir." şeklinde açıklanmıştır. Belediye İtfaiye Yönetmeliği özel bir yönetmeliktir. Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde "İtfaiye Müdürü" kadrosu, görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmadığı gibi bu müdürlüğe atamada özel bir şart da öngörülmemiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68'inci maddesinin (B) maddesinde; "Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabileceği", 1 ve 2'nci dereceli kadrolar için en az 10 yıl, 3 ve 4'üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl hizmeti bulunan ve yükseköğrenim görenlerin atanabileceği, dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edileceği belirtilmiştir. ..., 15.04.2014 tarihinde "İtfaiye Müdürü" kadrosu için öngörülen hizmet şartını sağlamaktadır.
...'ın, "İtfaiye Müdürü" kadrosuna atanması "İtfaiye Müdürü" için öngörülen zam ve tazminatların ödenmesinin mevzuata uygun olduğu, bu durum Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 16500952-900-E.81826 03.04.2020 tarihli görüş yazısında da teyit edildiği değerlendirilmektedir. Bu nedenle verilen tazmin hükmüne ilişkin Daire Kararının "Refi" gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Mevcut durumda İtfaiye Müdürlüğü görevine atamasını yaptığım 2014 tarihinden, emekli olduğu 16.07.2024 tarihine kadar; orman yangınları, deprem, arama-kurtarma, sel baskınları ve trafik kazaları gibi olaylara fiilen olay yerinde müdahale eden ve bu görevlerin karşılığında kendisine ilgili mevzuat kapsamında gerekli ödemeler yapılan ..., Müdürlüğü süresince görevini layıkıyla yerine getirmiştir. Görevini yerine getirmediğine dair herhangi bir tutanak, soruşturma ya da somut bir kanıt bulunmamaktadır. Görevini, gerektirdiği özen ve hassasiyetle ifa eden ... hakkında, usulün esastan önce geleceği durumlarda dahi açık, somut ve net bir bulgu bulunması gerekirken; bu türden bir bulgu olmadan, yalnızca yoruma dayalı değerlendirmelerle kamu zararı tespiti yapılması uygun değildir. Kamu zararına konu edilen hususta yapılan değerlendirmeye esas bir mevzuat düzenlemesi olmadığından, açık mevzuat hükmü varken aksinin iddia edilmemesi somut bir bulguya ve bilgiye dayanması gerekmektedir.
Benzer nitelikte İdare Mahkeme kararları da mevcuttur. (Konya İdare Mahkemesi Esas No: 2014/718 Karar No: 2015/58- Çevre Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü’nün 165862 Sayılı Görüş yazıları vb. Mahkeme kararları ve Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığının Esas No: 2022/731 Karar No: 2024/339 Karar Tekrarı:07/10/2024)
Yukarıda bahsi geçen ve daha önce vermiş olduğum savunmalarımda da izahını yapmış olduğum durumlar örnek Mahkeme Kararları, Temyiz Kurulu ve 5. Daire Başkanı ..., 7.Daire Başkanı ... ve Üye ... ve Başsavcılığın mütalaası dikkate alınarak; yapılan görevlendirme ve atama kamu zararı kastı ile gerçekleşmiş olmayıp dönemin mevzuat hükümlerine uygundur. Halbuki konuya ilişkin Kamu zararı kararının dönemin mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığı irdelenmeyip eksik inceleme ve değerlendirme yapılmış ve hatalı bir karara varılmıştır. Görevin kamu zararı oluşturmadan tam ve zamanında yapıldığı ortada iken, sorumluluğunun tamamının tarafıma tevcihinin de hakkaniyetle bağdaşmayacağı ayrı bir husustur. Konunun detaylı ve yeterli bir şekilde incelenmeyip hatalı bir karar verildiği, irdelenmeyen ve itiraza konu hususların değerlendirilmeksizin verilmiş olan karara karşı itirazlarımın kabulü ile tazmin hükmünün kaldırılmasını yüce heyetinizden arz ve talep ederim.” denilmiştir.
(Karar Düzeltilmesine İlişkin) Başsavcılık Mütalaasında;
Başsavcılığın Üst Yönetici ...’ün karar düzeltilmesi başvurusu için vermiş olduğu mütalaasında;
“... Belediyesinin 2018 yılı hesabının ilişkin Temyiz Kurulu'nun 57212 Tutanak nolu İlamı hakkında, üst yönetici ... tarafından karar düzeltilmesi talebinde bulunulmuştur.
Temyiz Kurulu'nun tasdik ettiği Ek İlam hükmü, iki yıl itfaiye teşkilatında çalışma şartını sağlamayan memur ...'ın İtfaiye Müdürlüğüne atanmasına dayanmakta olup, üst yönetici Belediye Başkanı kamu zararından tek başına sorumlu tutulmuştur.
Sorumlu karar düzeltilmesi dilekçesinde; temyiz talebine ilişkin Başsavcılığın görüşü ve Temyiz Kurulu İlamındaki ayrışık görüşlerden hareketle tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.
Temyiz karşılamasındaki, "İki yıl İtfaiye teşkilatında çalışmış olma şartı atama döneminde geçerli olan Yönetmelikte açıklıkla düzenlenmiş bir husus olmayıp, bu belirsizliğe açıklık getirme mahiyetinde olmak üzere, daha sonra 18 Aralık 2021 tarih ve 31693 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile konuya ilişkin düzenleme yapılarak itfaiye müdürü olmak için iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartının aranmayacağı yönünde düzenlemeye gidilmiştir.
Buna göre, konunun esası yönüyle iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartına bağlı tazmin hükmünün yerinde olmadığı değerlendirildiğinden, hükmün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir." şeklindeki görüşümüz çerçevesinde, karar düzeltilmesi talebinin kabulü ile tazmin hükmünün kaldırılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.” denilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
295 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesi ile; ... Belediyesinde memur kadrosunda görev yapmakta iken, hizmet süresinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şartını taşımadığı halde, itfaiye müdürlüğü kadrosuna atanan ...’a, bu kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle sebep olunan ... TL tutarındaki kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Söz konusu hüküm Temyiz Kurulu’nun 09.10.2024 tarih ve 57212 tutanak sayılı Kararı ile TASDİK edilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin B bendinde atanacak dereceye göre aranacak hizmet süreleri;
“…
B) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4’üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.
Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;
a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
b) 1 inci ve 2’nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,
c) 3’üncü ve 4’üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,
hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir…
…” şeklinde düzenlenmiştir.
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in; “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; görevde yükselmeye tabi kadrolar belirlenmiş ve müdür kadrosu da bunlar arasında sayılmıştır. Ayrıca Yönetmelik’in “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” hükmüne yer verilmiştir.
21.10.2006 tarihli ve 26326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerini düzenleyen Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin;
“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı; belediye itfaiye teşkilâtının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, itfaiye memurlarının niteliklerini, görevde yükselme ve mesleki eğitimlerini, kıyafetlerini, kullanacakları araç, teçhizat ve malzeme ile denetim usul ve esaslarını düzenlemektir.” hükmüne,
“Kadro ve unvanlar” başlıklı 8’inci maddesinde;
“(1) Belediye itfaiye teşkilatı personel kadro ve unvanları, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre; daire başkanı, itfaiye müdürü, itfaiye şube müdürü, itfaiye amiri, itfaiye çavuşu ve itfaiye eri kadroları ile diğer kadrolardan oluşur.” hükmüne,
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 19’uncu maddesinde ise;
(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
…
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” hükmüne,
Yer verilmiştir.
Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen 8’inci maddesinde itfaiye müdürü kadrosu, belediye itfaiye teşkilatının personel kadro ve unvanları arasında sayılmıştır. Bu kadro, itfaiye personelinin görevde yükselme şartlarının düzenlendiği Yönetmelik’in 19’uncu maddesinin birinci fıkrasından muaf tutulmuş, ancak mezkûr maddenin ikinci fıkrasında yer alan “Atanılacak görevin niteliği itibariyle 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre aranacak hizmet sürelerinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması” şartına tabi tutulmuştur.
Yapılan incelemede, İlama konu personel ...’ın, Mali Hizmetler Müdürlüğünde memur olarak görev yapmakta iken, 09.04.2014 tarihinde itfaiye müdürlüğü kadrosuna atandığı, atamanın yapıldığı tarih itibarıyla ilgilinin 17 yıl hizmetinin bulunduğu ve iki yıllık meslek yüksekokulu mezunu olduğu, 657 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen 68’inci maddesinin (B) bendi uyarınca, atamada asıl olanın yükseköğrenim mezuniyetinin olduğu, eğer kişi 2 yıllık yükseköğrenim mezunu ise ataması yapılacak kadronun ek göstergesine göre belirlenen sürelere 2 yıl hizmet ilavesi yapılması gerektiği, bu ekleme yapıldığında dahi aranacak en uzun hizmet süresinin 12 yıl olduğu, ilgilinin atama tarihi itibarıyla toplam hizmeti dikkate alındığında 17 yıllık hizmetle bu şartı sağladığı görülmekle birlikte, bu hizmet süresinin iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şartını sağlamadığı görülmüştür.
Somut olayda, Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin 19’uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince hizmet süresinin iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şartı sağlanmadığından, adı geçenin itfaiye müdürü kadrosuna yapılan ataması mevzuata aykırıdır.
Bu sebeple, ilgiliye itfaiye müdürlüğü kadrosu için 2018 yılında öngörülen mali hakların ödenmesi sonucu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesinde; “Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Bu itibarla, sorumlu tarafından ileri sürülen iddia ve itirazların tamamının, söz konusu Temyiz Kurulu Kararında ve yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda karşılandığı ve Kararın Kanuna aykırı bir yönünün bulunmadığı anlaşıldığından, ayrıca bu aşamada ileri sürülen hususlar Kararın düzeltilmesini icap ettirecek bir mahiyette görülmediğinden, (295 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünü tasdik eden) söz konusu 09.10.2024 tarih ve 57212 Tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA,
(Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oyu ile) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 15.10.2025 tarih ve 58530 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi
Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi:
295 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesi ile; ... Belediyesinde memur kadrosunda görev yapmakta iken mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, itfaiye müdürlüğü kadrosuna atanan ...’a, bu kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle sebep olunan kamu zararının tazminine ilişkin hüküm tesis edildiği anlaşılmıştır.
İki yıl İtfaiye teşkilatında çalışmış olma şartı, atama döneminde geçerli olan Yönetmelikte açıklıkla düzenlenmiş bir husus olmayıp, bu belirsizliğe açıklık getirme mahiyetinde olmak üzere, daha sonra 18 Aralık 2021 tarih ve 31693 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile konuya ilişkin düzenleme yapılarak itfaiye müdürü olmak için iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartının aranmayacağı yönünde düzenlemeye gidilerek bu konudaki tereddüt giderilmiştir.
Bu nedenle, yürürlükteki mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda, konunun esası yönüyle iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartına bağlı tazmin hükmü yerinde olmadığından, (295 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünü tasdik eden) söz konusu 09.10.2024 tarih ve 57212 Tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında Karar Düzeltilmesine Mahal Olduğuna ve 295 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA karar verilmesi gerekir.
Üye ...’un karşı oy gerekçesi:
... Belediyesinde memur kadrosunda görev yapmakta iken mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, itfaiye müdürlüğü kadrosuna atanan ...’a, bu kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle sebep olunan kamu zararının tazminine hükmedilmişti.
Söz konusu hüküm Temyiz Kurulunun 09.10.2024 tarihli ve 57212 tutanak sayılı Kararı ile TASDİK edilmiştir.
Kamu zararından Belediye Başkanı münferiden sorumlu tutulmuştur. Sorumluluk tesisi ise, Belediye Başkanının 09.04.2014 tarihli atama konulu yazısına istinaden yapılmıştır.
5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde; “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” hükmü yer almaktadır.
Diğer yandan, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Ödeme belgeleri ve bağlanacak kanıtlayıcı belgeler” başlıklı 4’üncü maddesinde; “Kesin ödemelerde; bütçeden nakden veya mahsuben yapılacak kesin ödemelerde Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ekindeki Ödeme Emri Belgesine harcamanın çeşidine göre bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen belgeler kanıtlayıcı belge olarak eklenir.”
Aynı Yönetmelik’in “Aylıklar” başlıklı 8’inci maddesinde de;
“(1) Aylık ve aylıkla birlikte ödenen hakedişler için Aylık Bordrosu (Örnek: 9) ve Personel Bildirimi (Örnek: 10) ile duruma göre ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine aşağıda belirtilen belgeler eklenir.
a) İlk atamalarda, atama onayı ve işe başlama yazısı,
b) Naklen atamalarda, atama onayı, işe başlama yazısı ve Personel Nakil Bildirimi (Örnek:11),
…” denilmektedir.
Somut olayda, kamu zararı sonucunu doğuran hatalı idari işlem, atama işlemidir.
Belediye Başkanının 26.03.2025 tarihli kararın düzeltilmesi talepli temyiz dilekçesinde, kamu zararı sorumluluğunun tamamının tek başına kendisine hükmedilmemesi gerektiği yönünde itirazı söz konusudur. Sorumlunun; Daire yargılaması aşamasında da, İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü tarafından gerekli incelemelerin yapılarak atama teklifinin kendisine sunulduğunu ifade ettiği anlaşılmaktadır.
Daire yargılaması aşamasında sorumluluk incelemesi atama onayı-personel hareketleri onayına göre yapılmamıştır. Dolayısıyla, kamu zararı bağı personel hareketleri onayına göre kurulmamıştır. Söz konusu belge olmadan ödeme yapılması mümkün değildir.
10.04.2014 tarihli personel hareketleri onayında atamayı teklif eden olarak İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürünün de imzası bulunmaktadır. Bu nedenle, kamu zararı incelemesinin personel hareketleri onayı esasında yapılması ve tazmin hükmünün bu doğrultuda kurulması gerekirdi. Dolayısıyla, kamu zararından İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürünün de sorumlu tutulması gerekmektedir.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçeyle Karar Düzeltilmesine Mahal Olduğuna ve tazmin hükmünün sorumluluk yönünden bozularak yeniden hüküm tesis edilmek üzere Dosyanın Dairesine Gönderilmesine,
Karar verilmesi gerekir.