Belediye bütçesinden derneğe nakdi yardım (bağış) yapılması;

83 sayılı İlamın 1’inci maddesiyle; Belediye bütçesinden 2020 yılında, … Derneği’ne (Kütük No:…), toplam … TL nakdi yardım (bağış) yapılması suretiyle oluşan kamu zararının, sorumlularına ödettirilmesi kararı verilmiştir.

Sorumlularca temyiz başvurusu yapılması üzerine Temyiz Kurulu’nun 27.03.2024 tarih ve 56619, 56620, 56621 ve 56622 Tutanak sayılı Kararları ile;

Belediye bütçesinden 2020 yılında, … Derneği’ne (Kütük No:…), toplam … TL nakdi yardım (bağış) yapılması suretiyle oluşan kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi, yönündeki Daire İlam hükmünün TASDİKİ kararı oy çokluğuyla verilmiştir.

KARAR DÜZELTİLME TALEPLİ DİLEKÇELER

Daire İlamı 1’inci maddesinde “Üst Yönetici” sıfatıyla sorumlu tutulan (Belediye Başkanı) … (Dosya No: 52314), “Muhasebe Yetkilisi” sıfatıyla sorumlu tutulan … (Dosya No: 52311), “Diğer Sorumlu” sıfatıyla sorumlu tutulan … (Dosya No: 52312) ve “Gerçekleştirme Görevlisi” sıfatıyla sorumlu tutulan … (Dosya No: 52313) tarafından konuyla ilgili gönderilen aynı metne dayalı (ayrı) karar düzeltilmesi talepli dilekçelerde özet olarak;

… Belediye Başkanlığınca 2020 yılında 2004, 266, 344,4 59, 550, 665, 770, 860, 956 ve 1043 no.lu ödeme emirleri ile (Kütük No:…) … Derneği’ne Belediye Bütçesinden toplam …-TL. nakdi yardım (bağış) yapılması suretiyle oluşan kamu zararıyla ilgili olarak 01.11.2021 tarihinde vermiş olduğu ilk savunması ile 15.09.2022 tarihinde Temyiz Kurulunda görüşülmek üzere vermiş olduğu savunmasının aynı şekilde geçerli olduğunu;

Bu doğrultuda ilave olarak ise; 2020 yılı Belediye gider bütçesine göre Belediyede çalışan personeller için takriben yapılan personel harcaması …-TL. gibi bir tutar harcandığı (EK-1) bu tutarın ise bütçenin % 4.683 gibi oranına karşılık geldiği gibi … Belediyesinden … Derneğine aktarılan …-TL ile Demek tarafından kendi imkanları ile yapılan …-TL gibi bir harcamayla birlikte personel için Belediyenin kendi hesabından personel ödemeleri, Demeğe yapılan aktarmalar ve Demek tarafından katılan tutarlar hesaplanırsa, genel toplam …-TL bir tutarın personel harcamalarına gittiğinin görüldüğünü,

… Belediyesinin Personel Giderleriyle ilgili 2021 yılında söz konusu Demeğe herhangi bir aktarma yapmadığını, Belediyeye ait yeni oluşturularak faaliyete geçen Şirket kanalıyla yapılan personel giderleri …-TL (EK-2) olduğunu, … Belediyesinin kendi gider bütçesinden ise …-TL.(EK-3) olmak üzere toplam …-TL gibi bir personel harcamasının gerçekleştiğini, 2020 yılı personel harcamaları üzerine 2021 yılı için takriben % 50 gibi bir gibi artış yaşandığı göz önünde bulundurulursa, 2020 yılında Belediyede (gerçekleşen) kamu zararı oluşmadığını,

Hükmü veren Temyiz Kumlunun 27.03.2024 hüküm tarihli 11.07.2024 ilam tarihli Temyiz İlamının 1.maddesiyle ilgili karşı oy kullan üyelerden …, …, …, … ve …’ in ortak karşı görüşlerinde;

5 adet memur, 2 adet sözleşmeli ve 2 adet geçici işçi ile tüm hizmetlerin yürütülmeye çalışıldığı, hizmet alanlarına bakıldığında ilçe merkezi, 6360 sayılı yasayla yeni bağlanan mahalleler-(köyler) müzeler, parklar, merkez mahalleleri ve mesire alanlarıyla ilgili tüm hizmetlerin asgari 70 civarında personel ile yürütülebileceği mevcut 9 adet personelle bu hizmetlerin gerçekleşmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğundan bahisle kamu yararına çalışan … İlçesinde faaliyet gösteren … Derneğine her ne kadar mevzuat hükümlerine uygun olmamakla beraber 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde yer alan kamu zararı hükmü “ mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemler sonucunda kamu kaynağın da artışa engel veya eksiltmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmış olmasına karşılık, 

… Belediyesince personeller için … Derneğine yapılan bu ödemeler nedeniyle “Kamu kaynağın da artışa engel veya eksilmeye neden olunmamıştır.” Düşüncesiyle, Belediyenin en temel görevlerinin yerine getirilmesi kapsamında personel giderleri için ödendiği değerlendirildiğinden dolayı “Refi” gerektiği gerekçesiyle kamu zararının kaldırılması uygun olacağı düşüncelerinden hareketle,

Konunun yeniden bu doğrultuda incelenip, değerlendirilmesi halinde tüm çıplaklığı ile anlaşılacağından dolayı, İlamına yapılan bu itirazının, azınlık görüşünde de açıklandığı gibi uygun olacağından, bu Madde ile ilgili adına verilen ödeme İlamının kaldırılmasının, karar düzeltme ile sağlanması gerektiği düşüncesinde olduğunu, ifade etmişlerdir.

BAŞSAVCILIK MÜTALAASI

Başsavcılığın, Daire İlamı 1’inci maddesinde “Üst Yönetici” sıfatıyla sorumlu tutulan (Belediye Başkanı) … (Dosya No: 52314), “Muhasebe Yetkilisi” sıfatıyla sorumlu tutulan … (Dosya No: 52311), “Diğer Sorumlu” sıfatıyla sorumlu tutulan … (Dosya No: 52312) ve “Gerçekleştirme Görevlisi” sıfatıyla sorumlu tutulan … (Dosya No: 52313) tarafından konuyla ilgili gönderilen aynı metne dayalı (ayrı) karar düzeltilmesi talepli dilekçelerle ile ilgili Mütalaasında;

“…

Sorumlu 1'inci madde ile ilgili olarak temyiz dilekçesinde;

"...

Derneğe aktarılan …-TL nakdi yardım (bağış) yapılması suretiyle oluşan kamu zararıyla ilgili olarak 01.11.2021 tarihinde vermiş olduğum ilk savunmam ile 15.09.2022 tarihinde Temyiz Kurulunda görüşülmek üzere vermiş olduğum savunmam aynı şekilde geçerli olup, ... bu madde ile ilgili adıma verilen ödeme ilamının kaldırılmasının karar düzeltme ile sağlanması gerektiği düşüncesindeyim." denilmektedir.

Temyiz Kurulunun 83 sayılı Daire Kararının 1'nci maddesiyle ilgili olarak vermiş olduğu Kararında;

" ...

Belediye işleri ve hizmetlerinin yürütülebilmesi amacıyla da olsa, adı geçen Dernek mensuplarının istihdam edilmesi, Anayasa'nın 128'inci maddesi hükmü ve 657 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesi hükmü ile belirlenmiş personel rejimi ana ilkeleri ile bağdaşmadığı; ayrıca, bu kişiler için "ücret" başta olmak üzere muhtelif "maliyet bedelleri" nin karşılanabilmesini teminen, Belediye bütçesinden adı geçen Derneğe "bağış" adı altında da olsa para aktarımında bulunulmasının 5018, 5393 ve 5253 sayılı Kanunların hükümlerine uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; sorumlular tarafından aynı metni içeren temyiz dilekçelerinde yazılı itiraz ve açıklamaların REDDİNE ve toplam … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi yönündeki 83 sayılı Daire İlamı 1'inci maddesi hükmünün TASDİKİNE, ..." denilmektedir.

Kamu kurumları, yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerini memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel veya işçiler istihdam ederek yürütebilirler ve sayılan istihdam türleri dışında personel çalıştırmaları mümkün değildir. Kamu idarelerinin özel hukuk tüzel kişisi olan dernekler üzerinden personel istihdam ederek kamu hizmeti sunmaları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4 ve 5 inci madde hükümlerine, 5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun 10'uncu maddesi hükmüne, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 29'uncu maddesi hükmüne aykırılık teşkil etmektedir.

Belediye ile Dernek arasında müşterek projeler yürütülse ve Dernekten maaş alan kişiler Belediye bünyesinde çalıştırılsa dahi, Belediye bütçesinden söz konusu Derneğe nakdi (bağış) yardımda bulunulması ve bu kapsamda belediye bünyesinde dernek aracılığıyla personel çalıştırılmasının mümkün olmadığı ve Belediye tarafından mevzuata aykırı bir ödeme gerçekleştirildiği, yapılan ödemenin 5018 sayılı Kanun’un 71'inci maddesi hükmü gereği kamu zararını oluşturduğu, değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, yapılan Karar Düzeltme talebi reddedilerek, Temyiz Kurulu Kararının karar düzeltilmesi yoluyla kaldırılmasına mahal olmadığına karar verilmesi uygun olur. Arz ederim.” Denilmektedir.

YAPILAN DURUŞMADA

“Üst Yönetici” sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan (eski) Belediye Başkanı … (Dosya No: 52314) karar düzeltilmesi talepli dilekçesinde duruşma talebinde bulunmuş olup, duruşmada;

Belediye’yi … TL borçla devraldığını, o tarihlerde Belediye personelinin 17 aydır maaşını/ücretini alamadığını, diğer kamu kurum ve kuruluşlarından hiçbir konuda yardım gelmediğini, fazla personeli diğer (ihtiyaç duyan) kamu kurum ve kuruluşlarına gönderdiklerini, benzer diğer tedbir ve uygulamalarla Belediye bütçesinin belirli bir mali güce kavuştuğunu, borçların ödendiğini, Başkanlığı bıraktığında “kasada” … TL fazla meblağ ile devrettiğini, Derneğe gelir sağlandığını kabul ettiğini, karar düzeltilme talepli dilekçedeki bazı rakamları tekrar ederek, ayrıca şirket kurulduğunu bazı faaliyetlerin bu şirket ile devam ettirilebildiğini, Daire İlam hükmündeki bazı mevzuat hükümlerini bilmediğini, ama kamu zararı oluşmadığını, belki mevzuata çok da uygun olmayan bazı kararlar vermiş ve uygulamış olabileceğini, ancak kasıtlı/planlı/bilinçli bir biçimde Belediyeyi/kamuyu zarara uğratacak bir talimat vermediğini/karar almadığını ve uygulama yapmadığını, Ülkemizde sınırları içerisinde 11 adet Müze olan başka bir İlçe bulunmadığını, verilecek hükme saygı duyduğunu,

İfade etmiştir.

SAYIŞTAY SAVCISI;

Sözlü Mütalaasında, Temyiz Kurulu’na yazılı olarak sunmuş olduğu görüşleri tekrar ederek, karar düzeltilmesine mahal bulunmadığını ifade etmiştir.

“Üst Yönetici” sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan (eski) Belediye Başkanı … (Dosya No: 52314) ve Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenilmesinden ve dosyada mevcut bilgi ve belgelerin okunup incelenmesinden sonra;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

83 sayılı İlamın 1’inci maddesiyle; Belediye bütçesinden 2020 yılında, … Derneği’ne (Kütük No:…), toplam … TL nakdi yardım (bağış) yapılması suretiyle oluşan kamu zararının, sorumlularına ödettirilmesi kararı verilmiştir.

Sorumlular tarafından bu defa karar düzeltme talepli başvuru yapılmış olup;

Karar düzeltme dilekçesinde ileri sürülen (temyiz dilekçesi ile birebir aynı nitelikteki) iddia ve itirazların tamamının Temyiz Kurulu Kararı’nda karşılandığı ve Kararın Kanuna aykırı bir yönünün bulunmadığı anlaşıldığından ve ayrıca bu aşamada ileri sürülen hususlar Kararın düzeltilmesini icap ettirecek bir mahiyette görülmediğinden; (83 sayılı İlamın 1’inci maddesiyle verilen toplam …-TL’lik tazmin hükmünü tasdik eden) söz konusu 27.03.2024 tarih ve 56619, 56620, 56621 ve 56622 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararlarında KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA (Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı … ile Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’in aşağıda yazılı karşı oylarına/azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 05.03.2025 tarih ve 57813 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

KARŞI OYLAR/AZINLIK GÖRÜŞLERİ

Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı … ile Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …

Belediyenin mevcut 5 memur, 2 sözleşmeli personel ve 2 geçici işçi olmak üzere; toplam 9 personel ile tüm kamu hizmetlerinin yerine getirilmesinin mümkün olmayacağı,

İlçe Merkezine bağlı … Yaylası (… Mahallesi) gerek … Yaylasına gerekse İlçe Merkezine yakın bölgelerde bulunan yerleşim alanları ile Kooperatif ve Sitelerden dolayı, Belediyenin hizmet alanlarının genişlediği ve yeni yeni hizmet alan ve şekilleri oluştuğu;

01 Nisan 2014 tarihinden geçerli olarak uygulamaya geçilen 6360 sayılı yasa doğrultusunda Belediye’ye 41 köy tüzel kişiliği ve mahalle statüsü ile bağlandığı ve merkez mahalleler ile birlikte toplam 48 mahalle oluştuğu,

Belediyenin mevcut 5 adet temizlik (Çöp) aracı günlük olarak araç başı 1 şoför 2 işçi olmak üzere; toplam 3 personel ile (genel toplam 15 personel) İlçe Merkezi, İlçe Merkezine bağlı … Yaylası (… Mahallesi) gerek İlçe Merkezine gerekse ... Yaylasına yakın bölgelerde bulunan yerleşim alanları ile Kooperatif ve Siteler ile (6360 sayılı yasayla 01 Nisan 2014 tarihinden geçerli olmak üzere) yeni bağlanan 41 mahallenin (Köyler) temizlik (çöp) hizmetlerinde çalışmakta olduğu,

Belediyenin diğer rutin kamu hizmetlerinin aynı şekilde yürütülmesine paralel olarak görev yapan diğer araçlar ve iş makinesi için aksaklıklar olmaması bakımından, 12 şoför (personel) çalıştırılmasının gerektiği,

Bu durumda … Belediyesi’nin temizlik (çöp) hizmetleri ile diğer rutin kamu hizmetlerinin yürütülmesi için çalışan araçlar ve iş makinesi için toplam olarak çalışması gereken 27 personele ihtiyaç bulunduğu,

Belediyenin rutin dış kamu hizmetlerinin yürütülmesi ile 01 Nisan 2014 tarihinden geçerli olarak uygulamaya geçilen 6360 sayılı yasa doğrultusunda Belediyeye bağlanan 41 Mahallerden (Köyler) ile merkez Mahallelerinden gelen taleplerin yerine getirilmesi çalışmalarında yerine getirmek üzere asgari 20 personele ihtiyaç bulunduğu,

20.11.2017 tarihinde Bakanlar Kurulu tarafından kararlaştırılan 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname yürürlüğe konulduğu;

Bu Kararnamenin 126’ncı maddesiyle 375 Sayılı KHK’ye eklenen Ek 20’nci maddesi ve 127’nci maddesiyle 375 Sayılı KHK’ya eklenen Geçici 23, Geçici 24 ve Geçici 25'nci maddeleri, merkezi ve yerel yönetimlerde taşeron olarak çalıştırılanların sürekli işçi kadrosuna veya mahalli idare şirketlerinde işçi statüsüne geçirilmelerine ilişkin düzenlemelerin yürürlüğe girmesini müteakip, … Belediyesi’nde taşeron statüsünde çalışan işçi bulunmadığı, Belediye’ye ait mevcut bir şirket olmaması nedeniyle de, Belediyede işçi çalıştırılmasında sıkıntılar oluştuğu,

Derneği’ne toplam …-TL. nakdi yardımın (bağışın), Belediye’ye ait kamu hizmetleri ile işlerde çalıştırılan işçilerin maaş ödemelerinin yapılması işlemlerinde kullanılmak amacıyla aktarmalar yapıldığı,

Anlaşılmakta olup, bu çerçevede 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi kapsamında “kamu zararı” oluşmadığından, Daire İlam hükmünün esastan bozulması, kararı verilmesi gereklidir.

Üye …

Öncelikle belirtmek gerekir ki, somut olaydaki ödemeler sürekli nitelikteki personel istihdamı karşılığı yapılabilecek ödemelerdir. Belediye, temizlik ve diğer hizmetlerinde ihtiyaç duyduğu personeli mevzuatında tanımlanmış ve kurala bağlanmış usullere uymayan bir yöntemle ilgili Dernekten temin etmiştir. Daire İlamına konu edilen ödemeler bağış niteliğinde olmayan ve yasal usule aykırı alınmış olsa da hizmet karşılığı yapılan nakdi aktarmalardır. Dolayısıyla, İdarenin hizmet alanı, mevcut personel sayısı ve ihtiyaç duyduğu personel sayısı analiz edilmeden ve somut olaydaki ödemelerin ihtiyaç duyulan personel için yapılmış olması göz önünde bulundurulmadan Derneğe yapılan nakdi aktarmaların doğrudan kamu zararı olarak değerlendirilmesi isabetli değildir.

5393 sayılı Belediye Kanunu incelendiğinde; belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunma, temizlik ve katı atık hizmetlerini yapma veya yaptırma, katı atıkların toplanması, taşınması, ayrıştırılması, geri kazanımı, ortadan kaldırılması ve depolanması ile ilgili bütün hizmetleri yapma ve yaptırmanın belediyenin görev, yetki, sorumluluk ve imtiyazları arasında yer aldığı görülmektedir. Söz konusu hizmetlerin yasal düzenlemelere uygun usullerle yapılması ve yaptırılması, ayrıca mevzuatıyla tanımlanmış ve kurala bağlanmış usule uygun eylem ve işlem yapmanın kanuni idare ilkesinin de bir gereği olduğu muhakkaktır. Ancak, İdare uygulamasının gerçek anlamda kamu zararına neden olup olmadığı hususunun incelenmesi de önem arz etmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesinde de; dernek ve vakıflarla ortak hizmet projeleri gerçekleştirebileceği düzenlenmiştir. Bu bağlamda, usulüne uygun oluşturulan ortak hizmet projeleriyle de, personel istihdamı mevzuatının hükümleri bertaraf edilmeksizin örneğin kültürel ve tarihi mekanlar için temizlik ve benzeri hizmetlerin ifa edilebileceği düşünülmektedir.

Karar düzeltilme talepli dilekçe ve eklerinden,

… Belediyesinin, fiilen çalışan 5 adet memur, 2 adet sözleşmeli, 2 adet geçici işçi ile hizmetlerini yürütmeye çalıştığı;

6360 sayılı Kanun uyarınca … Belediyesine 41 köy tüzel kişiliğinin mahalle statüsü ile bağlandığı ve Belediyenin, merkez mahalleler ile birlikte toplam 48 mahalleden oluştuğu;

Gerek … Yaylasına gerekse İlçe merkezine yakın bölgelerde bulunan yerleşim alanları ile kooperatif ve sitelerden dolayı Belediyenin hizmet alanlarının genişlediği ve yeni hizmet alanı ve şekillerinin oluştuğu;

Belediyenin mevcut 5 adet temizlik/çöp toplama aracı ve günlük olarak araç başı 1 şoför 2 işçi olmak üzere ve toplam 15 personel ile temizlik hizmetlerini yürütmek zorunda olduğu;

Belediyenin diğer rutin kamu hizmetlerinin aynı şekilde yürütülmesi için görev yapan diğer araçlar ve iş makinesinin de 12 şoför ile çalıştırılması gerektiği;

Bu durumda … Belediyesinin temizlik/çöp toplama hizmetleri ile diğer rutin kamu hizmetlerinin yürütülmesi için çalışan araçlar ve iş makinesi için toplam 27 personele ihtiyaç duyulduğu;

Ayrıca, Belediyenin 6360 sayılı Kanun’dan sonra rutin dışı kamu hizmetlerinin yürütülmesi için asgari 20 personele de ihtiyaç duyulduğu;

50 adet memur ve 28 adet işçi kadrosunun halen boş olduğu, ayrıca, Belediyenin personel şirketi olmadığı ve Belediye bünyesinde şirket personeli de çalıştırılmadığı;

Belediyenin hizmet alanlarının genel olarak, İlçe merkezi, müzeler, parklar, mahalleler ve diğer mesire alanlarının temizlik hizmetlerini kapsadığı; mevcut temizlik hizmeti ve diğer araç parkı dikkate alındığında sadece şoför olarak 15 adet personele, toplamda ise 70’e yakın personele ihtiyaç duyulduğu;

Anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen hizmetlerin Belediyenin mevcut personeli ile fiilen yerine getirilmesinin mümkün olmadığı aşikârdır.

Somut olayda, Belediyenin görevleri arasında sayılan hizmetler; “kamu yararına çalışan dernek” statüsünde çalışan ve … ilçesinde faaliyet gösteren … Derneği bünyesinde istihdam edilen işçiler aracılığıyla yerine getirilmeye çalışılmış, bunun karşılığında işçi ücretleri için ilgili Derneğe ödeme yapılmıştır.

Mevcut durumda Belediye temizlik ve diğer hizmetlerinin yürütümü için Belediye Meclisinden karar alınmadan, ortak hizmet projesi kapsamında bir protokol yapılmadan, mülkiye amirinden izin alınmadan ve ilgili mevzuatın ilke ve kurallarına aykırı olarak bir hizmet satın alınması söz konusudur. Ancak, Belediyenin hizmet alanı ve mevcut personel sayısı değerlendirildiğinde, somut olaydaki hizmetin gerçekleştirilmesi zorunlu olduğundan bu hizmet karşılığında ayrıca personel gideri ödeneceğinde de kuşku bulunmamaktadır.

İdarenin uyguladığı usul her ne kadar mevzuatında yer almasa da, Denetçi incelemesinde Belediyenin temizlik ve diğer hizmetlerinin yürütümü için gerekli personel sayısı dikkate alınmaksızın ve sadece ilgili Derneğe nakdi yardım yapılmış olması iddiasıyla kamu zararı tespiti yapılmıştır. Halbuki, bu Derneğe yapılan aktarma karşılıksız olmadığı gibi nakdi yardım (bağış) hüviyetinde de değildir. Somut olayda, mevzuata aykırı usul ile Belediyenin temizlik ve diğer hizmetlerinde Dernek personelinin çalıştırılması söz konusudur. Bu haliyle de, İdare uygulamasının kamu zararı sonucunu doğurmadığı, ancak İdari inceleme ve teftiş konusu olabileceği düşünülmektedir.

5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinin birinci fıkrasında;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” hükmü,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Sorumlular ve sorumluluk halleri” başlıklı 7’nci maddesinde de;

“(1) Bu Kanunun sorumlular ve sorumluluk halleri uygulamasında; 5018 sayılı Kanun ve Sayıştay denetimi ile ilgili diğer kanunlarda belirtilen sorumlular ve sorumluluk halleri esas alınır.

(…)” hükmü yer almaktadır.

Ayrıca, 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu Kararında da belirtildiği üzere, 5018 sayılı Kanun’a göre mali sorumluluğun şartları şöyle sıralanabilir:

- Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem, eylem bulunmalıdır.

-Ortada bir kamu zararı olmalıdır.

-Mevzuata aykırı karar, işlem ve eylemle zarar arasında bir illiyet olmalıdır.

Bu durumda, her kamu zararının kasıt, kusur veya ihmalden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem, eyleme dayadığında kuşku bulunmamakla beraber; somut olayda olduğu gibi bazı durumlarda, mevzuata aykırı bir karar, işlem, eylemin de kamu zararı sonucuna yol açmayabileceğinin kabulü kamu zararı mevzuatına uygun düşecektir.

Her ne kadar, somut olayda İdarece kullanılan yöntem, kamu görevlisinin kusur veya ihmalinden kaynaklanan mevzuata aykırı işlem niteliğinde olsa da, sonuçları itibarıyla bir kamu zararı sonucuna yol açtığını ifade etmek mümkün olmamaktadır. Zira, Daire ilamına konu edilen uygulamada Belediyenin hizmet alanı, mevcut personel sayısı ve ihtiyaç duyulan personel sayısı üzerinden bir analiz yapılmamış olduğundan, konunun yargı raporundaki sunuluş biçimi itibarıyla kamu zararı oluştuğunun kabulü, doğru olmayacaktır.

Daire ilamına konu edilen nakdi aktarma Belediyenin zorunlu temizlik ve diğer hizmetleri için yapılmıştır. Kaldı ki, söz konusu hizmetlerin Belediyenin mevcut personeli ile yapılamayacağı açık olduğu gibi, bu hizmetler için çalıştırabilecek Belediye Şirketi işçisi de olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, Derneğe yapılan aktarmaların fiili durum dikkate alınmaksızın bağış kapsamında değerlendirilmesi isabetli değildir. İdarece yapılan ödemelerin; kanuni usule uyulmadan temin edilen hizmet için yapılmış olsa da, kamu bütçesinden karşılıksız yapılan bir aktarma olmadığından kamu kaynağında azalmaya neden olduğundan bahsedilemez.

Bu itibarla, Derneğe, Belediyenin temizlik/çöp toplama hizmeti ve diğer hizmetleri karşılığı yapılan ödemeler kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olmadığından Daire İlamındaki tazmin hükmünün kaldırılması uygun olacaktır.

Üye …

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinin (a) fıkrasında; temizlik ve katı atık hizmetlerini yapmak veya yaptırmak,

Belediyenin yetkileri ve imtiyazları başlıklı 15’inci maddesinin (a) fıkrasında; “Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak.”

(g) fıkrasında; “Katı atıkların toplanması, taşınması, ayrıştırılması, geri kazanımı, ortadan kaldırılması ve depolanması ile ilgili bütün hizmetleri yapmak ve yaptırmak.”

Belediyenin görev, yetki sorumluluk ve imtiyazları arasında sayılmıştır.

Yine 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesinde; dernek ve vakıflarla ortak hizmet projeleri gerçekleştirebileceği belirtilmiştir.

... Belediyesinin; fiilen çalışan 5 adet memur, 2 adet sözleşmeli, 2 adet de geçici işçi ile hizmetlerini yürütmeye çalıştığı, 50 adet memur ve 28 adet işçi kadrosunun halen boş olduğu anlaşılmaktadır.

Hizmet alanlarına bakıldığında: İlçe merkezi, müzeler, parklar, mahalleler ve diğer mesire alanlarının temizlenmesi hizmetleri; mevcut temizlik ve diğer araç parkı değerlendirildiğinde sadece şoför olarak 15 adet personele, toplamda 70’e yakın personele ihtiyaç olduğu anlaşılmaktadır.

Mevcut personel ile belirtilen hizmetlerin fiilen yerine getirilmesinin mümkün olmadığı aşıklardır. Böyle bir durum hayatın olağan akışına aykırıdır.

Belediyenin görevleri arasında sayılan hizmetleri; kamu yararına çalışan dernek statüsünde çalışan … ilçesinde faaliyet gösteren … Deneği bünyesinde istihdam edilen işçiler aracılığıyla yerine getirmeye çalıştığı, bu bağlamda işçilerin maaşlarının ödenmesi amacıyla ilgili derneğe aktarma yapıldığı anlaşılmıştır.

Ülkemizde böyle bir örneği bulunmamakla beraber; mevcut durumda belediye temizlik ve diğer hizmetleri ile ilgili olarak; belediye meclisinden karar almadan, ortak proje kapsamında bir protokol yapmadan, mülkiye amirinden izin alınmadan bu yönleri ile mevzuata aykırı olarak bir hizmet satın alınması söz konusudur.

5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde kamu zararı; “… mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.

Yapılan bu ödeme nedeniyle “Kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmamıştır.” Ödemler; belediyenin en temel görevlerinin yerine getirilmesi kapsamında alınan hizmet karşılığında ödendiği değerlendirildiğinden “Refi” gerektiği gerekçesiyle, çoğunluk görüşüne katılmıyorum.