Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı
2020
Daire
4
Dosya No
52314
Tutanak No
57813
Tutanak Tarihi
05.03.2025
Konu
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR
Yüklenicinin, İdareye bildirdiği teknik personelin (şantiye şefinin) deneyim şartını yerine getirmemesi sonucuna bağlı olarak günlük cezanın uygulanmaması;
83 sayılı İlamın 9’uncu maddesiyle; Belediye tarafından ihalesi yapılan …/… ihale kayıt numaralı “…” işine ilişkin olarak, Yüklenicinin, İdareye bildirdiği teknik personelin (şantiye şefinin) onaylandığının kendisine bildirilmesinden itibaren en az 3 yıl deneyimli inşaat mühendisinin, işyerinde bulundurulmaması ve buna bağlı olarak günlük …-TL ceza uygulanmaması sonucunda toplam …-TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi, kararı verilmiştir.
Sorumlularca temyiz başvurusu yapılması üzerine, Temyiz Kurulu’nun 27.03.2024 tarih ve 56619, 56620, 56621, 56622 ile 56623 Tutanak sayılı Kararları ile;
Belediye tarafından ihalesi yapılan …/… ihale kayıt numaralı “…” işine ilişkin olarak, Yüklenicinin, İdareye bildirdiği teknik personelin (şantiye şefinin) onaylandığının kendisine bildirilmesinden itibaren en az 3 yıl deneyimli inşaat mühendisinin, işyerinde bulundurulmaması ve buna bağlı olarak günlük …-TL ceza uygulanmaması sonucunda toplam …-TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi, yönündeki Daire İlam hükmünün TASDİKİ kararı oy çokluğuyla verilmiştir.
KARAR DÜZELTİLME TALEPLİ DİLEKÇELER
Daire İlam hükmünde “Diğer sorumlu” sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan (müteveffa) … yerine varisi (oğlu) Bayram … (Dosya No: 52310) tarafından gönderilen karar düzeltilme talepli dilekçede;
İlgi sayılı yazı ekinde gönderilen … ... Belediyesinin 2020 yılı denetimleri sonucunda mevzuata uygun bulunmayan işler için 6085 sayılı Sayıştay Kanunun 48’inci maddesi gereğince düzenlenen sorguların tamamı, Sayıştay Denetim Yönetmeliğinin 45’inci maddesi uyarınca 01.11.2021 tarihinde ilk savunma yapıldığı, savunmanın yeterli görülmeyerek kamu zararlarıyla ilgili İlamın kendisine gönderildiğini,
İlamla ilgili konularla ilgili cevabın T.C. Sayıştay Başkanlığına sunulmuş olmasına karşılık, konunun, Temyiz Kurulunda görüşülerek (İlam Yılı:2020 ilam No:83 sayılı) Sayıştay İlamı Belediyeye gönderildiği, İlama karşılık itirazının, Sayıştay Temyiz Kurulunda görüşüldüğü, T.C. Sayıştay Başkanlığının (İlam Yılı:2020 Asil ilam Numanası:83 ilamın Numarası:40727, hükmü veren Daire Temyiz Kurulu Hüküm Tarihi 27.03.2024 ilam tarihi 11.07.2024 sayılı, Kamu İdaresi ... Belediye Başkanlığı) Sorumlusu … olarak (29.06.2023 tarihinde vefat etmiştir) hakkında Temyiz ilamı Tebliğ belgesi kendisine 02.09.2024 tarihinde tebliğ edildiğini,
Bu doğrultuda Temyiz Kurulunca 27.03.2024 tarihinde hüküm verilen, İlam tarihi 11.07.2024 olan ve kendisine tebliğ edilen temyiz ilamıyla ilgili aşağıda madde sırasına göre karar düzeltme talebi bağlamında;
MADDE-9)
... Belediyesi tarafından ihalesi yapılan …/… ihale kayıt numaralı “…” işine ilişkin 09.06.2020 tarihinde yüklenici ile idare arasında imzalanan sözleşmenin 23’üncü maddesinin birinci fıkrasında, şantiye şefinin en az 3 yıl deneyimli inşaat mühendisi olması gerektiğinin belirtildiği, aynı maddenin ikinci fıkrasında ise söz konusu şartlan taşıyan şantiye şefinin süresinde bildirilmediği veya iş programına göre iş başında bulundurulmadığı takdirde …-TL. ceza uygulanacağı ve bu cezaların müteakiben düzenlenecek ilk hak-edişten kesileceği hüküm altına alınmış olduğundan dolayı, 2020 yılında 29.09.2020 tarih ve 818 yevmiye numaralı ödeme emiri ile …-TL.+…,18.11.2020 tarih ve 963 yevmiye numaralı ödeme emiri ile …-TL ve 30.12.2020 tarih ve 1105 yevmiye numaralı ödeme emiri ile …- TL. olmak üzere toplam …-TL. kamu zararıyla ilgili olarak, Sayıştay Başkanlığına merhum babası … tarafından 01.11.2021 tarihinde yapılan ilk savunma ile Temyiz Kurulunda görüşülmesi için 15.09.2022 tarihinde yapılan itiraz başvurusu savunmalarının geçerli olduğunu,
Bu maddeyle ilgili; ülkemizle birlikte tüm dünyanın etkilendiği COVID-19’ dan kaynaklı, Cumhurbaşkanlığının COVID-19 Kapsamında Kamu Çalışanlarına Yönelik ilave Tedbirler kapsamında 2020/4 ve 2020/11 sayılı Genelgelerde;
“COVÎD -19 salgınının ülkemizde yayılımının en aza indirilmesi amacıyla, bu salgınla mücadeleyi ve salgının etkilerini azaltılmasına yönelik faaliyetleri zafiyete uğratmayacak ve kamu hizmetlerini aksatmayacak şekilde, ihtiyacı karşılayacak asgari sayıda personelin bulundurulması şartıyla, çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlarına uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilir.” Hükümleri de dikkate alınarak işin, ihale şartlarına uygun olarak tamamlandığını,
Bu madde ile ilgili Temyiz Kurulunca 27.03.2024 tarihinde hüküm verilen, İlam tarihi 11.07.2024 olan ve kendisine tebliğ edilen temyiz ilamıyla ilgili, İlamda azınlık görüşünde de açıklandığı gibi, söz konusu ihale kapsamında ifa edilen işin, ihale işlem dosyasında belirtilen şartlara uygun olarak teslim alındığı, sözleşmede öngörülen teknik personelin üç yıldan az deneyimli olmalarından kaynaklı bir eksikliğin belirlenmediği anlaşıldığı değerlendirilmesi nedeniyle, bundan kaynaklı oluşan kamu zararının kaldırılmasının uygun olacağı kanaatleri doğrultusunda , bu madde ile ilgili Merhum … adına verilen ödeme İlamının kaldırılmasının karar düzeltme ile sağlanması gerektiği düşüncesinde olduğunu,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Temyiz Kurulunca 27.03.2024 tarihinde hüküm verilen, İlam tarihi 11.07.2024 olan ve tarafımıza tebliğ edilen temyiz ilamının Madde 83/9 ile ilgili Sayıştay Başkanlığına, merhum babası … tarafından yapılan 01.11.2021 tarihli ilk savunma ile Temyiz Kuruluna görüşülmesi için 15.09.2022 tarihinde yapılan itiraz başvurusu savunmalarının geçerli olduğunu,
Yukarıda bir madde halinde sunulan ek savunmalarla ilgili inceleme ve değerlendirmelerin, yeniden bu minvalde yapılarak, açıklaması yapılan bu hususların dikkate alınarak, söz konusu maddelerle ile ilgili adına verilen ödeme İlamlarının karar düzeltme ile sağlanması hususunda;
Gereğini arz ettiğini, ifade etmiştir.
(Müteveffa) sorumlu … yerine diğer varisler; … (eşi), … (kızı) ve … (kızı) tarafından gönderilen EK DİLEKÇE’de:
İLGİ:
a) T.C. Sayıştay Başkanlığının 17.07.2024 tarih ve E-26157191-215.01-24031747 sayılı Temyiz İlamı Tebliği (2020/83-40723-40727) yazınız ve ekleri,
b) Merhum …’in oğlu …’in karar düzeltmeyle ilgili Sayıştay Başkanlığına sunduğu 09.09.2024 tarih ve 24040912 kayıt no.lu dilekçesi
İlgi sayılı yazı ekinde gönderilen … ... Belediyesinin 2020 yılı denetimleri sonucunda mevzuata uygun bulunmayan işler için 6085 sayılı Sayıştay Kanunun 48’inci maddesi gereğince düzenlenen sorguların tamamı, Sayıştay Denetim Yönetmeliğinin 45’inci maddesi uyarınca 01.11.2021 tarihinde ilk savunmanın yapıldığı, savunmanın yeterli görülmeyerek kamu zararlarıyla ilgili İlamın kendisine gönderildiği, İlamla ilgili konularla ilgili cevapların, T.C. Sayıştay Başkanlığınıza sunulmuş olmasına karşılık, konu Temyiz Kurulunda görüşülerek İlam Yılı 2020, İlam No: 83 sayılı Sayıştay İlamı Belediyeye gönderildiğini, İlama karşılık itirazının, Sayıştay Temyiz Kurulunda görüşüldüğünü, T.C. Sayıştay Başkanlığının İlam Yılı: 2020 İlam Asıl Numarası: 83 İlamın Numarası: 40727 hükmü veren Daire Temyiz Kurulu Hüküm Tarihi 27.03.2024 İlam tarihi 11.07.2024 sayılı Kamu İdaresi ... Belediye Başkanlığı Sorumlusu … olarak (29.06.2023 tarihinde vefat etmiştir) hakkında Temyiz İlamı Tebliğ belgesi oğlu olarak …’e 02.09.2024 tarihinde tebliğ edildiğini,
Bu doğrultuda Temyiz Kurulunca 27.03.2024 tarihinde hüküm verilen, İlam tarihi 11.07.2024 olan ve oğlu olarak …’e tebliğ edilen temyiz ilamıyla ilgili ilgi (b) sayılı karar düzeltmeyle ilgili …’in karar düzeltme talep dilekçesindeki savunmalarına Merhum …'in varisleri olarak katıldıklarını beyan ettiklerini, diğer varis …’in karar düzeltmeyle ilgili yapmış ek savunmasının ve kendilerinin aynı şekilde kabul ettiği karar düzeltmeyle ilgili ek savunmanın gerekli inceleme ve değerlendirmelerinin yeniden bu minvalde yapılarak açıklaması yapılan bu hususların dikkate alınarak söz konusu maddelerle ile ilgili (merhum) … adına verilen ödeme İlamlarının karar düzeltme ile sağlanması hususunda;
Gereğini arz ettiklerini, ifade etmişlerdir.
Daire İlamı 9’uncu maddesinde “Üst Yönetici” sıfatıyla sorumlu tutulan (Belediye Başkanı) … (Dosya No: 52314), “Muhasebe Yetkilisi” sıfatıyla sorumlu tutulan … (Dosya No: 52311), “Diğer Sorumlu” sıfatıyla sorumlu tutulan … (Dosya No: 52312) ile “Gerçekleştirme Görevlisi” sıfatıyla sorumlu tutulan … (Dosya No: 52313) tarafından konuyla ilgili gönderilen aynı metne dayalı (ayrı) karar düzeltilme talepli dilekçelerde özet olarak;
MADDE-9)
... Belediyesi tarafından ihalesi yapılan …/.. ihale kayıt numaralı “…” işine ilişkin 09.06.2020 tarihinde yüklenici ile idare arasında imzalanan sözleşmenin 23’üncü maddesinin birinci fıkrasında, şantiye şefinin en az 3 yıl deneyimli inşaat mühendisi olması gerektiğinin belirtildiğini, aynı maddenin ikinci fıkrasında ise söz konusu şartlan taşıyan şantiye şefinin süresinde bildirilmediği veya iş programına göre iş başında bulundurulmadığı takdirde …-TL. ceza uygulanacağı ve bu cezaların müteakiben düzenlenecek ilk hak-edişten kesileceği hüküm altına alınmış olduğundan dolayı, 2020 yılında 29.09.2020 tarih ve 818 yevmiye numaralı ödeme emiri ile …-TL.+…,18.11.2020 tarih ve 963 yevmiye numaralı ödeme emiri ile …-TL ve 30.12.2020 tarih ve 1105 yevmiye numaralı ödeme emiri ile …- TL. olmak üzere toplam …-TL. kamu zararıyla ilgili olarak, Sayıştay Başkanlığına 01.11.2021 tarihinde yaptığı ilk savunma ile Temyiz Kurulunda görüşülmesi için 15.09.2022 tarihinde yaptığı itiraz başvurusu savunmalarının geçerli olduğunu,
Bu Maddeyle ilgili Ülkemizle birlikte tüm dünyanın etkilendiği COVID-19’ dan kaynaklı, Cumhurbaşkanlığı’nın COVID-19 Kapsamında Kamu Çalışanlarına Yönelik İlave Tedbirler kapsamında 2020/4 ve 2020/11 sayılı Genelgeler’de belirtildiği üzere;
“COVİD -19 salgınının ülkemizde yayılımının en aza indirilmesi amacıyla, bu salgınla mücadeleyi ve salgının etkilerini azaltılmasına yönelik faaliyetleri zafiyete uğratmayacak ve kamu hizmetlerini aksatmayacak şekilde, ihtiyacı karşılayacak asgari sayıda personelin bulundurulması şartıyla, çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlarına uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilir.” Hükümleri de dikkate alınarak işin, ihale şartlarına uygun olarak tamamlandığını,
Bu madde ile ilgili Temyiz Kurulunca 27.03.2024 tarihinde hüküm verilen, ilam tarihi 11.07.2024 olan ve kendisine tebliğ edilen temyiz ilamıyla ilgili, İlamda azınlık görüşünde de açıklandığı gibi, söz konusu ihale kapsamında ifa edilen işin, ihale işlem dosyasında belirtilen şartlara uygun olarak teslim alındığı, sözleşmede öngörülen teknik personelin üç yıldan az deneyimli olmalarından kaynaklı bir eksikliğin belirlenmediğinin anlaşıldığı, değerlendirilmesi nedeniyle, bundan kaynaklı oluşan kamu zararının kaldırılmasının uygun olacağı kanaatleri doğrultusunda, bu Madde ile ilgili adına verilen ödeme İlamının kaldırılmasının karar düzeltme ile sağlanması gerektiği düşüncesinde olduğunu, ifade etmiştir.
BAŞSAVCILIK MÜTALAALARI
Başsavcılığın, Sorumlu (Müteveffa) … adına (oğlu) … (Dosya No: 52310) tarafından gönderilen karar düzeltilme talepli dilekçe ile ilgili Mütalaasında;
“… ... Belediye Başkanlığının 2020 yılı hesabının 4. Daire tarafından yargılanması sonucu çıkarılan 26.11.2020 tarih ve 83 sayılı ilamın 9 maddesindeki tazmin hükmüne karşı Gerçekleştirme Görevlisi …'in yaptığı temyiz başvurusu üzerine Temyiz Kurulunca verilen 27.03.2024/56623 tutanak sayılı kararın düzeltilmesi talebiyle … varisi … tarafından verilen ve ilgideki yazı ile Başsavcılığa intikal ettirilen dilekçe incelendi.
Sorumlunun vârisi … madde ile ilgili olarak dilekçesinde, ... Belediye Başkanlığı çalışanı sorumlu olarak tespit edilen …'in 29.06.2023 tarihinde vefat ettiğini, sorumlu babasının vefatı nedeniyle Temyiz Kurulu Kararıyla ilgili olarak karar düzeltme talebinde bulunduğunu belirtmiş, sorumlunun temyiz dilekçesinde sunmuş olduğu savunmasını tekrar ederek;
…
Konu hakkında, ceza uygulamasının yapılmaması nedeniyle oluşan kamu zararının adı geçen sorumlulardan tahsil edilmesine yönelik verilen Kararın yerinde olduğu ve kamu zararını oluşturduğu konusunda tereddüt bulunmadığı düşünülmektedir.
Ancak, sorumlular arasında yer alan …'in Temyiz Kurulu Kararı sonrasında Karar kendisine tebliğ edilmeden vefat etmiş olması nedeniyle yeniden görüşülerek buna göre sonuçlandırılması gerekir.
6085 Sayılı Sayıştay Kanunu'nun "Karar Düzeltilmesi" başlıklı 57'nci maddesinde; "Temyiz Kurulu kararları hakkında, 52'nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere aşağıdaki sebeplerle karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler:
..." denilmek suretiyle Kanunun 52'nci maddesinde belirtilen ilgililer tarafından madde metnindeki sebeplerle karar düzeltilmesi isteminde bulunulabileceği belirtilmiştir. Sorumlulara verilen bu hak Anayasanın 160'ncı maddesi ile düzenlenmiş bir hak olarak karşımıza çıkmaktadır. Dolaysıyla sorumlular belirtilen süre içerisinde bu haklarını kullanabilecekler ve bu süreç tamamlanmadan da Sayıştay yargısı tamamlanmamış olacaktır.
Diğer taraftan, Sayıştay yargılamasında sorumlular kamu görevlileridir.
6085 sayılı Kanunun "Sorumlular ve sorumluluk halleri" 7'nci maddesinde;
"Bu Kanunun sorumlular ve sorumluluk halleri uygulamasında; 5018 sayılı Kanun ve Sayıştay denetimi ile ilgili diğer kanunlarda belirtilen sorumlular ve sorumluluk halleri esas alınır.
Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar; kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur. Bu sorumluluğun yerine getirilip getirilmediği Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulacak Sayıştay raporlarında belirtilir. Kamu zararına sebep olunan durumlar ise bu zararın tazminine ilişkin hükme bağlama işlemi ile sonuçlandırılır.
(3) Sorumlular; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurularak oluşturulan ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlüdür.
..." denilmektedir.
5018 sayılı Kanunun 71'nci maddesinde de kamu zararı tanımı yapılmış olup kamu zararının faali kamu görevlileri olarak belirlenmiştir. Bu nedenle kamu görevlileri dışındaki kişilerin Sayıştay yargılamasında muhatap alınması mümkün değildir.
Diğer taraftan yargılama konusu olayda, sorumlulardan birisi yasal hakkı olan Karar Düzeltilmesi hakkını kullanamadan vefat etmiş, varisi olan oğlu da Temyiz Kurulundan karar düzeltilmesi talebinde bulunmuştur. Karar düzeltme talebi sadece Sayıştay Kanunun 52'nci maddesinde sayılan ilgililer tarafından yapılabileceğinden varislerin böyle bir talepte bulunmalarının mümkün olmadığı düşünülmekle birlikte verilecek karar varislerin haklarını etkileyecek olması nedeniyle talebin kabul edilmesi ve bu durumun alınacak kararda dikkate alınması, yani vefat eden sorumlunun sorumlular arasından çıkarılmasına karar verilmesi uygun olur.
Öte yandan kamu zararına yönelik Temyiz Kurulu Kararında kesinleşmiş bir kamu alacağı söz konusudur. Bu alacağın da tahsili gerekir. Alacağın sorumlulardan tahsili mümkün olmadığı durumlarda ilgilerin de tahsil sürecine dahil edileceği 5018 sayılı Kanunun 71'nci maddesinin son fıkrası gereği çıkarılan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5'nci maddesinde belirtilmiştir.
5'nci maddede;
"(1) Kanunun ilgili maddeleri gereğince, kamu görevlileri; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, yönetilmesinden, kullanılmasından, korunmasından, kötüye kullanılmaması ve her an hizmete hazır bulundurulması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludurlar.
(2) Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararının geri ödenmesi sürecine, kamu görevlileri ile birlikte ilgililer de dahil edilir." denilmek suretiyle kamu zararından doğan alacakların tahsili ahizlerden de yapılabileceği belirtilmiştir.
Bu çerçevede, ilgili idare tarafından tespit edilen kamu zararı tutarının, adli yargılama yoluyla ahizlerden ve mirası reddetmemiş varislerden yapılması için gerekli işlemlerin başlatılması gerekir.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçeler nedeniyle karar düzeltilmesi talebinin kabul edilmesine, sorumlu kişinin karar düzeltilmesi yoluyla son savunmasını yapamadan vefat etmesi nedeniyle sorumlular arasından çıkarılmasına, kamu idaresi tarafından Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre ahiz ve varisler nezdinde gerekli tahsil işleminin başlatılması için konunun ilgili Belediyeye yazılmasına, karar verilmesi uygun olur. Arz olunur.” Denilmektedir.
Başsavcılığın, Daire İlamı 9’uncu maddesinde “Üst Yönetici” sıfatıyla sorumlu tutulan (Belediye Başkanı) … (Dosya No: 52314), “Muhasebe Yetkilisi” sıfatıyla sorumlu tutulan … (Dosya No: 52311), “Diğer Sorumlu” sıfatıyla sorumlu tutulan … (Dosya No: 52312) ile “Gerçekleştirme Görevlisi” sıfatıyla sorumlu tutulan Seçkin … (Dosya No: 52313) tarafından konuyla ilgili gönderilen aynı metne dayalı (ayrı) karar düzeltilme talepli dilekçeleri ile ilgili Mütalaasında;
“…
Temyiz Kurulunun 83 sayılı Daire Kararının 9 uncu maddesiyle ilgili olarak vermiş olduğu Kararında;
" ...
Belediye tarafından ihalesi yapılan …/… ihale kayıt numaralı "…" işine ilişkin olarak, Yüklenicinin, İdareye bildirdiği teknik personelin (şantiye şefinin) onaylandığının kendisine bildirilmesinden itibaren en az 3 yıl deneyimli inşaat mühendisinin, işyerinde bulundurulmaması ve buna bağlı olarak günlük …-TL ceza uygulanmaması sonucunda toplam … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi,
Yönündeki Daire İlam hükmü ile ilgili olarak sorumlularca gönderilen temyiz dilekçesindeki itiraz ve açıklamaların REDDİNE ve Daire İlamı 9'uncu maddesi hükmünün TASDİKİNE, ..." denilmektedir.
İş'le ilgili Sözleşme metninin "Teknik personel, makine, teçhizat ve ekipman bulundurulması" başlıklı 23'üncü maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi' nin 19'uncu maddesi hükmü gereği, işin yapımı esnasında, işyerinde bulundurulması zorunlu olan teknik personelin, alt yüklenici tarafından değil, yüklenici tarafından İdareye bildirilmesi ve görevlendirilmesi gerekmektedir.
Ancak, yüklenicinin bizzat kendisi tarafından bu konuda herhangi bir bildirimde bulunulmamış veya görevlendirme yapılmamıştır.
Üstelik, alt yüklenici tarafından istihdam edilen …'ın mimarlık bölümünden 04.02.2019 tarihinde, …'ın da mimarlık bölümünden 20.06.2018 tarihinde mezun oldukları anlaşılmış olup, işin yapım tarihleri itibariyle, en az 3 yıllık deneyime sahip olmadıkları ve bu duruma bağlı olarak da şantiye şefliği görevini de yapmalarının mümkün olmadığı görülmektedir.
Bu itibarla, yapılan Karar Düzeltme talebi reddedilerek, Temyiz Kurulu Kararının karar düzeltilmesi yoluyla kaldırılmasına mahal olmadığına karar verilmesi uygun olur. Arz ederim.” Denilmektedir.
YAPILAN DURUŞMADA
“Üst Yönetici” sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan (eski) Belediye Başkanı … (Dosya No: 52314) karar düzeltilmesi talepli dilekçesinde duruşma talebinde bulunmuş olup, duruşmada;
Belediye’yi … TL borçla devraldığını, o tarihlerde Belediye personelinin 17 aydır maaşını/ücretini alamadığını, diğer kamu kurum ve kuruluşlarından hiçbir konuda yardım gelmediğini, fazla personeli diğer (ihtiyaç duyan) kamu kurum ve kuruluşlarına gönderdiklerini, benzer diğer tedbir ve uygulamalarla Belediye bütçesinin belirli bir mali güce kavuştuğunu, borçların ödendiğini, Başkanlığı bıraktığında “kasada” … TL fazla meblağ ile devrettiğini, Derneğe gelir sağlandığını kabul ettiğini, karar düzeltilme talepli dilekçedeki bazı rakamları tekrar ederek, ayrıca şirket kurulduğunu bazı faaliyetlerin bu şirket ile devam ettirilebildiğini, Daire İlam hükmündeki bazı mevzuat hükümlerini bilmediğini, ama kamu zararı oluşmadığını, belki mevzuata çok da uygun olmayan bazı kararlar vermiş ve uygulamış olabileceğini, ancak kasıtlı/planlı/bilinçli bir biçimde Belediyeyi/kamuyu zarara uğratacak bir talimat vermediğini/karar almadığını ve uygulama yapmadığını, Ülkemizde sınırları içerisinde 11 adet Müze olan başka bir İlçe bulunmadığını, verilecek hükme saygı duyduğunu,
İfade etmiştir.
SAYIŞTAY SAVCISI;
Sözlü Mütalaasında, Temyiz Kurulu’na yazılı olarak sunmuş olduğu görüşleri tekrar ederek, karar düzeltilmesine mahal bulunmadığını ifade etmiştir.
“Üst Yönetici” sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan (eski) Belediye Başkanı … (Dosya No: 52314) ve Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenilmesinden ve dosyada mevcut bilgi ve belgelerin okunup incelenmesinden sonra;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
83 sayılı İlamın 9’uncu maddesiyle; Belediye tarafından ihalesi yapılan …/… hale kayıt numaralı “…” işine ilişkin olarak, Yüklenicinin, İdareye bildirdiği teknik personelin (şantiye şefinin) onaylandığının kendisine bildirilmesinden itibaren en az 3 yıl deneyimli inşaat mühendisinin, işyerinde bulundurulmaması ve buna bağlı olarak günlük …-TL ceza uygulanmaması sonucunda toplam …-TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi, kararı verilmiştir.
Sorumlularca bu defa karar düzeltme talepli başvuru yapılmış olup;
Karar düzeltme dilekçesinde ileri sürülen (temyiz dilekçesi ile birebir aynı nitelikteki) iddia ve itirazların tamamının Temyiz Kurulu Kararı’nda karşılandığı ve Kararın Kanuna aykırı bir yönünün bulunmadığı anlaşıldığından ve ayrıca bu aşamada ileri sürülen hususlar Kararın düzeltilmesini icap ettirecek bir mahiyette görülmediğinden; (83 sayılı İlamın 9’uncu maddesiyle verilen toplam …-TL’lik tazmin hükmünü tasdik eden) söz konusu 27.03.2024 tarih ve 56619, 56620, 56621, 56622 ile 56623 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararlarında KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA (Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’in aşağıda yazılı karşı oylarına/azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 05.03.2025 tarih ve 57813 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
KARŞI OYLAR/AZINLIK GÖRÜŞLERİ
Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …
5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde kamu zararı; “… mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında Kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterler;
“a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,”
Şeklinde belirlenmiştir.
Sözleşmenin 23’ncü maddesi gereğince şantiyede görevlendirilen teknik personelin 3 yıldan daha az deneyimli oldukları anlaşılmaktadır.
Bahse konu ihale kapsamında ifa edilen işin, ihale işlem dosyasında belirtilen şartlara uygun olarak teslim alındığı, sözleşmede öngörülen teknik personelin üç yıldan az deneyimli olmalarından kaynaklı bir eksikliğin belirlenmediği anlaşıldığından, yukarıda yer verdiğimiz 5018 sayılı Kanunu’nun 71’inci maddesi gereğince “Kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmamıştır.” Tazmin kararının “Refi” gerekir.
83 sayılı İlamın 9’uncu maddesiyle; Belediye tarafından ihalesi yapılan …/… ihale kayıt numaralı “…” işine ilişkin olarak, Yüklenicinin, İdareye bildirdiği teknik personelin (şantiye şefinin) onaylandığının kendisine bildirilmesinden itibaren en az 3 yıl deneyimli inşaat mühendisinin, işyerinde bulundurulmaması ve buna bağlı olarak günlük …-TL ceza uygulanmaması sonucunda toplam …-TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi, kararı verilmiştir.
Sorumlularca temyiz başvurusu yapılması üzerine, Temyiz Kurulu’nun 27.03.2024 tarih ve 56619, 56620, 56621, 56622 ile 56623 Tutanak sayılı Kararları ile;
Belediye tarafından ihalesi yapılan …/… ihale kayıt numaralı “…” işine ilişkin olarak, Yüklenicinin, İdareye bildirdiği teknik personelin (şantiye şefinin) onaylandığının kendisine bildirilmesinden itibaren en az 3 yıl deneyimli inşaat mühendisinin, işyerinde bulundurulmaması ve buna bağlı olarak günlük …-TL ceza uygulanmaması sonucunda toplam …-TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi, yönündeki Daire İlam hükmünün TASDİKİ kararı oy çokluğuyla verilmiştir.
KARAR DÜZELTİLME TALEPLİ DİLEKÇELER
Daire İlam hükmünde “Diğer sorumlu” sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan (müteveffa) … yerine varisi (oğlu) Bayram … (Dosya No: 52310) tarafından gönderilen karar düzeltilme talepli dilekçede;
İlgi sayılı yazı ekinde gönderilen … ... Belediyesinin 2020 yılı denetimleri sonucunda mevzuata uygun bulunmayan işler için 6085 sayılı Sayıştay Kanunun 48’inci maddesi gereğince düzenlenen sorguların tamamı, Sayıştay Denetim Yönetmeliğinin 45’inci maddesi uyarınca 01.11.2021 tarihinde ilk savunma yapıldığı, savunmanın yeterli görülmeyerek kamu zararlarıyla ilgili İlamın kendisine gönderildiğini,
İlamla ilgili konularla ilgili cevabın T.C. Sayıştay Başkanlığına sunulmuş olmasına karşılık, konunun, Temyiz Kurulunda görüşülerek (İlam Yılı:2020 ilam No:83 sayılı) Sayıştay İlamı Belediyeye gönderildiği, İlama karşılık itirazının, Sayıştay Temyiz Kurulunda görüşüldüğü, T.C. Sayıştay Başkanlığının (İlam Yılı:2020 Asil ilam Numanası:83 ilamın Numarası:40727, hükmü veren Daire Temyiz Kurulu Hüküm Tarihi 27.03.2024 ilam tarihi 11.07.2024 sayılı, Kamu İdaresi ... Belediye Başkanlığı) Sorumlusu … olarak (29.06.2023 tarihinde vefat etmiştir) hakkında Temyiz ilamı Tebliğ belgesi kendisine 02.09.2024 tarihinde tebliğ edildiğini,
Bu doğrultuda Temyiz Kurulunca 27.03.2024 tarihinde hüküm verilen, İlam tarihi 11.07.2024 olan ve kendisine tebliğ edilen temyiz ilamıyla ilgili aşağıda madde sırasına göre karar düzeltme talebi bağlamında;
MADDE-9)
... Belediyesi tarafından ihalesi yapılan …/… ihale kayıt numaralı “…” işine ilişkin 09.06.2020 tarihinde yüklenici ile idare arasında imzalanan sözleşmenin 23’üncü maddesinin birinci fıkrasında, şantiye şefinin en az 3 yıl deneyimli inşaat mühendisi olması gerektiğinin belirtildiği, aynı maddenin ikinci fıkrasında ise söz konusu şartlan taşıyan şantiye şefinin süresinde bildirilmediği veya iş programına göre iş başında bulundurulmadığı takdirde …-TL. ceza uygulanacağı ve bu cezaların müteakiben düzenlenecek ilk hak-edişten kesileceği hüküm altına alınmış olduğundan dolayı, 2020 yılında 29.09.2020 tarih ve 818 yevmiye numaralı ödeme emiri ile …-TL.+…,18.11.2020 tarih ve 963 yevmiye numaralı ödeme emiri ile …-TL ve 30.12.2020 tarih ve 1105 yevmiye numaralı ödeme emiri ile …- TL. olmak üzere toplam …-TL. kamu zararıyla ilgili olarak, Sayıştay Başkanlığına merhum babası … tarafından 01.11.2021 tarihinde yapılan ilk savunma ile Temyiz Kurulunda görüşülmesi için 15.09.2022 tarihinde yapılan itiraz başvurusu savunmalarının geçerli olduğunu,
Bu maddeyle ilgili; ülkemizle birlikte tüm dünyanın etkilendiği COVID-19’ dan kaynaklı, Cumhurbaşkanlığının COVID-19 Kapsamında Kamu Çalışanlarına Yönelik ilave Tedbirler kapsamında 2020/4 ve 2020/11 sayılı Genelgelerde;
“COVÎD -19 salgınının ülkemizde yayılımının en aza indirilmesi amacıyla, bu salgınla mücadeleyi ve salgının etkilerini azaltılmasına yönelik faaliyetleri zafiyete uğratmayacak ve kamu hizmetlerini aksatmayacak şekilde, ihtiyacı karşılayacak asgari sayıda personelin bulundurulması şartıyla, çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlarına uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilir.” Hükümleri de dikkate alınarak işin, ihale şartlarına uygun olarak tamamlandığını,
Bu madde ile ilgili Temyiz Kurulunca 27.03.2024 tarihinde hüküm verilen, İlam tarihi 11.07.2024 olan ve kendisine tebliğ edilen temyiz ilamıyla ilgili, İlamda azınlık görüşünde de açıklandığı gibi, söz konusu ihale kapsamında ifa edilen işin, ihale işlem dosyasında belirtilen şartlara uygun olarak teslim alındığı, sözleşmede öngörülen teknik personelin üç yıldan az deneyimli olmalarından kaynaklı bir eksikliğin belirlenmediği anlaşıldığı değerlendirilmesi nedeniyle, bundan kaynaklı oluşan kamu zararının kaldırılmasının uygun olacağı kanaatleri doğrultusunda , bu madde ile ilgili Merhum … adına verilen ödeme İlamının kaldırılmasının karar düzeltme ile sağlanması gerektiği düşüncesinde olduğunu,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Temyiz Kurulunca 27.03.2024 tarihinde hüküm verilen, İlam tarihi 11.07.2024 olan ve tarafımıza tebliğ edilen temyiz ilamının Madde 83/9 ile ilgili Sayıştay Başkanlığına, merhum babası … tarafından yapılan 01.11.2021 tarihli ilk savunma ile Temyiz Kuruluna görüşülmesi için 15.09.2022 tarihinde yapılan itiraz başvurusu savunmalarının geçerli olduğunu,
Yukarıda bir madde halinde sunulan ek savunmalarla ilgili inceleme ve değerlendirmelerin, yeniden bu minvalde yapılarak, açıklaması yapılan bu hususların dikkate alınarak, söz konusu maddelerle ile ilgili adına verilen ödeme İlamlarının karar düzeltme ile sağlanması hususunda;
Gereğini arz ettiğini, ifade etmiştir.
(Müteveffa) sorumlu … yerine diğer varisler; … (eşi), … (kızı) ve … (kızı) tarafından gönderilen EK DİLEKÇE’de:
İLGİ:
a) T.C. Sayıştay Başkanlığının 17.07.2024 tarih ve E-26157191-215.01-24031747 sayılı Temyiz İlamı Tebliği (2020/83-40723-40727) yazınız ve ekleri,
b) Merhum …’in oğlu …’in karar düzeltmeyle ilgili Sayıştay Başkanlığına sunduğu 09.09.2024 tarih ve 24040912 kayıt no.lu dilekçesi
İlgi sayılı yazı ekinde gönderilen … ... Belediyesinin 2020 yılı denetimleri sonucunda mevzuata uygun bulunmayan işler için 6085 sayılı Sayıştay Kanunun 48’inci maddesi gereğince düzenlenen sorguların tamamı, Sayıştay Denetim Yönetmeliğinin 45’inci maddesi uyarınca 01.11.2021 tarihinde ilk savunmanın yapıldığı, savunmanın yeterli görülmeyerek kamu zararlarıyla ilgili İlamın kendisine gönderildiği, İlamla ilgili konularla ilgili cevapların, T.C. Sayıştay Başkanlığınıza sunulmuş olmasına karşılık, konu Temyiz Kurulunda görüşülerek İlam Yılı 2020, İlam No: 83 sayılı Sayıştay İlamı Belediyeye gönderildiğini, İlama karşılık itirazının, Sayıştay Temyiz Kurulunda görüşüldüğünü, T.C. Sayıştay Başkanlığının İlam Yılı: 2020 İlam Asıl Numarası: 83 İlamın Numarası: 40727 hükmü veren Daire Temyiz Kurulu Hüküm Tarihi 27.03.2024 İlam tarihi 11.07.2024 sayılı Kamu İdaresi ... Belediye Başkanlığı Sorumlusu … olarak (29.06.2023 tarihinde vefat etmiştir) hakkında Temyiz İlamı Tebliğ belgesi oğlu olarak …’e 02.09.2024 tarihinde tebliğ edildiğini,
Bu doğrultuda Temyiz Kurulunca 27.03.2024 tarihinde hüküm verilen, İlam tarihi 11.07.2024 olan ve oğlu olarak …’e tebliğ edilen temyiz ilamıyla ilgili ilgi (b) sayılı karar düzeltmeyle ilgili …’in karar düzeltme talep dilekçesindeki savunmalarına Merhum …'in varisleri olarak katıldıklarını beyan ettiklerini, diğer varis …’in karar düzeltmeyle ilgili yapmış ek savunmasının ve kendilerinin aynı şekilde kabul ettiği karar düzeltmeyle ilgili ek savunmanın gerekli inceleme ve değerlendirmelerinin yeniden bu minvalde yapılarak açıklaması yapılan bu hususların dikkate alınarak söz konusu maddelerle ile ilgili (merhum) … adına verilen ödeme İlamlarının karar düzeltme ile sağlanması hususunda;
Gereğini arz ettiklerini, ifade etmişlerdir.
Daire İlamı 9’uncu maddesinde “Üst Yönetici” sıfatıyla sorumlu tutulan (Belediye Başkanı) … (Dosya No: 52314), “Muhasebe Yetkilisi” sıfatıyla sorumlu tutulan … (Dosya No: 52311), “Diğer Sorumlu” sıfatıyla sorumlu tutulan … (Dosya No: 52312) ile “Gerçekleştirme Görevlisi” sıfatıyla sorumlu tutulan … (Dosya No: 52313) tarafından konuyla ilgili gönderilen aynı metne dayalı (ayrı) karar düzeltilme talepli dilekçelerde özet olarak;
MADDE-9)
... Belediyesi tarafından ihalesi yapılan …/.. ihale kayıt numaralı “…” işine ilişkin 09.06.2020 tarihinde yüklenici ile idare arasında imzalanan sözleşmenin 23’üncü maddesinin birinci fıkrasında, şantiye şefinin en az 3 yıl deneyimli inşaat mühendisi olması gerektiğinin belirtildiğini, aynı maddenin ikinci fıkrasında ise söz konusu şartlan taşıyan şantiye şefinin süresinde bildirilmediği veya iş programına göre iş başında bulundurulmadığı takdirde …-TL. ceza uygulanacağı ve bu cezaların müteakiben düzenlenecek ilk hak-edişten kesileceği hüküm altına alınmış olduğundan dolayı, 2020 yılında 29.09.2020 tarih ve 818 yevmiye numaralı ödeme emiri ile …-TL.+…,18.11.2020 tarih ve 963 yevmiye numaralı ödeme emiri ile …-TL ve 30.12.2020 tarih ve 1105 yevmiye numaralı ödeme emiri ile …- TL. olmak üzere toplam …-TL. kamu zararıyla ilgili olarak, Sayıştay Başkanlığına 01.11.2021 tarihinde yaptığı ilk savunma ile Temyiz Kurulunda görüşülmesi için 15.09.2022 tarihinde yaptığı itiraz başvurusu savunmalarının geçerli olduğunu,
Bu Maddeyle ilgili Ülkemizle birlikte tüm dünyanın etkilendiği COVID-19’ dan kaynaklı, Cumhurbaşkanlığı’nın COVID-19 Kapsamında Kamu Çalışanlarına Yönelik İlave Tedbirler kapsamında 2020/4 ve 2020/11 sayılı Genelgeler’de belirtildiği üzere;
“COVİD -19 salgınının ülkemizde yayılımının en aza indirilmesi amacıyla, bu salgınla mücadeleyi ve salgının etkilerini azaltılmasına yönelik faaliyetleri zafiyete uğratmayacak ve kamu hizmetlerini aksatmayacak şekilde, ihtiyacı karşılayacak asgari sayıda personelin bulundurulması şartıyla, çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlarına uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilir.” Hükümleri de dikkate alınarak işin, ihale şartlarına uygun olarak tamamlandığını,
Bu madde ile ilgili Temyiz Kurulunca 27.03.2024 tarihinde hüküm verilen, ilam tarihi 11.07.2024 olan ve kendisine tebliğ edilen temyiz ilamıyla ilgili, İlamda azınlık görüşünde de açıklandığı gibi, söz konusu ihale kapsamında ifa edilen işin, ihale işlem dosyasında belirtilen şartlara uygun olarak teslim alındığı, sözleşmede öngörülen teknik personelin üç yıldan az deneyimli olmalarından kaynaklı bir eksikliğin belirlenmediğinin anlaşıldığı, değerlendirilmesi nedeniyle, bundan kaynaklı oluşan kamu zararının kaldırılmasının uygun olacağı kanaatleri doğrultusunda, bu Madde ile ilgili adına verilen ödeme İlamının kaldırılmasının karar düzeltme ile sağlanması gerektiği düşüncesinde olduğunu, ifade etmiştir.
BAŞSAVCILIK MÜTALAALARI
Başsavcılığın, Sorumlu (Müteveffa) … adına (oğlu) … (Dosya No: 52310) tarafından gönderilen karar düzeltilme talepli dilekçe ile ilgili Mütalaasında;
“… ... Belediye Başkanlığının 2020 yılı hesabının 4. Daire tarafından yargılanması sonucu çıkarılan 26.11.2020 tarih ve 83 sayılı ilamın 9 maddesindeki tazmin hükmüne karşı Gerçekleştirme Görevlisi …'in yaptığı temyiz başvurusu üzerine Temyiz Kurulunca verilen 27.03.2024/56623 tutanak sayılı kararın düzeltilmesi talebiyle … varisi … tarafından verilen ve ilgideki yazı ile Başsavcılığa intikal ettirilen dilekçe incelendi.
Sorumlunun vârisi … madde ile ilgili olarak dilekçesinde, ... Belediye Başkanlığı çalışanı sorumlu olarak tespit edilen …'in 29.06.2023 tarihinde vefat ettiğini, sorumlu babasının vefatı nedeniyle Temyiz Kurulu Kararıyla ilgili olarak karar düzeltme talebinde bulunduğunu belirtmiş, sorumlunun temyiz dilekçesinde sunmuş olduğu savunmasını tekrar ederek;
…
Konu hakkında, ceza uygulamasının yapılmaması nedeniyle oluşan kamu zararının adı geçen sorumlulardan tahsil edilmesine yönelik verilen Kararın yerinde olduğu ve kamu zararını oluşturduğu konusunda tereddüt bulunmadığı düşünülmektedir.
Ancak, sorumlular arasında yer alan …'in Temyiz Kurulu Kararı sonrasında Karar kendisine tebliğ edilmeden vefat etmiş olması nedeniyle yeniden görüşülerek buna göre sonuçlandırılması gerekir.
6085 Sayılı Sayıştay Kanunu'nun "Karar Düzeltilmesi" başlıklı 57'nci maddesinde; "Temyiz Kurulu kararları hakkında, 52'nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere aşağıdaki sebeplerle karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler:
..." denilmek suretiyle Kanunun 52'nci maddesinde belirtilen ilgililer tarafından madde metnindeki sebeplerle karar düzeltilmesi isteminde bulunulabileceği belirtilmiştir. Sorumlulara verilen bu hak Anayasanın 160'ncı maddesi ile düzenlenmiş bir hak olarak karşımıza çıkmaktadır. Dolaysıyla sorumlular belirtilen süre içerisinde bu haklarını kullanabilecekler ve bu süreç tamamlanmadan da Sayıştay yargısı tamamlanmamış olacaktır.
Diğer taraftan, Sayıştay yargılamasında sorumlular kamu görevlileridir.
6085 sayılı Kanunun "Sorumlular ve sorumluluk halleri" 7'nci maddesinde;
"Bu Kanunun sorumlular ve sorumluluk halleri uygulamasında; 5018 sayılı Kanun ve Sayıştay denetimi ile ilgili diğer kanunlarda belirtilen sorumlular ve sorumluluk halleri esas alınır.
Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar; kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur. Bu sorumluluğun yerine getirilip getirilmediği Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulacak Sayıştay raporlarında belirtilir. Kamu zararına sebep olunan durumlar ise bu zararın tazminine ilişkin hükme bağlama işlemi ile sonuçlandırılır.
(3) Sorumlular; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurularak oluşturulan ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlüdür.
..." denilmektedir.
5018 sayılı Kanunun 71'nci maddesinde de kamu zararı tanımı yapılmış olup kamu zararının faali kamu görevlileri olarak belirlenmiştir. Bu nedenle kamu görevlileri dışındaki kişilerin Sayıştay yargılamasında muhatap alınması mümkün değildir.
Diğer taraftan yargılama konusu olayda, sorumlulardan birisi yasal hakkı olan Karar Düzeltilmesi hakkını kullanamadan vefat etmiş, varisi olan oğlu da Temyiz Kurulundan karar düzeltilmesi talebinde bulunmuştur. Karar düzeltme talebi sadece Sayıştay Kanunun 52'nci maddesinde sayılan ilgililer tarafından yapılabileceğinden varislerin böyle bir talepte bulunmalarının mümkün olmadığı düşünülmekle birlikte verilecek karar varislerin haklarını etkileyecek olması nedeniyle talebin kabul edilmesi ve bu durumun alınacak kararda dikkate alınması, yani vefat eden sorumlunun sorumlular arasından çıkarılmasına karar verilmesi uygun olur.
Öte yandan kamu zararına yönelik Temyiz Kurulu Kararında kesinleşmiş bir kamu alacağı söz konusudur. Bu alacağın da tahsili gerekir. Alacağın sorumlulardan tahsili mümkün olmadığı durumlarda ilgilerin de tahsil sürecine dahil edileceği 5018 sayılı Kanunun 71'nci maddesinin son fıkrası gereği çıkarılan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5'nci maddesinde belirtilmiştir.
5'nci maddede;
"(1) Kanunun ilgili maddeleri gereğince, kamu görevlileri; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, yönetilmesinden, kullanılmasından, korunmasından, kötüye kullanılmaması ve her an hizmete hazır bulundurulması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludurlar.
(2) Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararının geri ödenmesi sürecine, kamu görevlileri ile birlikte ilgililer de dahil edilir." denilmek suretiyle kamu zararından doğan alacakların tahsili ahizlerden de yapılabileceği belirtilmiştir.
Bu çerçevede, ilgili idare tarafından tespit edilen kamu zararı tutarının, adli yargılama yoluyla ahizlerden ve mirası reddetmemiş varislerden yapılması için gerekli işlemlerin başlatılması gerekir.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçeler nedeniyle karar düzeltilmesi talebinin kabul edilmesine, sorumlu kişinin karar düzeltilmesi yoluyla son savunmasını yapamadan vefat etmesi nedeniyle sorumlular arasından çıkarılmasına, kamu idaresi tarafından Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre ahiz ve varisler nezdinde gerekli tahsil işleminin başlatılması için konunun ilgili Belediyeye yazılmasına, karar verilmesi uygun olur. Arz olunur.” Denilmektedir.
Başsavcılığın, Daire İlamı 9’uncu maddesinde “Üst Yönetici” sıfatıyla sorumlu tutulan (Belediye Başkanı) … (Dosya No: 52314), “Muhasebe Yetkilisi” sıfatıyla sorumlu tutulan … (Dosya No: 52311), “Diğer Sorumlu” sıfatıyla sorumlu tutulan … (Dosya No: 52312) ile “Gerçekleştirme Görevlisi” sıfatıyla sorumlu tutulan Seçkin … (Dosya No: 52313) tarafından konuyla ilgili gönderilen aynı metne dayalı (ayrı) karar düzeltilme talepli dilekçeleri ile ilgili Mütalaasında;
“…
Temyiz Kurulunun 83 sayılı Daire Kararının 9 uncu maddesiyle ilgili olarak vermiş olduğu Kararında;
" ...
Belediye tarafından ihalesi yapılan …/… ihale kayıt numaralı "…" işine ilişkin olarak, Yüklenicinin, İdareye bildirdiği teknik personelin (şantiye şefinin) onaylandığının kendisine bildirilmesinden itibaren en az 3 yıl deneyimli inşaat mühendisinin, işyerinde bulundurulmaması ve buna bağlı olarak günlük …-TL ceza uygulanmaması sonucunda toplam … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi,
Yönündeki Daire İlam hükmü ile ilgili olarak sorumlularca gönderilen temyiz dilekçesindeki itiraz ve açıklamaların REDDİNE ve Daire İlamı 9'uncu maddesi hükmünün TASDİKİNE, ..." denilmektedir.
İş'le ilgili Sözleşme metninin "Teknik personel, makine, teçhizat ve ekipman bulundurulması" başlıklı 23'üncü maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi' nin 19'uncu maddesi hükmü gereği, işin yapımı esnasında, işyerinde bulundurulması zorunlu olan teknik personelin, alt yüklenici tarafından değil, yüklenici tarafından İdareye bildirilmesi ve görevlendirilmesi gerekmektedir.
Ancak, yüklenicinin bizzat kendisi tarafından bu konuda herhangi bir bildirimde bulunulmamış veya görevlendirme yapılmamıştır.
Üstelik, alt yüklenici tarafından istihdam edilen …'ın mimarlık bölümünden 04.02.2019 tarihinde, …'ın da mimarlık bölümünden 20.06.2018 tarihinde mezun oldukları anlaşılmış olup, işin yapım tarihleri itibariyle, en az 3 yıllık deneyime sahip olmadıkları ve bu duruma bağlı olarak da şantiye şefliği görevini de yapmalarının mümkün olmadığı görülmektedir.
Bu itibarla, yapılan Karar Düzeltme talebi reddedilerek, Temyiz Kurulu Kararının karar düzeltilmesi yoluyla kaldırılmasına mahal olmadığına karar verilmesi uygun olur. Arz ederim.” Denilmektedir.
YAPILAN DURUŞMADA
“Üst Yönetici” sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan (eski) Belediye Başkanı … (Dosya No: 52314) karar düzeltilmesi talepli dilekçesinde duruşma talebinde bulunmuş olup, duruşmada;
Belediye’yi … TL borçla devraldığını, o tarihlerde Belediye personelinin 17 aydır maaşını/ücretini alamadığını, diğer kamu kurum ve kuruluşlarından hiçbir konuda yardım gelmediğini, fazla personeli diğer (ihtiyaç duyan) kamu kurum ve kuruluşlarına gönderdiklerini, benzer diğer tedbir ve uygulamalarla Belediye bütçesinin belirli bir mali güce kavuştuğunu, borçların ödendiğini, Başkanlığı bıraktığında “kasada” … TL fazla meblağ ile devrettiğini, Derneğe gelir sağlandığını kabul ettiğini, karar düzeltilme talepli dilekçedeki bazı rakamları tekrar ederek, ayrıca şirket kurulduğunu bazı faaliyetlerin bu şirket ile devam ettirilebildiğini, Daire İlam hükmündeki bazı mevzuat hükümlerini bilmediğini, ama kamu zararı oluşmadığını, belki mevzuata çok da uygun olmayan bazı kararlar vermiş ve uygulamış olabileceğini, ancak kasıtlı/planlı/bilinçli bir biçimde Belediyeyi/kamuyu zarara uğratacak bir talimat vermediğini/karar almadığını ve uygulama yapmadığını, Ülkemizde sınırları içerisinde 11 adet Müze olan başka bir İlçe bulunmadığını, verilecek hükme saygı duyduğunu,
İfade etmiştir.
SAYIŞTAY SAVCISI;
Sözlü Mütalaasında, Temyiz Kurulu’na yazılı olarak sunmuş olduğu görüşleri tekrar ederek, karar düzeltilmesine mahal bulunmadığını ifade etmiştir.
“Üst Yönetici” sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan (eski) Belediye Başkanı … (Dosya No: 52314) ve Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenilmesinden ve dosyada mevcut bilgi ve belgelerin okunup incelenmesinden sonra;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
83 sayılı İlamın 9’uncu maddesiyle; Belediye tarafından ihalesi yapılan …/… hale kayıt numaralı “…” işine ilişkin olarak, Yüklenicinin, İdareye bildirdiği teknik personelin (şantiye şefinin) onaylandığının kendisine bildirilmesinden itibaren en az 3 yıl deneyimli inşaat mühendisinin, işyerinde bulundurulmaması ve buna bağlı olarak günlük …-TL ceza uygulanmaması sonucunda toplam …-TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi, kararı verilmiştir.
Sorumlularca bu defa karar düzeltme talepli başvuru yapılmış olup;
Karar düzeltme dilekçesinde ileri sürülen (temyiz dilekçesi ile birebir aynı nitelikteki) iddia ve itirazların tamamının Temyiz Kurulu Kararı’nda karşılandığı ve Kararın Kanuna aykırı bir yönünün bulunmadığı anlaşıldığından ve ayrıca bu aşamada ileri sürülen hususlar Kararın düzeltilmesini icap ettirecek bir mahiyette görülmediğinden; (83 sayılı İlamın 9’uncu maddesiyle verilen toplam …-TL’lik tazmin hükmünü tasdik eden) söz konusu 27.03.2024 tarih ve 56619, 56620, 56621, 56622 ile 56623 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararlarında KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA (Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’in aşağıda yazılı karşı oylarına/azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 05.03.2025 tarih ve 57813 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
KARŞI OYLAR/AZINLIK GÖRÜŞLERİ
Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …
5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde kamu zararı; “… mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında Kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterler;
“a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,”
Şeklinde belirlenmiştir.
Sözleşmenin 23’ncü maddesi gereğince şantiyede görevlendirilen teknik personelin 3 yıldan daha az deneyimli oldukları anlaşılmaktadır.
Bahse konu ihale kapsamında ifa edilen işin, ihale işlem dosyasında belirtilen şartlara uygun olarak teslim alındığı, sözleşmede öngörülen teknik personelin üç yıldan az deneyimli olmalarından kaynaklı bir eksikliğin belirlenmediği anlaşıldığından, yukarıda yer verdiğimiz 5018 sayılı Kanunu’nun 71’inci maddesi gereğince “Kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmamıştır.” Tazmin kararının “Refi” gerekir.