Konu: Rektör Yardımcısına mesai içi çalışmalarından dolayı performans ek ödemesi yapılması.

39 sayılı İlamın 2’nci maddesi ile; “...” kapsamında gerçekleştirilen “...” isimli projede Rektör Yardımcısı olarak görev yapmakta olan ...’a mesai içi çalışmalarından dolayı performans ek ödemesi yapılması sonucu sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.

Söz konusu hükme karşı sorumlular temyize başvurmuşlardır.

Esas yönünden değerlendirme;

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (f) fıkrasında;

“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200’ünü geçemez. Bu kimselere döner sermaye gelirleri dışında üniversitenin; teknokent, teknopark, teknoloji transfer ofisi, iktisadi işletmeler ve iştirakleri gibi gelir getirici müesseseler ve birimleri sebebiyle ayrıca huzur hakkı, yönetici payı, koordinatörlük, danışmanlık ve benzeri ücret ödenmez.

…

Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.” denilmektedir.

Yine 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Yöneticilere Yapılacak Ek Ödeme” başlıklı 6’ncı maddesinde de;

“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, uygun görülen birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen oranları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen tutarda ek ödeme yapılır.

…

Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde; bu katkıları karşılığında yapılacak ek ödemenin hesabında on altıncı fıkrası hariç olmak üzere 5’inci maddede belirtilen esaslar dikkate alınır ve ilgililerin yönetici payı olarak aldıkları ek ödemede dahil olmak üzere alabilecekleri toplam ek ödeme tavan tutarı, ilgisine göre Kanunun 58’inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında belirlenen tavan tutarlarını ve her halükarda ek ödeme matrahının yüzde bindokuzyüzünü geçemez.” denilmektedir.

Söz konusu hükümlerden de anlaşılacağı üzere, bu madde kapsamındaki yöneticilere mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılamaz. Nitekim söz konusu kişi rektör yardımcısı sıfatıyla yapmış olduğu yöneticilik görevine mahsus olan yönetici payı adı altındaki ek ödemesini 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (f) fıkrası gereğince zaten almaktadır.

Öte yandan, yukarıda belirtilen Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (o) bendinde; “Mesai dışı çalışma: Mesai saatleri içinde yapılan çalışmalar ile nöbet hizmetleri hariç olmak üzere, hizmet çeşitleri ve sınırları yönetim kurullarınca belirlenen çalışmayı,”, denilerek mesai dışı çalışmanın mesai saatleri dışında olması ve yönetim kurullarınca belirlenmesi gerektiği açık şekilde belirtilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (f) fıkrasında unvanları sayılan yöneticilerden olan rektör yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılabilecekken, bu kimselere döner sermaye gelirleri dışında üniversitenin teknokent, teknopark, teknoloji transfer ofisi, iktisadi işletmeler ve iştirakleri gibi gelir getirici müesseseler ve birimleri sebebiyle ayrıca huzur hakkı, yönetici payı, koordinatörlük, danışmanlık ve benzeri bir ücret ödenemeyecektir. Yine söz konusu kimselere mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılamazken, mesai saatleri dışındaki çalışmalarının hizmet çeşitleri ve sınırları yönetim kurullarınca belirlenen çalışmalardan olması durumunda ise bu çalışmaları için ek ödeme yapılabilecektir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (f) fıkrasında unvanları sayılan yöneticilerden olan rektör yardımcılarına, üniversite yönetim kurulu tarafından hizmet çeşitleri ve sınırları belirlenmemiş, bu yönüyle mesai saatleri içerisinde çalışıldığı kabulü gereken çalışmaları için performans ek ödemesi yapılamaz.

Yapılan incelemede; ... Üniversitesinde Rektör Yardımcısı olarak görev yapmakta olan ...’a “...” isimli proje bünyesinde yönetici payı ödendiği halde, aynı proje bünyesinde ... Üniversitesi Teknoloji Transferi Uygulama ve Araştırma Merkezinde ... Koordinatörü (Araştırmacı) olarak görevlendirilmek suretiyle mevzuatına aykırı şekilde performans ek ödemesi yapıldığı,

Öte yandan ... söz konusu proje bünyesinde ... Koordinatörü (Araştırmacı) olarak görevlendirilmiş olmasına rağmen, bu görevin hizmet çeşitleri ve sınırları açısından mesai dışı çalışma ile yapılacağına ilişkin bir Yönetim Kurulu Kararının da alınmadığı, bu sebeple adı geçenin proje bünyesinde yapmış olduğu çalışmalarının tamamının mesai saatleri içerisinde yapıldığının kabulünün gerektiği, nitekim 28.10.2020 tarih 13930723-045.99-E.470319 sayılı görevlendirme yazısında da adı geçenin “asli görevlerini aksatmamak kaydıyla” proje bünyesinde ... Koordinatörü (Araştırmacı) olarak görevlendirildiğinin belirtildiği, yani asli görevlerini yürüttüğü mesai saatleri içerisinde söz konusu projede Koordinatör (Araştırmacı) olarak da görevlendirildiği, aksi durumda yukarıda tarih ve sayısı bildirilen görevlendirme yazısında böyle bir kayıt ve koşulun özellikle belirtilmesinin anlamsız kalacağı,

Anlaşılmıştır.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, ... Üniversitesi Rektör Yardımcısı ...’ın “...” isimli proje kapsamında ödemesi yapılan yönetici payı dışında aynı proje bünyesinde ... Koordinatörü (Araştırmacı) olarak görevlendirilip, bu görevlendirmeye ilişkin mesai içi çalışmalarından dolayı kendisine mevzuata aykırı şekilde performans ek ödemesi yapılması sonucu 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde yer alan “… g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, …” hükmü gereği kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Sorumluluk yönünden değerlendirme;

Oluşan kamu zararından;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde yer alan “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereği ...’a “...” isimli proje kapsamında performans ek ödemesi yapılması talimatını veren ve aynı zamanda ilişikli ödeme emri belgelerinde de imzası bulunan Harcama Yetkililerinin,

Aynı Kanunun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde yer alan; “Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükmü ve 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazetede yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12 ve 13’üncü maddelerinde yer alan hükümlere göre ödeme emri belgesi düzenleme görevi ön mali kontrol kapsamında ele alındığından, “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi de bu çerçevede değerlendirildiğinden, ilişikli ödeme emri belgelerini düzenleyen ve bu belgelerin üzerinde “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi ile imzası bulunan Gerçekleştirme Görevlilerinin,

Sorumlulukları bulunmaktadır.

Bu itibarla, “...” kapsamında gerçekleştirilen “...” isimli projede Rektör Yardımcısı olarak görev yapmakta olan ...’a mesai içi çalışmalarından dolayı performans ek ödemesi yapılması suretiyle 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi uyarınca kamu zararına sebebiyet verildiğinden, temyiz talebinde bulunan sorumluların itirazlarının Reddedilerek 39 sayılı İlamın 2’nci maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün TASDİKİNE, (Temyiz Kurulu ve 5. Daire Başkanı ..., 7. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 12.03.2025 tarih 57818 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

Temyiz Kurulu ve 5. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’un karşı oy gerekçesi

Daire Kararında, adı geçen projede Rektör Yardımcısı olarak görev yapmakta olan ...’a mesai içi çalışmalarından dolayı performans ek ödemesi yapılması sonucunda kamu zararı oluştuğuna hükmedilmiştir.

Yapılan incelemede, ...’ın bahsi geçen projede ... Üniversitesi Rektörlüğü tarafından ... Üniversitesi Teknoloji Transferi Uygulama ve Araştırma Merkezinde (TTM) “Bilimsel aktiviteler koordinatörü” olarak “asli görevlerini aksatmamak kaydıyla” proje süresince (24 ay) görevlendirildiği anlaşılmıştır.

Proje kapsamında tutulan “Aylık Zaman Çizelgeleri” incelendiğinde; Rektör Yardımcısı ...’ın proje bünyesinde cumartesi günleri de dahil olmak üzere haftanın altı günü çalıştığı görülmekle birlikte, proje kapsamında pazar günü çalışmalarının belgelendirilememesi nedeninin adı geçen çizelgelerde pazar gününün yer almamasından ve mesai dışı çalışma saatleri ve pazar günlerine ilişkin bildirimin gerçekleştirilmesinin proje açısından zorunlu olmamasından kaynaklandığı anlaşılmış olup, adı geçenin bu proje ile ilgili görevlerini mütemadiyen hafta içi mesai saatleri dışında ve hafta sonu gerçekleştirdiğinin kabulü gerekir.

Bu itibarla, yukarıda açıklandığı üzere somut uygulama mevzuata uygun olduğundan yapılan ödemeler sonucunda kamu zararı oluşmadığı gerekçesiyle, Daire Kararının Kaldırılması gerekir.

7. Daire Başkanı ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi

Daire İlamına konu edilen ve ...-... İş Birliği Programı dahilinde yürütülen “...” isimli projenin Avrupa Birliği Fonu tarafından desteklendiği anlaşılmaktadır. Diğer yandan, söz konusu projenin finansmanında Avrupa Birliği Fonu desteği dışında Üniversitenin kendi mali kaynaklarının da kullanıldığına dair herhangi bir bilgi mevcut değildir.

Rektör Yardımcısı Prof. Dr. ..., Rektörlük onayı ile “asli görevlerini aksatmamak kaydıyla” projede “bilimsel aktiviteler koordinatörü-araştırmacı” olarak görevlendirilmiştir. Rektörlük onayı incelendiğinde, projede görev alan bazı öğretim elemanlarının da aynı sözlerle görevlendirildiği görülmektedir. Söz konusu ifade, genel bir görevlendirme yazısında yer almaktadır.

Temyiz dilekçesi ekinde gönderilen Aylık Zaman Çizelgelerinde Rektör Yardımcısının cumartesi de dahil haftanın 6 günü projede çalıştığı görülmektedir. Her ne kadar hafta içi çalışmalarının mesai dışı olduğuna dair Üniversite Yönetim Kurulu kararı bulunmasa da, Rektörlük yazısındaki “asli görevlerini aksatmamak kaydıyla” ifadesinden çalışmaların mesai dışı yapıldığını kabul etmek daha hakkaniyetli olacaktır.

Proje kapsamında Avrupa Birliği Fonu tarafından taahhüt edilen mali kaynağın, Üniversite bütçesine tek seferde blok olarak aktarılmadığı; projede görev alan öğretim elemanlarının çalışma periyotlarını gösteren aylık çalışma çizelgelerine ve üretilen raporlara göre peyderpey aktarıldığı anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, Fon’dan aktarılan mali kaynağın bir kısmının Rektör Yardımcısının çalışmalarıyla ilgili olduğu açıktır. Yani, Avrupa Birliği Fonundan aktarılan destek aynı zamanda Rektör Yardımcısının çalışmalarını da içermektedir. Dolayısıyla, Rektör Yardımcısı kendi çalışmalarının karşılığını almış olup; Rektör Yardımcısı projede yer almasaydı, bu kişinin çalışması kadar eksik bir aktarma yapılacağını beklemek daha isabetli olacaktır.

Her ne kadar, döner sermayeden ek ödeme yapılmasını düzenleyen Yönetmelik’in 3’üncü maddesi birinci fıkrasının (o) bendinde mesai dışı çalışmanın, “… hizmet çeşitleri ve sınırları yönetim kurullarınca belirlenen çalışmayı” ifade ettiği belirtilmişse de, Avrupa Birliği Fonundan desteklenen projeleri bu tanımın dışında tutmak yerinde olacaktır. Zira, proje için aktarılacak mali kaynak için mesai cetvelleri ve raporlar yeterli görülmektedir.

Diğer yandan, söz konusu projenin Üniversite Yönetim Kurulu Kararı ile AR-GE projesi olarak kabul edilmesi nedeniyle, aynı kararda mesai dışı tanımlamalarına ihtiyaç duyulmadığı anlaşılmaktadır. Zira, bu proje 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (k) fıkrasına göre AR-GE projesi olarak tasarlanmıştır. Diğer bir deyişle, proje çalışmalarının mesai dışı faaliyet olup olmadığı tereddütü, Sayıştay yargısında bu projenin AR-GE kapsamında olmadığına karar verilmesinden sonra ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla, bu aşamada Rektör Yardımcısının proje çalışmalarının mesai dışı yapıldığına dair Üniversite Yönetim Kurulu kararı bulunmadığının savunulması da yerinde değildir. Kaldı ki, bu projenin, Üniversite Yönetim Kurulu tarafından AR-GE dışında mesai dışı gelir getirici faaliyet olarak tasarlanması da mümkündü.

“...” projesindeki çalışmaları karşılığı olarak Rektör Yardımcısına yapılan döner sermaye ek ödemesinde ilgili mevzuatına aykırılık yoktur. Ancak, söz konusu projenin AR-GE projesi olmaması nedeniyle; proje karşılığı Fondan yapılan ödemelerden BAP payı, Hazine payı ve gelir vergisi kesilmeliydi. Bu nedenle de, bu kesintilerin yapılmaması nedeniyle kamu zararı oluşmaktadır.

Bu itibarla, temyiz iddialarının kısmen kabul edilerek kamu zararı incelemesinin ve hesabının BAP payı, Hazine payı ve gelir vergisi yönünden yapılmasını temin için İlam hükmünün Esastan Bozulmasına ve dosyanın Dairesine tevdiine karar verilmesi uygun olacaktır.