Taşınmaz kiralamasında;

A) Gecikme cezası kesilmemesi;

B) Kesin teminatın irat kaydedilmemesi;

C) Tazminat bedelinin tahsil edilmemesi;

46 sayılı İlamın 7’nci maddesiyle; Üniversitenin sağlık yerleşkesinde … ili, … ilçesi, … Mahallesi … ada … parselde bulunan toplam 98 m2 yüz ölçümüne sahip kantin ve depo niteliğindeki taşınmazının kiraya verilmesine ilişkin olarak;

A) Kira süresi sona ermesine ve kiracı tarafından taşınmazın idareye teslim edilmemesine rağmen gecikme cezası kesilmemesi,

B) Taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen ve işletme ruhsatı almayan kiracının sözleşmesinin fesh edilip kesin teminatının irad kaydedilmesi gerekirken herhangi bir işlem yapılmaması,

C) Taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi ve işletme ruhsatı almamasına rağmen kiracıdan sözleşme gereği tahsil edilmesi gereken tazminat bedelinin tahsil edilmemesi,

Konularından, (A) ve (C) bentlerinde bahsedilen konularda, oluşan kamu zararının sorumlusuna ödettirilmesi, kararı verilmiştir.

TEMYİZ DİLEKÇESİ

Daire İlamı 7’nci maddesi (A) ve (C) bentlerinde “Diğer Sorumlu” sıfatıyla sorumlu tutulan …, konuyla ilgili göndermiş olduğu dilekçesinde;

… Üniversitesi Sağlık yerleşkesinde bulunan … ili, … ilçesi, … Mahallesi, … ada … parselde bulunan toplam 98 m2 yüzölçümüne sahip kantin alanı ve depo niteliğindeki taşınmazın işletilmek üzere kiraya verilmesi işlemlerinin, ita amiri (üst yönetici) onayıyla (2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve 300 seri no.lu Milli Emlak Genel Tebliği uyarınca pazarlık usulü ile ihale edilmesi) Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığımızca gerçekleştirildiğini ve ihale uhdesinde kalan … ile 11/10/2021 tarihinde sözleşme imzalandığını ve yer tesliminin 11/10/2021 tarihinde yapıldığını,

Kira sözleşmesinin 3’üncü maddesinde;

"7 yıllık kira bedelinin dörtte biri sözleşmenin düzenlenmesinden önce, kalanı üçer aylık dönemler hâlinde üç eşit taksitle peşin ve KDV (%18) dâhil olarak, … Üniversitesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı’nın … Bankası … Şubesindeki … İBAN No.lu hesabına yatırılacak ve yatırılan bedelin makbuz fotokopisi Kurumun Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığına teslim edilecektir. Vadesinde ödenmeyen kira bedellerine, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesi gereğince belirlenen oranda (Değişik ibare: RG-11/9/2014-29116) gecikme faizi uygulanır.'',

11 inci maddesinde ise;

"Kiracının; fesih talebinde bulunması, kira dönemi sona ermeden faaliyetini durdurması, kiralananı amacı dışında kullanması, taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi, işletme ruhsatı alamaması, her ne sebeple olursa olsun işletme ruhsatının iptal edilmesi veya üst üste iki taksitin vadesinde ödenmemesi hâllerinde kira sözleşmesi, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 62’nci maddesine göre tebligat yapmaya gerek kalmaksızın idarece feshedilerek, kesin teminatı gelir kaydedilir ve tarım arazilerinin kiraya verilmesine ilişkin sözleşmeler hariç cari yıl kira bedelinin yüzde yirmi beşi tazminat olarak tahsil edilir. Sözleşmenin feshedildiği tarihten sonraki döneme ilişkin varsa kira bedeli öncelikle kiracıdan alınacak tazminata mahsup edilir." denildiğini,

11.01.2022 tarihinde, üçer aylık dönemler halinde 1 yıllık kira bedellinin dörtte biri olan 2. taksitin kiracı tarafından yatırılmadığının tespit edildiğini, kira bedellerinin son ödeme tarihine kadar yatırılması hususunun kiracıya tebliğ edildiğini ve bir sonraki taksit tutarlarının da vadesinde (11.04.2022) ödenmemesi halinde kira sözleşmesinin sözleşme hükümlerince İdarece (Üniversite tarafından) feshedileceğinin bildirildiğini (Ek-1), kiracı tarafından 3. taksit tarihi olan 11.04.2022 tarihine kadar 2. ve 3. taksit tutarlarının Üniversitenin ilgili hesaplarına yatırılmamış olmakla birlikte, 12.04.2022 tarihinde Üniversite Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı banka hesabına, yıllık kira bedellerinin (KDV Dahil) dörtte biri tutarında “Sağlık yerleşkesi kantin kira ödemesi” açıklamasıyla … TL ödeme yapıldığını, kiracı firmaya gönderilen yazının teslim edildiğine dair PTT kaydının, kira sözleşmeleri ve kiracı tarafından yapılan ödemeye ilişkin banka dekont örneklerinin yazı ekinde gönderilerek konu hakkında yapılması gereken işlemlere ilişkin Üniversite Hukuk Müşavirliği görüşüne ihtiyaç duyulduğunun bildirildiğini (Ek-2),

Hukuk Müşavirliğinden alınan yazıda (Ek-3), özetle, görüş talep yazısındaki bilgi ve belge eksiklikleri nedeniyle görüş cevabı verilemediği belirtildiğini, Hukuk Müşavirliğinin ihtiyaç duyduğu bilgi ve belgelerin, yazı ekinde Hukuk Müşavirliği’ne iletildiğini (Ek-4),

Bu şekilde görüş talep edilen konu hakkında istenen bilgi ve belgelerin tamamlanmış olmakla birlikte, yapılması gereken işlemlere esas olmak üzere bir cevap alınamadığını,

Daha sonra görüş talebine esas konunun Genel Sekreterlik ve Rektörlük Makamı ile paylaşılması neticesinde ise, öğrencilere sunulan hizmetlerde aksama yaşanmaması amacıyla, sözleşmenin feshi yoluna gidilmemesi yönünde talimat verildiğini,

İlgili hesap dönemine ilişkin Sayıştay denetiminde, konunun Denetçilere aktarıldığını, sözleşme süresinin sona erdiği tarihten itibaren sunulan hizmetlerin aksamamasını temin etmek üzere, sözleşme eki Kira Şartnamesinin (Ek-10) 23’üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (i) bendinin;

“Kiracı sözleşme bitiminden 15 gün önce talep yapıldığı taktirde yeni ihalenin kesinlik kazanmasına kadar kiraya verilen yeri açık bulundurmak zorundadır. Ancak süre 3 (Üç) ayı geçemez” hükmüne istinaden ita amiri (üst yönetici) olan Rektör tarafından mevcut kiracının hizmet sunumuna devam etmesinin uygun görüldüğünün kendilerine belirtildiğini,

2886 sayılı Devlet ihale Kanunu uyarınca yapılacak ihaleler ita amiri (üst yönetici) onayıyla yapılmakta ve ihale sonucu imzalanan sözleşmeler idareyi temsilen ita amirleri tarafından imzalanmakta olduğunu, aynı şekilde imzalanan bu sözleşmelerin feshinin de yine ita amirinin yetkisi ve uhdesinde olduğunu, ihale sürecinin sekretaryası ve ihale sonucu imzalanan sözleşmeler kapsamında yapılacak denetim ve takip işlemlerinin Daire Başkanı olduğu Sağlık, Kültür ve Spor Dairesi tarafından yürütülmekte ise de, imzalanan sözleşmelerin feshedilmesi yetkisinin, Daire Başkanı olarak kendisinde olmadığını,

Dolayısıyla imzalanan sözleşmelerin feshine ilişkin işlemlerin yapılması talimatına istinaden düzenlenen 12.04.2023 tarihli Rektörlük “Olur”una kadar geçen süreçte yapılması gereken işlemlerin geç yapılması sebebiyle bir kamu zararı oluştuğunu ve oluştuğu iddia edilen bu kamu zararının sorumlusu olarak kendisinin belirlenmesinin, kanuna/hukuka aykırı ve illiyet bağından yoksun olduğunu,

Kaldı ki İlam konusu olayda, alman fesih kararı sonrası hesaplanan ve ilgilisine tebliğ edilen (Ek-6/3, 5) tazminat ve ceza tutarlarının zamanaşımına uğramasının söz konusu olmayıp, takip ve tahsil işlemleri için Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı’na yazı yazıldığını (Ek-6), Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı (Muhasebe Yetkilisi …) da muhasebe kayıtlarının yapılarak takip dosyasının Hukuk Müşavirliğine intikal ettirildiğini (Ek-7) beyan ettiğini,

Tebliğ alınan İlam sonrası, tahsil ve takibi istenen tazminat ve ceza tutarlarının tahsil edilip edilmediğinin, edilmediyse tahsil ve takip işlemlerinin hangi aşamada olduğu idare adına takip işlemlerini yapmakla görevli Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı’ndan yazı ile sorulduğunu (Ek-8), konu ile ilgili olarak Hukuk Müşavirliğinden alınan cevabi yazının (Ek-9) ekinde Daire Başkanlığına (Sağlık, Kültür ve Spor Dairesine) iletildiğini,

19.10.2006 tarih ve 26324 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Haklımda Yönetmelik’in “Kamu zararının belirlenmesi” başlıklı 6’ncı maddesinin (1) no.lu fıkrasının (f) bendi ile “Kontrol, denetim veya inceleme sonucunda tespit edilen zararın değerlendirilmesi” başlıklı 7/A maddesinin (3) no.lu fıkrasının (b) ve (ç) bentlerinin birlikte değerlendirilmesinde görüleceği üzere; İlama konu İdare alacağının, tahsilat aşaması devam eden ve halihazırda zamanaşımına uğramamış bir alacak olduğunu, kamu zararı oluşması söz konusu olmadığını,

Açıklanan nedenlerle başvuru konusu ilam hükmünün temyizen kaldırılmasını arz ve talep ettiğini,

İfade etmiştir.

BAŞSAVCILIK MÜTALAASI

Başsavcılığın, Daire İlamı 7’nci maddesinde “Diğer Sorumlu” sıfatıyla sorumlu tutulan …’in dilekçesiyle ilgili mütalaası, işbu İlamın 5 – 6’ncı sayfalarında yazılı görüşle aynıdır.

Dosyada mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesi sonrasında;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

46 sayılı İlamın 7’nci maddesiyle; Üniversitenin sağlık yerleşkesinde … ili, … ilçesi, … Mahallesi … ada … parselde bulunan toplam 98 m2 yüz ölçümüne sahip kantin ve depo niteliğindeki taşınmazının kiraya verilmesine ilişkin olarak;

A) Kira süresi sona ermesine ve kiracı tarafından taşınmazın idareye teslim edilmemesine rağmen gecikme cezası kesilmemesi,

B) Taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen ve işletme ruhsatı almayan kiracının sözleşmesinin fesh edilip kesin teminatının irad kaydedilmesi gerekirken herhangi bir işlem yapılmaması,

C) Taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi ve işletme ruhsatı almamasına rağmen kiracıdan sözleşme gereği tahsil edilmesi gereken tazminat bedelinin tahsil edilmemesi,

Konularından, (A) ve (C) bentlerinde bahsedilen konularda, oluşan kamu zararının sorumlusuna ödettirilmesi, kararı verilmiştir.

İşbu İlamın 1’inci maddesinde yazılı gerekçelerle;

46 sayılı Daire İlam hükmü 7’nci maddesi:

(A) bendi ile; kira süresinin sona ermesine rağmen kiracı tarafından taşınmazın idareye teslim edilmemesi sonucu alınması gereken gecikme cezasının tahsil edilmemesi neticesinde oluşan toplam … TL kamu zararının,

(C) bendi ile; taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen ve işletme ruhsatlarını almayan kiracıdan sözleşme gereği tahsil edilmesi gereken tazminat bedelinin tahsil edilmemesi neticesinde oluşan toplam …TL (… x …) kamu zararının,

Diğer Sorumlu (Sağlık Kültür Spor Daire Başkanı) …'e tek başına ödettirilmesi, yönünde tesis edilen kararın TASDİKİNE (Üye …’un aşağıda yazılı karşı oyuna/azınlık görüşüne karşı) oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 15.01.2025 tarih ve 57635 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.

KARŞI OY/AZINLIK GÖRÜŞÜ

Üye …

46 sayılı İlamın 7’nci maddesiyle; Üniversitenin sağlık yerleşkesinde … ili, … ilçesi, … Mahallesi … ada … parselde bulunan toplam 98 m² yüz ölçümüne sahip kantin ve depo niteliğindeki taşınmazının kiraya verilmesine ilişkin olarak;

A) Kira süresi sona ermesine ve kiracı tarafından taşınmazın idareye teslim edilmemesine rağmen gecikme cezası kesilmemesi,

C) Taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi ve işletme ruhsatı almamasına rağmen kiracıdan sözleşme gereği tahsil edilmesi gereken tazminat bedelinin tahsil edilmemesi,

Konularından oluşan kamu zararının sorumlusuna (Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanına), ödettirilmesine karar verilmiştir.

Temyiz dilekçesine ekli belgeler incelendiğinde, Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanının kira sözleşmesi süresi içinde kiracıya gerekli uyarıyı yaptığı, Üniversitenin Hukuk Müşavirliğinden somut olayla ilgili görüş istediği ancak görüş talebine cevap alamadığı, aynı zamanda konuyu sözlü olarak Rektörlük Makamına ilettiği;

Ancak, kiracının sorumluluklarını yerine getirmemesine rağmen, süresi 1 yıl olan kiralama işleminin Rektörlük Makamınca öğrenci hizmetlerinin aksamaması için devam ettirilmesinin uygun görüldüğü;

Diğer yandan, somut olayın pandemi koşulların etkisinin devam ettiği 2022 yılıyla ilgili olduğu dikkate alındığında, yargı raporunda kamu zararı değerlendirmesinin bu yönden dikkate alınmamış olduğu;

Ayrıca, konunun SKS Daire Başkanı tarafından 2022 yılı denetimleri kapsamında Sayıştay Denetim Ekibine de sorulduğu yani, konunun denetimle değil İdarenin çözüm arayışıyla gündeme geldiği;

Anlaşılmaktadır.

Hukuken üzerine düşen sorumluluğu Hukuk Müşavirliği ile yazışarak, Rektörlük Makamına konuyu ileterek ve Denetim Ekibinden görüş isteyerek yerine getiren SKS Daire Başkanının Daire İlamına konu edilen kamu zararından sorumlu olduğundan ya da tek başına sorumlu olduğundan bahsedilemez. Zira, somut olayda kendisine görüş sorulan Hukuk Müşaviri ile sözleşmeyi imzalayıp yürütme yetkisine sahip olan ve konuya vakıf olduğu değerlendirilen Rektörün süresi içinde fesih dahil cezai işlemleri başlatması gerekirdi.

Belirtilen nedenlerle, kamu zararı sorumluluğuna Rektör ile Hukuk Müşavirinin de dahil edilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, İlam hükmünün sorumluluktan Bozulmasına ve yeniden hüküm tesis edilmesini teminen Dosyanın Dairesine tevdiine karar verilmesi uygun olacaktır.