Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler
Yılı
2021
Daire
1
Dosya No
53748
Tutanak No
58024
Tutanak Tarihi
14.05.2025
Konu
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR
Konu: Uzman olarak görev yapan ilgilinin, unvan değişikliği sınavına girip başarılı olma şartını sağlamamasına rağmen mühendis kadrosuna atanması ve kendisine mühendis kadrosuna ait özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödeme kalemlerinin ödenmesi.
103-11 sayılı İlam ile; ... Başkanlığında uzman olarak görev yapan ...’ın, unvan değişikliği sınavına girip başarılı olma şartını sağlamamasına rağmen 03.05.2021 tarihinde ... Bakanlığında mühendis kadrosuna atanması ile ilgili olarak sorguda kamu zararı olarak hesaplanan ... TL'nin:
... TL’si için; sorguda kamu zararı gelir vergisi ile damga vergisi kesinti tutarları düşülmeden brüt olarak ve mühendis kadrosu esas alınarak yapılan ödeme ile memur kadrosu esas alınarak yapılması gereken ödeme arasındaki fark esas alınarak hesaplanmıştır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 307’nci maddesine dayanılarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için hazırlanıp uygulanan Genel Bütçe Detaylı Hesap Planı gereğince, bu vergi kesintileri vergi geliri olarak doğrudan 600 Gelirler Hesabı ile 800 Bütçe Gelirleri Hesabına kaydedildiğinden bu kesinti tutarları düşülerek ve adı geçen personelin mühendis kadrosuna atanmadan önceki müktesep kadrosu olan ... Uzmanı kadrosu esas alınarak kamu zararının yeniden hesaplanması gerektiğinden “ilişilecek bir husus bulunmadığına”,
... TL’si için ise unvan değişikliği sınavına girip başarılı olma şartını sağlamamasına rağmen 03.05.2021 tarihinde ... Bakanlığında mühendis kadrosuna atanması ve kendisine mühendis kadrosuna ait maaş kalemlerinin ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesi ile tazmin,
Kararı verilmiştir.
- Diğer Sorumlu sıfatıyla ... tarafından 53748 sayılı dosya ve Harcama Yetkilisi sıfatıyla ... tarafından 53753 sayılı dosya kapsamında; tazmin hükmü verilen ... TL için,
- Ayrıca Sayıştay Başsavcılığı ... tarafından 53709 sayılı dosya kapsamında; kamu zararı hesabının memur ve mühendis kadrosu arasındaki fark esas alınarak yapılması gerektiği gerekçesiyle, sorguda kamu zararı olarak hesaplanan ... TL'nin, kamu zararı olmayan ... TL ve genel bütçe vergi geliri ile ilgili olan ... TL toplamı olan ... TL'si için “ilişilecek bir husus bulunmadığına” ilişkin hükme karşı,
Temyiz talebinde bulunulmuştur.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “İstisnai memurluklar” başlıklı 59’uncu maddesinde; “...Toplu Konut (..)(4) İdaresi Başkanlığına ait Başkan, Başkan Yardımcısı, Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Uzman, Uzman Yardımcısı, ... Başbakanlık ve Bakanlık Müşavirlikleriyle Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliklerine, ... Özel Kalem Müdürlüklerine, ... bu Kanunun atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve dereceye yükselmesine ilişkin hükümleriyle bağlı olmaksızın tahsis edilmiş derece aylığı ile memur atanabilir...
Birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları bu kadrolar emeklilik aylığının hesabında ve diğer memurluklara naklen atanmalarında herhangi bir sınıf için kazanılmış hak sayılmaz. Bu görevlerde bulunan memurların emeklilik kıdemleri yürümekte devam eder.” hükmü yer almaktadır.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde;
“Bu Yönetmelik, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla;
a) 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kadrolarda,
…
istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanır.
Ancak;
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun değişik 59 uncu maddesinde belirtilen istisnai memurluklara,
…
yapılacak atamalarda bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz. ”
“Sınav şartı” başlıklı 8’inci maddesinde;
“Görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmaları gerekir.” hükmü,
Anılan Genel Yönetmelik hükümlerine dayanılarak 21.01.2012 tarihli ve 28180 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve söz konusu atama tarihinde yürürlükte olan ... Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin;
“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi görev grupları ve kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinin üçüncü fıkrasında;
“Unvan değişikliğine tabi kadrolar:
a) Mühendis, …"
“Unvan değişikliği sınavı sonucu atanacaklarda aranan genel şartlar” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında;
“Unvan değişikliğine tabi kadrolara atanabilmek için unvan değişikliği sınavında başarılı olma şartı aranır.”
Hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamalar 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Genel Yönetmelik hükümleri kapsamındadır.
Diğer taraftan 657 sayılı Kanun’un 59’uncu maddesinde belirtilen istisnai memurluklara yapılacak atamalar Genel Yönetmelik kapsamı dışında olmakla birlikte, mezkûr Kanunun 59’uncu maddesinin ikinci fıkrasında, birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları kadroların, emeklilik aylığının hesabında ve diğer memurluklara naklen atanmalarda herhangi bir sınıf için kazanılmış hak sayılmayacağı hüküm altına alınmıştır.
...’ın, unvan değişikliği sınavına girip başarılı olma şartını sağlamamasına rağmen 03.05.2021 tarihinde ... Bakanlığında mühendis kadrosuna atandığı anlaşılmıştır.
Söz konusu atamanın yapıldığı tarihte yürürlükte olan ... Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümlerine göre, mühendis kadrosuna atanacak personelin unvan değişikliği sınavında başarılı olma koşulunu sağlaması gerekmektedir.
İşbu Tutanağın/İlamın 1’inci maddesinde açıklanan gerekçelerle, ... Başkanlığında (...) Uzman olarak görev yapan ...’ın, unvan değişikliği sınavına girip başarılı olma şartını sağlamamasına rağmen 03.05.2021 tarihinde ... Bakanlığında mühendis kadrosuna atanması mevzuata aykırı olup, kendisine mühendis kadrosuna ait maaş kalemlerinin ödenmesi sonucu 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde yer alan “… g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, …” hükmü gereği kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Diğer taraftan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 74'üncü maddesinde;
"Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68’inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır."
Aynı Kanunu'nun 146’ncı maddesinde;
"(Değişik: 30/5/1974- KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975- 1897/1 md.) Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir.
Memurlara kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz. (Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirilecekler hariç.)"
147’nci maddesinde;
"(Değişik: 30/5/1974- KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975- 1897/1 md.) Bu Kanunda geçen;
A) Aylık: Bu Kanuna tabi kurumlarda görevlendirilen memurlara hizmetlerinin karşılığında, kadroya dayanılarak ay itibariyle ödenen parayı, ifade eder."
152’nci maddesinde;
"II- Tazminatlar: (Değişik: 20/3/1997 — KHK-570/9 md.)
Görevin önem, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro ünvan ve derecesi ve eğitim seviyesi gibi hususlar göz önüne alınarak bu Kanunda belirtilen en yüksek Devlet Memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarının,
kadar, bu nispetleri aşmamak üzere Cumhurbaşkanınca belirlenecek esas, ölçü ve nispetler dahilinde yukarıdaki tazminatlar ödenir."
Aynı Kanun'un 175’inci maddesinde;
"(Değişik: 30/5/1974- KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975- 1897/1 md.) Bir göreve vekaleten atanan memurlara vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise (Köy ve kasaba imamlığı kadrolarına atananlara 146'ncı maddede yazılı asgari ücret aylık tutarından aşağı olmamak üzere) üçte ikisi verilir. Bulundukları yerden başka bir yerdeki bir göreve vekalet suretiyle atananlara, Harcırah Kanununun geçici görevle başka yere gönderilenlere ilişkin hükümleri uygulanır."
Hükümleri yer almaktadır.
Söz konusu hükümlere göre, bir memura aylık ve aylık ile ilgili diğer ödemelerin yapılabilmesi için memurun atandığı veya atanabileceği bir kadronun bulunması zorunludur.
Daire ilamında, ... Bakanlığında mühendis kadrosuna atanan adı geçen personele ödenen mühendis kadrosuna ait maaş kalemleri ile daha önce görev yaptığı ... Başkanlığında (...) Uzman kadrosuna ait maaş kalemleri arasındaki fark kamu zararı olarak hesaplanmıştır.
... Bakanlığında ... Uzmanı kadrosu olmamasına rağmen, ilgilinin mühendis kadrosuna ait maaş kalemleri ile daha önce görev yaptığı ... Uzmanı kadrosuna ait maaş kalemleri arasındaki farkın kamu zararı olarak değerlendirilmesi, açıkça yukarıda bahsedilen Kanun hükümlerine aykırıdır.
İlgilinin ... Bakanlığında memur kadrosuna atanabilmesi mümkünken, Bakanlıkta ... Uzmanı kadrosu ihdas edilmemesi nedeniyle bu kadroya atanabilmesi mümkün değildir. Önceki müktesep kadrosu olan ... Uzmanı kadrosu esas alınarak kamu zararı hesaplanması, personelin bulunmadığı kadronun maaş haklarını alması sonucunu doğuracaktır. Nitekim mevzuata aykırı atama sonucunda Bakanlıkça personelin görevden alınması halinde, ... Uzmanı kadrosuna veya dengi bir kadroya ataması yapılamayacaktır. Bu durumda Daire Kararı ile fiili durum arasında imkânsızlık oluşacaktır.
Bu nedenle, kamu zararı hesabının mühendis kadrosuna ait maaş kalemleri ile memur kadrosuna ait maaş kalemleri arasındaki fark esas alınarak yapılması gerekmektedir.
Bu itibarla, ...’ın unvan değişikliği sınavına girip başarılı olma şartını sağlamamasına rağmen mevzuat hükümlerine aykırı olarak mühendis kadrosuna atanması ve kendisine mühendis kadrosuna ait özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödeme kalemlerinin ödenmesi suretiyle 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi uyarınca kamu zararına sebebiyet verilmekle birlikte, yukarıda açıklanan gerekçelerle kamu zararı hesabının adı geçenin atandığı mühendis kadrosuna ait özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödeme tutarları ile memur kadrosuna ait özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödeme tutarları arasındaki fark esas alınarak yapılması gerektiğinden, sorumluların temyiz taleplerinin Reddedilerek Sayıştay Başsavcılığının temyiz talebinin Kabulüne, 103-11 sayılı İlam hükmünün BOZULMASINA ve açıklanan hususlar dikkate alınarak yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (Temyiz Kurulu ve 5. Daire Başkanı ..., 3. Daire Başkanı ..., 7. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 14.05.2025 tarih ve 58024 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Temyiz Kurulu ve 5. Daire Başkanı ... ve Üye ...’un karşı oy gerekçesi
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik kapsamı dışında bulunan istisnai memur kadroları ya da yönetici kadrolarında görev yapmakta olan veya daha önce bu kadrolarda görev yapmış olanların; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesinde belirtilen hizmet süresi ve atama yapılacak kadro için aranan öğrenim şartını sağlamaları koşuluyla Genel Yönetmelik kapsamındaki şube müdürü, mühendis, biyolog vb. kadrolarına görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavına tabi olmadan atanmalarında yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca hukuki bir engel bulunmamaktadır.
... Başkanlığında uzman olarak görev yapan ..., 03.05.2021 tarihli olur ile ... Bakanlığında mühendis kadrosuna atanmıştır. ... uzmanı kadro unvanı Genel Yönetmelik kapsamı dışında bulunması nedeniyle, mühendis kadrosuna atanma işlemi mevzuata uygun olarak tesis edilmiştir.
Atama yasal düzenlemelere uygun olduğundan, ortada bir kamu zararı bulunmamaktadır. Tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.
3. Daire Başkanı ..., Üye ... ve Üye ...’un karşı oy gerekçesi
Daire Kararında yapılan tespitler fiili duruma uygundur. Kararın gerekçesinde dayanılan mevzuat ilgili mevzuattır. Mevzuat somut olaya hukuka uygun bir şekilde uygulanmıştır.
Daire Kararında tespiti yapılan kamu zararından sorumlu tutulan kamu görevlileri, uygun illiyet bağı dahilinde sorumludur.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçeyle Daire Kararının Tasdiki gerekir.
7. Daire Başkanı ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi
... Başkanlığında uzman olarak görev yapan ...’ın, unvan değişikliği sınavına girmeden ... Bakanlığında mühendis kadrosuna atanmasının yönetmeliğe aykırı olduğu gerekçesiyle kamu zararına hükmedilmiş bulunmaktadır.
İstisnai memuriyet kapsamında bulunan ... uzmanlığından, Bakanlığın mühendislik kadrosuna yapılan atama mevzuata aykırılık içermektedir. Ancak her hukuka aykırı işlemin, idari, mali veya cezai sorumluluktan birini veya birkaçını doğuracağı, işlemin niteliği dikkate alınmak suretiyle de uygulanacak müeyyidenin belirleneceği bir gerçektir.
“Kamu zararı” nın tanımı ve unsurları ise 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde belirlenmiştir. Maddede “kamu zararı”; “… mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterler (konumuzla ilgili olanlar itibariyle);
- İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
- Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
- İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
- Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
Şeklinde belirlenmiştir.
Konu bu çerçevede değerlendirildiğinde; ilgilinin bu görevi yürütebilmesi için gerekli teknik eğitim veya öğretim şartını taşımadığı veya mesleki veya teknik bilgi, beceri veya tecrübesi nedeniyle ilgilinin bu görevi gereği gibi yerine getirmediği veya getiremeyeceği yönünde herhangi bir tespit veya değerlendirmede bulunulmadığı görülmektedir. Atama hukuka aykırı yapılmış olmakla birlikte, ilgili şahsın dönem içerisinde atandığı kadroya ait görevi yürüttüğü ve mevzuat çerçevesinde bu kadro/görev için öngörülen ücretin kendisine ödendiği dikkate alındığında, yapılan ödeme ile ilgili olarak kamu zararının tespitinde esas;
- Hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
- Hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
- Hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması
- Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması
İddialarından hiçbirini ileri sürme imkânımız bulunmamaktadır.
Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde tanımlanan şekliyle oluşmuş bir kamu zararı bulunmamasına ve aynı maddede belirlenen unsurların hiç birisini taşımamasına rağmen yapılan atamanın salt hukuka aykırı olması gerekçesiyle kamu zararına hükmedilmesinin “Kamu Zararı” kavramı ile bağdaşmayacağı açıktır. Hukuka aykırı tesis edilen söz konusu işlem nedeniyle sorumlular hakkında idari ve/veya cezai müeyyidenin uygulanması ve bu nedenle 6085 sayılı Kanunun 78’inci maddesi çerçevesinde işlem yapılması gerekmektedir.
Kendisine ait hatalı bir işlem veya eyleme dayanmaksızın mühendis kadrosuna atanan, görev yaptığı dönem içerisinde de bu görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyan ilgiliye yapılmış olan ödemelerin kamu zararı olarak değerlendirilmesi hukuken mümkün değildir. Bu nedenle verilen tazmin hükmüne ilişkin Daire kararının Kaldırılması gerekir.
103-11 sayılı İlam ile; ... Başkanlığında uzman olarak görev yapan ...’ın, unvan değişikliği sınavına girip başarılı olma şartını sağlamamasına rağmen 03.05.2021 tarihinde ... Bakanlığında mühendis kadrosuna atanması ile ilgili olarak sorguda kamu zararı olarak hesaplanan ... TL'nin:
... TL’si için; sorguda kamu zararı gelir vergisi ile damga vergisi kesinti tutarları düşülmeden brüt olarak ve mühendis kadrosu esas alınarak yapılan ödeme ile memur kadrosu esas alınarak yapılması gereken ödeme arasındaki fark esas alınarak hesaplanmıştır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 307’nci maddesine dayanılarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için hazırlanıp uygulanan Genel Bütçe Detaylı Hesap Planı gereğince, bu vergi kesintileri vergi geliri olarak doğrudan 600 Gelirler Hesabı ile 800 Bütçe Gelirleri Hesabına kaydedildiğinden bu kesinti tutarları düşülerek ve adı geçen personelin mühendis kadrosuna atanmadan önceki müktesep kadrosu olan ... Uzmanı kadrosu esas alınarak kamu zararının yeniden hesaplanması gerektiğinden “ilişilecek bir husus bulunmadığına”,
... TL’si için ise unvan değişikliği sınavına girip başarılı olma şartını sağlamamasına rağmen 03.05.2021 tarihinde ... Bakanlığında mühendis kadrosuna atanması ve kendisine mühendis kadrosuna ait maaş kalemlerinin ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesi ile tazmin,
Kararı verilmiştir.
- Diğer Sorumlu sıfatıyla ... tarafından 53748 sayılı dosya ve Harcama Yetkilisi sıfatıyla ... tarafından 53753 sayılı dosya kapsamında; tazmin hükmü verilen ... TL için,
- Ayrıca Sayıştay Başsavcılığı ... tarafından 53709 sayılı dosya kapsamında; kamu zararı hesabının memur ve mühendis kadrosu arasındaki fark esas alınarak yapılması gerektiği gerekçesiyle, sorguda kamu zararı olarak hesaplanan ... TL'nin, kamu zararı olmayan ... TL ve genel bütçe vergi geliri ile ilgili olan ... TL toplamı olan ... TL'si için “ilişilecek bir husus bulunmadığına” ilişkin hükme karşı,
Temyiz talebinde bulunulmuştur.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “İstisnai memurluklar” başlıklı 59’uncu maddesinde; “...Toplu Konut (..)(4) İdaresi Başkanlığına ait Başkan, Başkan Yardımcısı, Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Uzman, Uzman Yardımcısı, ... Başbakanlık ve Bakanlık Müşavirlikleriyle Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliklerine, ... Özel Kalem Müdürlüklerine, ... bu Kanunun atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve dereceye yükselmesine ilişkin hükümleriyle bağlı olmaksızın tahsis edilmiş derece aylığı ile memur atanabilir...
Birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları bu kadrolar emeklilik aylığının hesabında ve diğer memurluklara naklen atanmalarında herhangi bir sınıf için kazanılmış hak sayılmaz. Bu görevlerde bulunan memurların emeklilik kıdemleri yürümekte devam eder.” hükmü yer almaktadır.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde;
“Bu Yönetmelik, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla;
a) 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kadrolarda,
…
istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanır.
Ancak;
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun değişik 59 uncu maddesinde belirtilen istisnai memurluklara,
…
yapılacak atamalarda bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz. ”
“Sınav şartı” başlıklı 8’inci maddesinde;
“Görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmaları gerekir.” hükmü,
Anılan Genel Yönetmelik hükümlerine dayanılarak 21.01.2012 tarihli ve 28180 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve söz konusu atama tarihinde yürürlükte olan ... Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin;
“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi görev grupları ve kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinin üçüncü fıkrasında;
“Unvan değişikliğine tabi kadrolar:
a) Mühendis, …"
“Unvan değişikliği sınavı sonucu atanacaklarda aranan genel şartlar” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında;
“Unvan değişikliğine tabi kadrolara atanabilmek için unvan değişikliği sınavında başarılı olma şartı aranır.”
Hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamalar 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Genel Yönetmelik hükümleri kapsamındadır.
Diğer taraftan 657 sayılı Kanun’un 59’uncu maddesinde belirtilen istisnai memurluklara yapılacak atamalar Genel Yönetmelik kapsamı dışında olmakla birlikte, mezkûr Kanunun 59’uncu maddesinin ikinci fıkrasında, birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları kadroların, emeklilik aylığının hesabında ve diğer memurluklara naklen atanmalarda herhangi bir sınıf için kazanılmış hak sayılmayacağı hüküm altına alınmıştır.
...’ın, unvan değişikliği sınavına girip başarılı olma şartını sağlamamasına rağmen 03.05.2021 tarihinde ... Bakanlığında mühendis kadrosuna atandığı anlaşılmıştır.
Söz konusu atamanın yapıldığı tarihte yürürlükte olan ... Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümlerine göre, mühendis kadrosuna atanacak personelin unvan değişikliği sınavında başarılı olma koşulunu sağlaması gerekmektedir.
İşbu Tutanağın/İlamın 1’inci maddesinde açıklanan gerekçelerle, ... Başkanlığında (...) Uzman olarak görev yapan ...’ın, unvan değişikliği sınavına girip başarılı olma şartını sağlamamasına rağmen 03.05.2021 tarihinde ... Bakanlığında mühendis kadrosuna atanması mevzuata aykırı olup, kendisine mühendis kadrosuna ait maaş kalemlerinin ödenmesi sonucu 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde yer alan “… g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, …” hükmü gereği kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Diğer taraftan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 74'üncü maddesinde;
"Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68’inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır."
Aynı Kanunu'nun 146’ncı maddesinde;
"(Değişik: 30/5/1974- KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975- 1897/1 md.) Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir.
Memurlara kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz. (Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirilecekler hariç.)"
147’nci maddesinde;
"(Değişik: 30/5/1974- KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975- 1897/1 md.) Bu Kanunda geçen;
A) Aylık: Bu Kanuna tabi kurumlarda görevlendirilen memurlara hizmetlerinin karşılığında, kadroya dayanılarak ay itibariyle ödenen parayı, ifade eder."
152’nci maddesinde;
"II- Tazminatlar: (Değişik: 20/3/1997 — KHK-570/9 md.)
Görevin önem, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro ünvan ve derecesi ve eğitim seviyesi gibi hususlar göz önüne alınarak bu Kanunda belirtilen en yüksek Devlet Memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarının,
kadar, bu nispetleri aşmamak üzere Cumhurbaşkanınca belirlenecek esas, ölçü ve nispetler dahilinde yukarıdaki tazminatlar ödenir."
Aynı Kanun'un 175’inci maddesinde;
"(Değişik: 30/5/1974- KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975- 1897/1 md.) Bir göreve vekaleten atanan memurlara vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise (Köy ve kasaba imamlığı kadrolarına atananlara 146'ncı maddede yazılı asgari ücret aylık tutarından aşağı olmamak üzere) üçte ikisi verilir. Bulundukları yerden başka bir yerdeki bir göreve vekalet suretiyle atananlara, Harcırah Kanununun geçici görevle başka yere gönderilenlere ilişkin hükümleri uygulanır."
Hükümleri yer almaktadır.
Söz konusu hükümlere göre, bir memura aylık ve aylık ile ilgili diğer ödemelerin yapılabilmesi için memurun atandığı veya atanabileceği bir kadronun bulunması zorunludur.
Daire ilamında, ... Bakanlığında mühendis kadrosuna atanan adı geçen personele ödenen mühendis kadrosuna ait maaş kalemleri ile daha önce görev yaptığı ... Başkanlığında (...) Uzman kadrosuna ait maaş kalemleri arasındaki fark kamu zararı olarak hesaplanmıştır.
... Bakanlığında ... Uzmanı kadrosu olmamasına rağmen, ilgilinin mühendis kadrosuna ait maaş kalemleri ile daha önce görev yaptığı ... Uzmanı kadrosuna ait maaş kalemleri arasındaki farkın kamu zararı olarak değerlendirilmesi, açıkça yukarıda bahsedilen Kanun hükümlerine aykırıdır.
İlgilinin ... Bakanlığında memur kadrosuna atanabilmesi mümkünken, Bakanlıkta ... Uzmanı kadrosu ihdas edilmemesi nedeniyle bu kadroya atanabilmesi mümkün değildir. Önceki müktesep kadrosu olan ... Uzmanı kadrosu esas alınarak kamu zararı hesaplanması, personelin bulunmadığı kadronun maaş haklarını alması sonucunu doğuracaktır. Nitekim mevzuata aykırı atama sonucunda Bakanlıkça personelin görevden alınması halinde, ... Uzmanı kadrosuna veya dengi bir kadroya ataması yapılamayacaktır. Bu durumda Daire Kararı ile fiili durum arasında imkânsızlık oluşacaktır.
Bu nedenle, kamu zararı hesabının mühendis kadrosuna ait maaş kalemleri ile memur kadrosuna ait maaş kalemleri arasındaki fark esas alınarak yapılması gerekmektedir.
Bu itibarla, ...’ın unvan değişikliği sınavına girip başarılı olma şartını sağlamamasına rağmen mevzuat hükümlerine aykırı olarak mühendis kadrosuna atanması ve kendisine mühendis kadrosuna ait özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödeme kalemlerinin ödenmesi suretiyle 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi uyarınca kamu zararına sebebiyet verilmekle birlikte, yukarıda açıklanan gerekçelerle kamu zararı hesabının adı geçenin atandığı mühendis kadrosuna ait özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödeme tutarları ile memur kadrosuna ait özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödeme tutarları arasındaki fark esas alınarak yapılması gerektiğinden, sorumluların temyiz taleplerinin Reddedilerek Sayıştay Başsavcılığının temyiz talebinin Kabulüne, 103-11 sayılı İlam hükmünün BOZULMASINA ve açıklanan hususlar dikkate alınarak yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (Temyiz Kurulu ve 5. Daire Başkanı ..., 3. Daire Başkanı ..., 7. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 14.05.2025 tarih ve 58024 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Temyiz Kurulu ve 5. Daire Başkanı ... ve Üye ...’un karşı oy gerekçesi
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik kapsamı dışında bulunan istisnai memur kadroları ya da yönetici kadrolarında görev yapmakta olan veya daha önce bu kadrolarda görev yapmış olanların; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesinde belirtilen hizmet süresi ve atama yapılacak kadro için aranan öğrenim şartını sağlamaları koşuluyla Genel Yönetmelik kapsamındaki şube müdürü, mühendis, biyolog vb. kadrolarına görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavına tabi olmadan atanmalarında yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca hukuki bir engel bulunmamaktadır.
... Başkanlığında uzman olarak görev yapan ..., 03.05.2021 tarihli olur ile ... Bakanlığında mühendis kadrosuna atanmıştır. ... uzmanı kadro unvanı Genel Yönetmelik kapsamı dışında bulunması nedeniyle, mühendis kadrosuna atanma işlemi mevzuata uygun olarak tesis edilmiştir.
Atama yasal düzenlemelere uygun olduğundan, ortada bir kamu zararı bulunmamaktadır. Tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.
3. Daire Başkanı ..., Üye ... ve Üye ...’un karşı oy gerekçesi
Daire Kararında yapılan tespitler fiili duruma uygundur. Kararın gerekçesinde dayanılan mevzuat ilgili mevzuattır. Mevzuat somut olaya hukuka uygun bir şekilde uygulanmıştır.
Daire Kararında tespiti yapılan kamu zararından sorumlu tutulan kamu görevlileri, uygun illiyet bağı dahilinde sorumludur.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçeyle Daire Kararının Tasdiki gerekir.
7. Daire Başkanı ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi
... Başkanlığında uzman olarak görev yapan ...’ın, unvan değişikliği sınavına girmeden ... Bakanlığında mühendis kadrosuna atanmasının yönetmeliğe aykırı olduğu gerekçesiyle kamu zararına hükmedilmiş bulunmaktadır.
İstisnai memuriyet kapsamında bulunan ... uzmanlığından, Bakanlığın mühendislik kadrosuna yapılan atama mevzuata aykırılık içermektedir. Ancak her hukuka aykırı işlemin, idari, mali veya cezai sorumluluktan birini veya birkaçını doğuracağı, işlemin niteliği dikkate alınmak suretiyle de uygulanacak müeyyidenin belirleneceği bir gerçektir.
“Kamu zararı” nın tanımı ve unsurları ise 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde belirlenmiştir. Maddede “kamu zararı”; “… mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterler (konumuzla ilgili olanlar itibariyle);
- İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
- Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
- İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
- Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
Şeklinde belirlenmiştir.
Konu bu çerçevede değerlendirildiğinde; ilgilinin bu görevi yürütebilmesi için gerekli teknik eğitim veya öğretim şartını taşımadığı veya mesleki veya teknik bilgi, beceri veya tecrübesi nedeniyle ilgilinin bu görevi gereği gibi yerine getirmediği veya getiremeyeceği yönünde herhangi bir tespit veya değerlendirmede bulunulmadığı görülmektedir. Atama hukuka aykırı yapılmış olmakla birlikte, ilgili şahsın dönem içerisinde atandığı kadroya ait görevi yürüttüğü ve mevzuat çerçevesinde bu kadro/görev için öngörülen ücretin kendisine ödendiği dikkate alındığında, yapılan ödeme ile ilgili olarak kamu zararının tespitinde esas;
- Hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
- Hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
- Hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması
- Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması
İddialarından hiçbirini ileri sürme imkânımız bulunmamaktadır.
Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde tanımlanan şekliyle oluşmuş bir kamu zararı bulunmamasına ve aynı maddede belirlenen unsurların hiç birisini taşımamasına rağmen yapılan atamanın salt hukuka aykırı olması gerekçesiyle kamu zararına hükmedilmesinin “Kamu Zararı” kavramı ile bağdaşmayacağı açıktır. Hukuka aykırı tesis edilen söz konusu işlem nedeniyle sorumlular hakkında idari ve/veya cezai müeyyidenin uygulanması ve bu nedenle 6085 sayılı Kanunun 78’inci maddesi çerçevesinde işlem yapılması gerekmektedir.
Kendisine ait hatalı bir işlem veya eyleme dayanmaksızın mühendis kadrosuna atanan, görev yaptığı dönem içerisinde de bu görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyan ilgiliye yapılmış olan ödemelerin kamu zararı olarak değerlendirilmesi hukuken mümkün değildir. Bu nedenle verilen tazmin hükmüne ilişkin Daire kararının Kaldırılması gerekir.