Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler
Yılı
2021
Daire
1
Dosya No
53749
Tutanak No
58031
Tutanak Tarihi
14.05.2025
Konu
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR
Konu: Gelir uzmanı olarak görev yapan ilgilinin, görevde yükselme sınavına girip başarılı olma ve hizmet süresi şartlarını sağlamamasına rağmen şube müdürü kadrosuna atanması ve kendisine şube müdürü kadrosuna ait gösterge, ek gösterge, özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödeme kalemlerinin ödenmesi.
103-7 sayılı İlam ile; ... Bakanlığında gelir uzmanı olarak görev yapan ...’ın görevde yükselme sınavına girip başarılı olma ve hizmet süresi şartlarını sağlamamasına rağmen 19.09.2012 tarihinde ... Bakanlığında şube müdürü kadrosuna atanması ile ilgili olarak sorguda kamu zararı olarak hesaplanan ... TL'nin:
... TL’si için; sorguda kamu zararı gelir vergisi ile damga vergisi kesinti tutarları düşülmeden brüt olarak ve şube müdürü kadrosu esas alınarak yapılan ödeme ile memur kadrosu esas alınarak yapılması gereken ödeme arasındaki fark esas alınarak hesaplanmıştır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 307’nci maddesine dayanılarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için hazırlanıp uygulanan Genel Bütçe Detaylı Hesap Planı gereğince, bu vergi kesintileri vergi geliri olarak doğrudan 600 Gelirler Hesabı ile 800 Bütçe Gelirleri Hesabına kaydedildiğinden bu kesinti tutarları düşülerek ve adı geçen personelin şube müdürlüğü kadrosuna atanmadan önceki müktesep kadrosu olan ... kadrosu esas alınarak kamu zararının yeniden hesaplanması gerektiğinden “ilişilecek bir husus bulunmadığına”,
... TL’si için ise; görevde yükselme sınavına girip başarılı olma ve hizmet süresi şartlarını sağlamamasına rağmen 19.09.2012 tarihinde ... Bakanlığında şube müdürü kadrosuna atanması ve kendisine şube müdürü kadrosuna ait özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödeme kalemlerinin ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesi ile tazmin,
Kararı verilmiştir.
- Diğer Sorumlu sıfatıyla ... tarafından 53749 sayılı dosya kapsamında; tazmin hükmü verilen ... TL için,
- Ayrıca Sayıştay Başsavcılığı tarafından 53705 sayılı dosya kapsamında; kamu zararı hesabının memur ve şube müdürü arasındaki fark esas alınarak yapılması gerektiği gerekçesiyle, sorguda kamu zararı olarak hesaplanan ... TL'nin, kamu zararı olmayan ... TL ve genel bütçe vergi geliri ile ilgili olan ... TL toplamı olan ... TL'si için “ilişilecek bir husus bulunmadığına” ilişkin hükme karşı,
Temyiz talebinde bulunulmuştur.
Esas yönünden inceleme;
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde;
“Bu Yönetmelik, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla;
a) 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kadrolarda,
…
istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanır.
Ancak;
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun değişik 59 uncu maddesinde belirtilen istisnai memurluklara,
…
yapılacak atamalarda bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz. ”
“Sınav şartı” başlıklı 8’inci maddesinde;
“Görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmaları gerekir.” hükmü,
Anılan Genel Yönetmelik hükümlerine dayanılarak 21.01.2012 tarihli ve 28180 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve söz konusu atama tarihinde yürürlükte olan ... Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin;
“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi görev grupları ve kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinin ikinci fıkrasında;
"Görevde yükselmeye tabi kadrolar ve görev grupları:
a) Yönetim hizmetleri grubu:
5) Şube müdürü.
...” hükmü,
“Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak şartlar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde;
‘‘Merkez ve taşra birimlerinde şube müdürü (idari) unvanlı kadrolara atanabilmek için:
1) Sınav tarihi itibariyle Bakanlıkta, APK uzmanı, uzman, eğitim uzmanı, sivil savunma uzmanı, şef, sayman, ayniyat saymanı, mütercim, tercüman, rehber, çözümleyici, programcı, tekniker kadrolarında toplam iki yıl çalışmış olmak,
2) Tekniker unvanlı kadrolarda bulunanlarda, fakültelerin veya öğrenim süresi en az dört yıl olan yüksekokulların idari bölümlerinden mezun olmak,
3) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımak,” hükmü
yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, Müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamalar 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve bahse konu Genel Yönetmelik hükümleri kapsamındadır.
Diğer taraftan 657 sayılı Kanun’un 59’uncu maddesinde belirtilen istisnai memurluklara yapılacak atamalar Genel Yönetmelik kapsamı dışında olmakla birlikte, mezkûr Kanunun 59’uncu maddesinin ikinci fıkrasında, birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları kadroların, emeklilik aylığının hesabında ve diğer memurluklara naklen atanmalarda herhangi bir sınıf için kazanılmış hak sayılmayacağı hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca, atamanın yapıldığı tarihte yürürlükte olan ... Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümlerine göre, şube müdürü kadrosuna atanacak personelin görevde yükselme sınavında başarılı olması ve sayılan kadrolarda belirtilen süre kadar hizmetinin bulunması gerekmektedir.
...’in HİTAP Belgesi (hizmet cetveli) incelendiğinde;
- 24.07.2000 tarihinde ... Bakanlığında yoklama memuru kadrosuna,
- 12.12.2001 tarihinde anılan Bakanlıkta tahsildar kadrosuna,
- 13.02.2007 tarihinde anılan Bakanlıkta gelir uzmanı kadrosuna,
- 19.09.2012 tarihinde ... Bakanlığında şube müdürü kadrosuna,
Atandığı görülmüştür.
Atamanın yapıldığı tarihte ... Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğine göre bir kişinin şube müdürü olarak atanabilmesi için “Görevde yükselme sınavında başarılı olması” gerekmektedir. ...’ın şube müdürlüğü kadrosuna atanırken görevde yükselme sınavına girmediği anlaşılmıştır.
Yönetmeliğin “Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak şartlar” başlıklı 7’nci maddesinin 1’inci fıkrasının (b) bendine göre, şube müdürü olarak atanabilmek için APK uzmanı, uzman, eğitim uzmanı, sivil savunma uzmanı, şef, sayman, ayniyat saymanı, mütercim, tercüman, rehber, çözümleyici, programcı, tekniker kadrolarında toplam iki yıl çalışılmış olması gerekmektedir. Adı geçen personel, sınavsız atanmasının yanında Yönetmelikte belirtilen kadrolarda belirtilen sürelerde çalışmış olma şartını da taşımamaktadır.
Bu nedenle, ...’ın ... Bakanlığında gelir uzmanı olarak görev yapmakta iken görevde yükselme sınavına girip başarılı olma ve hizmet süresi şartlarını sağlamamasına rağmen ... Bakanlığında şube müdürü kadrosuna atanması mevzuata aykırıdır.
... Bakanlığında gelir uzmanı olarak görev yapan ...’ın, görevde yükselme sınavına girip başarılı olma ve hizmet süresi şartlarını sağlamamasına rağmen 19.09.2012 tarihinde ... Bakanlığında şube müdürü kadrosuna atanması sonucu kendisine şube müdürü kadrosuna ait özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödeme kalemlerinin ödenmesi suretiyle 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde yer alan “… g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, …” hükmü gereği kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Diğer taraftan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 74'üncü maddesinde;
"Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68’inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır."
Aynı Kanunu'nun 146’ncı maddesinde;
"(Değişik: 30/5/1974- KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975- 1897/1 md.) Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir.
Memurlara kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz. (Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirilecekler hariç.)"
147’nci maddesinde;
"(Değişik: 30/5/1974- KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975- 1897/1 md.) Bu Kanunda geçen;
A) Aylık: Bu Kanuna tabi kurumlarda görevlendirilen memurlara hizmetlerinin karşılığında, kadroya dayanılarak ay itibariyle ödenen parayı, ifade eder."
152’nci maddesinde;
"II- Tazminatlar: (Değişik: 20/3/1997 — KHK-570/9 md.)
Görevin önem, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro unvan ve derecesi ve eğitim seviyesi gibi hususlar göz önüne alınarak bu Kanunda belirtilen en yüksek Devlet Memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarının,
kadar, bu nispetleri aşmamak üzere Cumhurbaşkanınca belirlenecek esas, ölçü ve nispetler dahilinde yukarıdaki tazminatlar ödenir."
Aynı Kanun'un 175’inci maddesinde;
"(Değişik: 30/5/1974- KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975- 1897/1 md.) Bir göreve vekaleten atanan memurlara vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise (Köy ve kasaba imamlığı kadrolarına atananlara 146'ncı maddede yazılı asgari ücret aylık tutarından aşağı olmamak üzere) üçte ikisi verilir. Bulundukları yerden başka bir yerdeki bir göreve vekalet suretiyle atananlara, Harcırah Kanununun geçici görevle başka yere gönderilenlere ilişkin hükümleri uygulanır."
Hükümleri yer almaktadır.
Söz konusu hükümlere göre, bir memura aylık ve aylık ile ilgili diğer ödemelerin yapılabilmesi için memurun atandığı veya atanabileceği bir kadronun bulunması zorunludur.
Daire ilamında, ... Bakanlığında şube müdürü kadrosuna atanan adı geçen personele ödenen şube müdürü kadrosuna ait maaş kalemleri ile daha önce görev yaptığı ... Bakanlığı gelir uzmanı kadrosuna ait maaş kalemleri arasındaki fark kamu zararı olarak hesaplanmıştır.
... Bakanlığında gelir uzmanı kadrosu olmamasına rağmen, ilgilinin şube müdürü kadrosuna ait maaş kalemleri ile daha önce görev yaptığı gelir uzmanı kadrosuna ait maaş kalemleri arasındaki farkın kamu zararı olarak değerlendirilmesi, açıkça yukarıda bahsedilen Kanun hükümlerine aykırıdır.
İlgilinin ... Bakanlığında memur kadrosuna atanabilmesi mümkünken, Bakanlıkta gelir uzmanı kadrosu ihdas edilmemesi nedeniyle bu kadroya atanabilmesi mümkün değildir. Önceki müktesep kadrosu olan gelir uzmanı kadrosu esas alınarak kamu zararı hesaplanması, personelin bulunmadığı kadronun maaş haklarını alması sonucunu doğuracaktır. Nitekim mevzuata aykırı atama sonucunda Bakanlıkça personelin görevden alınması halinde, gelir uzmanı kadrosuna veya dengi bir kadroya ataması yapılamayacaktır. Bu durumda Daire Kararı ile fiili durum arasında imkânsızlık oluşacaktır.
Bu nedenle, kamu zararı hesabının şube müdürü kadrosuna ait maaş kalemleri ile memur kadrosuna ait maaş kalemleri arasındaki fark esas alınarak yapılması gerekmektedir.
Sorumluluk yönünden inceleme;
Ödemelerin dayanağı mevzuata aykırı atama olduğundan; Atamayı yapan Üst Yönetici Müsteşar ... ile atama teklifini Personel Daire Başkan Vekili unvanı ile atamaya yetkili amire arz eden Diğer Sorumlu ...’nun söz konusu kamu zararından sorumlu olduğu değerlendirilmektedir.
Diğer taraftan ...’ın ... Bakanlığında şube müdürü kadrosuna atanması 19.09.2012 tarihinde gerçekleştiğinden, 2021 yılında yapılan ödemelere ilişkin söz konusu evraklarda imzası bulunan Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlilerinin 19.09.2012 tarihli atamaya esas belgeleri görme ve bu belgelerin mevzuata uygunluğunu kontrol etme imkânı bulunmadığından bu kişilere sorumluluk yüklenmesi hukuken mümkün değildir.
Bu itibarla, ... Bakanlığında gelir uzmanı olarak görev yapan ...’ın, görevde yükselme sınavına girip başarılı olma ve hizmet süresi şartlarını sağlamamasına rağmen mevzuat hükümlerine aykırı olarak şube müdürü kadrosuna atanması ve kendisine şube müdürü kadrosuna ait özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödeme kalemlerinin ödenmesi suretiyle 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi uyarınca kamu zararına sebebiyet verilmekle birlikte, yukarıda açıklanan gerekçelerle kamu zararı hesabının adı geçen personelin atandığı şube müdürü kadrosuna ait özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödeme tutarları ile memur kadrosuna ait özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödeme tutarları arasındaki fark esas alınarak yapılması gerektiğinden, sorumluların temyiz taleplerinin Reddedilerek Sayıştay Başsavcılığının temyiz talebinin Kabulüne, 103-7 sayılı İlam hükmünün BOZULMASINA ve açıklanan hususlar dikkate alınarak yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (Temyiz Kurulu ve 5. Daire Başkanı ..., 7. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 14.05.2025 tarih ve 58031 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Temyiz Kurulu ve 5. Daire Başkanı ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendinde; 1 ve 2’nci dereceli kadrolara en az 10 yıl, 3 ve 4’üncü dereceli kadrolar için ise en az 8 yıl hizmeti bulunan ve yükseköğrenim görenlerin atanabileceği, dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edileceği belirtilmiştir. ... Bakanlığında gelir uzmanı olarak görev yapan ..., 19.09.2012 tarihli Olur ile ... Bakanlığında şube müdürü kadrosuna atanmıştır. Atandığı şube müdürü kadrosu için öngörülen hizmet süresi ve öğrenim şartını sağlamaktadır. Eşdeğer bir göreve atandığı için görevde yükselme sınavına girme zorunluluğu bulunmamaktadır.
Atama yasal düzenlemelere uygun olduğundan, ortada bir kamu zararı bulunmamaktadır. Tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.
7. Daire Başkanı ..., Üye ... ve Üye ...’ün karşı oy gerekçesi
... Bakanlığında gelir uzmanı olarak görev yapan ...’ın atanma şartlarını sağlamadığı halde ... Bakanlığında şube müdürü kadrosuna atanması nedeniyle kamu zararı oluştuğu, kamu zararının önceki görevi ile şube müdürlüğü arasındaki fark yerine memur ile müdürlük arasındaki farkın esas alınması gerektiğine hükmedilmiş bulunmaktadır.
Sorumluların savunma ekinde yer alan Devlet Personel Başkanlığının 15.06.2016 tarih ve E 3647 sayılı görüşünde; Kurum personeline yönelik yapılan özel sınavla "..." unvanını alan ilgilinin şef, şube müdürü, uzman (GİH) unvanlı kadrolara görevde yükselme sınavına tabi tutulmaksızın atanabilmesinin mümkün bulunduğu belirtilmiştir.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 15/2 maddesinde; “Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri gidermeye Devlet Personel Başkanlığı yetkilidir.” hükmüne yer verilmiş bulunmaktadır. Mevzuatta tereddüt halinde görüş vermeye yetkili kılınmış bir kurumun olumlu görüşüne istinaden tesis edilen idari işlemin kabul edilmeyerek yapılan işlemi hukuka aykırı kabul etmek ve kamu zararına hükmetmek hukuk güvenliği açısından kabul edilebilir bir durum değildir.
Görevde Yükselme Yönetmeliğinin amacı; liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak sistem kurulmasını öngördüğü, dolayısıyla aynı pozisyondaki memurlardan en liyakatli olanını sınavla belirlemek suretiyle terfi etmeyi amaçlamışken, mesleğine yarışma sınavıyla girdikten sonra belirli bir süre yardımcılık veya stajyerlik eğitimi aldıktan sonra yeterlilik sınavına tabi tutulmak suretiyle asıl unvanına hak kazanılabilen mesleklerdekilerin, yeterlilik sınavını kazanamadığı takdirde atanacakları memur kadrolarının esas alınarak ancak bunlara atanabileceği varsayımıyla görevde yükselme sınavına tabi kılmak yönetmeliğin ve personel mevzuatımızın temel ilkelerine aykırılık teşkil eden bir husustur.
Söz konusu atama işleminin hukuka aykırılığı kabul edilse bile işlemi tesis edenler hakkında idari veya cezai işlem yapılması için suç duyurusunda bulunulması yerine kamu zararına hükmedilmesi, 6085 sayılı ve 5018 sayılı Kanunlar çerçevesinde kamu zararı kavramı ile bağdaşmamaktadır. Belirtilen nedenlerle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
Üye ...’un karşı oy gerekçesi
Daire Kararında yapılan tespitler fiili duruma uygundur. Kararın gerekçesinde dayanılan mevzuat ilgili mevzuattır. Mevzuat somut olaya hukuka uygun bir şekilde uygulanmıştır.
Daire Kararında tespiti yapılan kamu zararından sorumlu tutulan kamu görevlileri, uygun illiyet bağı dahilinde sorumludur.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçeyle Daire Kararının Tasdiki gerekir.
103-7 sayılı İlam ile; ... Bakanlığında gelir uzmanı olarak görev yapan ...’ın görevde yükselme sınavına girip başarılı olma ve hizmet süresi şartlarını sağlamamasına rağmen 19.09.2012 tarihinde ... Bakanlığında şube müdürü kadrosuna atanması ile ilgili olarak sorguda kamu zararı olarak hesaplanan ... TL'nin:
... TL’si için; sorguda kamu zararı gelir vergisi ile damga vergisi kesinti tutarları düşülmeden brüt olarak ve şube müdürü kadrosu esas alınarak yapılan ödeme ile memur kadrosu esas alınarak yapılması gereken ödeme arasındaki fark esas alınarak hesaplanmıştır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 307’nci maddesine dayanılarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için hazırlanıp uygulanan Genel Bütçe Detaylı Hesap Planı gereğince, bu vergi kesintileri vergi geliri olarak doğrudan 600 Gelirler Hesabı ile 800 Bütçe Gelirleri Hesabına kaydedildiğinden bu kesinti tutarları düşülerek ve adı geçen personelin şube müdürlüğü kadrosuna atanmadan önceki müktesep kadrosu olan ... kadrosu esas alınarak kamu zararının yeniden hesaplanması gerektiğinden “ilişilecek bir husus bulunmadığına”,
... TL’si için ise; görevde yükselme sınavına girip başarılı olma ve hizmet süresi şartlarını sağlamamasına rağmen 19.09.2012 tarihinde ... Bakanlığında şube müdürü kadrosuna atanması ve kendisine şube müdürü kadrosuna ait özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödeme kalemlerinin ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesi ile tazmin,
Kararı verilmiştir.
- Diğer Sorumlu sıfatıyla ... tarafından 53749 sayılı dosya kapsamında; tazmin hükmü verilen ... TL için,
- Ayrıca Sayıştay Başsavcılığı tarafından 53705 sayılı dosya kapsamında; kamu zararı hesabının memur ve şube müdürü arasındaki fark esas alınarak yapılması gerektiği gerekçesiyle, sorguda kamu zararı olarak hesaplanan ... TL'nin, kamu zararı olmayan ... TL ve genel bütçe vergi geliri ile ilgili olan ... TL toplamı olan ... TL'si için “ilişilecek bir husus bulunmadığına” ilişkin hükme karşı,
Temyiz talebinde bulunulmuştur.
Esas yönünden inceleme;
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde;
“Bu Yönetmelik, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla;
a) 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kadrolarda,
…
istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanır.
Ancak;
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun değişik 59 uncu maddesinde belirtilen istisnai memurluklara,
…
yapılacak atamalarda bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz. ”
“Sınav şartı” başlıklı 8’inci maddesinde;
“Görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmaları gerekir.” hükmü,
Anılan Genel Yönetmelik hükümlerine dayanılarak 21.01.2012 tarihli ve 28180 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve söz konusu atama tarihinde yürürlükte olan ... Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin;
“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi görev grupları ve kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinin ikinci fıkrasında;
"Görevde yükselmeye tabi kadrolar ve görev grupları:
a) Yönetim hizmetleri grubu:
5) Şube müdürü.
...” hükmü,
“Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak şartlar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde;
‘‘Merkez ve taşra birimlerinde şube müdürü (idari) unvanlı kadrolara atanabilmek için:
1) Sınav tarihi itibariyle Bakanlıkta, APK uzmanı, uzman, eğitim uzmanı, sivil savunma uzmanı, şef, sayman, ayniyat saymanı, mütercim, tercüman, rehber, çözümleyici, programcı, tekniker kadrolarında toplam iki yıl çalışmış olmak,
2) Tekniker unvanlı kadrolarda bulunanlarda, fakültelerin veya öğrenim süresi en az dört yıl olan yüksekokulların idari bölümlerinden mezun olmak,
3) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımak,” hükmü
yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, Müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamalar 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve bahse konu Genel Yönetmelik hükümleri kapsamındadır.
Diğer taraftan 657 sayılı Kanun’un 59’uncu maddesinde belirtilen istisnai memurluklara yapılacak atamalar Genel Yönetmelik kapsamı dışında olmakla birlikte, mezkûr Kanunun 59’uncu maddesinin ikinci fıkrasında, birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları kadroların, emeklilik aylığının hesabında ve diğer memurluklara naklen atanmalarda herhangi bir sınıf için kazanılmış hak sayılmayacağı hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca, atamanın yapıldığı tarihte yürürlükte olan ... Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümlerine göre, şube müdürü kadrosuna atanacak personelin görevde yükselme sınavında başarılı olması ve sayılan kadrolarda belirtilen süre kadar hizmetinin bulunması gerekmektedir.
...’in HİTAP Belgesi (hizmet cetveli) incelendiğinde;
- 24.07.2000 tarihinde ... Bakanlığında yoklama memuru kadrosuna,
- 12.12.2001 tarihinde anılan Bakanlıkta tahsildar kadrosuna,
- 13.02.2007 tarihinde anılan Bakanlıkta gelir uzmanı kadrosuna,
- 19.09.2012 tarihinde ... Bakanlığında şube müdürü kadrosuna,
Atandığı görülmüştür.
Atamanın yapıldığı tarihte ... Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğine göre bir kişinin şube müdürü olarak atanabilmesi için “Görevde yükselme sınavında başarılı olması” gerekmektedir. ...’ın şube müdürlüğü kadrosuna atanırken görevde yükselme sınavına girmediği anlaşılmıştır.
Yönetmeliğin “Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak şartlar” başlıklı 7’nci maddesinin 1’inci fıkrasının (b) bendine göre, şube müdürü olarak atanabilmek için APK uzmanı, uzman, eğitim uzmanı, sivil savunma uzmanı, şef, sayman, ayniyat saymanı, mütercim, tercüman, rehber, çözümleyici, programcı, tekniker kadrolarında toplam iki yıl çalışılmış olması gerekmektedir. Adı geçen personel, sınavsız atanmasının yanında Yönetmelikte belirtilen kadrolarda belirtilen sürelerde çalışmış olma şartını da taşımamaktadır.
Bu nedenle, ...’ın ... Bakanlığında gelir uzmanı olarak görev yapmakta iken görevde yükselme sınavına girip başarılı olma ve hizmet süresi şartlarını sağlamamasına rağmen ... Bakanlığında şube müdürü kadrosuna atanması mevzuata aykırıdır.
... Bakanlığında gelir uzmanı olarak görev yapan ...’ın, görevde yükselme sınavına girip başarılı olma ve hizmet süresi şartlarını sağlamamasına rağmen 19.09.2012 tarihinde ... Bakanlığında şube müdürü kadrosuna atanması sonucu kendisine şube müdürü kadrosuna ait özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödeme kalemlerinin ödenmesi suretiyle 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde yer alan “… g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, …” hükmü gereği kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Diğer taraftan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 74'üncü maddesinde;
"Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68’inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır."
Aynı Kanunu'nun 146’ncı maddesinde;
"(Değişik: 30/5/1974- KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975- 1897/1 md.) Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir.
Memurlara kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz. (Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirilecekler hariç.)"
147’nci maddesinde;
"(Değişik: 30/5/1974- KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975- 1897/1 md.) Bu Kanunda geçen;
A) Aylık: Bu Kanuna tabi kurumlarda görevlendirilen memurlara hizmetlerinin karşılığında, kadroya dayanılarak ay itibariyle ödenen parayı, ifade eder."
152’nci maddesinde;
"II- Tazminatlar: (Değişik: 20/3/1997 — KHK-570/9 md.)
Görevin önem, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro unvan ve derecesi ve eğitim seviyesi gibi hususlar göz önüne alınarak bu Kanunda belirtilen en yüksek Devlet Memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarının,
kadar, bu nispetleri aşmamak üzere Cumhurbaşkanınca belirlenecek esas, ölçü ve nispetler dahilinde yukarıdaki tazminatlar ödenir."
Aynı Kanun'un 175’inci maddesinde;
"(Değişik: 30/5/1974- KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975- 1897/1 md.) Bir göreve vekaleten atanan memurlara vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise (Köy ve kasaba imamlığı kadrolarına atananlara 146'ncı maddede yazılı asgari ücret aylık tutarından aşağı olmamak üzere) üçte ikisi verilir. Bulundukları yerden başka bir yerdeki bir göreve vekalet suretiyle atananlara, Harcırah Kanununun geçici görevle başka yere gönderilenlere ilişkin hükümleri uygulanır."
Hükümleri yer almaktadır.
Söz konusu hükümlere göre, bir memura aylık ve aylık ile ilgili diğer ödemelerin yapılabilmesi için memurun atandığı veya atanabileceği bir kadronun bulunması zorunludur.
Daire ilamında, ... Bakanlığında şube müdürü kadrosuna atanan adı geçen personele ödenen şube müdürü kadrosuna ait maaş kalemleri ile daha önce görev yaptığı ... Bakanlığı gelir uzmanı kadrosuna ait maaş kalemleri arasındaki fark kamu zararı olarak hesaplanmıştır.
... Bakanlığında gelir uzmanı kadrosu olmamasına rağmen, ilgilinin şube müdürü kadrosuna ait maaş kalemleri ile daha önce görev yaptığı gelir uzmanı kadrosuna ait maaş kalemleri arasındaki farkın kamu zararı olarak değerlendirilmesi, açıkça yukarıda bahsedilen Kanun hükümlerine aykırıdır.
İlgilinin ... Bakanlığında memur kadrosuna atanabilmesi mümkünken, Bakanlıkta gelir uzmanı kadrosu ihdas edilmemesi nedeniyle bu kadroya atanabilmesi mümkün değildir. Önceki müktesep kadrosu olan gelir uzmanı kadrosu esas alınarak kamu zararı hesaplanması, personelin bulunmadığı kadronun maaş haklarını alması sonucunu doğuracaktır. Nitekim mevzuata aykırı atama sonucunda Bakanlıkça personelin görevden alınması halinde, gelir uzmanı kadrosuna veya dengi bir kadroya ataması yapılamayacaktır. Bu durumda Daire Kararı ile fiili durum arasında imkânsızlık oluşacaktır.
Bu nedenle, kamu zararı hesabının şube müdürü kadrosuna ait maaş kalemleri ile memur kadrosuna ait maaş kalemleri arasındaki fark esas alınarak yapılması gerekmektedir.
Sorumluluk yönünden inceleme;
Ödemelerin dayanağı mevzuata aykırı atama olduğundan; Atamayı yapan Üst Yönetici Müsteşar ... ile atama teklifini Personel Daire Başkan Vekili unvanı ile atamaya yetkili amire arz eden Diğer Sorumlu ...’nun söz konusu kamu zararından sorumlu olduğu değerlendirilmektedir.
Diğer taraftan ...’ın ... Bakanlığında şube müdürü kadrosuna atanması 19.09.2012 tarihinde gerçekleştiğinden, 2021 yılında yapılan ödemelere ilişkin söz konusu evraklarda imzası bulunan Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlilerinin 19.09.2012 tarihli atamaya esas belgeleri görme ve bu belgelerin mevzuata uygunluğunu kontrol etme imkânı bulunmadığından bu kişilere sorumluluk yüklenmesi hukuken mümkün değildir.
Bu itibarla, ... Bakanlığında gelir uzmanı olarak görev yapan ...’ın, görevde yükselme sınavına girip başarılı olma ve hizmet süresi şartlarını sağlamamasına rağmen mevzuat hükümlerine aykırı olarak şube müdürü kadrosuna atanması ve kendisine şube müdürü kadrosuna ait özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödeme kalemlerinin ödenmesi suretiyle 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi uyarınca kamu zararına sebebiyet verilmekle birlikte, yukarıda açıklanan gerekçelerle kamu zararı hesabının adı geçen personelin atandığı şube müdürü kadrosuna ait özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödeme tutarları ile memur kadrosuna ait özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödeme tutarları arasındaki fark esas alınarak yapılması gerektiğinden, sorumluların temyiz taleplerinin Reddedilerek Sayıştay Başsavcılığının temyiz talebinin Kabulüne, 103-7 sayılı İlam hükmünün BOZULMASINA ve açıklanan hususlar dikkate alınarak yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (Temyiz Kurulu ve 5. Daire Başkanı ..., 7. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 14.05.2025 tarih ve 58031 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Temyiz Kurulu ve 5. Daire Başkanı ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendinde; 1 ve 2’nci dereceli kadrolara en az 10 yıl, 3 ve 4’üncü dereceli kadrolar için ise en az 8 yıl hizmeti bulunan ve yükseköğrenim görenlerin atanabileceği, dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edileceği belirtilmiştir. ... Bakanlığında gelir uzmanı olarak görev yapan ..., 19.09.2012 tarihli Olur ile ... Bakanlığında şube müdürü kadrosuna atanmıştır. Atandığı şube müdürü kadrosu için öngörülen hizmet süresi ve öğrenim şartını sağlamaktadır. Eşdeğer bir göreve atandığı için görevde yükselme sınavına girme zorunluluğu bulunmamaktadır.
Atama yasal düzenlemelere uygun olduğundan, ortada bir kamu zararı bulunmamaktadır. Tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.
7. Daire Başkanı ..., Üye ... ve Üye ...’ün karşı oy gerekçesi
... Bakanlığında gelir uzmanı olarak görev yapan ...’ın atanma şartlarını sağlamadığı halde ... Bakanlığında şube müdürü kadrosuna atanması nedeniyle kamu zararı oluştuğu, kamu zararının önceki görevi ile şube müdürlüğü arasındaki fark yerine memur ile müdürlük arasındaki farkın esas alınması gerektiğine hükmedilmiş bulunmaktadır.
Sorumluların savunma ekinde yer alan Devlet Personel Başkanlığının 15.06.2016 tarih ve E 3647 sayılı görüşünde; Kurum personeline yönelik yapılan özel sınavla "..." unvanını alan ilgilinin şef, şube müdürü, uzman (GİH) unvanlı kadrolara görevde yükselme sınavına tabi tutulmaksızın atanabilmesinin mümkün bulunduğu belirtilmiştir.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 15/2 maddesinde; “Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri gidermeye Devlet Personel Başkanlığı yetkilidir.” hükmüne yer verilmiş bulunmaktadır. Mevzuatta tereddüt halinde görüş vermeye yetkili kılınmış bir kurumun olumlu görüşüne istinaden tesis edilen idari işlemin kabul edilmeyerek yapılan işlemi hukuka aykırı kabul etmek ve kamu zararına hükmetmek hukuk güvenliği açısından kabul edilebilir bir durum değildir.
Görevde Yükselme Yönetmeliğinin amacı; liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak sistem kurulmasını öngördüğü, dolayısıyla aynı pozisyondaki memurlardan en liyakatli olanını sınavla belirlemek suretiyle terfi etmeyi amaçlamışken, mesleğine yarışma sınavıyla girdikten sonra belirli bir süre yardımcılık veya stajyerlik eğitimi aldıktan sonra yeterlilik sınavına tabi tutulmak suretiyle asıl unvanına hak kazanılabilen mesleklerdekilerin, yeterlilik sınavını kazanamadığı takdirde atanacakları memur kadrolarının esas alınarak ancak bunlara atanabileceği varsayımıyla görevde yükselme sınavına tabi kılmak yönetmeliğin ve personel mevzuatımızın temel ilkelerine aykırılık teşkil eden bir husustur.
Söz konusu atama işleminin hukuka aykırılığı kabul edilse bile işlemi tesis edenler hakkında idari veya cezai işlem yapılması için suç duyurusunda bulunulması yerine kamu zararına hükmedilmesi, 6085 sayılı ve 5018 sayılı Kanunlar çerçevesinde kamu zararı kavramı ile bağdaşmamaktadır. Belirtilen nedenlerle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
Üye ...’un karşı oy gerekçesi
Daire Kararında yapılan tespitler fiili duruma uygundur. Kararın gerekçesinde dayanılan mevzuat ilgili mevzuattır. Mevzuat somut olaya hukuka uygun bir şekilde uygulanmıştır.
Daire Kararında tespiti yapılan kamu zararından sorumlu tutulan kamu görevlileri, uygun illiyet bağı dahilinde sorumludur.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçeyle Daire Kararının Tasdiki gerekir.