Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı
2022
Daire
2
Dosya No
54515
Tutanak No
57835
Tutanak Tarihi
19.03.2025
Konu
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
KARAR
Konu: Beldede yer alan spor kulüplerini desteklemek ve gerekli desteği bulmak için düzenlenen yemek organizasyonlarının bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesi neticesinde kamu zararı oluştuğu hakkında.
53 sayılı ilamın 9. Maddesi ile, beldede yer alan spor kulüplerini desteklemek ve gerekli desteği bulmak için düzenlenen yemek organizasyonlarının bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesinde mevzuata aykırılık olmadığına, rapor konusu yapılmış olan toplam …-TL hakkında kamu zararı oluşmadığından ilişilecek bir husus bulunmadığına karar verilmiştir.
Başsavcılık temyiz dilekçesinde:
“Temyiz Talebinin Konusu : Belediye tarafından spor kulübü yöneticileri, spor kulübüne destek veren iş adamları ve esnaflar için 5 adet yemek programı düzenlenmesi ve toplam ...- TL yemek bedelinin Belediye Bütçesinin "Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri" bütçe tertibinden mevzuatına aykırı olarak ödenmesi suretiyle kamu zararına neden olunmasıdır.
TEMYİZ SEBEPLERİ
… Belediyesinin 2022 yılı hesabına ilişkin düzenlenen Yargı Raporunun 9 uncu maddesinde; Belediye tarafından spor kulübü yöneticileri, spor kulübüne destek veren iş adamları ve esnaflar için "Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri" bütçe tertibinin kullanılması suretiyle mevzuata aykırı olarak yemek programları düzenlenmesi ve bedellerinin Belediye Bütçesinden ödenmesi nedeniyle hesaplanan kamu zararının tazmini talep edilmiş, Savcı tarafından konuya ilişkin ilişiksiz kararı verilmesi yönünde görüş bildirmiş, Daire ise oy çokluğu ile ilişiksiz Kararı vermiştir.
Bunun üzerine, Başdenetçi … tarafından 15.8.2024 tarihli dilekçe ile;
"BAŞSAVCILIK MAKAMINA
Temyiz Konusu İlamın
Dairesi: 2. Daire
Karar Tarihi: 22.02.2024
Karar Numarası: 35789
İlam Tarihi: 20.05.2024
İlam Numarası: 53
Temyiz Edilen İlam Maddesi: 9
Temyiz Nedeni: Kanuna aykırılık
Başsavcılığa Tebliğ Tarihi: 24.05.2024
Zamanaşımı Tarihi: 06.09.2024
6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 55'inci maddesinin üçüncü fıkrasında; "Temyiz süresi ilamın ilgiliye tebliğinden itibaren altmış gündür." hükmü yer almakta olup temyiz süresini hesabında, mezkûr Kanun'un "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 61'inci maddesi gereğince 1086 sayılı Kanun'un uygulanması gerekmektedir. Söz konusu 1086 sayılı Kanun'un yürürlükten kaldırılması nedeniyle yapılan yollamanın karşılığının, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 447'nci maddesine istinaden 6100 sayılı Kanun'da aranması gerekmektedir. 6100 sayılı Kanun'un "Adli tatilin sürelere etkisi" başlıklı 104'üncü maddesinde ise; "(1) Adli tatile tabi olan dava ve işlerde, bu Kanunun tayin ettiği sürelerin bitmesi tatil zamanına rastlarsa, bu süreler ayrıca bir karara gerek olmaksızın adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılır." hükmü yer almaktadır. Temyiz süresine ilişkin zamanaşımı tarihi bu çerçevede hesap edilmiştir.
1- …Belediyesi 2022 yılı hesabına ilişkin tarafımızca düzenlenen Yargılamaya Esas Raporun 9'uncu maddesinde yer aldığı üzere, Sorgumuzun 9. maddesi ile;
... ödeme emri ve ekli belgelerinin incelenmesi sonucunda;
Kamu İdaresi tarafından spor kulübü yöneticileri, spor kulübüne destek veren iş adamları ve esnaflar için "Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri" bütçe tertibinin kullanılması suretiyle mevzuata aykırı olarak yemek programları düzenlenmesi sonucunda kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin Görev ve Sorumlulukları" başlıklı 14'üncü maddesinde belediyelerin hizmetleri ile görev ve sorumluluklarının kapsamı belirtilmiş olup ilgili maddede spora ilişkin olarak
"Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; (...)
b) (...) Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. (...)
Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez. (...)."
İfadelerine yer verilmiştir.
Diğer yandan belediyelerin hizmetleri ile görev ve sorumlulukları kapsamındaki giderler 5393 sayılı Kanun'un "Belediyenin Giderleri" başlıklı 60'ıncı maddesinde tahdidi olarak sayılmış olup spora ilişkin yapılacak giderler "Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler." ifadesi ile sorgu konusu harcamalarda kullanılan bütçe tertibine ilişkin giderler ise "Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri" ifadesi ile Kanun'daki yerini almıştır.
"Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerinin sarf esas ve usulleri İçişleri Bakanlığının 25.04.1984 tarihli ve 27302 sayılı onayı ile yürürlüğe giren Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi ile düzenlenmiş olup Yönergenin "Ağırlama Giderleri" başlıklı 5'inci maddesinde;
"Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan; Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu üyeleri, Hükümet Merkezi veya diğer illerin protokolüne dahil kişiler, Yabancı ülke temsilcileri veya konuklar, Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler, 2 Basın mensupları, Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar, İle bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şümulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır." Denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca belediyeler sportif faaliyetlere ilişkin desteğini; spor bilincinin geliştirilebilmesini teminen mahallin gençlerine spor malzemesi verilmesi, sporu teşvik etmek amacıyla doğrudan amatör spor kulüpleri hesabına nakdi ve sportif faaliyetlere destek verici ayni yardım yapılması, başarılı sporculara ve bunlarla birlikte faaliyet gösteren ilgililere ödül verilmesi şeklinde gerçekleştirebilecektir. Kanun kapsamında yer alan "Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerinin gerçekleştirilebilmesi için ise bu nev'iden giderlerin, Belediye Başkanı'nın tüzel kişiliği temsil gerekliliğinden kaynaklanması veya belde halkının ihtiyaçlarına katkı verebilecek mahiyet arz etmesi gerekmektedir. Kanun koyucunun bu yöndeki iradesine istinaden de Yönerge ‘de ağırlama giderlerinin beldenin misafiri olması şartıyla hangi kişilere yapılabileceği tahdidi olarak sayılmıştır. Söz konusu misafirler incelendiğinde ilgililerin ağırlanması, temsil gerekliliğinden veya belde halkının ihtiyaçlarına katkı verilebileceği değerlendirilmesinden kaynaklanmaktadır.
Ek olarak 5393 sayılı Kanun'un "Belediye bütçesi" başlıklı 61'inci maddesinde "Belediye başkanı ve harcama yetkisi verilen diğer görevliler, bütçe ödeneklerinin verimli, tutumlu ve yerinde harcanmasından sorumludur." İfadesi yer verilmiş olup 30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmi Gazete ‘de Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan 2021/14 sayılı "Tasarruf Tedbirleri" konulu Genelge'nin "Temsil, Tören, Ağırlama ve Tanıtım Giderleri" başlıklı bölümünde; "Uluslararası toplantılar ile millî bayramlar hariç açılış, konferans, seminer, yıl dönümü ve benzeri kutlama ve organizasyonlara ilişkin faaliyetler nedeniyle gezi, kokteyl, yemek ve benzeri davetler düzenlenmeyecek, hediye verilmeyecek ve diğer adlar altında ödeme yapılmayacaktır. Temsil ve ağırlama ödenekleri zorunlu haller dışında kullanılmayacaktır." Hükmü,
Genelge'nin "Diğer Hususlar" başlıklı bölümünün beşinci fıkrasında; "Bu Genelge'nin uygulanması ile ilgili olarak tüm kamu kurum ve kuruluşları tarafından gereken tedbirler alınacak, her kademedeki yönetici tasarruf ilkelerinin uygulanmasından sorumlu olacaktır" hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler dahilinde yapılan incelemede ise
"Belediye tarafından spor kulübü olağanüstü kurul toplantısından sonra eski yöneticiler ile yeni seçilen yöneticilere ve spor kulübünü destek sağlayan iş adamlarına yemek verilmesi" için … TL,
"… Belediye sporun 2022-2023 sezonu hazırlıkları kapsamında yapılan toplantı sonrası kulüp yönetimi ve iş adamlarına yemek verilmesi" için … TL,
"… Belediye sporun 2022-2023 sezonu öncesi teknik heyet, sporcular, yönetim ve bölge basınına yemek verilmesi" için … TL,
"9 Eylül Salı günü … Belediye spor kulübü yöneticilerine akşam yemeği verilmesi" için … TL,
"Erkek ve bayan futbol takımı yöneticilerine ve basın mensuplarına sezon açılışı öncesi tanışma ve kaynaşma yemeği verilmesi" için … TL,
"… Belediye spor kulübü yöneticileri ve sporcularına moral motivasyon amacıyla 09.09.2022 Cuma günü düzenlenecek olan dayanışma, destek, birlik ve beraberlik gecesi için kulübe destek sağlayan iş insanları ve esnaflara akşam yemeği verilmesi" için … TL olmak üzere Toplam … TL tutarında yemek düzenlenmesi amacıyla gider yapıldığı, söz konusu giderlerin "Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri" bütçe tertibinin kullanılması suretiyle gerçekleştirildiği görülmüştür.
Ancak sorgu konusu giderlerin, Kanun'da belirtilen belediyelerin sportif faaliyetlere yönelik gerçekleştirebileceği yardımlar kapsamında değerlendirilebilmesi mümkün bulunmamaktadır. Zira sorgu konusu giderlerin mevzuata uygun kabul edilmesi halinde Belediyenin tüzel kişiliği temsil eden Başkanlık makamı, amatör spor kulübünün temsil organı olan yönetim kurulu niteliğine dönüşmüş ve /veya amatör spor kulübü, Belediyenin kanuni bir birimi olan Müdürlük organı niteliğine bürünmüş olacaktır. Kaldı ki Kamu İdaresi tarafından sorgu konusu giderler haricinde 2022 yılında ilgili kulübe … TL tutarında nakdi; … TL tutarında spor malzemesi, demirbaş, gıda, meşrubat, konaklama ve ulaşım nev'inden ayni yardımda bulunulmuşi, … TL tutarında ise "Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri" bütçe tertibinden kulübün sporcularına motivasyon amaçlı yemek organizasyonları düzenlenmiştir. Öte yandan sorgu konusu giderlerin gerçekleştirildiği bütçe tertibi bakımından yapılacak değerlendirmede ise ağırlanan ilgililerin beldenin misafiri durumunda olan kişilerden olmadığı açık olup "Tasarruf Tedbirleri" konulu Genelge‘de; temsil ve ağırlama ödeneklerinin zorunlu haller dışında kullanılamayacağı hükmüne yer verilmiştir. Hal böyle iken mevzuata aykırı olacak şekilde belediye bütçesinden yapılan bu harcamalar nedeniyle kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Oluşan kamu zararında; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 32 ve 33'üncü maddeleri gereğince, ödeme emri ve eki belgelerde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu bulunmaktadır.
Sonuç olarak mevzuata aykırı olacak şekilde belediye bütçesinden harcama yapılması sonucunda oluşan toplam … TL tutarında kamu zararının izahı,
istenilmiş, anılan yargı raporu maddesinin sonuç kısmında sorumluların savunmalarının yerinde görülmemesi üzerine bahse konu harcamalar neticesinde sorumluları tarafından … TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddia edilmiştir.
2- Sayıştay 2. Dairesinin 20.05.2024 tarih ve 53 sayılı İlamının 9'uncu maddesinde aynen:
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin giderleri" başlıklı 60'ıncı maddesinin (k) bendinde, temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerine yer verilmiştir.
Ayrıca 5393 sayılı Kanun'un "Belediye başkanın görev ve yetkileri" başlıklı 38'inci maddesinin (o) bendiyle temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneğin kullanma yetkisi Belediye Başkanına verilmiştir.
Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Yönergesinin 3'üncü maddesiyle de temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu kapsam ve miktarının tayininin Belediye Başkanının takdirine bırakılmış olup; "Ağırlama Giderleri" başlıklı 5'inci maddesinde;
"Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan;
Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu üyeleri, Hükümet Merkezi veya diğer illerin protokolüne dahil kişiler,
Yabancı ülke temsilcileri veya konuklar,
Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler,
Basın mensupları,
Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar,
İle bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şümulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır."
10'uncu maddesinde;
"Yukarıdaki maddelerde belirtilen giderler dışında kalan ve yapılması belde için de gerekli olan veya mahalli örf, adet ve sosyal yaşantı içinde gerekli sayılan etkinlik ve törenler (nişan, nikah, ölüm gibi) için harcama yapılabilir."
Hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri çerçevesinde, beldede yer alan spor kulüplerini desteklemek ve gerekli desteği bulmak için düzenlenen yemek organizasyonlarının bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir.
Bu itibarla, rapor konusu yapılmış olan toplam … TL hakkında kamu zararı oluşmadığından ilişilecek bir husus bulunmadığına,
İşbu ilamın tebliğinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 55'inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,
Azınlık Görüşü:
Üye …'ın karşı oy gerekçesi:
"Rapor konusu harcama mevzuatında yer alan sporun teşviki kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, ödeme sonucu oluşan kamu zararının sorumlular adına tazmin hükmedilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir."
3- AÇIKLAMA
Sayıştay Dairesinin söz konusu kararının temyizi gerekmektedir.
Zira, Yargı raporunun 9'uncu maddesine konu olan ve aşağıda detaylarına aynen yer verilen toplam … TL tutarındaki giderler
(“Belediye tarafından spor kulübü olağanüstü kurul toplantısından sonra eski yöneticiler ile yeni seçilen yöneticilere ve spor kulübünü destek sağlayan iş adamlarına yemek verilmesi" için … TL,
"… Belediye sporun 2022-2023 sezonu hazırlıkları kapsamında yapılan toplantı sonrası kulüp yönetimi ve iş adamlarına yemek verilmesi" için … TL,
"… Belediye sporun 2022-2023 sezonu öncesi teknik heyet, sporcular, yönetim ve bölge basınına yemek verilmesi" için … TL,
"9 Eylül Salı günü … Belediye spor kulübü yöneticilerine akşam yemeği verilmesi" için … TL,
"Erkek ve bayan futbol takımı yöneticilerine ve basın mensuplarına sezon açılışı öncesi tanışma ve kaynaşma yemeği verilmesi" için … TL,
"… Belediye spor kulübü yöneticileri ve sporcularına moral motivasyon amacıyla 09.09.2022 cuma günü düzenlenecek olan dayanışma, destek, birlik ve beraberlik gecesi için kulübe destek sağlayan iş insanları ve esnaflara akşam yemeği verilmesi" için … TL olmak üzere Toplam … TL tutarında yemek düzenlenmesi amacıyla gider yapıldığı, söz konusu giderlerin "Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri" bütçe tertibinin kullanılması suretiyle gerçekleştirildiği görülmüştür.)
suretiyle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 71'inci maddesi kapsamında kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Söz konusu giderlerin mevzuata aykırı olduğu tarafımızca iki farklı yönden gerekçelendirilmiştir:
a- Bunlardan birincisi, giderlerin gerçekleştirildiği "Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri" bütçe tertibi yönündendir.
Şöyle ki bu nev'iden giderlerin gerçekleştirilmesi açısından belediye başkanına takdir yetkisi tanınmışsa da bu giderlerin gerçekleşme gerekçesinin; belediye başkanının, belediye tüzel kişiliğini temsil etme gerekliliğine dayanması veya bu giderlerin belde halkının ihtiyaçlarına katkı verebilecek mahiyette olması gerekmektedir.
Ancak, spor kulübü yöneticileri, spor kulübüne destek veren iş adamları, esnaflar ile basın mensupları için adı geçenler tarafından verilen desteklere teşekkür etmek ve adı geçenleri bir araya getirmek üzere sezon açılışı ve benzeri maksatlar ile yemek organizasyonları düzenlenmesi yukarıda belirtilen mahiyette değildir.
Nitekim Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin "Ağırlama Giderleri" başlıklı 5'inci maddesinde yer verilen;
"Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan; Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu üyeleri, Hükümet Merkezi veya diğer illerin protokolüne dahil kişiler, Yabancı ülke temsilcileri veya konuklar, Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler, Basın mensupları, Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar, İle bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şümulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır." hükmü ile
"Diğer Tören Giderleri" başlıklı 10 uncu maddesinde yer verilen "Yukarıda maddelerde belirtilen giderler dışında kalan ve yapılması belde için de gerekli olan veya mahalli örf, adet ve sosyal yaşantı için de gerekli sayılan etkinlik ve törenler için (nişan, nikah, ölüm gibi) harcama yapılabilir." ifadesi değerlendirmelerimizi doğrular niteliktedir.
Zira, bu yemek organizasyonları beldenin misafiri durumunda olan ilgililerin ağırlanmasına yönelik olmadığı gibi beldenin müşterek ihtiyaçları için gerekli olan tören mahiyetinde de değildir. Farklı tarihlerde yapılan ve 6 adet olan sayısı itibarıyla da gelenek, örf ve adet için gerekli olduğuna yönelik bir değerlendirme yapılamayacağı da açıktır.
Buna karşın, Daire kararında yukarıdaki mevzuat hükümlerine yer verilmek suretiyle beldede yer alan spor kulüplerini desteklemek ve gerekli desteği bulmak için düzenlenen yemek organizasyonlarının bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı ifade edilmiştir.
Hal böyle iken Dairenin, bu yöndeki gerekçesi ile hesap ve işlemlerin mevzuata uygun olduğuna karar verilmesi yerinde değildir.
b- Kamu zararına sebebiyet verildiği yönündeki iddiamızın bir diğer gerekçesi ise aşağıda belirtildiği şekildedir:
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin Görev ve Sorumlulukları" başlıklı 14'üncü maddesinde belediyelerin hizmetleri ile görev ve sorumluluklarının kapsamı belirtilmiş olup anılan maddede spora ilişkin olarak
"Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; (...)
b) (...) Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. (...)
Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez. (...)." ifadelerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca belediyelerin; amatör spor kulüplerine ayni yardım ve kanuni sınır dahilinde nakdi yardım yapabileceği, gerekli desteği sağlayabileceği tarafımızca da kabul edilmektedir. Nitekim Belediye tarafından 2022 yılında amatör spor kulübü mahiyetindeki … Belediye spor Kulübüne yapılan … TL nakdi; … TL tutarındaki ayni yardım ile … TL tutarında olmak üzere kulübün konaklama ile seyahat giderlerinin karşılanması ve … TL tutarında olmak üzere sporculara yönelik motivasyon amaçlı yemek organizasyonları düzenlenmesi giderlerinin tarafımızca mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir. Dolayısıyla bu giderler sorgu konusu edilmemiştir.
Ancak 5393 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesi, kamu zararı iddiamıza konu olan … TL tutarındaki giderlerin yapılmasına cevaz vermemektedir. Zira, söz konusu giderler doğrudan spor kulübü hesabına olacak şekilde yapılan nakdi yardım veya doğrudan spor kulübünün aktifinde artışa neden olacak şekilde ayni yardım mahiyetinde değildir. Kamu zararına konu giderler, yine mevzuata uygun olduğunu kabul ettiğimiz seyahat ve konaklama giderleri gibi kulübün sportif faaliyetlerine yönelik olarak sağlanan "gerekli destek" niteliğini de haiz değildir.
Buna karşın, Daire kararında 5393 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesi herhangi bir değerlendirmeye tabi tutulmamış, rapor konusu yapılmış olan toplam … TL tutarındaki yemek organizasyonları giderlerinde mevzuata aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Tarafımızca Dairenin bu yorumunun hatalı olduğu değerlendirilmektedir. Şöyle ki Dairenin bu yöndeki yorumu, belediyelerin amatör spor kulüplerine Rapora konu olduğu şekilde dolaylı suretle sınırsız olarak yardımda bulunabileceği kanaatini ortaya çıkaracaktır. Ancak bu yöndeki bir kanaat; sporun ve sportif faaliyetlerin desteklenmesi görev ve sorumluluğunun sınırını çizmekte olan 5393 sayılı Kanun'un 14’üncü maddesinde vurgulanan "Sporun ve sportif faaliyetlerin, gerektiğinde ve mahalli müşterek nitelikle olmak şartıyla desteklenebileceği" ilkesi ile bağdaşmayacaktır.
Hal böyle iken Rapora konu ödemelerinin niteliği, 5393 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesinin tatbiki ile yorumlanmalıdır. Netice olarak spor kulübü yöneticileri, spor kulübüne destek veren iş adamları, esnaflar ile basın mensupları için adı geçenler tarafından verilen desteklere teşekkür etmek ve adı geçenleri bir araya getirmek üzere sezon açılışı ve benzeri maksatlar ile yemek organizasyonları düzenlenmesinin, doğrudan suretle spor kulübünü veya sportif faaliyetleri destekleyici niteliği bulunmadığına kanaat getirilmesi gerektiği ve bu yemek organizasyonlarının giderleri neticesinde kamu zararına sebebiyet verildiğine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda 2'nci Dairenin 20.05.2024 tarih ve 53 sayılı Ek İlamının 9'uncu maddesinde yer verilen ilişilecek husus bulunmadığına ilişkin kararın, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55'inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca "Kanuna aykırılık" nedeniyle bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir." açıklama ve değerlendirmeleri çerçevesinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 33/2-b) maddesi uyarınca temyiz talebinde bulunmuştur.
Denetçinin talebinin yerinde olduğu düşünülmektedir. Çünkü, Denetçi talebinde de ayrıntılı olarak açıklandığı üzere temsil ağırlama ödeneğinden yapılan bu harcamalar; belediyelerin sportif faaliyetlere yönelik yardımları kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığı gibi, yine Denetçi temyiz dilekçesinde belirtildiği üzere 30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 2021/14 sayılı "Tasarruf Tedbirleri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesine de açıkça aykırılık teşkil etmektedir.
Bu nedenlerle, Daire'nin ilişiksiz yönündeki Kararının bozularak, ilgili Yönerge gereği Belediye Bütçesinden yapılacak temsil, ağırlama ve tören harcamalar kendi takdirinde olan Belediye Başkanı'nın sorumluğu da değerlendirilmek suretiyle, söz konusu harcamaları gerçekleştirip ödeyen harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileri adına tazmine hükmedilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.
SONUÇ ve TALEP
Denetçi tarafından Yargı Raporunda ve temyiz talep dilekçesinde ortaya konan mevzuat ve görüşleri ile yukarıda tarafımızdan yapılan değerlendirme çerçevesinde; söz konusu hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince bozularak, Dosyanın Dairesine iadesine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” Denilmektedir.
İlgililere usulüne uygun şekilde tebliğ edilen Başsavcılık Temyiz Dilekçesine süresi içinde cevap verilmemiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
53 sayılı ilamın 9. Maddesi ile, beldede yer alan spor kulüplerini desteklemek ve gerekli desteği bulmak için düzenlenen yemek organizasyon bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesinde mevzuata aykırılık olmadığından, rapor konusu yapılmış olan toplam …-TL hakkında kamu zararı oluşmadığı gerekçesiyle ilişilecek bir husus bulunmadığına karar verilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin Görev ve Sorumlulukları" başlıklı 14'üncü maddesinde belediyelerin hizmetleri ile görev ve sorumluluklarının kapsamı belirtilmiş olup ilgili maddede spor faaliyetlerine ilişkin olarak;
"Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; (...)
b) (...) Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. (...)
Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez. (...)."
İfadelerine yer verilmiştir.
Diğer yandan belediyelerin hizmetleri ile görev ve sorumlulukları kapsamındaki giderler 5393 sayılı Kanun'un "Belediyenin Giderleri" başlıklı 60'ıncı maddesinde tahdidi olarak sayılmış olup spora ilişkin yapılacak giderler "Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler." ifadesi ile sorgu konusu harcamalarda kullanılan bütçe tertibine ilişkin giderler ise "Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri" ifadesi ile Kanun'daki yerini almıştır.
"Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerinin sarf esas ve usulleri İçişleri Bakanlığının 25.04.1984 tarihli ve 27302 sayılı onayı ile yürürlüğe giren Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi ile düzenlenmiş olup Yönergenin "Ağırlama Giderleri" başlıklı 5'inci maddesinde; "Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan; Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu üyeleri, Hükümet Merkezi veya diğer illerin protokolüne dahil kişiler, Yabancı ülke temsilcileri veya konuklar, Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler, 2 Basın mensupları, Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar, İle bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şümulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır." Denilmektedir.
Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin "Ağırlama Giderleri" başlıklı 5'inci maddesinde: "Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan; Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu üyeleri, Hükümet Merkezi veya diğer illerin protokolüne dahil kişiler, Yabancı ülke temsilcileri veya konuklar, Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler, Basın mensupları, Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar, İle bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şümulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır."
"Diğer Tören Giderleri" başlıklı 10 uncu maddesinde ise "Yukarıda maddelerde belirtilen giderler dışında kalan ve yapılması belde için de gerekli olan veya mahalli örf, adet ve sosyal yaşantı için de gerekli sayılan etkinlik ve törenler için (nişan, nikah, ölüm gibi) harcama yapılabilir." Denilmektedir.
30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2021/14 sayılı "Tasarruf Tedbirleri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde kamu kaynaklarının, kamu kurum ve kuruluşlarının kendi mevzuatında yer alan faaliyet alanları dahilinde ve azami tasarruf prensiplerine riayet edilerek kullanılması hususu vurgulanmaktadır.
Somut olayda, "Belediye tarafından spor kulübü olağanüstü kurul toplantısından sonra eski yöneticiler ile yeni seçilen yöneticilere ve spor kulübünü destek sağlayan iş adamlarına yemek verilmesi" için … TL, "… Belediye sporun … sezonu hazırlıkları kapsamında yapılan toplantı sonrası kulüp yönetimi ve iş adamlarına yemek verilmesi" için … TL, "… Belediye sporun 2022-2023 sezonu öncesi teknik heyet, sporcular, yönetim ve bölge basınına yemek verilmesi" için … TL, "9 Eylül Salı günü … Belediye spor kulübü yöneticilerine akşam yemeği verilmesi" için … TL, "Erkek ve bayan futbol takımı yöneticilerine ve basın mensuplarına sezon açılışı öncesi tanışma ve kaynaşma yemeği verilmesi" için … TL, "… Belediye spor kulübü yöneticileri ve sporcularına moral motivasyon amacıyla 09.09.2022 cuma günü düzenlenecek olan dayanışma, destek, birlik ve beraberlik gecesi için kulübe destek sağlayan iş insanları ve esnaflara akşam yemeği verilmesi" için … TL olmak üzere toplam … TL tutarında yemek düzenlenmesi amacıyla gider yapıldığı; söz konusu giderlerin "Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri" bütçe tertibinin kullanılması suretiyle gerçekleştirildiği görülmüştür.
Yukarıda anılan hükümlere göre, Belediye Bütçesinin temsil ve ağırlama kaleminden gerçekleştirilen söz konusu harcamalar, her ne kadar belediye başkanının takdir yetkisi çerçevesinde ise de bu takdir hakkı, harcamanın belediye tüzel kişiliğini temsil etme gerekliliğine dayanması veya bu giderlerin belde halkının ihtiyaçlarına katkı verebilecek mahiyette olması gereği ile sınırlıdır.
Spor kulübü yöneticileri, spor kulübüne destek veren iş adamları, esnaflar ile basın mensupları için adı geçenler tarafından verilen desteklere teşekkür etmek ve adı geçenleri bir araya getirmek üzere sezon açılışı ve benzeri maksatlar ile yemek organizasyonları düzenlenmesi yukarıda belirtilen mahiyette bulunmamaktadır. Söz konusu yemek organizasyonları, beldenin misafiri durumunda olan ilgililerin ağırlanmasına yönelik olmadığı gibi beldenin müşterek ihtiyaçları için gerekli olan tören mahiyetinde de değildir. Farklı tarihlerde yapılan ve 6 adet olan sayısı itibarıyla da gelenek, örf ve adet için gerekli olduğuna yönelik değerlendirilemeyen bu harcamalar, 30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2021/14 sayılı "Tasarruf Tedbirleri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesine de aykırılık arz etmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca belediyeler; amatör spor kulüplerine ayni yardım ve kanuni sınır dahilinde nakdi yardım yapabilir ve gerekli desteği sağlayabilir. Nitekim Belediye tarafından 2022 yılında amatör spor kulübü mahiyetindeki … Belediye Spor Kulübüne yapılan … TL nakdi; … TL tutarındaki ayni yardım ile … TL tutarında olmak üzere kulübün konaklama ile seyahat giderlerinin karşılanması ve … TL tutarında olmak üzere sporculara yönelik motivasyon amaçlı yemek organizasyonların düzenlenmesine ilişkin giderlerin bu çerçevede gerçekleştirildiği görülmüş ve değerlendirilmiştir.
Ancak ilama konu olan ve temsil ağırlama tertibinden gerçekleştirilen yemek-organizasyon giderleri, doğrudan spor kulübü hesabına yapılan nakdi yardım veya doğrudan spor kulübünün aktifinde artışa neden olacak bir ayni yardım mahiyetinde olmayıp; sportif faaliyetlere yönelik olarak sağlanabilen "gerekli destek" niteliğini de haiz değildir. Bu yönüyle yapılan harcamanın, 5093 sayılı Yasanın 14. Maddesi kapsamında da gerekçelendirilmesi mümkün değildir.
Bu itibarla; Başsavcılık temyiz talebinin kabul edilerek, 53 sayılı ilamın 9. Maddesi ile, beldede yer alan spor kulüplerini desteklemek ve gerekli desteği bulmak için düzenlenen yemek organizasyon bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle toplam …-TL hakkında kamu zararı oluşmadığından ilişilecek bir husus bulunmadığına ilişkin hükmün; yukarıda anılan hususların göz önünde bulundurularak yeniden hüküm tesisini teminen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince BOZULMASINA ve dosyanın Dairesine tevdiine, (…. Daire Başkanı …, …. Daire Başkanı …, Üyeler …, …, …, …, …’ın azınlık görüşlerine karşı) oyçokluğu ile,
Karar verildiği 19.03.2025 tarih ve 57835 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
…. Daire Başkanı …, …. Daire Başkanı …, Üyeler …, …, …, …, …’ın karşı oy gerekçesi
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun “Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin (k) bendinde, temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerine yer verilmiştir.
Mezkur Yasanın “Belediye başkanın görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin (o) bendiyle de temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneğin kullanma yetkisi Belediye Başkanına verilmiştir.
Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Yönergesi’nin 3’üncü maddesiyle de temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu kapsam ve miktarının tayini Belediye Başkanının takdirine bırakılmış olup; “Ağırlama Giderleri” başlıklı 5’inci maddesinde;
“Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan;
Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu üyeleri,
Hükümet Merkezi veya diğer illerin protokolüne dahil kişiler,
Yabancı ülke temsilcileri veya konuklar,
Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler,
Basın mensupları,
Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar,
İle bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şümulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır.”
10’uncu maddesinde;
“Yukarıdaki maddelerde belirtilen giderler dışında kalan ve yapılması belde için de gerekli olan veya mahalli örf, adet ve sosyal yaşantı içinde gerekli sayılan etkinlik ve törenler (nişan, nikah, ölüm gibi) için harcama yapılabilir.”
Hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri çerçevesinde, beldede yer alan spor kulüplerini desteklemek ve gerekli desteği bulmak için düzenlenen yemek organizasyonlarının bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir.
Bu itibarla, …- TL hakkında kamu zararı oluşmadığından ilişilecek bir husus bulunmadığına ilişkin Daire kararının tasdiki gerekir.
53 sayılı ilamın 9. Maddesi ile, beldede yer alan spor kulüplerini desteklemek ve gerekli desteği bulmak için düzenlenen yemek organizasyonlarının bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesinde mevzuata aykırılık olmadığına, rapor konusu yapılmış olan toplam …-TL hakkında kamu zararı oluşmadığından ilişilecek bir husus bulunmadığına karar verilmiştir.
Başsavcılık temyiz dilekçesinde:
“Temyiz Talebinin Konusu : Belediye tarafından spor kulübü yöneticileri, spor kulübüne destek veren iş adamları ve esnaflar için 5 adet yemek programı düzenlenmesi ve toplam ...- TL yemek bedelinin Belediye Bütçesinin "Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri" bütçe tertibinden mevzuatına aykırı olarak ödenmesi suretiyle kamu zararına neden olunmasıdır.
TEMYİZ SEBEPLERİ
… Belediyesinin 2022 yılı hesabına ilişkin düzenlenen Yargı Raporunun 9 uncu maddesinde; Belediye tarafından spor kulübü yöneticileri, spor kulübüne destek veren iş adamları ve esnaflar için "Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri" bütçe tertibinin kullanılması suretiyle mevzuata aykırı olarak yemek programları düzenlenmesi ve bedellerinin Belediye Bütçesinden ödenmesi nedeniyle hesaplanan kamu zararının tazmini talep edilmiş, Savcı tarafından konuya ilişkin ilişiksiz kararı verilmesi yönünde görüş bildirmiş, Daire ise oy çokluğu ile ilişiksiz Kararı vermiştir.
Bunun üzerine, Başdenetçi … tarafından 15.8.2024 tarihli dilekçe ile;
"BAŞSAVCILIK MAKAMINA
Temyiz Konusu İlamın
Dairesi: 2. Daire
Karar Tarihi: 22.02.2024
Karar Numarası: 35789
İlam Tarihi: 20.05.2024
İlam Numarası: 53
Temyiz Edilen İlam Maddesi: 9
Temyiz Nedeni: Kanuna aykırılık
Başsavcılığa Tebliğ Tarihi: 24.05.2024
Zamanaşımı Tarihi: 06.09.2024
6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 55'inci maddesinin üçüncü fıkrasında; "Temyiz süresi ilamın ilgiliye tebliğinden itibaren altmış gündür." hükmü yer almakta olup temyiz süresini hesabında, mezkûr Kanun'un "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 61'inci maddesi gereğince 1086 sayılı Kanun'un uygulanması gerekmektedir. Söz konusu 1086 sayılı Kanun'un yürürlükten kaldırılması nedeniyle yapılan yollamanın karşılığının, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 447'nci maddesine istinaden 6100 sayılı Kanun'da aranması gerekmektedir. 6100 sayılı Kanun'un "Adli tatilin sürelere etkisi" başlıklı 104'üncü maddesinde ise; "(1) Adli tatile tabi olan dava ve işlerde, bu Kanunun tayin ettiği sürelerin bitmesi tatil zamanına rastlarsa, bu süreler ayrıca bir karara gerek olmaksızın adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılır." hükmü yer almaktadır. Temyiz süresine ilişkin zamanaşımı tarihi bu çerçevede hesap edilmiştir.
1- …Belediyesi 2022 yılı hesabına ilişkin tarafımızca düzenlenen Yargılamaya Esas Raporun 9'uncu maddesinde yer aldığı üzere, Sorgumuzun 9. maddesi ile;
... ödeme emri ve ekli belgelerinin incelenmesi sonucunda;
Kamu İdaresi tarafından spor kulübü yöneticileri, spor kulübüne destek veren iş adamları ve esnaflar için "Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri" bütçe tertibinin kullanılması suretiyle mevzuata aykırı olarak yemek programları düzenlenmesi sonucunda kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin Görev ve Sorumlulukları" başlıklı 14'üncü maddesinde belediyelerin hizmetleri ile görev ve sorumluluklarının kapsamı belirtilmiş olup ilgili maddede spora ilişkin olarak
"Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; (...)
b) (...) Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. (...)
Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez. (...)."
İfadelerine yer verilmiştir.
Diğer yandan belediyelerin hizmetleri ile görev ve sorumlulukları kapsamındaki giderler 5393 sayılı Kanun'un "Belediyenin Giderleri" başlıklı 60'ıncı maddesinde tahdidi olarak sayılmış olup spora ilişkin yapılacak giderler "Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler." ifadesi ile sorgu konusu harcamalarda kullanılan bütçe tertibine ilişkin giderler ise "Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri" ifadesi ile Kanun'daki yerini almıştır.
"Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerinin sarf esas ve usulleri İçişleri Bakanlığının 25.04.1984 tarihli ve 27302 sayılı onayı ile yürürlüğe giren Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi ile düzenlenmiş olup Yönergenin "Ağırlama Giderleri" başlıklı 5'inci maddesinde;
"Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan; Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu üyeleri, Hükümet Merkezi veya diğer illerin protokolüne dahil kişiler, Yabancı ülke temsilcileri veya konuklar, Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler, 2 Basın mensupları, Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar, İle bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şümulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır." Denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca belediyeler sportif faaliyetlere ilişkin desteğini; spor bilincinin geliştirilebilmesini teminen mahallin gençlerine spor malzemesi verilmesi, sporu teşvik etmek amacıyla doğrudan amatör spor kulüpleri hesabına nakdi ve sportif faaliyetlere destek verici ayni yardım yapılması, başarılı sporculara ve bunlarla birlikte faaliyet gösteren ilgililere ödül verilmesi şeklinde gerçekleştirebilecektir. Kanun kapsamında yer alan "Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerinin gerçekleştirilebilmesi için ise bu nev'iden giderlerin, Belediye Başkanı'nın tüzel kişiliği temsil gerekliliğinden kaynaklanması veya belde halkının ihtiyaçlarına katkı verebilecek mahiyet arz etmesi gerekmektedir. Kanun koyucunun bu yöndeki iradesine istinaden de Yönerge ‘de ağırlama giderlerinin beldenin misafiri olması şartıyla hangi kişilere yapılabileceği tahdidi olarak sayılmıştır. Söz konusu misafirler incelendiğinde ilgililerin ağırlanması, temsil gerekliliğinden veya belde halkının ihtiyaçlarına katkı verilebileceği değerlendirilmesinden kaynaklanmaktadır.
Ek olarak 5393 sayılı Kanun'un "Belediye bütçesi" başlıklı 61'inci maddesinde "Belediye başkanı ve harcama yetkisi verilen diğer görevliler, bütçe ödeneklerinin verimli, tutumlu ve yerinde harcanmasından sorumludur." İfadesi yer verilmiş olup 30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmi Gazete ‘de Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan 2021/14 sayılı "Tasarruf Tedbirleri" konulu Genelge'nin "Temsil, Tören, Ağırlama ve Tanıtım Giderleri" başlıklı bölümünde; "Uluslararası toplantılar ile millî bayramlar hariç açılış, konferans, seminer, yıl dönümü ve benzeri kutlama ve organizasyonlara ilişkin faaliyetler nedeniyle gezi, kokteyl, yemek ve benzeri davetler düzenlenmeyecek, hediye verilmeyecek ve diğer adlar altında ödeme yapılmayacaktır. Temsil ve ağırlama ödenekleri zorunlu haller dışında kullanılmayacaktır." Hükmü,
Genelge'nin "Diğer Hususlar" başlıklı bölümünün beşinci fıkrasında; "Bu Genelge'nin uygulanması ile ilgili olarak tüm kamu kurum ve kuruluşları tarafından gereken tedbirler alınacak, her kademedeki yönetici tasarruf ilkelerinin uygulanmasından sorumlu olacaktır" hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler dahilinde yapılan incelemede ise
"Belediye tarafından spor kulübü olağanüstü kurul toplantısından sonra eski yöneticiler ile yeni seçilen yöneticilere ve spor kulübünü destek sağlayan iş adamlarına yemek verilmesi" için … TL,
"… Belediye sporun 2022-2023 sezonu hazırlıkları kapsamında yapılan toplantı sonrası kulüp yönetimi ve iş adamlarına yemek verilmesi" için … TL,
"… Belediye sporun 2022-2023 sezonu öncesi teknik heyet, sporcular, yönetim ve bölge basınına yemek verilmesi" için … TL,
"9 Eylül Salı günü … Belediye spor kulübü yöneticilerine akşam yemeği verilmesi" için … TL,
"Erkek ve bayan futbol takımı yöneticilerine ve basın mensuplarına sezon açılışı öncesi tanışma ve kaynaşma yemeği verilmesi" için … TL,
"… Belediye spor kulübü yöneticileri ve sporcularına moral motivasyon amacıyla 09.09.2022 Cuma günü düzenlenecek olan dayanışma, destek, birlik ve beraberlik gecesi için kulübe destek sağlayan iş insanları ve esnaflara akşam yemeği verilmesi" için … TL olmak üzere Toplam … TL tutarında yemek düzenlenmesi amacıyla gider yapıldığı, söz konusu giderlerin "Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri" bütçe tertibinin kullanılması suretiyle gerçekleştirildiği görülmüştür.
Ancak sorgu konusu giderlerin, Kanun'da belirtilen belediyelerin sportif faaliyetlere yönelik gerçekleştirebileceği yardımlar kapsamında değerlendirilebilmesi mümkün bulunmamaktadır. Zira sorgu konusu giderlerin mevzuata uygun kabul edilmesi halinde Belediyenin tüzel kişiliği temsil eden Başkanlık makamı, amatör spor kulübünün temsil organı olan yönetim kurulu niteliğine dönüşmüş ve /veya amatör spor kulübü, Belediyenin kanuni bir birimi olan Müdürlük organı niteliğine bürünmüş olacaktır. Kaldı ki Kamu İdaresi tarafından sorgu konusu giderler haricinde 2022 yılında ilgili kulübe … TL tutarında nakdi; … TL tutarında spor malzemesi, demirbaş, gıda, meşrubat, konaklama ve ulaşım nev'inden ayni yardımda bulunulmuşi, … TL tutarında ise "Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri" bütçe tertibinden kulübün sporcularına motivasyon amaçlı yemek organizasyonları düzenlenmiştir. Öte yandan sorgu konusu giderlerin gerçekleştirildiği bütçe tertibi bakımından yapılacak değerlendirmede ise ağırlanan ilgililerin beldenin misafiri durumunda olan kişilerden olmadığı açık olup "Tasarruf Tedbirleri" konulu Genelge‘de; temsil ve ağırlama ödeneklerinin zorunlu haller dışında kullanılamayacağı hükmüne yer verilmiştir. Hal böyle iken mevzuata aykırı olacak şekilde belediye bütçesinden yapılan bu harcamalar nedeniyle kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Oluşan kamu zararında; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 32 ve 33'üncü maddeleri gereğince, ödeme emri ve eki belgelerde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu bulunmaktadır.
Sonuç olarak mevzuata aykırı olacak şekilde belediye bütçesinden harcama yapılması sonucunda oluşan toplam … TL tutarında kamu zararının izahı,
istenilmiş, anılan yargı raporu maddesinin sonuç kısmında sorumluların savunmalarının yerinde görülmemesi üzerine bahse konu harcamalar neticesinde sorumluları tarafından … TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddia edilmiştir.
2- Sayıştay 2. Dairesinin 20.05.2024 tarih ve 53 sayılı İlamının 9'uncu maddesinde aynen:
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin giderleri" başlıklı 60'ıncı maddesinin (k) bendinde, temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerine yer verilmiştir.
Ayrıca 5393 sayılı Kanun'un "Belediye başkanın görev ve yetkileri" başlıklı 38'inci maddesinin (o) bendiyle temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneğin kullanma yetkisi Belediye Başkanına verilmiştir.
Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Yönergesinin 3'üncü maddesiyle de temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu kapsam ve miktarının tayininin Belediye Başkanının takdirine bırakılmış olup; "Ağırlama Giderleri" başlıklı 5'inci maddesinde;
"Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan;
Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu üyeleri, Hükümet Merkezi veya diğer illerin protokolüne dahil kişiler,
Yabancı ülke temsilcileri veya konuklar,
Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler,
Basın mensupları,
Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar,
İle bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şümulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır."
10'uncu maddesinde;
"Yukarıdaki maddelerde belirtilen giderler dışında kalan ve yapılması belde için de gerekli olan veya mahalli örf, adet ve sosyal yaşantı içinde gerekli sayılan etkinlik ve törenler (nişan, nikah, ölüm gibi) için harcama yapılabilir."
Hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri çerçevesinde, beldede yer alan spor kulüplerini desteklemek ve gerekli desteği bulmak için düzenlenen yemek organizasyonlarının bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir.
Bu itibarla, rapor konusu yapılmış olan toplam … TL hakkında kamu zararı oluşmadığından ilişilecek bir husus bulunmadığına,
İşbu ilamın tebliğinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 55'inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,
Azınlık Görüşü:
Üye …'ın karşı oy gerekçesi:
"Rapor konusu harcama mevzuatında yer alan sporun teşviki kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, ödeme sonucu oluşan kamu zararının sorumlular adına tazmin hükmedilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir."
3- AÇIKLAMA
Sayıştay Dairesinin söz konusu kararının temyizi gerekmektedir.
Zira, Yargı raporunun 9'uncu maddesine konu olan ve aşağıda detaylarına aynen yer verilen toplam … TL tutarındaki giderler
(“Belediye tarafından spor kulübü olağanüstü kurul toplantısından sonra eski yöneticiler ile yeni seçilen yöneticilere ve spor kulübünü destek sağlayan iş adamlarına yemek verilmesi" için … TL,
"… Belediye sporun 2022-2023 sezonu hazırlıkları kapsamında yapılan toplantı sonrası kulüp yönetimi ve iş adamlarına yemek verilmesi" için … TL,
"… Belediye sporun 2022-2023 sezonu öncesi teknik heyet, sporcular, yönetim ve bölge basınına yemek verilmesi" için … TL,
"9 Eylül Salı günü … Belediye spor kulübü yöneticilerine akşam yemeği verilmesi" için … TL,
"Erkek ve bayan futbol takımı yöneticilerine ve basın mensuplarına sezon açılışı öncesi tanışma ve kaynaşma yemeği verilmesi" için … TL,
"… Belediye spor kulübü yöneticileri ve sporcularına moral motivasyon amacıyla 09.09.2022 cuma günü düzenlenecek olan dayanışma, destek, birlik ve beraberlik gecesi için kulübe destek sağlayan iş insanları ve esnaflara akşam yemeği verilmesi" için … TL olmak üzere Toplam … TL tutarında yemek düzenlenmesi amacıyla gider yapıldığı, söz konusu giderlerin "Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri" bütçe tertibinin kullanılması suretiyle gerçekleştirildiği görülmüştür.)
suretiyle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 71'inci maddesi kapsamında kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Söz konusu giderlerin mevzuata aykırı olduğu tarafımızca iki farklı yönden gerekçelendirilmiştir:
a- Bunlardan birincisi, giderlerin gerçekleştirildiği "Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri" bütçe tertibi yönündendir.
Şöyle ki bu nev'iden giderlerin gerçekleştirilmesi açısından belediye başkanına takdir yetkisi tanınmışsa da bu giderlerin gerçekleşme gerekçesinin; belediye başkanının, belediye tüzel kişiliğini temsil etme gerekliliğine dayanması veya bu giderlerin belde halkının ihtiyaçlarına katkı verebilecek mahiyette olması gerekmektedir.
Ancak, spor kulübü yöneticileri, spor kulübüne destek veren iş adamları, esnaflar ile basın mensupları için adı geçenler tarafından verilen desteklere teşekkür etmek ve adı geçenleri bir araya getirmek üzere sezon açılışı ve benzeri maksatlar ile yemek organizasyonları düzenlenmesi yukarıda belirtilen mahiyette değildir.
Nitekim Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin "Ağırlama Giderleri" başlıklı 5'inci maddesinde yer verilen;
"Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan; Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu üyeleri, Hükümet Merkezi veya diğer illerin protokolüne dahil kişiler, Yabancı ülke temsilcileri veya konuklar, Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler, Basın mensupları, Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar, İle bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şümulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır." hükmü ile
"Diğer Tören Giderleri" başlıklı 10 uncu maddesinde yer verilen "Yukarıda maddelerde belirtilen giderler dışında kalan ve yapılması belde için de gerekli olan veya mahalli örf, adet ve sosyal yaşantı için de gerekli sayılan etkinlik ve törenler için (nişan, nikah, ölüm gibi) harcama yapılabilir." ifadesi değerlendirmelerimizi doğrular niteliktedir.
Zira, bu yemek organizasyonları beldenin misafiri durumunda olan ilgililerin ağırlanmasına yönelik olmadığı gibi beldenin müşterek ihtiyaçları için gerekli olan tören mahiyetinde de değildir. Farklı tarihlerde yapılan ve 6 adet olan sayısı itibarıyla da gelenek, örf ve adet için gerekli olduğuna yönelik bir değerlendirme yapılamayacağı da açıktır.
Buna karşın, Daire kararında yukarıdaki mevzuat hükümlerine yer verilmek suretiyle beldede yer alan spor kulüplerini desteklemek ve gerekli desteği bulmak için düzenlenen yemek organizasyonlarının bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı ifade edilmiştir.
Hal böyle iken Dairenin, bu yöndeki gerekçesi ile hesap ve işlemlerin mevzuata uygun olduğuna karar verilmesi yerinde değildir.
b- Kamu zararına sebebiyet verildiği yönündeki iddiamızın bir diğer gerekçesi ise aşağıda belirtildiği şekildedir:
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin Görev ve Sorumlulukları" başlıklı 14'üncü maddesinde belediyelerin hizmetleri ile görev ve sorumluluklarının kapsamı belirtilmiş olup anılan maddede spora ilişkin olarak
"Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; (...)
b) (...) Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. (...)
Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez. (...)." ifadelerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca belediyelerin; amatör spor kulüplerine ayni yardım ve kanuni sınır dahilinde nakdi yardım yapabileceği, gerekli desteği sağlayabileceği tarafımızca da kabul edilmektedir. Nitekim Belediye tarafından 2022 yılında amatör spor kulübü mahiyetindeki … Belediye spor Kulübüne yapılan … TL nakdi; … TL tutarındaki ayni yardım ile … TL tutarında olmak üzere kulübün konaklama ile seyahat giderlerinin karşılanması ve … TL tutarında olmak üzere sporculara yönelik motivasyon amaçlı yemek organizasyonları düzenlenmesi giderlerinin tarafımızca mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir. Dolayısıyla bu giderler sorgu konusu edilmemiştir.
Ancak 5393 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesi, kamu zararı iddiamıza konu olan … TL tutarındaki giderlerin yapılmasına cevaz vermemektedir. Zira, söz konusu giderler doğrudan spor kulübü hesabına olacak şekilde yapılan nakdi yardım veya doğrudan spor kulübünün aktifinde artışa neden olacak şekilde ayni yardım mahiyetinde değildir. Kamu zararına konu giderler, yine mevzuata uygun olduğunu kabul ettiğimiz seyahat ve konaklama giderleri gibi kulübün sportif faaliyetlerine yönelik olarak sağlanan "gerekli destek" niteliğini de haiz değildir.
Buna karşın, Daire kararında 5393 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesi herhangi bir değerlendirmeye tabi tutulmamış, rapor konusu yapılmış olan toplam … TL tutarındaki yemek organizasyonları giderlerinde mevzuata aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Tarafımızca Dairenin bu yorumunun hatalı olduğu değerlendirilmektedir. Şöyle ki Dairenin bu yöndeki yorumu, belediyelerin amatör spor kulüplerine Rapora konu olduğu şekilde dolaylı suretle sınırsız olarak yardımda bulunabileceği kanaatini ortaya çıkaracaktır. Ancak bu yöndeki bir kanaat; sporun ve sportif faaliyetlerin desteklenmesi görev ve sorumluluğunun sınırını çizmekte olan 5393 sayılı Kanun'un 14’üncü maddesinde vurgulanan "Sporun ve sportif faaliyetlerin, gerektiğinde ve mahalli müşterek nitelikle olmak şartıyla desteklenebileceği" ilkesi ile bağdaşmayacaktır.
Hal böyle iken Rapora konu ödemelerinin niteliği, 5393 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesinin tatbiki ile yorumlanmalıdır. Netice olarak spor kulübü yöneticileri, spor kulübüne destek veren iş adamları, esnaflar ile basın mensupları için adı geçenler tarafından verilen desteklere teşekkür etmek ve adı geçenleri bir araya getirmek üzere sezon açılışı ve benzeri maksatlar ile yemek organizasyonları düzenlenmesinin, doğrudan suretle spor kulübünü veya sportif faaliyetleri destekleyici niteliği bulunmadığına kanaat getirilmesi gerektiği ve bu yemek organizasyonlarının giderleri neticesinde kamu zararına sebebiyet verildiğine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda 2'nci Dairenin 20.05.2024 tarih ve 53 sayılı Ek İlamının 9'uncu maddesinde yer verilen ilişilecek husus bulunmadığına ilişkin kararın, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55'inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca "Kanuna aykırılık" nedeniyle bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir." açıklama ve değerlendirmeleri çerçevesinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 33/2-b) maddesi uyarınca temyiz talebinde bulunmuştur.
Denetçinin talebinin yerinde olduğu düşünülmektedir. Çünkü, Denetçi talebinde de ayrıntılı olarak açıklandığı üzere temsil ağırlama ödeneğinden yapılan bu harcamalar; belediyelerin sportif faaliyetlere yönelik yardımları kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığı gibi, yine Denetçi temyiz dilekçesinde belirtildiği üzere 30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 2021/14 sayılı "Tasarruf Tedbirleri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesine de açıkça aykırılık teşkil etmektedir.
Bu nedenlerle, Daire'nin ilişiksiz yönündeki Kararının bozularak, ilgili Yönerge gereği Belediye Bütçesinden yapılacak temsil, ağırlama ve tören harcamalar kendi takdirinde olan Belediye Başkanı'nın sorumluğu da değerlendirilmek suretiyle, söz konusu harcamaları gerçekleştirip ödeyen harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileri adına tazmine hükmedilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.
SONUÇ ve TALEP
Denetçi tarafından Yargı Raporunda ve temyiz talep dilekçesinde ortaya konan mevzuat ve görüşleri ile yukarıda tarafımızdan yapılan değerlendirme çerçevesinde; söz konusu hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince bozularak, Dosyanın Dairesine iadesine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” Denilmektedir.
İlgililere usulüne uygun şekilde tebliğ edilen Başsavcılık Temyiz Dilekçesine süresi içinde cevap verilmemiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
53 sayılı ilamın 9. Maddesi ile, beldede yer alan spor kulüplerini desteklemek ve gerekli desteği bulmak için düzenlenen yemek organizasyon bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesinde mevzuata aykırılık olmadığından, rapor konusu yapılmış olan toplam …-TL hakkında kamu zararı oluşmadığı gerekçesiyle ilişilecek bir husus bulunmadığına karar verilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin Görev ve Sorumlulukları" başlıklı 14'üncü maddesinde belediyelerin hizmetleri ile görev ve sorumluluklarının kapsamı belirtilmiş olup ilgili maddede spor faaliyetlerine ilişkin olarak;
"Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; (...)
b) (...) Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. (...)
Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez. (...)."
İfadelerine yer verilmiştir.
Diğer yandan belediyelerin hizmetleri ile görev ve sorumlulukları kapsamındaki giderler 5393 sayılı Kanun'un "Belediyenin Giderleri" başlıklı 60'ıncı maddesinde tahdidi olarak sayılmış olup spora ilişkin yapılacak giderler "Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler." ifadesi ile sorgu konusu harcamalarda kullanılan bütçe tertibine ilişkin giderler ise "Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri" ifadesi ile Kanun'daki yerini almıştır.
"Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerinin sarf esas ve usulleri İçişleri Bakanlığının 25.04.1984 tarihli ve 27302 sayılı onayı ile yürürlüğe giren Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi ile düzenlenmiş olup Yönergenin "Ağırlama Giderleri" başlıklı 5'inci maddesinde; "Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan; Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu üyeleri, Hükümet Merkezi veya diğer illerin protokolüne dahil kişiler, Yabancı ülke temsilcileri veya konuklar, Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler, 2 Basın mensupları, Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar, İle bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şümulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır." Denilmektedir.
Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin "Ağırlama Giderleri" başlıklı 5'inci maddesinde: "Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan; Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu üyeleri, Hükümet Merkezi veya diğer illerin protokolüne dahil kişiler, Yabancı ülke temsilcileri veya konuklar, Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler, Basın mensupları, Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar, İle bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şümulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır."
"Diğer Tören Giderleri" başlıklı 10 uncu maddesinde ise "Yukarıda maddelerde belirtilen giderler dışında kalan ve yapılması belde için de gerekli olan veya mahalli örf, adet ve sosyal yaşantı için de gerekli sayılan etkinlik ve törenler için (nişan, nikah, ölüm gibi) harcama yapılabilir." Denilmektedir.
30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2021/14 sayılı "Tasarruf Tedbirleri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde kamu kaynaklarının, kamu kurum ve kuruluşlarının kendi mevzuatında yer alan faaliyet alanları dahilinde ve azami tasarruf prensiplerine riayet edilerek kullanılması hususu vurgulanmaktadır.
Somut olayda, "Belediye tarafından spor kulübü olağanüstü kurul toplantısından sonra eski yöneticiler ile yeni seçilen yöneticilere ve spor kulübünü destek sağlayan iş adamlarına yemek verilmesi" için … TL, "… Belediye sporun … sezonu hazırlıkları kapsamında yapılan toplantı sonrası kulüp yönetimi ve iş adamlarına yemek verilmesi" için … TL, "… Belediye sporun 2022-2023 sezonu öncesi teknik heyet, sporcular, yönetim ve bölge basınına yemek verilmesi" için … TL, "9 Eylül Salı günü … Belediye spor kulübü yöneticilerine akşam yemeği verilmesi" için … TL, "Erkek ve bayan futbol takımı yöneticilerine ve basın mensuplarına sezon açılışı öncesi tanışma ve kaynaşma yemeği verilmesi" için … TL, "… Belediye spor kulübü yöneticileri ve sporcularına moral motivasyon amacıyla 09.09.2022 cuma günü düzenlenecek olan dayanışma, destek, birlik ve beraberlik gecesi için kulübe destek sağlayan iş insanları ve esnaflara akşam yemeği verilmesi" için … TL olmak üzere toplam … TL tutarında yemek düzenlenmesi amacıyla gider yapıldığı; söz konusu giderlerin "Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri" bütçe tertibinin kullanılması suretiyle gerçekleştirildiği görülmüştür.
Yukarıda anılan hükümlere göre, Belediye Bütçesinin temsil ve ağırlama kaleminden gerçekleştirilen söz konusu harcamalar, her ne kadar belediye başkanının takdir yetkisi çerçevesinde ise de bu takdir hakkı, harcamanın belediye tüzel kişiliğini temsil etme gerekliliğine dayanması veya bu giderlerin belde halkının ihtiyaçlarına katkı verebilecek mahiyette olması gereği ile sınırlıdır.
Spor kulübü yöneticileri, spor kulübüne destek veren iş adamları, esnaflar ile basın mensupları için adı geçenler tarafından verilen desteklere teşekkür etmek ve adı geçenleri bir araya getirmek üzere sezon açılışı ve benzeri maksatlar ile yemek organizasyonları düzenlenmesi yukarıda belirtilen mahiyette bulunmamaktadır. Söz konusu yemek organizasyonları, beldenin misafiri durumunda olan ilgililerin ağırlanmasına yönelik olmadığı gibi beldenin müşterek ihtiyaçları için gerekli olan tören mahiyetinde de değildir. Farklı tarihlerde yapılan ve 6 adet olan sayısı itibarıyla da gelenek, örf ve adet için gerekli olduğuna yönelik değerlendirilemeyen bu harcamalar, 30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2021/14 sayılı "Tasarruf Tedbirleri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesine de aykırılık arz etmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca belediyeler; amatör spor kulüplerine ayni yardım ve kanuni sınır dahilinde nakdi yardım yapabilir ve gerekli desteği sağlayabilir. Nitekim Belediye tarafından 2022 yılında amatör spor kulübü mahiyetindeki … Belediye Spor Kulübüne yapılan … TL nakdi; … TL tutarındaki ayni yardım ile … TL tutarında olmak üzere kulübün konaklama ile seyahat giderlerinin karşılanması ve … TL tutarında olmak üzere sporculara yönelik motivasyon amaçlı yemek organizasyonların düzenlenmesine ilişkin giderlerin bu çerçevede gerçekleştirildiği görülmüş ve değerlendirilmiştir.
Ancak ilama konu olan ve temsil ağırlama tertibinden gerçekleştirilen yemek-organizasyon giderleri, doğrudan spor kulübü hesabına yapılan nakdi yardım veya doğrudan spor kulübünün aktifinde artışa neden olacak bir ayni yardım mahiyetinde olmayıp; sportif faaliyetlere yönelik olarak sağlanabilen "gerekli destek" niteliğini de haiz değildir. Bu yönüyle yapılan harcamanın, 5093 sayılı Yasanın 14. Maddesi kapsamında da gerekçelendirilmesi mümkün değildir.
Bu itibarla; Başsavcılık temyiz talebinin kabul edilerek, 53 sayılı ilamın 9. Maddesi ile, beldede yer alan spor kulüplerini desteklemek ve gerekli desteği bulmak için düzenlenen yemek organizasyon bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle toplam …-TL hakkında kamu zararı oluşmadığından ilişilecek bir husus bulunmadığına ilişkin hükmün; yukarıda anılan hususların göz önünde bulundurularak yeniden hüküm tesisini teminen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince BOZULMASINA ve dosyanın Dairesine tevdiine, (…. Daire Başkanı …, …. Daire Başkanı …, Üyeler …, …, …, …, …’ın azınlık görüşlerine karşı) oyçokluğu ile,
Karar verildiği 19.03.2025 tarih ve 57835 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
…. Daire Başkanı …, …. Daire Başkanı …, Üyeler …, …, …, …, …’ın karşı oy gerekçesi
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun “Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin (k) bendinde, temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerine yer verilmiştir.
Mezkur Yasanın “Belediye başkanın görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin (o) bendiyle de temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneğin kullanma yetkisi Belediye Başkanına verilmiştir.
Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Yönergesi’nin 3’üncü maddesiyle de temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu kapsam ve miktarının tayini Belediye Başkanının takdirine bırakılmış olup; “Ağırlama Giderleri” başlıklı 5’inci maddesinde;
“Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan;
Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu üyeleri,
Hükümet Merkezi veya diğer illerin protokolüne dahil kişiler,
Yabancı ülke temsilcileri veya konuklar,
Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler,
Basın mensupları,
Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar,
İle bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şümulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır.”
10’uncu maddesinde;
“Yukarıdaki maddelerde belirtilen giderler dışında kalan ve yapılması belde için de gerekli olan veya mahalli örf, adet ve sosyal yaşantı içinde gerekli sayılan etkinlik ve törenler (nişan, nikah, ölüm gibi) için harcama yapılabilir.”
Hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri çerçevesinde, beldede yer alan spor kulüplerini desteklemek ve gerekli desteği bulmak için düzenlenen yemek organizasyonlarının bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir.
Bu itibarla, …- TL hakkında kamu zararı oluşmadığından ilişilecek bir husus bulunmadığına ilişkin Daire kararının tasdiki gerekir.