Kamu İdaresi
Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı
2018
Daire
6
Dosya No
54934
Tutanak No
58147
Tutanak Tarihi
25.06.2025
Konu
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
KARAR

Konu: Belediyede vatandaşların mahalli müşterek nitelikteki sosyal ve kültürel ihtiyaçlarının karşılanması niteliğindeki çay-kahve-şeker tüketimi.

184 İlam sayılı Daire Kararının 113’üncü maddesiyle, Belediye Başkanlığı makamı haricinde belediye çalışanlarının özel harcaması niteliğinde olan ve yönetim gideri kapsamında bulunmayan çay, kahve ve şeker giderlerinin Belediye bütçesinden karşılanması sonucu oluşan ... TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Malzeme alımı için satın alma talebinde bulunan, satın almayı uygun görüşle arz eden, satın almaya olur veren ile doğrudan temini onaya arz eden ve doğrudan temini onaylayan görevliler ile harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisidir.

18.10.2023 tarih ve 55987 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 2’nci maddesiyle, “somut uygulamada kamu zararı oluşmadığı gerekçesiyle, 752 Karar-184 İlam sayılı Daire Kararının 113’üncü maddesinin BOZUL[MASINA]” karar verilmiştir.

320 İlam sayılı Daire Kararının 11’inci maddesiyle, Belediye Başkanlığı makamı haricinde Belediye çalışanlarının özel harcaması niteliğinde olan ve yönetim gideri kapsamında bulunmayan çay, kahve ve şeker giderlerinin bütçeden karşılanması sonucu oluşan ... TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Harcama Yetkilisi, Gerçekleştirme Görevlisi, Diğer Sorumlular (Destek Hizmetleri Daire Başkanı, Genel Sekreter Yardımcıları). (Israr kararı)

Temyiz Dilekçesi

Kamu İdaresi adına ... (I.Hukuk Müşaviri) ile sorumlular ... (Diğer Sorumlu, Destek Hizmetleri Daire Başkanı) ve ... (Gerçekleştirme Görevlisi, Şube Müdürü) tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur. Temyiz başvurularına esas dilekçelerde özetle:

Daire Kararının Kaldırılması talep edildiği, Daire Kararının usul ve yasaya aykırı olduğu,

2018 yılına ilişkin verilen bu ek ilamda bu konu hakkında Temyiz Kurulu tarafından verilen bozma kararında yer alan gerekçelere yer verilerek,

Daire Kararının Kaldırılması talep edilmektedir.

Başsavcılık Mütalaası

Kamu İdaresi adına ... (I.Hukuk Müşaviri) ile sorumlular ... (Diğer Sorumlu, Destek Hizmetleri Daire Başkanı) ve ... (Gerçekleştirme Görevlisi, Şube Müdürü) tarafından temyiz başvurusunda bulunulması üzerine verilen Başsavcılık Mütalaasında:

“Buna göre, Temyiz Kurulu kararında belirtilen gerekçelerle talebin kabul edilerek İlamda yer alan tazmin hükmünün sorumlular üzerinden kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmaktadır.” denilmektedir.

Duruşmaya Kamu İdaresi adına Av.... (I.Hukuk Müşaviri) katılmıştır. Duruşma sırasında Kamu İdaresi adına Av.... tarafından temyiz dilekçesinde açıklanan hususlar sözlü olarak yeniden belirtilmiş, Belediyede personelin kişisel çay tüketimlerinin ücretsiz olmadığı, Bazı dairelerde 2-3 bin personel çalıştığı, Vatandaşlar ve muhtarların işleri ile ilgili olarak Belediyeye geldiği, Bu kişilere ikram edilen çay/kahvenin Belediye bütçesinden karşılanmasının mevzuata uygun olduğu, somut uygulama neticesinde kamu zararı oluşmadığı ifade edilmiş, Daire Kararının Kaldırılması talep edilmiştir.

Duruşma sırasında Sayıştay Savcısı tarafından, yazılı mütalaada belirtilen gerekçeyle Daire Kararının Kaldırılmasının uygun olacağı ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi adına Av.... (I.Hukuk Müşaviri) ve Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

Duruşma talebinde bulunan sorumlular ... (Diğer Sorumlu, Destek Hizmetleri Daire Başkanı) ve ... (Gerçekleştirme Görevlisi, Şube Müdürü)’a usulüne uygun olarak duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadıklarından, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin altıncı fıkrası hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyaplarında,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

184 İlam sayılı Daire Kararının 113’üncü maddesiyle, Belediye Başkanlığı makamı haricinde belediye çalışanlarının özel harcaması niteliğinde olan ve yönetim gideri kapsamında bulunmayan çay, kahve ve şeker giderlerinin Belediye bütçesinden karşılanması sonucu oluşan ... TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Malzeme alımı için satın alma talebinde bulunan, satın almayı uygun görüşle arz eden, satın almaya olur veren ile doğrudan temini onaya arz eden ve doğrudan temini onaylayan görevliler ile harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisidir.

18.10.2023 tarih ve 55987 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 2’nci maddesiyle, “somut uygulamada kamu zararı oluşmadığı gerekçesiyle, 752 Karar-184 İlam sayılı Daire Kararının 113’üncü maddesinin BOZUL[MASINA]” karar verilmiştir.

320 İlam sayılı Daire Kararının 11’inci maddesiyle, Belediye Başkanlığı makamı haricinde Belediye çalışanlarının özel harcaması niteliğinde olan ve yönetim gideri kapsamında bulunmayan çay, kahve ve şeker giderlerinin bütçeden karşılanması sonucu oluşan ... TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Harcama Yetkilisi, Gerçekleştirme Görevlisi, Diğer Sorumlular (Destek Hizmetleri Daire Başkanı, Genel Sekreter Yardımcıları). (Israr kararı)

Esas yönünden inceleme

Somut uygulama

Daire Kararı, Belediye Başkanlığı makamı haricinde Belediye çalışanlarının özel harcaması niteliğinde olan ve yönetim gideri kapsamında bulunmayan çay, kahve ve şeker giderlerinin bütçeden karşılandığı yönündeki tespite dayanmaktadır.

Temyiz dilekçelerinde ise, Daire Kararında yer alan tespitin fiili duruma uygun olmadığı iddia edilmektedir. Kamu İdaresi ve sorumlunun temyiz dilekçesinde bu konuda 18.10.2023 tarih ve 55987 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının gerekçesinde yer alan hususlar öne sürülmektedir.

Mevzuat

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir belediyesinin giderleri” kenar başlıklı 24’üncü maddesinin ilk fıkrasının l-bendinde “Temsil, tören, ağırlama … giderleri” büyükşehir belediyesinin giderleri arasında sayılmıştır.

İçişleri Bakanlığının 25.4.1984 gün ve 27302 sayılı onayı ile yürürlüğe konulan Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi’nin bazı maddeleri aşağıdadır:

“Amaç

Madde 1 - Bu Yönergenin amacı, belediye bütçesinde yer alan temsil, ağırlama ve tören giderlerinin sarf esas ve usullerini düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2 - Bu Yönerge, belediye idaresinin başı ve temsilcisi olan belediye başkanının bu sıfatının gereği olarak yapacağı temsil, ağırlama ve tören giderleri konusunda uyacağı kuralları kapsar.

Genel Kural

Madde 3 - Temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayini belediye başkanının takdirine tabidir.

Bu giderlerin yapılmasını gerektiren tören veya toplantıya belediye başkanının katılması şartı aranmaz.

Temsil Giderleri

Madde 4 - Temsil giderleri görevle ilgili olmak şartıyla;

Beldede başarılı çalışmaları görülenler için toplantılar düzenlemek,

Kupa ve benzeri teşvik uygulamalarında bulunmak,

Gerçek ve tüzel kişilere plaket, ödül ve hediye vermek, çiçek göndermek,

Beldede göreve başlayan veya ayrılan protokole dahil kişiler için toplantılar

düzenlemek ve hediye vermek,

için yapılır.

Ağırlama Giderleri

Madde 5 - Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan;

Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu üyeleri,

Hükümet Merkezi veya diğer illerin protokolüne dahil kişiler,

Yabancı ülke temsilcileri veya konuklar,

Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler,

Basın mensupları,

Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar,

İle bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şumulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır.”



Değerlendirme

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, kişisel tüketim niteliğindeki içecek tüketimleri Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin kapsamında değildir. Ancak Daire Kararında somut uygulamadaki çay-kahve-şeker tüketiminin fiili durumda kişisel içecek tüketimi niteliğinde olduğunun ortaya konulamadığı görülmektedir.

Daire Kararında somut uygulamadaki çay-kahve-şeker tüketiminin fiili durumda kişisel içecek tüketimi niteliğinde olduğunun ortaya konulamaması ile ilgili olarak sorumlular tarafından da malzeme alımı tutarı dikkate alınarak kamu zararı hesaplanmasının hatalı olduğu savunulmaktadır. Bu savunma yerindedir. Zira kamu zararı hesaplanırken faturalarda yer alan çay-kahve-şeker bedelleri esas alınmıştır. Yani kamu zararı hesabı, Daire Kararının gerekçesinde yer aldığı üzere personelin özel tüketimi karşılığında bedel ödenmediğini açıkça içermemektedir; Hangi personelin ne tutarda içecek bedeli ödemesi gerekirken ödemediği belli değildir. Kamu zararının hesaplanması:

- Tüm içeceklerin belediye personelinin kişisel tüketimi için sarf edildiği,

- Bu içeceklerin belediye hizmetleri sırasında temsil-ağırlama kapsamında belde sakinlerine ikram edilmediği,

- Faturada yer alan ve kişisel tüketime konu edilen içeceklerin tamamının bedelinin ödenmediği

ön kabullerine dayanmaktadır. Oysa ki, faturalarda yer alan içeceklerin bedelsiz olarak özel tüketime sarf edildiğinin kesin bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir.



Fiili duruma ilişkin olarak ise sorumlular tarafından:

Belediyede Daire Başkanlıklarında yalnızca Daire Başkanı ve misafirlerine yapılan içecek ikramlarında ücret alınmadığı,

Belediyedeki tüm personelin içecekleri ücretli olarak tükettiği; Personelin ücretsiz çay, kahve içmesi söz konusu olmadığı,

Belediye bünyesinde bulunun 2 adet çay ocağından dahi (Çay ocağı sayısı daha fazladır.) 2012 yılından bu yana … TL gelir elde edilmiş olduğu,

Belediyede çeşitli birimlerinde bulunan çay ocaklarında zaman zaman yaşanan yoğunluk nedeniyle görevli personelin farklı birimde bulunan çay ocağından da içecek almakta olması dolayısıyla bir birim için alınan çay-kahve-şekerin faturasının satın alınan malın tümüyle o birimde tüketildiğini göstermediği,

Park Bahçe ve Yeşil Alanlar Dairesi Başkanlığı birimine çıkarılan kamu zararı ile ilgili olarak; Çalışma alanının genişliği ve muhatap olunan kitlenin kalabalıklığı sebebiyle daireyi ziyarete gelen vatandaş, muhtar, demek başkanları, iş verenler, diğer kamu kurum ve kuruluşların yetkililerine mecburi olarak çay ikramı yapıldığı, Zaten Daire başkanlığında çalışan personelin %90'ının arazide çalıştığı, Daire personelinin bina içerisinde kalıp çay, kahve içmesi söz konusu olmadığı,

... ili genelindeki cenaze ve mezarlık hizmetlerinin büyük bir kısmının Park Bahçe ve Yeşil Alanlar Dairesi Başkanlığı bünyesinde yer alan Mezarlıklar Müdürlüğü tarafından ücretsiz olarak karşılandığı, ... ili genelindeki en büyük morgun Müdürlük bünyesinde olduğu, cenaze işlemlerinin genelinin bu birimde yapıldığı, defin için gelen cenaze sahibi ve yakınları da dahil Başkan adına ücretsiz kahve ve çay ikramı yapıldığı, Bahsedilen bu harcamaların Belediyede çalışan personelin sorumluluğunda olmadığı

ifade edilmiştir.

Somut uygulamadaki çay-kahve-şeker tüketiminin tamamının kişisel tüketim olduğunun şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya konulamamış olması karşısında ve fiili duruma ilişkin olarak sorumluların iddialarında yer alan hususların hemşehrilerin mahalli müşterek nitelikteki sosyal ve kültürel ihtiyaçlarının karşılanması niteliğinde olması gerekçesiyle, somut uygulamada hukuka aykırılık oluşmadığı ve dolayısıyla kamu zararı oluşmadığı kanaatine varılmıştır.



BU İTİBARLA, konuyla ilgili 18.10.2023 tarih ve 55987 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında da belirtildiği üzere somut uygulamada kamu zararı oluşmadığı gerekçesiyle, 941 Karar-320 İlam sayılı Daire Kararının 11’inci maddesinin BOZULARAK, yeniden hüküm kurulmak üzere Dosyanın Dairesine Gönderilmesine (Temyiz Kurulu ve … .Daire Başkanı …, … .Daire Başkanı …, Üyeler …, …, …’ün karşı oyuyla), oy çokluğuyla,

Karar verildiği 25.06.2025 tarih 58147 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.



(Karşı oy gerekçesi

Temyiz Kurulu ve … .Daire Başkanı …, … .Daire Başkanı …, Üyeler …, …, …’ün karşı oy gerekçesi

Kişisel tüketim niteliğindeki içecek tüketimleri Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin kapsamında olmaması dolayısıyla Daire Kararının gerekçesi hukuka uygundur.

Daire Kararında yer alan tespit ve kamu zararının hesabı fiili duruma uygundur. Zira Belediyede yer alan tüm birimler değil yalnızca kişisel tüketimin yapıldığı birimler esas alınarak kamu zararı hesaplanmıştır.

Bu İtibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle Daire Kararının Tasdiki gerekir.)