Konu: Belediyenin tarafından kiralama suretiyle temin edilen veya satın alınan araçların (şoför ve yakıt dahil) profesyonel spor kulübü taraftarlarının maçlara götürülmesi için kullanılması.



184 İlam sayılı Daire Kararının 118’inci maddesiyle, kiralama ihalesi yapılmak suretiyle temin edilen araçların ...spor profesyonel (A) takımı taraftarlarının maçlara götürülmesi için görevlendirilmesi sonucu oluşan ... TL; profesyonel spor kulübünün ve taraftarlarının maçlara götürülmesi için doğrudan teminle kiralanan araçlara ilişkin ödemelerin bütçeden karşılanması sonucu oluşan ... TL; mevzuata aykırı şekilde özel olarak profesyonel spor kulübünün kullanımına verilmek üzere satın alınarak cephe giydirmesi yapılan ve sadece profesyonel (A) takımının kullanımı için araç tahsisi suretiyle yardımda bulunulması sonucu oluşan ... TL ve ... Spor Kulübünün talebi üzerine ... Spor (A) takımı ve Kulübün bünyesinde bulunan (U) takımlarının şehir dışı maçlarına gidebilmeleri için şoför ve yakıt dahil idarenin sahip olduğu araçların tahsisi sonucu oluşan ... TL olmak üzere toplam ... TL kamu zararının harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine ödettirilmesine hükmedilmiştir.

18.10.2023 tarih ve 56001 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla, “752 Karar-184 İlam sayılı Daire Kararının 118’inci maddesine konu somut uygulamada kamu zararı oluşmadığı gerekçesiyle 752 Karar-184 İlam sayılı Daire Kararının 118’inci maddesinin BOZUL[MASINA]” karar verilmiştir.

320 İlam sayılı Daire Kararının 12’nci maddesiyle, ...spor Kulübünün “A” ve “U” takımları ile taraftarlarının maçlara götürülebilmesi için kendilerine araç tahsis edilmesi ve bu amaçla yolcu taşıma hizmeti satın alınması sonucu oluşan ... TL kamu zararının harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine ödettirilmesine hükmedilmiştir. (Israr kararı)

Temyiz Dilekçesi

Kamu İdaresi adına ... (I.Hukuk Müşaviri) ile sorumlu ... (Gerçekleştirme Görevlisi, Şube Müdürü) tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur. Temyiz başvurularına esas dilekçelerde özetle:

Daire Kararının usul ve yasaya aykırı olduğu,

Maçlara halkın ulaşımının sağlanmasının 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14'üncü maddesindeki "gerekli desteği sağlamak” kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,

...spor’un daha önceden borca batık bir spor kulübü olduğu, yüksek miktarda borcu bulunduğu, Belediyeye olan borçlarını dahi zorlukla ödediği, bu nedenle maçlara ... halkını taşıma hizmetinde bulunması mümkün olmadığından Belediye tarafından kamu hizmeti olarak halkın maçlara ulaşımına yardımcı olunduğu, söz konusu talebin ... halkı ve spor severlerden geldiği, 5393 sayılı Kanun'un madde 3/a'ya göre spor faaliyetlerinin de halkın mahalli müşterek ihtiyaçları arasında yer aldığı,

İfade edilerek Daire Kararının Kaldırılması talep edilmektedir.

Başsavcılık Mütalaası

Kamu İdaresi adına ... (I.Hukuk Müşaviri) ile sorumlu ... (Gerçekleştirme Görevlisi, Şube Müdürü) tarafından temyiz başvurusunda bulunulması üzerine verilen Başsavcılık Mütalaasında:

“Buna göre, Temyiz Kurulu kararında belirtilen gerekçelerle talebin kabul edilerek İlamda yer alan tazmin hükmünün sorumlular üzerinden kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmaktadır.”

denilmektedir.

Duruşmaya Kamu İdaresi adına Av.... (I.Hukuk Müşaviri) katılmıştır. Duruşma sırasında Kamu İdaresi adına Av.... tarafından temyiz dilekçesinde açıklanan hususlar sözlü olarak yeniden belirtilmiş, Belediye tarafından spor kulübüne nakit verilmediği, araç tahsis ve kiralamalarının taraftarların maçlara ulaştırılması amacıyla yapıldığı vurgulanmış, somut uygulama neticesinde kamu zararı oluşmadığı ifade edilmiş, Daire Kararının Kaldırılması talep edilmiştir.

Duruşma sırasında Sayıştay Savcısı tarafından, yazılı mütalaada belirtilen gerekçeyle Daire Kararının Kaldırılmasının uygun olacağı ifade edilmiştir.



Kamu İdaresi adına Av.... (I.Hukuk Müşaviri) ve Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

Duruşma talebinde bulunan sorumlu ... (Şube Müdürü)’a usulüne uygun olarak duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin altıncı fıkrası hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında,



GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

184 İlam sayılı Daire Kararının 118’inci maddesiyle, kiralama ihalesi yapılmak suretiyle temin edilen araçların ...spor profesyonel (A) takımı taraftarlarının maçlara götürülmesi için görevlendirilmesi sonucu oluşan ... TL; profesyonel spor kulübünün ve taraftarlarının maçlara götürülmesi için doğrudan teminle kiralanan araçlara ilişkin ödemelerin bütçeden karşılanması sonucu oluşan ... TL; mevzuata aykırı şekilde özel olarak profesyonel spor kulübünün kullanımına verilmek üzere satın alınarak cephe giydirmesi yapılan ve sadece profesyonel (A) takımının kullanımı için araç tahsisi suretiyle yardımda bulunulması sonucu oluşan ... TL ve ... Spor Kulübünün talebi üzerine ... Spor (A) takımı ve Kulübün bünyesinde bulunan (U) takımlarının şehir dışı maçlarına gidebilmeleri için şoför ve yakıt dahil idarenin sahip olduğu araçların tahsisi sonucu oluşan ... TL olmak üzere toplam ... TL kamu zararının harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine ödettirilmesine hükmedilmiştir.

18.10.2023 tarih ve 56001 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla, “752 Karar-184 İlam sayılı Daire Kararının 118’inci maddesine konu somut uygulamada kamu zararı oluşmadığı gerekçesiyle 752 Karar-184 İlam sayılı Daire Kararının 118’inci maddesinin BOZUL[MASINA]” karar verilmiştir.

320 İlam sayılı Daire Kararının 12’nci maddesiyle, ...spor Kulübünün “A” ve “U” takımları ile taraftarlarının maçlara götürülebilmesi için kendilerine araç tahsis edilmesi ve bu amaçla yolcu taşıma hizmeti satın alınması sonucu oluşan ... TL kamu zararının harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine ödettirilmesine hükmedilmiştir. (Israr kararı)

Esas yönünden inceleme

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlıklı 7'nci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde, ‘‘gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapmak, malzeme, vermek ve gerekli desteği sağlamak" büyükşehir belediyelerinin görev ve sorumlulukları içerisinde sayılmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun "Belediyenin görev ve sorumlulukları" başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, belediyelerin gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapabileceği hüküm altına alınmış ve fıkranın devamında da amatör spor kulüplerine yapılabilecek yardımın üst sınırları belirlenmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, nakdi yardımın sadece amatör spor kulüplerine (ya da kulüplerin amatör branşlarına) yapılabileceği açıktır. Somut uygulamada, esas itibarıyla araç tahsisleri ...spor Spor Kulübüne yapılmıştır. Bu bağlamda, profesyonel bir kulüp olan ...spor’un bünyesinde amatör spor branşlarının da bulunduğundan bahisle yardım hükmünü kulübün tümünü kapsayacak şekilde genişletilebilme olanağı bulunmamaktadır. 5393 sayılı Kanun’un "Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde, "Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir. ...” düzenlemesi yer almaktadır.

2017 yılı içinde profesyonel spor kulübü olan ...spor Kulübünün kullanımına verilmek üzere ... plakalı 1 adet otobüs Büyükşehir Belediyesi tarafından satın alınmış ve bu otobüsün ...spor takım amblemi/ismi kaplanması adına 2017 yılında harcama yapılmıştır. Sonraki süreçte bu otobüs başka hiçbir işte görevlendirilmemiş, sadece ...spor kulübünün talep ettiği zamanlarda görevlendirilmiştir. Bahsi geçen otobüsün şoför ve yakıt giderleri de belediye bütçesinden karşılanmıştır. Ayrıca bu otobüs dışında ...spor kulübünün A takımı ile taraftarlarının kullanması için yakıtı ve şoförüyle birlikte araç tahsis edildiği, bunlar dışında hem doğrudan temin hem de ihale kapsamında yakıt ve şoför dahil araç kiralama işi aliminin yapılarak hem ...spor A takımı taraftarlarının hem de ...spor kulübünün (U) takımının kullanımına verildiği tespit edilmiştir. 2018 yılı içinde profesyonel spor kulübü olan ...spor Kulübüne ... plakalı 1 adet otobüsün sürekli olarak görevlendirilmesinin yanında bu aracın haricinde diğer bazı araçlar da ...spor Kulübünden gelen talepler üzerine görevlendirilmiştir.

Kamu yararına çalışan dernekler ile ortak hizmet projesi yapılabilmesi için meclis kararı alınmasının şart olduğu 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinde yer almaktadır. Yine bu maddeye göre belediye sadece görev ve sorumluluk alanına giren konularda ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilmektedir. Profesyonel spor kulübü olan ...spor Kulübüne yapılan bu araç tahsisleri için ortak hizmet projesi konulu hiçbir meclis kararı olmamasının yanında futbolcular ile taraftarların maçlara götürülmesi belediyenin görev ve sorumluluk alanında olmayıp İdarenin söz konusu uygulaması ortak hizmet projesine de konu edilemez. 5216 ve 5393 sayılı Kanunlara göre sporu teşvik etmek amacıyla amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi vardım yapılabileceği gibi gerekli destek de sağlanabilecektir. Ancak profesyonel spor kulübüne yardım niteliğinde olan işlemlerin gerçekleştirilmesi anılan Kanunların ilgili hükümlerine aykırı olacaktır. Belediyelerin sadece amatör spor kulüplerine (ya da spor kulüplerinin amatör branşlarına) yardım yapabileceği göz önüne alındığında, profesyonel bir kulüp olan ...spor’un bünyesinde amatör spor branş/kulüplerin de bulunduğundan bahisle, somut uygulamada bu hükümlerin genişletilebilmesi imkanı da bulunmamaktadır. Ayrıca araç tahsisleri bir bütün olarak ...spor Kulübüne yapıldığından, Kulübün bünyesinde bulunan (U) takımının spor müsabakalarına taşınması hizmetini de amatör spor kulübüne ayni yardım kapsamında değerlendirmek mümkün değildir.

TFF 3.Lig’de profesyonel spor kulübü olarak maçlara çıkan ...spor Kulübü (A) takımı ve taraftarları ile ...spor Kulübü bünyesinde bulunan (U) spor takımının maçlara gidiş-gelişinin sağlanması amacıyla yakıt ve şoför dahil araç tahsisi yapılması mevzuata uygun değildir.

Profesyonel spor kulübü olan ...spor Kulübü taraftarlarının maçlara götürülmesi belediyenin görev ve sorumluluk alanında olmadığı gibi, 5393 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesi kapsamında yer alan “sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi” kapsamında da değildir. Aksi takdirde diğer tüm profesyonel kulüplerin seyircileri de ilgili Belediyeler tarafından araç kiralanarak gerek iç saha ve gerekse deplasman maçlarına götürülebilir. Bu giderler de 5393 sayılı Kanun kapsamında karşılanabilir ki maddenin bu şekilde çok geniş yorumlanması kabul edilebilir bir durum değildir. Taraftarların maçlara götürülmesi “sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi” olarak değil sportif faaliyet olarak değerlendirilmelidir.

Açıklanan gerekçelerle; önceden ihale yapılan araç kiralamalarının ...spor profesyonel (A) takımı taraftarlarının maçlara götürülmesi için görevlendirilmesi sonucu ... TL, profesyonel spor kulübünün ve taraftarlarının maçlara götürülmesi için doğrudan teminle kiralanan araçlara ilişkin ödemelerin bütçeden karşılanması sonucu ... TL, mevzuata aykırı şekilde özel olarak profesyonel spor kulübünün kullanımına verilmek üzere satın alınarak cephe giydirmesi yapılan ve sadece profesyonel (A) takımının kullanımı için araç tahsisi yapılması sonucu ... TL ve ...spor Kulübünün talebi üzerine ...spor (A) takımı ve Kulübün bünyesinde bulunan (U) takımlarının şehir dışı maçlarına gidebilmeleri için şoför ve yakıt dahil idarenin sahip olduğu araçların tahsisi sonucu ... TL olmak üzere toplam ... TL kamu zararına neden olunduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararı “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” olarak tanımlanmaktadır. Kamu zararının belirlenmesinde kamu görevlisi ile kamu zararı arasındaki bağı oluşturan asli unsur illiyet bağı olduğundan, bir kamu zararı oluşmuş olsa dahi illiyet bağının kurulamadığı durumlarda kamu görevlisine sorumluluk atfedilemeyeceği açıktır. Somut uygulamada Genel Sekreter Yardımcısı ..., Genel Sekreter ... ve Belediye Başkanı ...’nun kamu zararına dayanak teşkil eden evrakı müsbitelerde imzalarının bulunmaması nedeniyle kendilerine sorumluluk atfedilebilmesi mümkün değildir.

BU İTİBARLA, yukarıda belirtilen gerekçeyle, 941 Karar-320 İlam sayılı Daire Kararının 12’nci maddesinin TASDİKİNE (… .Daire Başkanı …, … .Daire Başkanı …, … .Daire Başkanı …, Üyeler …, …, …, …’in karşı oyuyla), oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştayda Karar Düzeltilmesi yolu açık olmak üzere

Karar verildiği 25.06.2025 tarih 58147 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.



(Karşı oy gerekçesi

… .Daire Başkanı …, … .Daire Başkanı …, … .Daire Başkanı …, Üyeler …, …, …, …’in karşı oy gerekçesi

Somut uygulamada ...spor Kulübünün “A” ve “U” takımları ile taraftarlarının maçlara götürülebilmesi için kendilerine araç (...) tahsis edilmiş veya bu amaçla yolcu taşıma hizmeti satın alınmıştır.

Dairenin ısrar kararı esas ve sorumluluk yönlerinden mevzuata uygun değildir.

Daire Kararında ve yukarıda çoğunluk görüşünde açıklandığı üzere 5393 sayılı Kanuna göre sporu teşvik etmek amacıyla amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapılabilecek ve gerekli destek sağlanabilecektir. Ancak belediye bütçesinden profesyonel spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapılması ve gerekli destek sağlanması mevzuatta öngörülmemiştir. Buna göre, somut uygulamada Belediye bütçesinden profesyonel spor kulübü olan ...spor Kulübüne ayni yardım yapılması mevzuata aykırılık teşkil edecektir.

Daire Kararının gerekçesiyle ilgili iki hususun belirtilmesi gerekmektedir.

İlk husus:

Daire Kararı sorumluluk konusunda bir çelişkiyi bünyesinde barındırmaktadır. Kararda:

“2017 yılı içinde profesyonel spor kulübü olan ...spor Kulübünün kullanımına verilmek üzere ... plakalı 1 adet otobüs Büyükşehir Belediyesi tarafından satın alınmış ve bu otobüsün ...spor takım amblemi/ismi kaplanması adına 2017 yılında harcama yapılmıştır. Sonraki süreçte bu otobüs başka hiçbir işte görevlendirilmemiş, sadece ...spor kulübünün talep ettiği zamanlarda görevlendirilmiştir.”

“2018 yılı içinde profesyonel spor kulübü olan ...spor kulübüne ... plakalı 1 adet otobüsün sürekli olarak görevlendirilmesi …”

“Profesyonel spor kulübü olan ...spor Kulübü Derneği’ne yapılan bu araç tahsisleri için hiçbir meclis kararı olmamasının yanında futbolcular ile taraftarların maçlara götürülmesi belediyenin görev ve sorumluluk alanında değildir.”

ve benzer ifadeler yer almaktadır. Buna göre Daire Kararının gerekçesi harcama talimatının verilmesinden önce alınmış bazı kararlara veya yapılmış bazı idari işlemlere işaret etmektedir. “...spor Kulübüne Belediye bütçesinden ayni yardım yapılması” harcama sürecinin öncesinde yapılan birtakım idari işlemlerin öngörülebilir doğrudan sonucudur. Ancak Daire Kararında sadece harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi somut uygulamada oluşan kamu zararından sorumlu tutulmuştur; Daire Kararında genel sekreter yardımcısı, genel sekreter ve belediye başkanının somut uygulamada oluşan kamu zararından sorumluluğu bulunmadığı belirtilmiştir. Tekrar ifade etmek gerekirse, Daire Kararının gerekçesi harcama talimatının verilmesinden önce alınmış bazı kararlara veya yapılmış bazı idari işlemlere işaret etmekteyken hükümde sadece harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumlu tutulmuş olması birbiriyle çelişmektedir.

İkinci husus:

Daire Kararının kamu zararı tabloları incelendiğinde, Belediye bütçesinden taraftarların maçlara taşınmasına dair ulaşım masraflarının karşılanmasının kamu zararı olarak nitelendirildiği görülmektedir. Daire Kararında yer alan kamu zararı tespiti mevzuata uygun değildir. Hükmün gerekçesinde belirtildiği üzere Belediye bütçesinden ...spor Kulübüne ayni yardım yapılması kamu zararı teşkil edecektir. Ancak Belediye bütçesinden taraftarların (belde sakinlerinin) ...spor Kulübünün farklı şehirlerdeki maçlarına taşınması 5393 sy Kn.m.13’te yer alan “sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi” kapsamında mevzuata uygundur. Yani taraftarların maçlara taşınmasına dair ulaşım hizmetleri ile ilgili olarak Belediye bütçesinden yapılan harcamalar “hemşehri hukuku” kapsamında mevzuata uygundur ve kamu zararı teşkil etmemektedir.

Bu İtibarla, somut uygulamada kamu zararı oluşmadığı gerekçesiyle Daire Kararının Kaldırılması gerekir.)