Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Yüksek Öğretim Kurumları
Yılı
2022
Daire
3
Dosya No
55157
Tutanak No
58170
Tutanak Tarihi
25.06.2025
Konu
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR
Konu: Yapım işinin taraflardan kaynaklanmayan ve öngörülemeyen koşullar dolayısıyla feshedilmesi halinde kesin teminat ve ek kesin teminatın güncellenerek gelir kaydedilmemesi hakkında.
2. 78 (Ek) İlam sayılı Daire Kararının 2/B maddesiyle, ... ihale kayıt numaralı “Diş Hekimliği Fakültesi İnşaatı” işinin mevzuata aykırı olarak 4735 sayılı Kanun’un 24’üncü maddesinin gerekçe gösterilmesi suretiyle feshedilmesi üzerine, fiyat farkı olarak ödenen tutarlar dolayısıyla Yüklenicinin vermiş olduğu ek kesin teminatların, alındıkları tarihten Sözleşmenin feshedildiği tarihe kadar güncellenerek gelir kaydedilmemesi sonucu oluşan ... TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Rektör, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkan Vekili.
Temyiz Dilekçesi
Sorumlular ... (Diğer Sorumlu, Rektör) ve ... (Harcama Yetkilisi, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkan Vekili) tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur. Sorumluların temyiz başvurularına esas dilekçeler ve yanıt dilekçeleri özetlerine, Daire Kararının 2/A maddesiyle ilgili olarak yukarda yer verilmiştir. Sorumlular tarafından Daire kararının 2/A,B maddelerinin Kaldırılması talep edilmektedir.
Başsavcılık Mütalaası
Sorumlular ... (Diğer Sorumlu, Rektör) ve ... (Harcama Yetkilisi, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkan Vekili) tarafından temyiz başvurusunda bulunulması üzerine verilen Başsavcılık Mütalaası ve Başsavcılık İkinci Mütalaasına Daire Kararının 2/A maddesiyle ilgili olarak yukarda yer verilmiştir. Mütalaalarda:
“… / Temyiz talebinde bulunan ve yüklenicinin sözleşmeyi mevzuatına aykırı olarak işi bırakma talebine Onay işlemlerini gerçekleştiren bir önceki Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkan Vekili ..., yüklenicinin gelir kaydedilmesi gereken kesin teminatının iadesi talebini İdareye ilettiği 15.11.2022 tarihinde Daire Başkan Vekili olmayıp, ilgili 19.9.2022 tarihinde bu görevinden ayrılmıştır. İlgili mevzuatına aykırı olarak sözleşmenin sonlandırılmasına yol açan eylem ve işlemlerde bulunan ve gelir kaydedilmesi gereken teminatları yüklenicinin işi bırakma sürecinin hemen hitamında gelir kaydetmeyerek gelir kaydedilmeyen teminat tutarlarına bağlı kamu zararından ... sorumlu olmakla birlikte; ilgilinin görevden ayrılmasından ve yüklenicinin iade talebinin üzerinden yaklaşık dört buçuk ay geçtikten sonra ve işin tasfiye edildiği gerekçeli bir yazı ile teminatın iadesine yol açan Yapı İşleri Ve Teknik Daire Başkan Vekili ...'de yersiz teminat iadesinden sorumludur.
Çünkü, işin tasfiye edildiğini yazıya şerh eden ilgili ve başında bulunduğu Daire Başkanlığı, bu işin bütün safahatını bilen ve uygulamayı yapan birim olarak, tasfiye halinde 4735 sayılı Kanun'un 24/4 maddesindeki "İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur." hükmünü ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21 inci maddesinin dördüncü fıkrasının sonundaki "İşin tamamı ifadesinden ilk sözleşme bedeline karşılık gelen iş miktarı anlaşılır." düzenlemeleri doğrultusunda işlem yapılmasını bilmesi ve uygulaması gereken görevlidir. Tüm bu açık mevzuatı göz ardı ederek teminatın iadesinde sakınca bulunmadığı yönünde yazılı talimat vermiş olanın da hesaplanan kamu zararından sorumluluğunun bulunduğu değerlendirilmektedir.
Bu nedenlerle, yalnızca sorumluluk yönüyle ve sorumluluğun genişletilmesine yönelik olarak Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkan Vekili ...'in de sorumluluğunun değerlendirilmesi için, hükmün bozularak Dosyanın Dairesine iadesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.”
denilmektedir.
Duruşmaya ... (Diğer Sorumlu, Rektör) ve ... (Harcama Yetkilisi, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkan Vekili) katılmıştır. Duruşma sırasında sorumlular tarafından ifade edilen hususlar Daire Kararının 2/A maddesiyle ilgili olarak yukarıda yer almaktadır.
Duruşma sırasında Sayıştay Savcısı tarafından yazılı mütalaada belirtilen gerekçeyle teminatın iadesi işlemini gerçekleştiren yapı işleri ve teknik daire başkan vekilinin de sorumluluğa dahil edilmesi gerekçesiyle Daire Kararının Bozulması gerektiği belirtilmiştir.
Sorumlular ... ve ... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
78 (Ek) İlam sayılı Daire Kararının 2/B maddesiyle, ... ihale kayıt numaralı “Diş Hekimliği Fakültesi İnşaatı” işinin mevzuata aykırı olarak 4735 sayılı Kanun’un 24’üncü maddesinin gerekçe gösterilmesi suretiyle feshedilmesi üzerine, fiyat farkı olarak ödenen tutarlar dolayısıyla Yüklenicinin vermiş olduğu ek kesin teminatların, alındıkları tarihten Sözleşmenin feshedildiği tarihe kadar güncellenerek gelir kaydedilmemesi sonucu oluşan ... TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Rektör, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkan Vekili.
Esas yönünden inceleme
Somut Uygulama
Daire Kararının 2/A maddesiyle ilgili olarak yukarıda yer aldığı gibidir.
Mevzuat ve Sözleşme
Daire Kararının 2/A maddesiyle ilgili olarak yukarıda yer aldığı gibidir.
Değerlendirme
Somut uygulamanın incelenmesi ve mevzuatın somut işleme uygulanması Daire Kararının 2/A maddesiyle ilgili olarak yukarıda yer aldığı gibidir. Sonuç olarak:
Projenin revize edilmesinin sebebi, başlangıçta öngörülememiş olan teknik zorunluluklar ve Bakanlık tarafından pandemi sürecinin (COVID-19) de etkisiyle oluşan gereklilikler dolayısıyla bahsi geçen yapım işini etkileyen mevzuat değişiklikleridir. Proje revizyonu dolayısıyla oluşan önemli iş artışı, ekonomik gelişmeler ve İdarenin ödenek temin edememesi yapım işinin devam ettirilememesinin taraflardan kaynaklı olmayan sebepleridir. Bu durumda taraflardan kaynaklanmayan ve öngörülemeyen koşullar dolayısıyla sözleşmenin feshedilmesi halinde hesabın genel hükümlere göre tasfiye edilmesi, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların iade edilmesi gerekmektedir. Somut uygulamada yapım işi tasfiye edilmiş, kesin ve ek kesin teminatlar yükleniciye iade edilmiştir. Bu durumda somut uygulamada kesin teminat ve ek kesin teminatların yükleniciye iade edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır; Somut uygulamada kesin teminat ve ek kesin teminatların gelir kaydedilmemesi neticesinde kamu zararı oluşmamıştır.
BU İTİBARLA yukarıda belirtilen gerekçeyle 497 Karar-78 İlam sayılı Daire Kararının 2/B maddesinin BOZULARAK, yeniden hüküm kurulmasını teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine (Üyeler …, …, …, …, …’in karşı oyuyla), oy çokluğuyla,
Karar verildiği 25.06.2025 tarih 58170 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
(Karşı oy gerekçesi
Üye …’nin karşı oy gerekçesi
Karşı oy gerekçesi Daire Kararının 2/A maddesiyle ilgili olarak yukarıda aynı alt başlık altında yer aldığı gibidir.
Bu İtibarla, Daire Kararında tespiti yapılan tutarda kamu zararı oluştuğu sabit olmakla birlikte, yukarıda belirtilen gerekçeyle sorumluluk yönünden Daire Kararının Bozulması gerekir.
Üyeler …, …, …’ün karşı oy gerekçesi
Karşı oy gerekçesi Daire Kararının 2/A maddesiyle ilgili olarak yukarıda aynı alt başlık altında yer aldığı gibidir.
Bu İtibarla, Daire Kararında tespiti yapılan tutarda kamu zararı oluştuğu sabit olmakla birlikte, yukarıda belirtilen gerekçeyle sorumluluk yönünden Daire Kararının Bozulması gerekir.
Üye …’in karşı oy gerekçesi
Karşı oy gerekçesi Daire Kararının 2/A maddesiyle ilgili olarak yukarıda aynı alt başlık altında yer aldığı gibidir.
Bu İtibarla, Daire Kararının Tasdiki gerekir.)
2. 78 (Ek) İlam sayılı Daire Kararının 2/B maddesiyle, ... ihale kayıt numaralı “Diş Hekimliği Fakültesi İnşaatı” işinin mevzuata aykırı olarak 4735 sayılı Kanun’un 24’üncü maddesinin gerekçe gösterilmesi suretiyle feshedilmesi üzerine, fiyat farkı olarak ödenen tutarlar dolayısıyla Yüklenicinin vermiş olduğu ek kesin teminatların, alındıkları tarihten Sözleşmenin feshedildiği tarihe kadar güncellenerek gelir kaydedilmemesi sonucu oluşan ... TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Rektör, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkan Vekili.
Temyiz Dilekçesi
Sorumlular ... (Diğer Sorumlu, Rektör) ve ... (Harcama Yetkilisi, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkan Vekili) tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur. Sorumluların temyiz başvurularına esas dilekçeler ve yanıt dilekçeleri özetlerine, Daire Kararının 2/A maddesiyle ilgili olarak yukarda yer verilmiştir. Sorumlular tarafından Daire kararının 2/A,B maddelerinin Kaldırılması talep edilmektedir.
Başsavcılık Mütalaası
Sorumlular ... (Diğer Sorumlu, Rektör) ve ... (Harcama Yetkilisi, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkan Vekili) tarafından temyiz başvurusunda bulunulması üzerine verilen Başsavcılık Mütalaası ve Başsavcılık İkinci Mütalaasına Daire Kararının 2/A maddesiyle ilgili olarak yukarda yer verilmiştir. Mütalaalarda:
“… / Temyiz talebinde bulunan ve yüklenicinin sözleşmeyi mevzuatına aykırı olarak işi bırakma talebine Onay işlemlerini gerçekleştiren bir önceki Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkan Vekili ..., yüklenicinin gelir kaydedilmesi gereken kesin teminatının iadesi talebini İdareye ilettiği 15.11.2022 tarihinde Daire Başkan Vekili olmayıp, ilgili 19.9.2022 tarihinde bu görevinden ayrılmıştır. İlgili mevzuatına aykırı olarak sözleşmenin sonlandırılmasına yol açan eylem ve işlemlerde bulunan ve gelir kaydedilmesi gereken teminatları yüklenicinin işi bırakma sürecinin hemen hitamında gelir kaydetmeyerek gelir kaydedilmeyen teminat tutarlarına bağlı kamu zararından ... sorumlu olmakla birlikte; ilgilinin görevden ayrılmasından ve yüklenicinin iade talebinin üzerinden yaklaşık dört buçuk ay geçtikten sonra ve işin tasfiye edildiği gerekçeli bir yazı ile teminatın iadesine yol açan Yapı İşleri Ve Teknik Daire Başkan Vekili ...'de yersiz teminat iadesinden sorumludur.
Çünkü, işin tasfiye edildiğini yazıya şerh eden ilgili ve başında bulunduğu Daire Başkanlığı, bu işin bütün safahatını bilen ve uygulamayı yapan birim olarak, tasfiye halinde 4735 sayılı Kanun'un 24/4 maddesindeki "İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur." hükmünü ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21 inci maddesinin dördüncü fıkrasının sonundaki "İşin tamamı ifadesinden ilk sözleşme bedeline karşılık gelen iş miktarı anlaşılır." düzenlemeleri doğrultusunda işlem yapılmasını bilmesi ve uygulaması gereken görevlidir. Tüm bu açık mevzuatı göz ardı ederek teminatın iadesinde sakınca bulunmadığı yönünde yazılı talimat vermiş olanın da hesaplanan kamu zararından sorumluluğunun bulunduğu değerlendirilmektedir.
Bu nedenlerle, yalnızca sorumluluk yönüyle ve sorumluluğun genişletilmesine yönelik olarak Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkan Vekili ...'in de sorumluluğunun değerlendirilmesi için, hükmün bozularak Dosyanın Dairesine iadesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.”
denilmektedir.
Duruşmaya ... (Diğer Sorumlu, Rektör) ve ... (Harcama Yetkilisi, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkan Vekili) katılmıştır. Duruşma sırasında sorumlular tarafından ifade edilen hususlar Daire Kararının 2/A maddesiyle ilgili olarak yukarıda yer almaktadır.
Duruşma sırasında Sayıştay Savcısı tarafından yazılı mütalaada belirtilen gerekçeyle teminatın iadesi işlemini gerçekleştiren yapı işleri ve teknik daire başkan vekilinin de sorumluluğa dahil edilmesi gerekçesiyle Daire Kararının Bozulması gerektiği belirtilmiştir.
Sorumlular ... ve ... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
78 (Ek) İlam sayılı Daire Kararının 2/B maddesiyle, ... ihale kayıt numaralı “Diş Hekimliği Fakültesi İnşaatı” işinin mevzuata aykırı olarak 4735 sayılı Kanun’un 24’üncü maddesinin gerekçe gösterilmesi suretiyle feshedilmesi üzerine, fiyat farkı olarak ödenen tutarlar dolayısıyla Yüklenicinin vermiş olduğu ek kesin teminatların, alındıkları tarihten Sözleşmenin feshedildiği tarihe kadar güncellenerek gelir kaydedilmemesi sonucu oluşan ... TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Rektör, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkan Vekili.
Esas yönünden inceleme
Somut Uygulama
Daire Kararının 2/A maddesiyle ilgili olarak yukarıda yer aldığı gibidir.
Mevzuat ve Sözleşme
Daire Kararının 2/A maddesiyle ilgili olarak yukarıda yer aldığı gibidir.
Değerlendirme
Somut uygulamanın incelenmesi ve mevzuatın somut işleme uygulanması Daire Kararının 2/A maddesiyle ilgili olarak yukarıda yer aldığı gibidir. Sonuç olarak:
Projenin revize edilmesinin sebebi, başlangıçta öngörülememiş olan teknik zorunluluklar ve Bakanlık tarafından pandemi sürecinin (COVID-19) de etkisiyle oluşan gereklilikler dolayısıyla bahsi geçen yapım işini etkileyen mevzuat değişiklikleridir. Proje revizyonu dolayısıyla oluşan önemli iş artışı, ekonomik gelişmeler ve İdarenin ödenek temin edememesi yapım işinin devam ettirilememesinin taraflardan kaynaklı olmayan sebepleridir. Bu durumda taraflardan kaynaklanmayan ve öngörülemeyen koşullar dolayısıyla sözleşmenin feshedilmesi halinde hesabın genel hükümlere göre tasfiye edilmesi, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların iade edilmesi gerekmektedir. Somut uygulamada yapım işi tasfiye edilmiş, kesin ve ek kesin teminatlar yükleniciye iade edilmiştir. Bu durumda somut uygulamada kesin teminat ve ek kesin teminatların yükleniciye iade edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır; Somut uygulamada kesin teminat ve ek kesin teminatların gelir kaydedilmemesi neticesinde kamu zararı oluşmamıştır.
BU İTİBARLA yukarıda belirtilen gerekçeyle 497 Karar-78 İlam sayılı Daire Kararının 2/B maddesinin BOZULARAK, yeniden hüküm kurulmasını teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine (Üyeler …, …, …, …, …’in karşı oyuyla), oy çokluğuyla,
Karar verildiği 25.06.2025 tarih 58170 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
(Karşı oy gerekçesi
Üye …’nin karşı oy gerekçesi
Karşı oy gerekçesi Daire Kararının 2/A maddesiyle ilgili olarak yukarıda aynı alt başlık altında yer aldığı gibidir.
Bu İtibarla, Daire Kararında tespiti yapılan tutarda kamu zararı oluştuğu sabit olmakla birlikte, yukarıda belirtilen gerekçeyle sorumluluk yönünden Daire Kararının Bozulması gerekir.
Üyeler …, …, …’ün karşı oy gerekçesi
Karşı oy gerekçesi Daire Kararının 2/A maddesiyle ilgili olarak yukarıda aynı alt başlık altında yer aldığı gibidir.
Bu İtibarla, Daire Kararında tespiti yapılan tutarda kamu zararı oluştuğu sabit olmakla birlikte, yukarıda belirtilen gerekçeyle sorumluluk yönünden Daire Kararının Bozulması gerekir.
Üye …’in karşı oy gerekçesi
Karşı oy gerekçesi Daire Kararının 2/A maddesiyle ilgili olarak yukarıda aynı alt başlık altında yer aldığı gibidir.
Bu İtibarla, Daire Kararının Tasdiki gerekir.)