Konu: Yapım İşinde Ödemelerin mahallinde yapılan imalat miktarları esas alınarak yapılması gerekirken ek protokol eki keşif icmallerinde yer alan imalat miktarları esas alınarak yapılması



290 Ek İlam sayılı Daire Kararının 1.A maddesiyle, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile ...AŞ (... AŞ) arasında 15.02.2017 tarihinde imzalanan Ek Protokol kapsamında yapılan ... İli, ... Bölgesi Riskli Alan Sınırları İçinde Kalan 1,03 Hektarlık Proje Alanında Yeniden Yapılandırma Yapım İşinde ödemelerin mahallinde yapılan imalat miktarları esas alınarak yapılması gerekirken ek protokol eki keşif icmallerinde yer alan imalat miktarları esas alınarak yapılması sonucu oluşan ... TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Hakedişi onaylayan harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi, hakedişi düzenleyen gerçekleştirme görevlileridir.

Temyiz Dilekçesi

Sorumlu kamu görevlileri ... (Harcama Yetkilisi, Genel Müdür), ... (Gerçekleştirme Görevlisi, Makine Mühendisi), ... (Gerçekleştirme Görevlisi, Genel Müdür Yardımcısı), ... (Gerçekleştirme Görevlisi, İnşaat Mühendisi) tarafından aynı/benzer içerikli dilekçelerle Daire Kararının 1/A ve 1/B maddeleri hakkında ortak dilekçeyle temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

İşbu Dosya kapsamında temyiz başvurusu bulunan ... (Gerçekleştirme Görevlisi, Daire Başkanı)’in dilekçesinde Daire Kararının 1/A veya 1/B maddelerinden hangisi hakkında başvuru yapıldığı açıkça belirtilmemiştir. Bununla birlikte adı geçen kişi Daire Kararının sadece 1/B maddesinde sorumlu tutulmuş olduğundan bu kişinin temyiz başvurusunun Daire Kararının 1/B maddesi ile ilgili olduğu anlaşılmıştır.

Sorumlu ... (Gerçekleştirme Görevlisi, İnşaat Mühendisi)’un temyiz başvurusunu hak düşürücü nitelikteki 60 günlük başvuru süresi içinde yapmadığı görülmektedir.

Sorumlu kamu görevlileri ..., ...’ın temyiz dilekçelerinde özetle:

Daire Kararının 1/A maddesinde: Ödemelerin mahallinde yapılan imalat miktarları esas alınarak yapılması gerekirken ek protokol eki keşif icmallerinde yer alan imalat miktarlarının esas alınarak yapılması sonucu ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği,

Daire Kararının 1/B maddesinde: Yeni birim fiyatların Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesi hükmüne aykırı olarak yapılması ve yeni birim fiyat yapılan imalatların mahallinde yapılan miktarlar üzerinden ödenmesi gerekirken anlaşma tutanağında yer alan miktarlar üzerinden ödenmesi nedeniyle ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği,

Hükümlerinin kurulduğu, Kararlarda bilirkişi raporlarının esas alındığı,

Ancak

17.09.2018 tarihli 7 numaralı hak edişte protokol bedeli olan 28.358.633,14 TL’nin tamamı değil %3'ü geçici kabul noksanlıkları için tutulduğu için 27.507.874,15 TL (EK-1) ödenmiş olsa da bir önceki denetimde bildirilen … TL tutar 21.08.2019 tarih ve E. 194865 sayılı yazı (Ek-2) ile ...AŞ'tan talep edildiği ve ...AŞ’ın 27.08.2019 tarih ve 500/3000-3606-19 sayılı yazısı eki dekontta (Ek-3) görüldüğü üzere … TL bedelin İdare tarafından geri alındığı,

Ayrıca Sayıştay Başkanlığının 09.06.2021 tarihli ve E-82792804- 115-06.02.01 [020;115.02.01]-21035146 sayılı Oluruna istinaden oluşturulan bilirkişi heyeti tarafından 20.10.2021 tarihli rapor düzenlendikten sonra da sahadaki çalışmalara devam edildiği,

...AŞ tarafından ... TL yaklaşık maliyet ile 17/05/2022 tarihinde ... ihale kayıt numarası ile ... İli ... Bölgesi 44 Konut ait eksik ve kusurlu imalatların tamamlanması işi tamamlama ihalesine çıkıldığı (EK-4),

...AŞ ile ... Limited Şirketi arasında … TL bedelli sözleşme imzalandığı, Firma tarafından sahada bulunan eksik ve kusurlu imalatlar tamamlandığı veya düzeltildiği, Bu sözleşme kapsamında Bakanlık tarafından ...AŞ’a herhangi bir ödeme yapılmadığı,

...AŞ tarafından 10.02.2023 tarihli ve 20510 sayılı yazı ile işin bitirildiği Bakanlığa bildirildiği (EK-5),

Yukarıda da ifade edildiği üzere ...AŞ'tan 27.08.2019 tarihinde … TL bedel geri alınmış olduğu, Diğer taraftan bilirkişi raporları genel olarak yerinde yapılmadığı belirtilen imalatlara yönelik olmakla birlikte yine ...AŞ tarafından 17/05/2022 tarihinde eksik ve kusurlu imalatların tamamlanması işi ihale edildiği,

Bilirkişi raporu sonrasında yapılan kesintiler ve rapor sonrasında ...AŞ taralından Bakanlıktan ilave kaynak temin edilmeksizin yapılan işler gözetilmeden verilen tazmin hükmünün Kaldırılması veyahut Bozulması gerektiği,

İfade edilmektedir.

Sorumlu ...’nın temyiz dilekçesinde de benzer şekilde, özetle:

İşin henüz kesin kabulü yapılmadığından Bakanlık tarafından belirlenen hususlar ile birlikte Sayıştay Başkanlığının 09.06.2021 tarihli ve E-82792804- 115.06.02.01[020;115.02.01]-21035146 sayılı Oluruna istinaden oluşturulan bilirkişi heyeti tarafından 20.10.2021 tarihli rapor düzenlendikten sonra Bakanlık tarafından eksi bedelli hak ediş düzenlendiği, ...AŞ A.Ş. tarafından sahadaki çalışmalara devam edildiği ve eksikliklerin taraflarınca tamamlanacağı belirtildiği, Bu kapsamda; ...AŞ tarafından ... TL yaklaşık maliyet ile 17/05/2022 tarihinde ... ihale kayıt numarası ile tamamlama ihalesine çıkıldığı (EK-4), ... Limited Şirketi ile … TL sözleşme imzalandığı, Firma tarafından sahada bulunan eksik ve kusurlu imalatların tamamlanmasına yönelik çalışma yürütülmekte olduğu,

Söz konusu çalışma tamamlandıktan sonra Bakanlık tarafından gerekli incelemeler yapılacak olup tamamlanamayan ve yapılamamış olan imalatlar hesaplanarak son hak edişte Geçici Kabul noksanları için tutulan bedelden düşüleceği, bu bedeli aşması halinde ise eksi hak ediş olarak tahsil edileceği ve bu kapsamda Kesin Kabul işlemleri yürütüleceği,

Açıklanan hususlar doğrultusunda, ...AŞ A.Ş.’den geri alınan ... TL bedelin hiç alınmamış gibi hesaba dahil edilmiş olmasının kamu zararı hesabının gerçekçi olmadığını gösterdiği, Bununla birlikte ...AŞ A.Ş. tarafından tekrar yapılan ihale kapsamında da eksikliklerin tamamlanmış olması muhtemel olduğundan ve bu durumda doğduğu iddia edilen kamu zararının halihazırda giderildiği anlamına geldiğinden kamu zararının hesabının gerçek duruma uygun olmadığı,

Sayıştay Başkanlığına Daire Yargılaması aşamasında verilen savunmada belirtilen hususlar saklı kalmak üzere yukarıda belirtilen hususlar kapsamında; kesin kabulü henüz yapılmayan ve imalatların hala devam ettiği işe ilişkin Sayıştay Başkanlığınca yapılacak her türlü bilirkişi atamasının halen devam eden protokol süresi boyunca yapılan/yapılacak her ilave veya ek imalat kaleminde tekrarlanması gerekeceğinden bilirkişi tarafından yapılacak tespitlerin iş bitmediği nazara alındığında doğru bir sonuç vermeyeceği, Hal böyleyken devam etmekte olan yapım projesinin salahiyeti açısından yargılama süreci için kesin kabul işlemlerinin tamamlanmasının beklenmesi gerektiği ve Sayıştaydan bunun talep edildiği,

...AŞ tarafından ilave yapılan iş ve işlemlerden de görüleceği üzere, protokol kapsamında yapım çalışmalarının halen devam etmekte olduğu, tarafların yükümlülüklerine dair hiçbir şekilde sorumluluktan kaçmadan işi sonuçlandırmak üzere birlikte hareket ettiği ve tarafların kamu kurum ve kuruluşu olmaları hususları da göz önünde bulundurularak,

Daire Kararının Kaldırılması talep edilmektedir.



Başsavcılık Mütalaası

Sorumlu kamu görevlileri ... (Harcama Yetkilisi, Genel Müdür), ... (Gerçekleştirme Görevlisi, Makine Mühendisi), ... (Gerçekleştirme Görevlisi, Genel Müdür Yardımcısı), ... (Gerçekleştirme Görevlisi, İnşaat Mühendisi) [ve 1/B maddesi için ... (Gerçekleştirme Görevlisi, Daire Başkanı)]’in Daire Kararının 1/A ve 1/B maddeleri hakkında ortak dilekçeyle temyiz başvurusunda bulunması üzerine 1/A ve 1/B maddeleri için verilen ortak nitelikteki Başsavcılık Mütalaasında:

“Öncelikle idarece, ... TL tutarın 21.08.2019 tarih ve E.194865 sayılı yazı ile ...AŞ' tan talep edildiği ve ...AŞ' ın 27.08.2019 tarih ve 500/3000-3606-19 sayılı yazısı eki dekontta görüldüğü üzere itirazı kayıtla ... TL bedelin geri alındığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle söz konusu bedelin toplam kamu zararından düşülmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Sayıştay 1. Dairesi tarafından verilen karar da savunmada ileri sürülen diğer hususlar karşılandığından, ... TL tutar dışındaki temyiz talepleri yerinde değildir.

Bu nedenle temyiz talebinin reddi ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2018 yılı hesabının 1. Dairede yargılanması sonucu çıkarılan 05.01.2024 tarihli ve 290-192 sayılı ek ilamın 1. Maddesi ile verilen tazmin hükümlerinin düzeltilerek tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalâa edilmektedir.”

denilmektedir.



Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

290 Ek İlam sayılı Daire Kararının 1.A maddesiyle, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile ...AŞ (... AŞ) arasında 15.02.2017 tarihinde imzalanan Ek Protokol kapsamında yapılan ... İli, ... Bölgesi Riskli Alan Sınırları İçinde Kalan 1,03 Hektarlık Proje Alanında Yeniden Yapılandırma Yapım İşinde ödemelerin mahallinde yapılan imalat miktarları esas alınarak yapılması gerekirken ek protokol eki keşif icmallerinde yer alan imalat miktarları esas alınarak yapılması sonucu oluşan ... TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Hakedişi onaylayan harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi, hakedişi düzenleyen gerçekleştirme görevlileridir.



Usul yönünden inceleme

... tarafından Daire Kararının 1/A maddesi hakkında temyiz başvurusunda bulunulmuştur. Daire Kararı ...’a 17.01.2024 tarihinde tebliğ edilmiştir. Bu tarihe göre 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesinin üçüncü fıkrasında yazılı altmış günlük temyiz süresi, dilekçenin Sayıştay kayıtlarına girdiği 19.03.2024 tarihinden önce (18.03.2024 Pazartesi tarihinde) sona ermiştir. ...’un hak düşürücü nitelikteki altmış günlük başvuru süresinin dolmasının ardından Sayıştay kayıtlarına intikal eden dilekçe ile yapılan temyiz talebi üzerine süre aşımı dolayısıyla Usul Yönünden TALEBİN REDDİNE, oy birliğiyle,

6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştayda Karar Düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 26.11.2025 tarih ve 58662 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Diğer sorumluların temyiz başvurularının esastan incelenmesine geçildi.

Esas yönünden inceleme

Somut uygulama

6306 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında olması dolayısıyla 4734 sayılı Kanun’a tabi olmaksızın ihale edilen ... İli ... Bölgesi Riskli Alan Sınırları İçerisinde Kalan 1,03 Hektarlık Proje Alanında Yeniden Yapılandırma Yapım İşi, 15.02.2017 tarihinde imzalanan ek protokole istinaden ... AŞ (...AŞ) tarafından yürütülmüştür. İşin projelerini ise ...AŞ hazırlamıştır (08.09.2016 imzalanma tarihli protokol). Söz konusu yapım işi Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, İller Bankası Anonim Şirketi (İLBANK) ve (...AŞ) arasında 24.10.2016 tarihinde akdedilen 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun Kapsamında Yapılacak Uygulamalara İlişkin İşbirliği Çerçeve Protokolü kapsamındadır. 15.02.2017 tarihli ek protokol anahtar teslim götürü bedelli sözleşmedir ve ek protokolde fiyatı bulunmayan iş kalemlerinin bedelinin Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesi uyarınca belirleneceği belirtilmiştir.

15.02.2017 tarihli Ek Protokole ... İli, ... İlçesi, ... Bölgesi Riskli Alan Sınırları İçinde Kalan Proje Alanı Sınır Krokisi ve ... İli, ... İlçesi, ... Bölgesi Riskli Alan Sınırları İçinde Kalan Proje Alanı Koordinat Listesi ile Kaba Yapı, İnce Yapı, Elektrik Tesisatı ve Çevre Aydınlatma, Mekanik Tesisat, Yapısal ve Bitkisel Peyzaj, Hafriyat İşleri ve Altyapı Keşif İcmalleri eklenmiş, keşif icmalinde her bir imalat kaleminin miktarı ve birim fiyatı ayrı ayrı gösterilmiş olup keşif icmallerinde yer alan her bir imalatın miktarı ile birim fiyatının çarpımı sonucu bulunan toplam tutar Ek Protokol bedeli olan 28.358.633,14 TL’yi vermektedir. Söz konusu işte 2018 yılı içerisinde taraflar arasında yapılan anlaşma ile “Geleneksel ... Evleri” modeline en uygun imalatın yapılması amacıyla proje değişikliğine gidilmiş ve Ek Protokol kapsamında olmayan ancak yapılması zorunlu hale gelen imalatlar ile Ek Protokol kapsamında olan ve yapılmayan-vazgeçilen imalatlar belirlenerek proje değişikliği ile yapımına karar verilen imalatların Ek Protokol bedelinde değişiklik olmaksızın mevcut taahhüt kapsamındaki şartlarla yaptırılması hususunda mutabık kalınmıştır.

...AŞ tarafından Bakanlığın eksik listesinde belirtilen hususlar düzeltilerek 28.05.2021 tarihinde as-built projeler Bakanlığa sunulmuştur. Daire Kararında esas alınan bilirkişi görevlendirmeleri ise 16.06.2021 tarihinde yapılmıştır. Bilirkişilere ...AŞ tarafından sunulan ve mahallinde yapılan imalatlara göre hazırlandığı belirtilen son as-built projeler teslim edilmiştir. Bilirkişi raporu 20.10.2021 tarihlidir.

Daire Kararında 15.02.2017 tarihli ek protokol kapsamında bedeli ödenmiş olan bazı imalatların fiili durumda eksik yapıldığı veya yapılmamış olduğu tespitlerine dayanılarak kamu zararı hesaplanmıştır. Diğer bir ifadeyle, Daire Kararında, mahallinde yapılan imalatların miktarının, Ek Protokol eki keşif icmalinde o imalat için yer alan birim fiyatlar ile çarpılması sonucunda bulunan tutarın ödemeye esas olması gerektiğinden hareketle kamu zararı hesaplanmıştır. Sayıştay Kararında esas alınan bilirkişi raporu hazırlandığında yani 7 no.lu hakediş itibarıyla Protokol bedelinin tamamı yükleniciye ödenmiş olmakla birlikte Bakanlık tarafından işin son hakedişi düzenlenmemiş ve kesin hesabı yapılmamıştır.

Daire Kararında yer alan, Ek Protokol eki keşif icmalindeki imalatların miktarları ile mahallinde yapılan imalatların miktarları arasındaki farklara ilişkin ve kamu zararı hesabında esas alınan tespitler şunlardır:

- Ek protokol eki keşif icmali bedelinin genel kırım oranı uygulanmış hali ... TL olup bu tutarın bilirkişi heyetince tespit edilen imalat miktarlarının keşif icmali birim fiyatları ile bedeli olan ... TL’den ... TL fazla olduğu,

- Ek protokol eki keşif icmalinde yer almasına ve yükleniciye ödemesi yapılmış olmasına rağmen yerinde yapılmayan imalatların keşif icmali miktarı ve birim fiyatları esas alınarak hesaplanan ve genel kırım oranı uygulanmış bedelinin ... TL olduğu,

- Keşif icmalinde yer almamasına rağmen, yüklenici tarafından yapıldığı anlaşılan imalat kalemlerinin toplam bedelinin ... TL olduğu.

Kararda tespit edilen kamu zararı KDV dahil ... TL’dir.

Diğer yandan sorumlular tarafından Sayıştay Kararında esas alınan bilirkişi raporu hazırlandığında yani 7 no.lu hakediş itibarıyla Protokol bedelinin tamamı yükleniciye ödenmiş olmakla birlikte Bakanlık tarafından işin son hakedişi düzenlenmemiş ve kesin hesabı yapılmamış olduğu vurgulanmakta, 17.05.2022 tarihinde ...AŞ tarafından ihale edilen ... İli, ... Bölgesi, 44 Konuta Ait Eksik ve Kusurlu İmalatların Tamamlatılması İşi kapsamında Daire Kararında yer alan ve kamu zararı teşkil ettiğine hükmedilen ödemelere ait imalatların kısmen/tamamen yapılmış olduğu savunulmaktadır.



Mevzuat ve Sözleşme

6306 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdadır:

“(2) Bakanlık, TOKİ ve İdare; danışmanlık, yazılım, araştırma, her tür ve ölçekte harita, etüt, proje, kadastro, kamulaştırma, mikro bölgeleme, risk yönetimi ve sakınım planı çalışmalarını, her tür ve ölçekte plan yapımı ve imar uygulaması işlerini ve dönüşüm uygulamalarını, 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idareler ile akdedecekleri protokoller çerçevesinde 4734 sayılı Kanuna tabi olmaksızın ortak hizmet uygulamaları suretiyle de gerçekleştirebilirler.”



24.10.2016 tarihinde … Bakanlığı, İLBANK ve ...AŞ arasında imzalanan İşbirliği Çerçeve Protokolün “Diğer Hükümler” başlıklı 8’inci maddesinin ilgili kısmı aşağıdadır:

“(2) Bu Protokol’de belirtilmeyen hususların düzenlenmesine ihtiyaç duyulması halinde; bu Protokol’ün konusu ve kapsamı çerçevesinde taraflarca ek protokoller yapılabilir.

(3) Uygulanacak her bir proje için ek protokol yapılacak ve her bir projede tarafların hak ve mükellefiyetleri bu ek protokoller ile ayrıca belirlenecektir.

(4) Düzenlenecek ek protokoller işbu protokolün ayrılmaz parçası haline gelir.”



15.02.2017 tarihinde imzalanan Ek Protokol’ün “Ek Protokolün Konusu” başlıklı 1’inci maddesi aşağıdadır:

“İş bu Ek Protokol; .., ...AŞ … Anonim Şirketi ile İller Bankası Anonim Şirketi arasında 24/10/2016 tarihinde imzalanan “6306 Sayılı Kanun uyarınca ilan edilen riskli alan ve rezerv yapı alanları ile riskli yapıların bulunduğu yerlerde protokol taraflarınca işbirliği yapılmasına ilişkin” esasları belirleyen Protokol doğrultusunda, ... Riskli Alan sınırları içerisinde yer alan proje alanının bulunduğu bölgede terör örgütü mensuplarınca kamu düzeni ve güvenliğinin olağan hayatı durduracak ve kesintiye uğratacak şekilde bozulması ve bu süreçte yaşanan olaylarda altyapının ve zemin üzerindeki yapıların hasar görmesi nedeniyle can ve mal güvenliğinin ve kamu düzeninin sağlanmasına ve tarihi dokunun yeniden canlandırılmasına yönelik başlatılan yenileme çalışmaları kapsamında “anahtar teslim yapım işi”nin gerçekleşmesi maksadıyla hazırlanmıştır.”

15.02.2017 tarihinde imzalanan Ek Protokol’ün “Kapsam” başlıklı 3’üncü maddesi aşağıdadır:

“Proje Alanı’nda Koruma Amaçlı imar Planı kararları ile belirlenen yapılaşma koşulları ve kullanım türü doğrultusunda, 08.09.2016 tarihinde Bakanlığımız ve ...AŞ (… A.Ş.) arasında imzalanmış; “Kentsel Tasarım Projesi, Mimari Proje, İnşaat Statik Proje, Elektrik Mühendisliği Projesi, Makine Mühendisliği Projesi, Zemin Etüdü, Altyapı, Çevre Düzenleme Projesi (Peyzaj Mimari Hiz.), 3 Boyutlu Görseller-Maket Hazırlanması ve Teknik Müşavirlik Hizmet Alımı” iş kalemlerini içeren protokol kapsamında elde edilen/edilecek projeler doğrultusunda “Konut Yapım İşi”ne ilişkin iş ve işlemleri kapsamaktadır.”

Ek Protokolün “Bakanlığın Hak ve Yükümlülükleri” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında, anahtar teslim götürü bedel sözleşme bedeli ödeneceği ve fiyatı bulunmayan iş kalemlerinin bedelinin Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesi uyarınca belirleneceği belirtilmiştir.

5018 sayılı Kanun’un “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinin ilgili kısımları aşağıdadır:

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

… / b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

… / esas alınır.”



Değerlendirme

Ek protokol bedelinin tamamı (geçici kabul noksanları için idarece tutulan %3’lük kısmı hariç) 7 hakediş ile ödenmiş olup Ek Protokolde işin bedelinin anahtar teslim götürü bedel ödeneceği belirtildiğinden keşif icmallerinde yer alan her bir imalatın miktarı ile birim fiyatının çarpımı sonucu bulunan toplam tutarlar pursantaja dönüştürülmüş ve ödemeler bunun üzerinden yapılmıştır. Ancak keşif icmali ile oluşturulan iş, mahallinde yapılan işi birebir temsil etmediğinden keşif icmalinde yer alan imalat miktarı esas alınarak pursantaj oluşturulması ve söz konusu pursantajın ödemeye esas alınması yapılmamış imalatlar için ödeme yapılmasını sonuç verebilecektir. Nitekim somut uygulamada bazı imalatlar fiilen yapılmadığı halde yapılmış gibi bedelleri ödenmiştir. Fiilen yapılmadığı halde bedeli ödenen imalatlar Bilirkişi Raporunda belirlenmiş ve Daire Kararında kamu zararının hesaplanmasında esas alınmıştır. Daire Kararında, fiilen yapılmadığı halde bedeli ödenen imalatlar ile ödemelerde dikkate alınmayan ancak fiilen yapılmış olan imalatlar mahsuplaştırılarak kamu zararı hesaplanmıştır.

Söz konusu yapım işinin yüklenicisi ...AŞ tarafından ... İli, ... Bölgesi, 44 Konuta Ait Eksik ve Kusurlu İmalatların Tamamlatılması İşi ihale edilmiştir. Bu işle, Daire Kararında yapılmamış olması dolayısıyla kamu zararını doğuran iş kalemlerinin yaptırılması amaçlanmıştır. Bu ihalenin yüklenicisi ... Ltd.Şti.’dir. Sözleşme tarihi 02.06.2022’dir. Sözleşmenin süresi 06.06.2022’den başlamaktadır. 290 İlam sayılı Daire Kararının karar tarihi ise 23.11.2023’tür. Sorumlular tarafından Bilirkişi Raporunda belirtilen ve Daire Kararında esas alınan tespitlere itiraz edilmemiş, ancak bu tespitlerin ... İli, ... Bölgesi, 44 Konuta Ait Eksik ve Kusurlu İmalatların Tamamlatılması İşi ile giderildiği savunulmuş, bu işin sonuç ilanı ve diğer bazı belgeler Sayıştaya sunulmuştur. Sayıştaya sunulan bu belgeler temyize konu teşkil etmeyip 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 56’ncı maddesi kapsamında yargılamanın iadesi sebeplerinden biridir.

Sonuç olarak, Bilirkişi Raporunda yer alan ve Daire Kararında dayanılan tespitlere uygun olarak:

Ek protokol eki keşif icmali bedelinin, bilirkişi heyeti tarafından tespit edilen imalat miktarlarının keşif icmali birim fiyatları ile hesaplanan bedelinden ... TL fazla olduğu,

Ek protokol eki keşif icmalinde yer almasına ve yükleniciye ödemesi yapılmış olmasına rağmen yerinde yapılmayan imalatların keşif icmali miktarı ve birim fiyatları esas alınarak hesaplanan ve genel kırım oranı uygulanmış bedelinin ... TL olduğu,

Keşif icmalinde yer almamasına rağmen, yüklenici tarafından yapıldığı anlaşılan imalat kalemlerinin toplam bedelinin ... TL olduğu,

Daire Kararında hesaplanan kamu zararının sabit olduğu,

Daire Kararında kamu zararından sorumluluğuna hükmedilen kamu görevlilerinin görev ve yetkileri bağlamında uygun illiyet bağına göre sorumlu oldukları,

Kanaatine ulaşılmıştır.

5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesine göre, somut uygulamada yapım işi yaptırılmadan ödemesinin yapılması kamu zararını sonuç vermektedir. Daire Kararının mevzuata olduğu anlaşılmıştır.

BU İTİBARLA, yukarıda belirtilen gerekçeyle 10920 Karar-290 Ek İlam sayılı Daire Kararının 1/A maddesinin TASDİKİNE (Üyeler …, …, …, …’in karşı oyuyla), oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştayda Karar Düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 26.11.2025 tarih ve 58662 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.



(Karşı oy gerekçesi

Üyeler …, …, …, …’in karşı oy gerekçesi

Sorumlular tarafından Sayıştay Kararında esas alınan bilirkişi raporu hazırlandığında yani 7 no.lu hakediş itibarıyla Protokol bedelinin tamamı yükleniciye ödenmiş olmakla birlikte Bakanlık tarafından işin son hakedişi düzenlenmemiş ve kesin hesabı yapılmamış olduğu vurgulanmakta, 17.05.2022 tarihinde ...AŞ tarafından ihale edilen ... İli, ... Bölgesi, 44 Konuta Ait Eksik ve Kusurlu İmalatların Tamamlatılması İşi kapsamında, Daire Kararında yer alan ve kamu zararı teşkil ettiğine hükmedilen ödemelere ait imalatların kısmen/tamamen yapılmış olduğu savunulmaktadır. Bu savunma esasa etkilidir. Zira temyiz dilekçelerinin ekinde yer alan “sonuç ilanı”na göre, ...AŞ tarafından ... İli, ... Bölgesi, 44 Konuta Ait Eksik ve Kusurlu İmalatların Tamamlatılması İşi ihale edilmiştir. Bu işle, Daire Kararında yapılmamış olması dolayısıyla kamu zararını doğuran iş kalemlerinin yaptırılması amaçlanmıştır. Bu ihalenin yüklenicisi ... Ltd.Şti.’dir. Sözleşme tarihi 02.06.2022’dir. Sözleşmenin süresi 06.06.2022’den başlamaktadır. 290 İlam sayılı Daire Kararının karar tarihinin 23.11.2023 olduğu dikkate alındığında, Dairenin Karar tarihinde kamu zararını doğurduğu hükme bağlanan eksik imalatların kısmen/tamamen yapılmış olması ihtimali bulunmaktadır. Diğer bir ifadeyle, Daire Kararının dayandığı tespitler karar tarihinde fiili duruma uygun olmayabilir. Yani Daire Kararında esas alınan 20.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda yer alan tespitlerin yapıldığı zamanda fiili duruma uygun olduğu kabul edilse bile, bu tespitlerin Dairenin Karar tarihinde fiili duruma uygun olduğu sabit değildir.

Yapılmadığı halde bedeli ödenen imalatların ne kadarının Eksik ve Kusurlu İmalatların Tamamlatılması İşi kapsamında yapıldığının yeniden fiili fiziki denetimle tespit edilmesi gerekir. Buna göre, eğer Eksik ve Kusurlu İmalatların Tamamlatılması İşi kapsamında yapılmayan eksik imalatlar varsa bunlar 5018 sayılı Kanun m.71 kapsamında kamu zararı teşkil edecektir.

Bu İtibarla, yukarda belirtilen gerekçeyle sorumluların temyiz talebi kabul edilerek Daire Kararının 1/A maddesinin Bozulması gerekir.)