Kamu İdaresi
Yüksek Öğretim Kurumları
Yılı
2015
Daire
1
Dosya No
54044
Tutanak No
58846
Tutanak Tarihi
25.02.2026
Konu
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR

İlgili alanlardan olmayan öğretim elemanlarına ders anlatımında da bulunmamış olmalarına rağmen döner sermaye katkı payı ödenmesi;

435 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle; … Üniversitesi … Merkezi’nin aile danışmanlığı eğitim programına ilişkin olarak; uzaktan eğitim yöntemiyle (önceki yıllarda kaydedilen ders videoları vasıtasıyla) gerçekleştirilen aile danışmanlığı eğimlerinden elde edilen gelirlerin, yönetim kurulu kararları ile, akademik açıdan aile danışmanlığı ile ilgili alanlardan olmayan öğretim elemanlarına ders anlatımında da bulunmamış olmalarına rağmen ders anlatımı, program yürütücülüğü ve koordinasyon hizmeti gibi adlar altında döner sermaye katkı payı ödendiği gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir. {***283 sayılı (Asıl) İlamın 1’inci maddesiyle de aynı konu hakkında tazmin hükmü verilmiş, bu hükme karşı sorumlulardan …’nın yaptığı temyiz başvurusu üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun 23.09.2020 tarihli ve 48224 tutanak sayılı Kararı ile; yapılan ödeme kamu zararı oluşturmadığından; 283 sayılı İlamın 1’inci maddesinin (4)’üncü bendiyle maddesiyle … TL’nin tazminine ilişkin verilen hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca (REF GEREKÇELİ) BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE oy çokluğuyla (temyiz talebinde bulunan diğer tüm sorumlular için ise söz konusu bozma kararının verildiği dosya ile BİRLEŞTİRİLEREK DAİREYE GÖNDERİLMESİNE) karar verilmiş, ancak Sayıştay 1. Dairesi yeniden yaptığı yargılama sonucunda da konunun esası ve sorumluluk yönlerinden kararında ısrar etmiş ve yine aynı tutar ve aynı sorumlular üzerinden tekrardan temyize konu olan işbu tazmin hükmünü vermiştir.***}

İşbu ek ilam maddesinde sorumlu tutulan kamu görevlilerinden (Yönetim Kurulu Kararı Üzerinde İmzası Bulunan) … Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Merkez Müdür Yardımcısı Öğretim Görevlisi … temyiz talebinde bulunmuş olup, temyiz dilekçesinde özetle;

… Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde Öğretim Üyesi olarak görev yapmakta olduğunu, daha önce … Üniversitesi'nde Öğretim Görevlisi olarak görev yaptığını, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde, … Meslek Yüksekokulu'nda ve … Meslek Yüksekokulu'nda ders verdiğini, aynı zamanda … Üniversitesi … Merkezi'nde görev yaptığını,

TEMYİZ ÖZETİ:

Şahsının akademik açıdan aile danışmanlığı ile ilgili olmamasının iddia edilmesi ile ilgili olarak; Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği'nde, yükseköğretim kurumları dışında aile danışmanlığı sertifika programı eğitimini yürütecek kurum ve kuruluşlarda görev alacak eğiticilerde bir takım nitelikler arandığını, fakat eğitim yükseköğrenim kurumu içinde gerçekleştiği için ilgili Yönetmelik maddesinde eğiticilerde herhangi bir nitelik aranmadığını, ayrıca aile danışmanlığının sınırlarının geniş olması nedeniyle disiplinler arası bilgi birikiminden faydalanıldığını, aile danışmanlığı sertifika programı dersleri içerisinde iletişim ve çatışma, insan kaynakları gibi işletme öğretim üyelerinin girebilecekleri derslerin mevcut olduğunu, iletişim ve çatışma, öz saygınlık, insan kaynakları, mükemmeliyetçilik konularında ulusal ve uluslararası dergilerde yayınlanmış çalışmaları bulunduğunu, aile danışmanlığı eğitimlerinin uzmanlık gerektiren teorik kısmında veya süpervizyon uygulamalarında yer almadığını, aile danışmanlığı eğitimlerinin 120 saatlik uygulama derslerinde (staj dosyalarının incelenmesi) yer aldığını, staj dosyalarının incelenmesi konusunda önceki yıllarda tecrübelerinin bulunduğunu, … Üniversitesi … Meslek Yüksekokulu'nda çok sayıda öğrencinin staj dosyalarını incelediğini, dolayısıyla doktora unvanına sahip olan şahsının aile danışmanlığı eğitim programlarında eğitici olabilecek nitelikte bir akademik eğitime sahip olmadığını ifade etmenin veya verilen hizmetin yok hükmünde olduğunu söylemenin mümkün olmadığını, tarafına yapılan ödemenin yasal bir engeli bulunmadığını, hak edildiğini, döner sermaye gelirlerine doğrudan ve dolaylı katkıda bulunduğunu ifade etmek istediğini, döner sermaye gelirlerine sağladığı katkılar içerisinde Merkez Müdürü tarafından yapılan görevlendirmeler ve eğitim faaliyetlerinin (Aile Danışmanlığının) yer aldığını, … Üniversitesi … Merkezi'nde faaliyetleri sonucu devlete ödenen vergi, hazine hisseleri, KDV gibi ödenecek döner sermaye yükümlülükleri yerine getirilerek, gelirlerin devlet lehine arttığını, ayrıca Daire Kararındaki ayrışık görüşte;

“... … Üniversitesinde yürütülmekte olan eğitim faaliyetleri içinde Ulusal ve Uluslararası kurs ve sertifikasyon eğitimlerini düzenlemek, sınavlar yapmak, belge veya katılım belgesi vermek görevlerinin yer aldığı anlaşılmaktadır. Tüm bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, aile danışmanlığı eğitimi ile ilgili özel düzenlemeler ve bu eğitimle ilgili kurallar gereği verilen sertifikanın geçerliliği Sayıştay’ın görev alanına girmediği göz önünde bulundurulduğunda üniversitenin kendi mevzuatı çerçevesinde verilen görevi ifa ettiği anlaşılmaktadır.”,

“… hizmet karşılığı ve hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak, üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına katkı payı ödenebilmesine imkan tanınmıştır.”,

“Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Esaslara İlişkin Yönetmelikte döner sermaye geliri, ilgili mevzuatı uyarınca mesai saatleri içinde ve mesai saatleri dışında döner sermaye faaliyetleri sonucunda elde edilen gelir olarak tasrif edilmiştir. Üniversitenin kendi mevzuatı çerçevesinde bir gelir elde ettiği açıktır.”,

“... … Üniversitesi tarafından eğitimi sertifikalandırılmış kişilerin eğitim sertifikalarının hukuken geçersiz olduğu, söz konusu eğitim sertifikalarının üniversite tarafından geri çağrılarak iptal edilmesi ve eğitim faaliyeti yürüten şirketler tarafından sertifika ücreti olarak üniversite hesabına yatırılan paraların iade edilmesi gerektiği söylenemeyeceği gibi yapılan bu iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden, gelirin elde edilmesine bir şekilde katkısı bulunanlara yapılan ödemelere de, ders anlatımı ile görevlendirilen kişilerin eğitim durumu itibariyle aile danışmanlığı eğitim programlarında eğitici olabilecek nitelikte bir akademik eğitime sahip olmadıkları veya verilen hizmet hukuken yok hükmünde bir işe katkı olduğu gerekçesiyle de kamu zararı denilemez”,

“... Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip üniversitenin yeterli gördüğü ve sertifikalandırdığı, eğitim faaliyetlerinin hukuken geçersiz olduğunu, Üniversite tarafından düzenlenen eğitim sertifikalarının geri çağrılarak iptal edilmesini ve sertifika ücreti adı altında üniversite hesabına yatırılan paraların da para yatıran kişilere iade edilmesi gerektiğini söylemek uygun olmaz.”

Görüşlerinin yer aldığını,

TEMYİZ NEDENLERİ:

1. Aile danışmanlığı eğitimlerinde aile danışmanlığı ile ilgili alanlardan olmadığının iddia edildiğini;

a. Üye …’nün ders anlatımı ile görevlendirilen kişilerin eğitim durumu itibariyle aile danışmanlığı eğitim programlarında eğitici olabilecek nitelikte bir akademik eğitime sahip olmadıkları veya verilen hizmetin yok hükmünde bir işe katkı olduğu gerekçesiyle kamu zararı denilemeyeceğini ifade ettiğini,

b. Resmi Gazete tarihi: 04.09.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28401 yayımlanan Gerçek Kişiler ve Özel Hukuk Tüzel Kişileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılacak Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği madde.14-4’e göre yükseköğretim kurumları dışında aile danışmanlığı sertifika programı eğitimini yürütecek kurum ve kuruluşlarda görev alacak eğiticilerde ulusal ve uluslararası standartta sertifikaya sahip ve aile danışmanlığı konusunda en az beş yıllık çalışmış olmak ya da aile danışmanlığı alanında yüksek lisans veya doktora programlarında eğiticilik yapma şartı arandığını, yükseköğretim kurumlarında görev alacak eğiticilerde uzmanlık alanı aranmadığını,

c. Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği madde.14’te aile danışmanlığı eğitiminde en az 300 saati teorik ve en az 30 saati süpervizyon olmak üzere yüz elli saati uygulamalı toplam dört yüz elli saatlik aile danışmanlığı eğitiminden söz edilmekte olduğunu, bu çerçevede Aile Danışmanlığı eğitimlerinin teorik kısmında veya süpervizyon uygulamalarında yer almadığını, aile danışmanlığı eğitimlerinin 120 saatlik uygulama derslerinde (staj dosyalarının incelenmesi) yer aldığını, 120 saatlik uygulama derslerinde öğrencilerin mesleki bilgi ve becerilerini pekiştirmek ve geliştirmek üzere staj defteri doldurduklarını, staj defterlerini doldurmalarında yararlanacakları yol haritası (örnek staj defteri) “https://docplayer.biz.tr/2453017-Aile-danismanligi- egitimi.html” adresinde öğrencilerin bilgisine sunulduğunu, örnek staj defterinde, staj faaliyet raporunun hazırlanmasında dikkat edilmesi gereken hususların yer aldığını, ayrıca örnek staj defterinde örnek vaka analizleri ve aile danışmanlığı ile ilgili çeşitli ölçeklerin (sosyal uyum ölçeği, aile değerlendirme ölçeği vd.) yer aldığını, öğrencilerden vaka analizleri ile aile danışmanlarına verilen verileri analiz etmeleri ve ana sorunları en iyi çözecek belirli çözümler sunmalarının istendiğini,

d. Aile Danışmanlığı Yönetmeliğinde teorik ve uygulama eğitimleri ile ilgili herhangi bir yönerge, usul, esas bulunmadığını, aile danışmanlığı eğitimlerine ilişkin usul ve esaslar bu eğitimi veren her bir kamu kurumu tarafından ayrı ayrı hazırlandığını, bu konuda … Üniversitesi Aile Danışmanlığı Eğitimi kapsamında Ulusal Aile Danışmanlığı Çalıştayı düzenleyen tek üniversite olduğunu, düzenlenen bu çalıştaya Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Üniversiteler, Aile Danışma Merkezleri, Aile Danışmanlığı alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarından katılım gerçekleştiğini, Çalıştaya katılan uzmanların zümre toplantıları düzenleyerek Aile Danışmanlığı eğitim programını hazırladıklarını,

e. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü resmi internet sitesi üzerinde (http:ailetoplum.aile.gov.tr/duyurular/aile-danismanligi-sertifikaprogramlari- hakkında-duyuru) 05.08.2015 tarihinde “Aile Danışmanlığı Sertifika Programları Hakkında Kamuoyuna Duyuru” başlığı ile yayınlanan duyuru yazısının 3’üncü maddesinde “aile danışmanlığı eğitimi ile ilgili ulusal yeterlilik ve sınav belgelendirme çalışmalarının henüz sonuçlanmadığı”nın ifade edildiğini, Ulusal Meslek Standartlarının oluşturulmasının Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile … Üniversitesi arasında gerçekleştirildiğini, … Üniversitesinin Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile Aile Danışmanlığı Ulusal Meslek Standartlarını oluşturan tek üniversite olduğunu,

3. Tazmin hükmünün, şahsının herhangi bir gelir getirici projeye katkısı olmadığı halde, döner sermayeden katkı payı adı altında ödeme yapılması sonucunda fazla ödemeye neden olunduğu gerekçesiyle verildiğinin iddia edildiğini;

a. … Üniversitesi … Merkezi'nde çabaları ve özverili çalışmaları sonucunda Döner Sermaye İşletmesinin gelirlerinin artırılmasına yönelik çalıştığını, tarafına yapılan ödemenin yasal bir engeli bulunmadığını, hak edildiğini, döner sermaye gelirlerine doğrudan ve dolaylı katkıda bulunduğumu ifade etmek istediğini, döner Sermaye gelirlerine yaptığı katkılar içerisinde Merkez Müdürü tarafından yapılan görevlendirmeler ve eğitim faaliyetlerinin (Aile Danışmanlığı) yer aldığını, eğitim faaliyetleri dışında Merkez Müdürü'nün tarafına verdiği görevler içerisinde, ulusal mesleki standartların ve personel belgelendirme biriminin oluşturulması, iş ve meslek danışmanlığı alanında akreditasyon faaliyetlerinin yer aldığını, … Üniversitesi … Merkezi Personel Belgelendirme Birim Sorumlusu olarak görev yaptığı esnada Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından ulusal yeterliliklere göre yetkilendirildiğini, Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) tarafından akredite edildiğini, günümüzde halen … Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi tarafından Personel Belgelendirme faaliyetlerinin kapsamının genişletilerek devam etmekte olduğunu, Ulusal Mesleki Standartların oluşturulmasında görev aldığını, Ulusal Mesleki Standartların bir mesleğin başarı ile icra edilebilmesi için Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından kabul edilen gerekli bilgi, beceri, tavır ve tutumların neler olduğunu gösteren asgari norm olduğunu, Mesleki Yeterlilik Kurumunun onayının (19.03.2014 tarihli ve 2014/20 sayılı Kararın) (18/4/2014-28976-Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlandığını, Ulusal Meslek Standardının, 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan 5/10/2007 tarihli ve 26664 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ulusal Mesleki Standartların Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/112007 tarihli ve 26713 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre hazırlandığını, … Üniversitesi … Merkezinin Mesleki Yeterlilik kurumu tarafından ulusal yeterliliklere göre yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşu olduğunu, Merkezin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite olan sayılı merkezler içerisinde yer aldığını, Merkezin Personel Belgelendirme Birimi … akreditasyon numarası ile Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiğini, Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından … kodu ile yetkilendirilerek ulusal yeterliliklerde sınav ve belgelendirme faaliyetlerine başladığını (Yetkilendirilmiş Belgelendirme Kuruluşunun; Türk Akreditasyon Kurumu tarafından ya da Avrupa Akreditasyon Birliği bünyesinde çok taraflı tanıma anlaşması imzalamış başka akreditasyon kurumlarınca ilgili ulusal yeterliliklerde TS EN ISO/IEC 17024 standardına göre akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduğunu),

b. … Üniversitesi … Merkezi'nde faaliyetleri sonucu devlete ödenen vergi, hazine hisseleri, KDV gibi ödenecek Döner Sermaye yükümlülükleri yerine getirilerek gelirlerin devlet lehine arttığını, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin (b) fıkrasının dördüncü paragrafında; “Her eğitim-öğretim, araştırma veya uygulama birimi veya bölümü ile ilgili öğretim elemanlarının katkısıyla toplanan döner sermaye gayrisafi hasılatının en az % 35’i o kuruluş veya birimin araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlarına ayrılır. Kalan kısmı ise üniversiteye yönetim kurulunun belirleyeceği oranlar çerçevesinde bağlı bulunduğu üniversitenin bilimsel araştırma projeleri ile döner sermaye gelirinin elde edildiği fakülte, enstitü, yüksek okul, konservatuar ile uygulama ve araştırma merkezlerinde görevli öğretim elemanları ve aynı birimlerde görevli 14.07.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel (döner sermaye işletme müdürlüğü ve döner sermaye saymanlık personeli dahil) arasında katkıları da dikkate alınmak suretiyle paylaştırılır. ...” denildiğini, madde hükmüne göre, öğretim elemanlarının katkısıyla toplanan döner sermaye gelirlerinden üniversite akademik veya idari personeline katkıları da dikkate alınmak suretiyle yönetim kurulu kararı ile ödeme yapılabileceğini, yapılan görevlendirme sonucunda fiilen yaptığı çalışmaların karşılığı olarak döner sermayeden katkı payı ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığını,

c. Döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ödemeler hakkında Üye …'nün ifadelerinin;

“2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinde;

“d) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumlan ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumlan ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.

e) Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir.”

Denilmek suretiyle hizmet karşılığı ve hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak, üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına katkı payı ödenebilmesine imkân tanınmıştır.

Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte döner sermaye geliri, ilgili mevzuatı uyarınca mesai saatleri içinde ve mesai saatleri dışında döner sermaye faaliyetleri sonucunda elde edilen gelir olarak tarif edilmiştir. Üniversitenin kendi mevzuatı çerçevesinde bir gelir elde ettiği açıktır.”

Şeklinde olduğunu,

Sonuç olarak, … Merkezi'nde görev yaptığı esnada aile danışmanlığının meslek olarak tanımlanmasına yönelik ulusal meslek standartlarının oluşturulmasında görev yaptığını, … Üniversitesinin Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Aile Danışmanı Ulusal Meslek Standardını hazırlayan üniversite olduğunu, aile danışmanlığının ulusal meslek standartlarının oluşturulmasındaki katkısının 19.03.2014 tarihli ve 2014/20 sayılı Karar ile Resmi Gazetede yayımlandığını, aynı zamanda Merkez Personel Belgelendirme Birim Sorumlusu olarak görev yaptığı esnada Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından ulusal yeterliliklere göre yetkilendirildiğini, Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) tarafından akredite edildiğini, günümüzde halen … Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi tarafından personel belgelendirme faaliyetleri kapsamının genişletilerek devam etmekte olduğunu, sorumluluğunu üstlendiği Personel Belgelendirme Birimi ile ilgili olarak her türlü bilgiyi vermeye hazır olduğunu, tarafına yapılan ödemenin yasal bir engeli bulunmadığını, hak edildiğini, döner sermaye gelirlerine doğrudan ve dolaylı katkıda bulunduğunu ifade etmek istediğini, döner sermaye gelirlerine sağladığı katkılar içerisinde Merkez Müdürü tarafından yapılan görevlendirmeler ve eğitim faaliyetlerinin (Aile Danışmanlığı) yer aldığını, … Merkezinde faaliyetleri sonucu devlete ödenen vergi, hazine hisseleri, KDV gibi ödenecek döner sermaye yükümlülükleri yerine getirilerek, gelirlerin devlet lehine arttığını, kamuyu zarara uğratan herhangi bir eyleminin olmadığını, bu yöndeki iddia ve itirazlarının değerlendirilerek Sayıştay 1. Dairesi Kararının kaldırılmasını/ bozulmasını, şahsına tanzim edilen para cezasının iptalini, aleyhine olan tüm kısımların kaldırılmasını/bozulmasını ve gereğini Kurulumuza arz etmiştir.

Başsavcılık mütalaasında özetle; adı geçen dilekçesinde özetle daha önceki savunmalarını tekrarlayarak;

- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda üniversitelerin örgün, açık, dışarıdan (ekstern) ve yaygın eğitim yapabileceğinin belirtildiği,

- Aile danışmanlığı eğitiminin birçok Yükseköğretim Kurumu tarafından uzaktan eğitim sistemi ile gerçekleştirildiği, dolayısıyla bilimsel özerkliğe sahip bir üniversitenin yeterli gördüğü ve sertifikalandırdığı eğitim faaliyetlerinin hukuken geçersiz sayılamayacağı,

- Tarafına yapılan ödemenin yasal bir engeli bulunmadığı, hak edildiği, döner sermaye gelirlerine doğrudan ve dolaylı katkıda bulunduğu, döner sermaye gelirlerine sağladığı katkılar içerisinde Merkez Müdürü tarafından yapılan görevlendirmeler ve eğitim faaliyetlerinin (Aile Danışmanlığının) yer aldığı,

- … Merkezi'nde faaliyetleri sonucu devlete ödenen vergi, hazine hisseleri, KDV gibi ödenecek döner sermaye yükümlülükleri yerine getirilerek gelirlerin devlet lehine arttığı,

- Kamuyu zarara uğratan herhangi bir eyleminin olmadığı ve 1. Daire Kararındaki üye azınlık görüşünün kendilerini desteklediği,

Hususlarının ileri sürüldüğü ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; Sayıştay 1. Dairesi tarafından verilen kararda savunmada ileri sürülen hususlar karşılandığından temyiz talebinin yerinde olmadığı, bu nedenlerle temyiz talebinin reddi ile tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmuştur.

İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlu … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Dairenin ısrar kararına dayanan Ek İlamda tazmin hükmü yine;

1- … Üniversitesi … Merkezince yürütülen “Aile Danışmalığı Eğitim Programı”nın, Gerçek Kişiler ve Özel Hukuk Tüzel Kişileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılacak Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği ile Yükseköğretim Kanunu ve Yükseköğretim Kurumlarında Uzaktan Öğretime İlişkin Usul ve Esaslar’da uzaktan eğitim yöntemiyle gerçekleştirilmesine cevaz veren bir hüküm bulunmamasına rağmen uzaktan eğitim yöntemiyle gerçekleştirilen Aile Danışmanlığı eğitim faaliyetinde;

- 300 saatlik teorik kısmın, daha önceki yıllarda canlı olarak anlatılan derslerin video kayıtlarının kursiyerler tarafından izlenmesi suretiyle yapılması nedeniyle fiili olarak ders anlatımı gerçekleşmediği ve ders anlatımı ile ilgili görevlendirme yapılmadığı için program yürütme ve program koordinasyonu gibi hizmetlerden bahsedilemeyeceğinden; bu faaliyetlere ilişkin olarak da öğretim elemanlarına döner sermaye ek ödemesi yapılmaması gerektiği halde yapılması,

- 150 saatlik uygulama kısmının ise, kursiyerler tarafından hazırlanan “staj defteri” adlı bir belgenin posta yoluyla Merkeze gönderilmesi şeklinde gerçekleştirilmesi nedeniyle staj defteri” olarak adlandırılan dokümanın incelenmesinin ders sunumu (ders anlatımı) kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından; ders anlatımına ait döner sermaye ek ödemesinin de yapılmaması gerektiği halde yapılması,

2- Aile danışmanlığı eğitimlerinin içerik olarak Yönetmelikte sayılan hizmetlerin yerine getirilebilmesini sağlayacak nitelikteki akademik eğiticiler tarafından verilmesi gerektiği halde bu şartlara haiz olmayan öğretim elemanlarınca eğitimin verilmesi ve bu kişilere döner sermaye ek ödemesi yapılmaması gerektiği halde yapılması,

Şeklinde iki temel gerekçe üzerine kurulmuştur.

İhtilafa konu aile danışmanlığı eğitimlerinin gerçekleştirildiği …Merkezinin kurulmasına esas Yönetmelik’in “Merkezin amacı” başlıklı 5’inci maddesinde:

“(Değişik:RG-6/6/2009-27250)

Merkezin amaçları şunlardır:

a) Üniversitede önlisans, lisans ve lisansüstü öğretim programları dışında gerçekleşen bilimsel ve teknolojik gelişmelerden; küçük, orta ve büyük sanayi, ticaret, hizmet, tarım, hayvancılık ve benzeri işletmeler ile kamu ve özel kuruluşların yaşam boyu eğitim programları yoluyla faydalanmalarını sağlamak,

b) Üniversitenin ve diğer kamu ve özel kişi, kurum ve kuruluşların hizmet içi eğitim ile mesleki eğitim taleplerini karşılamak, bu amaçla sınıfta eğitim, uzaktan eğitim, uygulamalı eğitim ve benzeri sürekli eğitim programları düzenlemek; yeni bilgi ve teknolojileri kullanabilen, yaratıcı, üretken, sürekli öğrenen, çalışan, kurum ve işletmelere ulaşmak,

c) Üniversite, kamu ve özel sektör, uluslararası kuruluşlarla işbirliğini geliştirerek, yerel, bölgesel ve ulusal ölçekte Türkiye’nin ekonomik ve toplumsal gelişimine ve ulusal ekonominin küresel ekonomide rekabet edebilmesine katkıda bulunmak,

d) Yeni bilimsel ve teknolojik bilgi ve gelişmeleri takip ederek bu yöndeki birikimini talep eden kişi, işletme, kurum ve kuruluşlarla paylaşmak,

e) Yeni bilgi ve teknoloji eksikliğinin olduğu ekonomik, yönetsel ve toplumsal sorunlara çözümler üretmek için gerekli faaliyetleri planlamak, düzenlemek ve yürütmek; bu faaliyetlerini, yaşam boyu eğitimin standartlarını geliştirmeyi hedefleyerek gerçekleştirmek.”

Denilmekte olup, bu Merkezin kapatılması üzerine 24.08.2016 tarihli ve 29811 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle Sürekli Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezi kurulmuştur. Yeni kurulan bu Merkeze de özel sektör ve uluslararası kuruluş ve kişilere ihtiyaç duydukları alanlarda, ulusal ve uluslararası düzeyde, sertifika ve eğitim programları, kurslar, seminerler, konferanslar, sempozyumlar, çalıştaylar, kongreler, düzenlemek veya düzenletmek, belgelendirmek, gerektiğinde bu kursları uzaktan eğitim biçiminde vermek ve bu faaliyetleri desteklemek, hayat boyu öğrenme çerçevesinde eğitim programlarını her türlü yöntemle düzenlemek, internet veya karma eğitim yoluyla her yaş ve gruplara yönelik elektronik eğitim programları sunmak, ulusal ve uluslararası kurs veya sertifikasyon eğitimlerini düzenlemek, sınavlar yapmak, belge, sertifika veya katılım belgesi vermek görevleri verilmiştir.

Görüldüğü üzere, gerek (kapatılan) … Merkezinde gerekse de (yeni kurulan) Sürekli Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezinde uzaktan eğitim biçiminde kurs ve sertifika programı düzenleme yetkisi bulunmaktadır. Ancak burada söz konusu olan aile danışmanlığı eğitimleri olmakla birlikte Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığına göndermiş olduğu … tarihli ve … sayılı yazıda Yönetmelik’e uygun olmayan uygulamalar sıralanmış ve sertifika alanların mağduriyet yaşamamaları için Yönetmelik’in yerinde uygulanmasını teminen Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu tarafından gerekli önlemlerin alınmasının önemi belirtilmiştir. Söz konusu yazıda bazı üniversitelerin, Yönetmelik’te yaygın eğitim yapılabileceğine dair herhangi bir hüküm bulunmamasına rağmen yaygın (uzaktan) eğitim programı başlatmış olmalarının da Yönetmelik’e uygun olmayan uygulamalar arasında yer aldığı dile getirilmiştir.

Bu yazıya rağmen eğitimlerin devam etmesi üzerine daha sonra T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü resmi internet sitesi üzerinden 05.08.2015 tarihinde “Aile Danışmanlığı Sertifika Programları Hakkında Kamuoyuna Duyuru” başlığı ile yayımlanan yazıda; Yönetmelik’in uygulanmasından beklenen kamu yararının gerçekleşmesi ve konusu insan olan hizmetin fayda yerine zarar vermesini önlemek adına aile danışmanlığı eğitimlerinin yüz yüze yapılmasının gerekli olduğu, özellikle süpervizyon eğitiminin deneyimli aile danışmanları gözetiminde gerçek bir çifte danışmanlık hizmeti uygulamasının otuz saate tamamlanması eğitimi olduğundan, başka metotlarla ikame edilmesinin mümkün olmadığı, aile danışmanlığı eğitimi ile ilgili ulusal yeterlilik ve sınav-belgelendirme çalışmaları sonuçlanıncaya kadar eğitimlerin uzaktan eğitim yöntemiyle verilmemesi gerektiği ifade edilmiştir.

Bu itibarla, aile danışmanlığı eğitimlerinin, bu konuda ülke genelinde tek yetkili olan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının yasal düzenlemelerine riayet edilmeyerek, uzaktan eğitim yöntemiyle verilmesi mümkün olmadığından; teorik eğitimde önceki yıllarda kaydedilen ders videolarının kursiyerler tarafından izlenmesi ve uygulamalı eğitimde staj defteri adlı bir belgenin kursiyerler tarafından posta yoluyla Merkeze gönderilmesi ve bu defterlerin eğiticiler tarafından incelenmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi üzerine kurulu ders sunumu (anlatımı), program yürütme ve koordinasyonu faaliyetleri nedeniyle akademik personele döner sermaye ek ödemesi verilmesi mümkün görülmemektedir.

Diğer taraftan, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin;

(d) fıkrasında; “… sürekli eğitim merkezleri, … ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır. …”,

(i) fıkrasında; “Yapılacak ek ödemenin oranları ile bu ödemelerin esas ve usulleri; … hizmete katkı unsurları esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkartılacak yönetmelikle belirlenir. Bu yönetmelikte belirlenen temel ilkeler çerçevesinde üniversite yönetim kurulları gerekli düzenlemeleri yapmaya yetkilidir. …”

Denilmektedir.

18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumlarının Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Dağıtım esasları” başlıklı 5’inci maddesinin (13) numaralı fıkrasında döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemede, (A), (B), (C), (D) ve (E) puanlarından birinin veya birden fazlasının kurumun yapısı ve mali durumu göz önünde bulundurularak kullanılabileceği belirtilmektedir.

(B) puanı, bahsi geçen yönetmeliğin dağıtım esasları başlıklı 5’inci maddesinin (3) numaralı fıkrasında; “(B) Bireysel gelir getirici faaliyet puanı; Kurum içinde bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1) ve mesai dışı (B2) puanlarının toplamından oluşan puandır. Her bir döner sermaye birimi için Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre kişinin ürettiği hizmetlerden elde edilen puanlar kullanılarak hesaplanır. Bu puan aşağıdaki şekilde hesaplanır. (B) = “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre alınan toplam puan.” şeklinde tanımlanmıştır.

… tarihli ve … sayılı … Üniversitesi Yönetim Kurulu Kararı ile … Üniversitesi … Merkezi faaliyetlerinden elde edilen döner sermaye gelirlerinin dağıtılmasında uygulanacak usul ve esaslar belirlenmiştir. Bu usul ve esasların ekinde de Üniversite Yönetim Kurulu tarafından belirlenen gelir getirici faaliyetler ve bu faaliyetler için belirlenmiş işlem puanlarının yer aldığı “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli” bulunmaktadır.

… Üniversitesi … Merkezi Gelir Getirici Faaliyet Cetvelinin incelenmesinden; faaliyetlerin kurs faaliyetleri ve diğer faaliyetler olmak üzere iki ana başlığa ayrıldığı, kurs faaliyetlerinin de rehberlik hizmetleri, program yürütümü, program denetimi, koordinasyon hizmeti, teknik destek hizmeti ve danışmanlık hizmeti olmak üzere toplam altı kalem faaliyetten oluşan A grubu faaliyetler ve öğretim elemanının unvanına göre değişen ders sunumu (ders anlatımı) faaliyetlerinden oluşan B grubu faaliyetler olarak ikiye ayrıldığı anlaşılmaktadır.

… Üniversitesi … Merkezi Yönetim Kurulu aylık dönemler itibariyle aile danışmanlığı sertifika eğitim programında kimlerin hangi faaliyetleri yapacağı ile ilgili kararlar almış ve ilgili ayda aile danışmanlığı eğitim programında görevlendirilen kişilerin ne tutarda ücret alacağı ile ilgili merkez müdürü tarafından da döner sermaye ek ödeme dağıtım cetveli adlı aylık hesap cetvelleri düzenlenmiştir. Söz konusu Merkez Yönetim Kurulu Kararlarına ve döner sermaye ek ödeme dağıtım cetvellerine dayalı olarak aile danışmanlığı eğitim programında ders anlatımı, program yürütme hizmeti ve koordinasyon hizmeti gibi faaliyetlerde bulunduğu belirtilen kişilere Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bütçesinden ödemeler yapılmıştır.

Aile Danışmanlığı eğitim faaliyetinin 300 saatlik teorik kısmı, daha önceki yıllarda canlı olarak anlatılan derslerin video kayıtlarının kursiyerler tarafından izlenmesi; 150 saatlik uygulama kısmı ise kursiyerler tarafından hazırlanan “staj defteri” adlı bir belgenin posta yoluyla merkeze gönderilmesi şeklinde gerçekleştirilmiş, ders anlatımı adı altındaki ödemeler ise, eğitimin uygulama kısmını oluşturan staj defterlerinin incelenmesi karşılığında yapılmıştır.

.. Üniversitesi … Merkezi Gelir Getirici Faaliyet Cetvelinde gelir getirici faaliyet olarak öğretim elemanının unvanına göre değişen ders sunumu (ders anlatımı) faaliyeti yer almaktadır. Posta yoluyla gönderilen “staj defteri” olarak adlandırılan dokümanın incelenmesinin ders sunumu (ders anlatımı) kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından, gerçekleştirilmemiş olan ders anlatımına ait ek ödemenin de yapılmaması gerekmektedir.

Bunun yanı sıra, yine ders videoları aracılığıyla gerçekleştirilen bu eğitim programında; fiili olarak ders anlatımı gerçekleşmediği, ders anlatımı ile ilgili görevlendirme yapılmadığı, dolayısıyla program yürütme ve program koordinasyonu gibi hizmetlerden bahsedilemeyeceğinden, bu faaliyetlere ilişkin olarak da ödeme yapılmaması gerekmektedir.

Kaldı ki, Yükseköğretim Kurumlarının Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Yasaklar” başlıklı 9’uncu maddesinde; “(1) Kurumlarda gelir getirici işlemleri ve diğer faaliyetleri yapmadığı hâlde yapmış gibi gösterenler ve gerekmediği hâlde işlemleri artıranlar hakkında genel hükümlere göre işlem yapılır. (2) Haksız olarak ek ödeme aldıkları tespit edilenlerden, haksız olarak yapılan ek ödemeler geri alınır. …” denilmektedir.

Son olarak, 08.06.2011 tarih ve 27958 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin “Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü” başlıklı 7’nci maddesinin (c) fıkrasında; “Kamu kurum ve kuruluşları, gönüllü kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce aile ve topluma yönelik yürütülen sosyal hizmetlere ilişkin ilke, usul ve standartları belirlemek ve bunlara uyulmasını sağlamak.” denilmek suretiyle aile danışmanlığı eğitimlerinin düzenlenmesi konusunda yetki ve görevin Bakanlığın Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğüne verildiği noktasında herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır.

04.09.2012 tarihli ve 28401 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Gerçek Kişiler ve Özel Hukuk Tüzel Kişileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılacak Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliğinde de:

“Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, … 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin … ile 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.”

…

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

…

b) Aile danışmanı: Merkezde aile danışmanlığı hizmetlerini yürütmek üzere bu Yönetmelikte belirtilen eğitimi tamamlamış personeli,

c) Aile danışmanlığı: Aile bireylerinin içinde geliştikleri veya işlevlerini yerine getirdikleri aile sistemini veya ilişkide bulundukları diğer sosyal çevreleri değerlendirmeye dayanan ve bu anlayıştan yola çıkarak bireylere, çiftlere veya ailelere sorunlarının çözümüne dönük değişim ve gelişime yönelik özel teknik ve stratejileri içeren hizmeti,

ç) Aile danışma merkezi: Ailenin gelişmesi ve güçlenmesi için; bireylerinin katılımcı, üretken, kendine yeterli hale gelmesi ve sorun çözme kapasitelerinin geliştirilmesi amacıyla koruyucu, önleyici, eğitici, geliştirici, rehberlik ve rehabilite edici hizmetler veren kuruluşları,

…

e) Bakanlık: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığını,

…

ğ) Genel Müdürlük: Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,

…

m) Süpervizyon: Bireyler ve ailelerle uygulama yapan aile danışmanı ve meslek elemanlarının uygulamalarını ve mesleki müdahalelerini daha deneyimli bir aile danışmanı ile işbirliği içinde yönetme sürecini,

ifade eder.”

…

Aile danışmanının eğitimi ve nitelikleri

MADDE 14 – (1) Sosyal hizmet, psikoloji, sosyoloji, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, tıp, hemşirelik ve çocuk gelişimi alanlarından birinde en az dört yıllık lisans programlarından mezun olanlar, Milli Eğitim Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu veya üniversitelerden, biri tarafından uygun görülen en az üç yüz saati teorik ve en az otuz saati süpervizyon eşliğinde olmak üzere yüz elli saati uygulamalı toplam dört yüz elli saatlik aile danışmanlığı alanında bir eğitim programını başarıyla tamamladıktan sonra sertifika alanlar, aile danışmanı unvanı alabilir.

(2) Sosyal hizmet, psikoloji, sosyoloji, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, tıp, hemşirelik ve çocuk gelişimi lisans programlarını tamamladıktan sonra aile danışmanlığı alanında yüksek lisans veya doktora eğitimini tamamlamış olanlar aile danışmanı sayılır ve ayrıca bunlardan merkezlerde çalışmak için sertifika istenmez.

(3) Yükseköğretim kurumları dışında aile danışmanlığı eğitimi sertifika programı açmak isteyen kurum ve kuruluşlar Milli Eğitim Bakanlığından izin alırlar.

(4) Yükseköğretim kurumları dışında aile danışmanlığı sertifika programı eğitimini yürütecek kurum ve kuruluşlarda görev alacak eğiticilerde ulusal ve uluslararası standartta sertifikaya sahip ve aile danışmanlığı konusunda en az beş yıl çalışmış olmak ya da aile danışmanlığı alanında yüksek lisans veya doktora programlarında eğiticilik yapmış olma şartı aranır.”

Denilmekte olup, yükseköğretim kurumları dışında eğitimi yürütecek kurum ve kuruluşlarda görev alacak eğiticilerde aranacağı belirtilen bu şartlardan, yükseköğretim kurumlarında eğitimi yürütecek kişilerin istisna olduğuna dair bir hüküm de bulunmamaktadır. Bu nedenle yukarıda yer alan Yönetmelik hükümleri de dikkate alındığında, aile danışmanlığı eğitimlerinin içerik olarak Yönetmelik’te sayılan hizmetlerin yerine getirilebilmesini sağlayacak nitelikteki akademik eğiticiler tarafından verilmesi gerekmektedir.

Buna karşın … Üniversitesi … Merkezi Yönetim Kurulu Okutman … (Merkez Müdürü-Tarih Bölümü), Öğr. Gör. … (Merkez Müdür Yardımcısı-Seyahat İşletmeciliği Bölümü), Öğr. Gör. … (Merkez Müdür Yardımcısı-Bilgisayar Mühendisliği), Öğr. Gör. … (Üye-Matematik Bölümü) ve Öğr. Gör. … (Üye-İşletme Bölümü) adlı kişilerden oluşmaktadır. Bu kişiler aynı zamanda aile danışmanlığı eğitimlerinin 150 saatlik uygulama kısmında ders anlatımı görevi ile de görevlendirilmişlerdir. Ders anlatımı ile görevlendirilen diğer kişiler de turizm ve otelcilik bölümü mezunudurlar.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, uzaktan eğitim yöntemiyle (önceki yıllarda kaydedilen ders videoları vasıtasıyla) gerçekleştirilen aile danışmanlığı eğitimlerinden elde edilen gelirlerin, Yönetim Kurulu kararları ile, akademik açıdan aile danışmanlığı ile ilgili alanlardan olmayan kişilere ders anlatımında da bulunmamış olmalarına rağmen ders anlatımı, program yürütücülüğü ve koordinasyon hizmeti gibi adlar altında ödenmesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararına sebebiyet verdiğinden; sorumlunun iddia ve itirazlarının reddedilerek 435 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle … TL’nin tazminine ilişkin verilen hükmün TASDİKİNE, (…. Daire Başkanı … ile Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’in aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 25.02.2026 tarih 58846 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

…. Daire Başkanı … ile Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …:

Öncelikle, … Merkezinin kapatılması üzerine 24.08.2016 tarihli ve 29811 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle Sürekli Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezi kurulmuştur. Yeni kurulan bu Merkeze de özel sektör ve uluslararası kuruluş ve kişilere ihtiyaç duydukları alanlarda, ulusal ve uluslararası düzeyde, sertifika ve eğitim programları, kurslar, seminerler, konferanslar, sempozyumlar, çalıştaylar, kongreler, düzenlemek veya düzenletmek, belgelendirmek, gerektiğinde bu kursları uzaktan eğitim biçiminde vermek ve bu faaliyetleri desteklemek, hayat boyu öğrenme çerçevesinde eğitim programlarını her türlü yöntemle düzenlemek, internet veya karma eğitim yoluyla her yaş ve gruplara yönelik elektronik eğitim programları sunmak, ulusal ve uluslararası kurs veya sertifikasyon eğitimlerini düzenlemek, sınavlar yapmak, belge, sertifika veya katılım belgesi vermek görevleri verilmiştir.

Görüldüğü üzere, gerek (kapatılan) … Merkezinde gerekse de (yeni kurulan) Sürekli Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezinde uzaktan eğitim biçiminde kurs ve sertifika programı düzenleme yetkisi bulunmaktadır. Nitekim Üniversitenin Sürekli Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezinin bu yetkiyi kullanarak ve her türlü sorumluluğu üzerine alarak kendi mevzuatı çerçevesinde bir program yürüttüğü ve bunu kendisinin sertifikalandırdığı anlaşılmaktadır.

Buna karşın, Ek İlamda sırf T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü resmi internet sitesi üzerinden 05.08.2015 tarihinde “Aile Danışmanlığı Sertifika Programları Hakkında Kamuoyuna Duyuru” başlığı ile yayımlanan “aile danışmanlığı eğitimi ile ilgili ulusal yeterlilik ve sınav-belgelendirme çalışmaları sonuçlanıncaya kadar eğitimlerin uzaktan eğitim yöntemiyle verilmemesi gerektiği”ne yönelik (sadece duyuru niteliğindeki) bir yazıdan hareketle Üniversitenin … Merkezi tarafından düzenlenen aile danışmanlığı sertifika programında “daha önceki yıllarda canlı olarak anlatılan derslerin video kayıtlarının kursiyerler tarafından izlenmesi” ve “kursiyerler tarafından hazırlanan staj defteri adlı bir belgenin posta yoluyla Merkeze gönderilmesi ve bu dokümanın incelenmesi” hizmetlerinin uzaktan yöntemle gerçekleştirildiği ve bu faaliyetlerin döner sermaye ek ödemesine hak kazandırmadığı sonucuna varıldığı anlaşılmakta ise de; burada döner sermaye ek ödemesine hak kazanma açısından, -ister uzaktan isterse örgün (yüz yüze) eğitimle yapılmış olsun- döner sermaye biriminin elde etmiş olduğu gelire bir katkının olup olmadığına bakılması gerekir. Bu anlamda, Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği’nin 14’üncü maddesinde aile danışmanlığı eğitiminde en az 300 saati teorik ve en az 30 saati süpervizyon olmak üzere yüz elli saati uygulamalı toplam dört yüz elli saatlik aile danışmanlığı eğitiminden söz edilmekle beraber gerek yargı raporu ekinde gerekse temyiz dilekçeleri ekinde yer alan belgelerden yapılan faaliyetlerle bu hizmetin layıkıyla yerine getirildiği görülmektedir.

Üniversiteler, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumlarıdır. Üniversiteler örgün, açık, dışarıdan (ekstern) ve yaygın eğitim yapabilmektedir. Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun eğitilmesini sağlamak 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda yükseköğretim kurumlarının görevleri arasında sayılmıştır. Sorumlular merkezde düzenlenen eğitimlerin uzaktan eğitim şeklinde düzenlendiğini, organize ettikleri eğitimleri daha geniş kitlelere ulaştırmak amacıyla büyük illerdeki firmalar ile beraber çalıştıklarını, eğer öğrencilere … Üniversitesi sertifikası verecekler ise öğrencilerin mutlaka üniversite uzaktan eğitim portalı üzerinden eğitim alması gerektiğini belirtmişlerdir.

Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, adı geçen Üniversite tarafından eğitimi sertifikalandırılmış kişilerin eğitim sertifikalarının hukuken geçersiz olduğu, söz konusu eğitim sertifikalarının Üniversite tarafından geri çağrılarak iptal edilmesi ve kayıt dışı eğitim faaliyeti yürüten şirketler tarafından sertifika ücreti olarak Üniversite hesabına yatırılan paraların iade edilmesi gerektiği söylenemeyeceği gibi yapılan bu iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden, gelirin elde edilmesine bir şekilde katkısı bulunanlara yapılan ödemelere de, ders anlatımı ile görevlendirilen kişilerin eğitim durumu itibariyle aile danışmanlığı eğitim programlarında eğitici olabilecek nitelikte bir akademik eğitime sahip olmadıkları veya verilen hizmetin hukuken yok hükmünde bir işe katkı olduğu gerekçesiyle de kamu zararı oluştuğundan bahsedilemez.

Dolayısıyla, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinde:

“…

d) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumlan ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumlan ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.

e) Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir.

…”

Denilmek suretiyle hizmet karşılığı ve hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak, üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına katkı payı ödenebilmesine imkân tanınmış olması karşısında Üniversitenin kendi mevzuatı çerçevesinde bir gelir elde ettiği açık olduğundan; bu geliri elde edenlere döner sermayeden ek ödeme yapılmasında da mevzuata aykırı bir husus söz konusu değildir.

Öte yandan, Ek İlamda aile danışmanlığı eğitimlerinin içerik olarak 04.09.2012 tarihli ve 28401 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Gerçek Kişiler ve Özel Hukuk Tüzel Kişileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılacak Aile Danışma Merkezleri Yönetmelikte sayılan hizmetlerin yerine getirilebilmesini sağlayacak nitelikteki akademik eğiticiler tarafından verilmesi gerektiği halde bu şartlara haiz olmayan öğretim elemanlarınca eğitimin verildiğine hükmedilmişse de; yukarıda karar metnimizde de belirtilen Yönetmelik’in 14’üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında aile danışmanlığı sertifika eğitimini yürütecek olan eğiticilerin değil, sertifika programına katılarak aile danışmanı unvanı alacak olanların eğitim ve nitelikleri sıralanmıştır. Aynı maddenin üçüncü fıkrasında aile danışmanlığı eğitimi sertifika programı açmak isteyen kurum ve kuruluşların Millî Eğitim Bakanlığından izin alacakları hükme bağlanmış, dördüncü fıkrasında ise yükseköğretim kurumları dışında aile danışmanlığı sertifika programı eğitimini yürütecek kurum ve kuruluşlarda görev alacak eğiticilerde aranacak eğitim ve nitelikler sıralanarak yükseköğretim kurumlarında bu eğitimi düzenleyecekler istisna kapsamına alınmıştır. Bu nedenle, eğiticilerin niteliği açısından da gelir getirici katkıları sarih olan söz konusu öğretim elemanlarına döner sermayeden ek ödeme yapılmasında döner sermaye dağıtımına ilişkin mevzuata uygun olmayan bir durumdan söz edilemez.

Sonuç itibarıyla, önceki (23.09.2020 tarihli ve 48224 tutanak sayılı) Temyiz Kurulu Kararında da ifade edildiği gibi; öğretim elemanlarına faaliyetleri sonu yapılan döner sermaye ek ödemesi ile kamu zararına sebebiyet verilmediğinden; sorumlunun iddia ve itirazlarının kabul edilerek tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.