Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Yüksek Öğretim Kurumları
Yılı
2018
Daire
6
Dosya No
54146
Tutanak No
58848
Tutanak Tarihi
25.02.2026
Konu
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
KARAR
Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği uyarınca AR-GE projesi kapsamında değerlendirilemeyecek olan bazı projeler için ilgililerine akademik teşvik ödemesi yapılması;
302 sayılı Ek İlamın 4’üncü maddesiyle; … Üniversitesi 2018 yılı akademik teşvik başvurularının değerlendirilmesinde, bahse konu dönemde yürürlükte olan 31.12.2016 tarihli Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği uyarınca gerekli şartları taşımayan (AR-GE projesi kapsamında değerlendirilemeyecek olan) bazı projeler için akademik teşvik puanı hesaplanarak ilgililerine teşvik ödemesi yapıldığı gerekçesiyle [sorgu aşamasında kamu zararı … TL hesap edilmiş olmakla birlikte, 160 sayılı (Asıl) İlamda; bu tutarın … TL’si için yapılan ödemede mevzuata aykırılık bulunmadığından ilişilecek husus bulunmadığına karar verilerek … TL için tazmin hükmü verilmiş, bu hükme karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine verilen aşağıda tarih ve numarası belirtilen bozma kararı sonucunda çıkarılan 302 sayılı Ek İlamda da bu tutarın … TL’si için yapılan ödeme mevzuata uygun olduğundan ilişilecek husus bulunmadığına karar verilerek] … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir. {***160 sayılı (Asıl) İlamın 17’nci maddesiyle de aynı konu hakkında tazmin hükmü verilmiş, bu hükme karşı sorumlulardan …, … ve …’nın yaptığı temyiz başvurusu üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun 05.07.2023 tarihli ve 55595 tutanak sayılı Kararı ile; söz konusu projenin 2018 yılı Yönetmeliğinden önce gerçekleştirilmesi nedeniyle 2018 değil de 2016 Yönetmeliğine göre değerlendirilmesi gerektiği göz önüne alınarak, ilgili Komisyon düşüncesine itibar edilmek suretiyle AR-GE kapsamında bir proje olarak nitelendirilmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığından ve bu proje dolayısıyla ilgili öğretim üyesine akademik teşvik ödenmesi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesi bağlamında kamu zararına sebebiyet vermediğinden; 160 sayılı İlamın 17’nci maddesiyle … TL’nin tazminine ilişkin verilen hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca (REF GEREKÇELİ) BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE oy çokluğuyla karar verilmiş, ancak Sayıştay 6. Dairesi yeniden yaptığı yargılama sonucunda konunun esası yönünden mevzuata uygun gördüğü tutarı kamu zararı toplamından düşerek ve sadece yukarıda adı geçen proje için eski kararında ısrar ederek aynı sorumlular üzerinden temyize konu olan işbu tazmin hükmünü vermiştir.***}
İşbu ek ilam maddesinde sorumlu tutulan kamu görevlilerinden bazıları temyiz talebinde bulunmuş olmakla beraber, tazmin hükmünde adı geçen sorumlular [(Ödemenin Yapılmasına Karar Veren) Felsefe Birim Komisyon Üyeleri …, … ve …], ortaklaşa gönderdikleri temyiz dilekçesinde özetle; akademik teşvik başvurularında yer alan bazı projelerin AR-GE kapsamında değerlendirilmemesi nedeniyle Akademik Teşvik Ödemesi Yönetmeliği uyarınca teşvik ödemesine konu edilemeyeceği halde ilgililere ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak; “…”, “…” ve “…” projelerinin Yönetmelik’in “tanım”, “değerlendirme” ve “puan tablosu” kısımlarındaki hükümler çerçevesinde ARGE kapsamında değerlendirilmesinin mevzuata uygun olduğunun ifade edildiğini, bununla birlikte “..." projesinin ise Yönetmelik’in “tanım", “değerlendirme" ve “puan tablosu" kısımlarındaki hükümler çerçevesinde ARGE kapsamında değerlendirilmesinin mevzuata uygun olmadığının ifade edilerek tazmin hükmü verildiğini, bu noktada Ek İlamda varılan karara ilişkin itiraz haklarını kullanmak istediklerini;
1. Öncelikle ve tekraren başvuruya esas her bir bilimsel projenin ilgili mevzuat çerçevesinde teşvike konu edilmediğini, inceleme yaparken gerekli özenin gösterildiğini, ilgili projelerin AR-GE niteliğini haiz olup olmadığı hususlarının taraflarınca dikkatle incelendiğini ifade etmek istediklerini,
2. Projelerin AR-GE niteliğini haiz olabilmesi için, projelerin rutinin dışında kalan yenilikçi yönü, bilime kazandırdığı kavram veya teknolojilerin olup olmadığı, yeni bilgiler üretilip üretilmediği, hangi özgün çıktıların elde edildiği gibi AR-GE kavramının doğası gereği sahip olması gereken özellikleri taşıyıp taşımadığı hususlarını gösteren belgelerin daha önce sunulmuş olduğunu, bu belgelerin, “…”, “…” ve “…" çerçevesinde kabul edildiğini; fakat “... Projesi”nin AR-GE hüviyetine sahip olmadığına ilişkin karara varıldığını, Kararda; “... Tarih Birimi Komisyonunca projenin reddedilmesi üzerine, itiraz komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda Projenin kabul edilmiş olması nedeniyle, felsefe birim komisyonunca bu durum gözetilerek Projenin AR-GE nitelikli olarak kabul edildiğini kanıtlayan herhangi bir bilgi ve belge sunulmamıştır.” şeklinde beyanda bulunulduğunu, ancak, Sayıştay Dairesinin; bu proje ile ilgili olarak; Felsefe Birim Komisyonunun, AR-GE nitelikli olarak kabul edildiğini kanıtlayan herhangi bir bilgi ve belge sunmadığına dair beyanlarının gerçekliği yansıtmadığını, söz konusu “…", “…" ve “…" çerçevesinde sunulan tüm bilgi ve belgelerin, “... Projesi” için de sunulduğunu,
3. Daha önce sunulan ortak mahiyetteki temyiz dilekçesinde belirtildiği gibi; “... Projesi”nin de diğer projeler gibi AR-GE niteliğini haiz olduğunu, şöyle ki; “... Projesi”nin, planlama gerekçeleri, tertip planı, heyetleri, Türk dünyasından … katılımcıları, nihayetinde ortaya çıkarılan atıf değeri yüksek ve özgün bir eser olarak bir bütün teşkil etmekte olduğunu, ilgili projeye ilişkin “… Üniversitesi’nin 2018 denetimleri sonucunda mevzuata uygun bulunmayan işler için 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 48’inci maddesi gereğince düzenlenen sorguya cevap” olarak sunulan eklerde bu hususların görülebileceğini, söz konusu projenin …, … ve … Üniversitesi işbirliğinde gerçekleştirildiğini, projenin adında "şölen" kelimesinin geçmesinin onu AR-GE olmaktan uzaklaştırıyor intibaı uyandırabileceğini, ancak bütünlüklü ve uzun soluklu bir projenin önemli bir parçası olarak değerlendirilebilecek projede, Türk Dünyasının şiir birikiminin ortaya konduğunu; bu birikimin her iki yılda bir güncellendiğini; Türk Dünyasının farklı bölgelerinden gelen şairler edebiyat ve şiir alanında beliren sorunların atölyeler çerçevesinde tartışma ve raporlaştırma imkânı bulduğunu, nihayetinde 7 kitap çıkarılmış büyük projenin eserlerine ulaşmak için […] web adresine bakılabileceğini, söz konusu projenin kültür, edebiyat ve şiir alanında özgün birikimi ortaya koymakla kalmadığını; Türk dünyasını Türkçe ve şiir etrafında bir araya getirme gibi oldukça stratejik bir vazifeyi gerçekleştirdiğini, akademisyenlerden oluşan heyetin, süreçleri planlaması ve eserlerin çıkarılması konusunda katkı sağlamalarıyla projelerin akademik bir hüviyetini de arz ettiğini, ilgili projenin özgünlüğü ve atıf değeri için dünyada dizinlenen kütüphanelere bakılabileceğini ([…]), esasında bir projenin AR-GE hüviyetini taşıyabilmesinin yeter şartlarından birisi olarak, yukarıda işaret edildiği üzere, literatüre yeni bilgi ve kavram [söz varlığı] sunmuş olmasının arandığını, … projelerinin; Türkçe’nin söz varlığını hem korumak hem de o dağarcığa yeni kelime, kavram ve bilgiler ekleme misyonunu üstlenmekte olduğunu, bu hususun farklı akademik çalışmalarda da belirtildiğini, bu konuda dilekçe eklerinde sunulmuş olan çalışmalara (Dilekçe Eki: 1, 2, 3, 4 ve 5) ve … Vakfı tarafından 2013 yılında hazırlanan …inin akademik önemini belirten “…" ile “…” adlı eserlere bakılabileceğini,
4. … Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesinin 3/c maddesinde bilimsel araştırma projesinin; “Tamamlandığında sonuçları ile alanında, bilime katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması beklenen bilimsel içerikli, … Üniversitesi içi ve/veya dışı, ulusal ve/veya uluslararası kurum ya da kuruluşların katılımlarıyla da yapılabilecek projeler ile bilim insanı yetiştirme ve araştırma altyapısı kurma ve geliştirme projeleri” olarak tanımlandığını; 10’uncu maddesinde ise proje türlerinin sayıldığını, bu çerçevede ...nin mevzuata göre Uluslararası İşbirliği Araştırma Projesi çerçevesinde de değerlendirilebileceğinin görüleceğini, dolayısıyla söz konusu projenin sadece bilimsel etkinliklere katılım şeklinde bir destek projesi olarak adlandırılamayacağını,
5. Son olarak, Ek İlamda “Kamu zararı olan ve ayrıntısına aşağıdaki tabloda yer verilen kalan … TL’sinin ise Felsefe Bölümü Akademik Teşvik Komisyonu Birim Komisyon Üyeleri; …, …, … ve …’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53'üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine oy birliğiyle,” hükmedildiğini, Ek İlamda ayrıca “Kamu Zararı Tablosu”na yer verildiğini, bu tabloda …’ya ait “... Projesi”nin, Yönetmelik’in “tanım”, “değerlendirme" ve “puan tablosu” kısımlarındaki hükümler çerçevesinde AR-GE kapsamında değerlendirilmesine imkân bulunmadığı gerekçesiyle … TL fazla ödeme çıkarıldığını, ancak (Asıl) İlamda çıkarılan “Kamu Zararı Tablosu”nda … ve …’ın isminin birlikte zikredildiğini ve “... Projesi”nin Yönetmelik’in “tanım”, “değerlendirme” ve “puan tablosu" kısımlarındaki hükümler çerçevesinde AR-GE kapsamında değerlendirilmesine imkan bulunmadığı gerekçesiyle kendilerine fazla ödeme çıkarıldığının belirtildiğini, Ek İlamda yer verilen “Kamu Zararı Tablosunda maddi hata olduğunun değerlendirilmesi gerektiğini, ayrıca, Denetçinin ve Sayıştay Dairesinin yerindelik denetimi yaptığını da tekrar ifade etmek istediklerini, sonuç olarak; ilgili Komisyonun, o dönemdeki mevcut tüm mevzuatı dikkate aldığını, gerekli özeni göstererek projeleri nitelendirdiğini, tesis edilmiş olan işlemlerde hukuka aykırı hiçbir yön bulunmadığını, yukarıda açıklanan nedenlerle ve Dairece resen tespit edilecek nedenlerle Daire Kararının temyizen incelenmesi ve mezkûr Kararın kaldırılarak yapılan ödemelerde mevzuata aykırılığın bulunmadığına ve taraflarının sorumluluğunun bulunmadığına karar verilmesini Kurulumuza arz etmişlerdir.
Başsavcılık mütalaasında özetle; Daire Kararında; kamu zarına konu teşkil eden konuyla ilgili olarak;
“Öte yandan, “...” Projesi; … Üniversitesi, … ve … ortaklığında gerçekleştirilen bilimsel bir etkinliğin düzenlenmesinden ibarettir. Projeye ilişkin olarak sunulan bilgi ve belgelerde söz konusu etkinlik kapsamında bilime ve literatüre kazandırılmış yeni bilgi ve kavramların ve bilimsel çıktıların ne olduğu, bu sonuçlara ulaşmada hangi bilimsel yöntem ve metotların kullanıldığı, hangi saha araştırmalarının yapıldığı, hangi AR-GE safhalarının planlandığı, varsa ve izlenen sistematik araştırmada proje yürütücülerinin ve katılımcılarının rolü ve katkısının ne olduğu gibi konularda herhangi bir bilgi yer almamaktadır. Bu çerçevede, söz konusu projenin özgün niteliği, rutinin dışında kalan yenilikçi yönü, hangi kavram ve teknolojilerin bilime ve uygulamaya kazandırıldığı, hangi özgün çıktıların elde edildiği gibi unsurlar yönünden AR-GE projesi olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığından, AR-GE niteliğini haiz olduğuna dair herhangi bir tevsik edici bilgi ve belgesi bulunmayan projenin Yönetmelik kapsamı dışında bırakılması gerekirken teşvike konu edilmesi sonucunda …-TL kamu zararına neden olunmuştur.”
Denildiği,
Sorumluların ortak temyiz dilekçesinde özetle;
- “... Projesi”nin de diğer projeler gibi AR-GE niteliğini haiz olduğu, söz konusu projenin, planlama gerekçeleri, tertip planı, heyetleri, Türk dünyasından … katılımcıları, nihayetinde ortaya çıkarılan atıf değeri yüksek ve özgün bir eser olarak bir bütün teşkil ettiği,
- Projenin adında “şölen” kelimesinin geçmesinin onu AR-GE olmaktan uzaklaştırıyor intibaı uyandırabileceği, ancak bütünlüklü ve uzun soluklu bir projenin önemli bir parçası olarak değerlendirilebilecek projede, Türk Dünyasının şiir birikiminin ortaya konulduğu, bu birikimin her iki yılda bir güncellendiği, Türk Dünyasının farklı bölgelerinden gelen şairlerin edebiyat ve şiir alanında beliren sorunları atölyeler çerçevesinde tartışma imkânını buldukları, nihayetinde 7 kitap çıkarılmış olduğu, büyük projenin eserlerine ulaşmak için … adresine bakılabileceği, söz konusu projenin kültür, edebiyat ve şiir alanında özgün birikimi ortaya koymakla kalmadığı, aynı zamanda Türk Dünyasını Türkçe ve şiir etrafında bir araya getirme gibi oldukça stratejik bir vazifeyi gerçekleştirdiği, akademisyenlerden oluşan heyetin süreçleri planlaması ve eserlerin çıkarılması konusunda katkı sağlamalarıyla projelerin akademik bir hüviyeti de arz ettiği, ilgili projenin özgünlüğü ve atıf değeri için dünyada dizinlenen kütüphanelere bakılabileceği,
- Bir projenin AR-GE hüviyetini taşıyabilmesinin yeter şartlarından birisi olarak, literatüre yeni bilgi ve kavram (söz varlığı) sunmuş olmasının arandığı, … projelerinin Türkçenin söz varlığını hem korumak hem de o dağarcığa yeni kelime, kavram ve bilgiler ekleme misyonunu üstlenmekte olduğu, bu hususun farklı akademik çalışmalarda da belirtildiği, bu konuda dilekçede belirtilen örneklerin bulunduğu,
- … Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesinin 3/c maddesinde bilimsel araştırma projesinin; “Tamamlandığında sonuçları ile alanında bilime katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması beklenen bilimsel içerikli, … Üniversitesi içi ve/veya dışı, ulusal ve/veya uluslararası kurum ya da kuruluşların katılımlarıyla da yapılabilecek projeler ile bilim insanı yetiştirme ve araştırma altyapısı kurma ve geliştirme projeleri" olarak tanımlandığı, 10’uncu maddesinde ise proje türlerinin sayıldığı, bu çerçevede ...nin mevzuata göre Uluslararası İşbirliği Araştırma Projesi çerçevesinde de değerlendirilebileceğinin görüleceği, dolayısıyla söz konusu projenin sadece bilimsel etkinliklere katılım şeklinde bir destek projesi olarak adlandırılamayacağı,
Hususlarının ileri sürüldüğü ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; 19.02.2021 tarihli ve 160 sayılı (Asıl) İlamın 17'nci maddesiyle, 31.12.2016 tarihli Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği uyarınca gerekli şartları taşımayan bazı projeler için akademik teşvik puanı hesaplanarak ilgililerine teşvik ödemesi yapılması sonucunda neden olunan kamu zararının sorumlularından tazminine hükmedilmiş olduğunu, bu tazmin hükmüne karşı sorumlular tarafından yapılan temyiz başvurusu üzerine Temyiz Kurulunun 05.07.2023 tarihli ve 55595 tutanak sayılı Kararıyla;
- Mevzuatta projelerin AR-GE niteliğini haiz olması gerektiğine ilişkin özel durum bulunsa da; bu özel durumun hangi çerçevede, hangi şartlarda sağlanması ve hangi mevzuata bakılması gerektiğine ilişkin bir atıf ve çerçeve sunulmadığı, bu nedenle teşvik ödemesi konusundaki kararın, gereken şartların 2016 yılı Yönetmeliği ışığında aranması suretiyle ilgili akademik komisyonun o bilim alanı için değerlendirmesine bırakıldığı, 2016 yılı Yönetmeliği'nin değerlendirme komisyonlarına nispeten geniş ve esnek bir çerçevede takdir yetkisi tanıdığı,
- Daire Kararında, AR-GE projelerinin tanım ve kapsamlarının belirlenmesi için OECD'nin Frascati, Oslo ve Canberra Kılavuzlarının ve 5746 sayılı Araştırma Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun'un “Tanımlar” başlıklı 2'nci maddesinin referans olarak alınması gerektiğinin ifade edildiği, ancak bu Kılavuzlardan hangisinin esas alınması gerektiğine ilişkin olarak, söz konusu projelerin değerlendirilmesinde yürürlükte olan 31.12.2016 tarihli ve 29935 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği'nde bir atıf bulunmadığı, bu durumun değerlendirmenin komisyonlara bırakıldığını gösterdiği,
- Projelerin AR-GE niteliğini haiz olabilmesi için, projelerin rutinin dışında kalan yenilikçi yönü, bilime kazandırdığı kavram veya teknolojilerin olup olmadığı, hangi özgün çıktıların elde edildiği gibi AR-GE kavramının doğası gereği sahip olması gereken özellikleri taşıyıp taşımadığı hususlarının, proje sahiplerinin sundukları belgeler ışığında bir hakem/bilirkişi (hüviyetini de sağlayan akademik komisyonlarca değerlendirilerek kabul edildiği,
- Daire İlamında söz konusu projelerin AR-GE niteliğini kanıtlayan bilgi ve belge bulunmadığı iddiasının bulunduğu, ancak proje sahipleri tarafından projelerin süreçleri, planlanması, uygulanması, kapanması ve sonuçları ile projeler sonucunda meydana getirilen akademik kitaplara ilişkin bilgi ve belgelerin sunulmuş olduğu,
- Bu nedenle, Değerlendirme Komisyonunun düşüncesine itibar edilmek suretiyle AR-GE kapsamında bir proje olarak nitelendirilmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmayan projeler için öğretim üyesine akademik teşvik ödenmesi sonucunda 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 71'inci maddesi bağlamında kamu zararına neden olunmadığı,
İfade edilerek yukarıda belirtilen hususlar göz önüne alınarak yeniden hüküm tesis edilmesi için dosyanın hükmü veren Daireye gönderilmesine karar verildiği, Dairenin 302 sayılı Ek İlamın 4’üncü maddesiyle, Temyiz Kurulu Kararında belirtilen bozma nedenlerinden bazılarına uyduğu, ancak “... Projesi”ne ilişkin olarak daha önceki kararında ısrar ederek kamu zararı oluştuğuna hükmettiği, sorumlular tarafından temyiz dilekçesinde;
- “... Projesi”nin de diğer projeler gibi AR-GE niteliğini haiz olduğu, söz konusu projenin, planlama gerekçeleri, tertip planı, heyetleri, Türk dünyasından … katılımcıları, nihayetinde ortaya çıkarılan atıf değeri yüksek ve özgün bir eser olarak bir bütün teşkil ettiği,
- Projenin adında “şölen” kelimesinin geçmesinin onu AR-GE olmaktan uzaklaştırıyor intibaı uyandırabileceği, ancak bütünlüklü ve uzun soluklu bir projenin önemli bir parçası olarak değerlendirilebilecek projede, Türk Dünyasının şiir birikiminin ortaya konulduğu, bu birikimin her iki yılda bir güncellendiği, Türk Dünyasının farklı bölgelerinden gelen şairlerin edebiyat ve şiir alanında beliren sorunları atölyeler çerçevesinde tartışma imkânını buldukları, nihayetinde 7 kitap çıkarılmış olduğu, büyük projenin eserlerine ulaşmak için … adresine bakılabileceği, söz konusu projenin kültür, edebiyat ve şiir alanında özgün birikimi ortaya koymakla kalmadığı, aynı zamanda Türk Dünyasını Türkçe ve şiir etrafında bir araya getirme gibi oldukça stratejik bir vazifeyi gerçekleştirdiği, akademisyenlerden oluşan heyetin süreçleri planlaması ve eserlerin çıkarılması konusunda katkı sağlamalarıyla projelerin akademik bir hüviyeti de arz ettiği, ilgili projenin özgünlüğü ve atıf değeri için dünyada dizinlenen kütüphanelere bakılabileceği,
- Bir projenin AR-GE hüviyetini taşıyabilmesinin yeter şartlarından birisi olarak, literatüre yeni bilgi ve kavram (söz varlığı) sunmuş olmasının arandığı, … projelerinin Türkçenin söz varlığını hem korumak hem de o dağarcığa yeni kelime, kavram ve bilgiler ekleme misyonunu üstlenmekte olduğu, bu hususun farklı akademik çalışmalarda da belirtildiği, bu konuda dilekçede belirtilen örneklerin bulunduğu,
Hususlarının ileri sürüldüğü ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; Ek İlamdaki, söz konusu projede bilime ve literatüre kazandırılmış yeni bilgi ve kavramların ve bilimsel çıktıların ne olduğu, bu sonuçlara ulaşmada hangi bilimsel yöntem ve metotların kullanıldığı, hangi saha araştırmalarının yapıldığı, hangi AR-GE safhalarının planlandığı, araştırmada proje yürütücülerinin ve katılımcılarının rolü ve katkısının ne olduğu gibi pek çok konuda bilgi yer almadığı iddiasına karşın; temyiz dilekçesi ve eklerinde yer alan bilgilere göre söz konusu projenin süreçleri, planlanması, uygulanması, kapanması ve sonuçlarını gösteren ekler ile proje sonucunda meydana getirilen akademik kitapların, aksine bu bilgilerin de mevcut olduğunu teyit ettiğinin görüldüğü, buna göre; yukarıda yer verilen açıklamalar ve Temyiz Kurulu kararında belirtilen gerekçelerle, temyiz taleplerinin kabul edilerek Daire Kararının kaldırılmasının uygun olacağı mütalaa olunmuştur.
İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlular …’ya 28.01.2026 ve … ve …’a 02.02.2026 tarihlerinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadıklarından; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin altıncı fıkrası hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyaplarında,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Dairenin ısrar kararına dayanan temyize konu işbu ek ilam maddesinde tazmin hükmü, başvuruların değerlendirilmesi sırasında yürürlükte olan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği (2016) uyarınca AR-GE niteliğini haiz olmadığı için ödemeye de müstahak olmayan bir proje için ilgili öğretim üyesine akademik teşvik ödemesi yapılarak kamu zararına sebebiyet neden olunduğu gerekçesiyle verilmiştir.
Üniversitelerde akademik teşvik ödeneği ödemeleri; 11.10.1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu'nun “Akademik teşvik ödeneği” başlıklı ek 4’üncü maddesindeki; “Her bir takvim yılı için, bir önceki yıl, bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurt içinde veya yurt dışında sonuçlandırılan proje, araştırma, yayın, tasarım, sergi, patent ile çalışmalarına yapılan atıflar, bilim kurulu bulunan uluslararası düzeydeki toplantılarda tebliğ sunma ve almış olduğu akademik ödüller esas alınarak öğretim elemanları için yüz puan üzerinden yıllık akademik teşvik puanı hesaplanır.” hükmünden sonra aynı maddede verilen yetkiye istinaden çıkarılan ve Resmi Gazete’de yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilmektedir.
Akademik teşvik ödemeleri yapılırken birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonu kararı ile son olarak akademik teşvik düzenleme ve itiraz komisyonu kararı sonucunda belirlenen ve ilan edilen akademik personel teşvik nihai listesinde yer alan puanlar esas alınmaktadır. Bu açıdan ilgili komisyonlar tarafından yapılacak inceleme akademik teşvik ödemeleri için son derece önemli ve belirleyici durumdadır. Bundan dolayı komisyonlarca yapılacak incelemelerde akademik teşvik ödemesine esas olan ve Yönetmelikte ismen sayılan her bir akademik faaliyet türünün (özellikle proje, tasarım, sergi ve tebliğ faaliyet türlerinde) Yönetmeliğin “tanım”, “değerlendirme” ve “puan tablosu” kısımlarındaki şartları birlikte taşıyıp taşımadığı hususlarının dosyalarda sunulan belgelerde yer alan bilgilerden araştırılması, yeterli bilgi ve belge sunulmayan veya Yönetmelik’in özellikle bu üç kısmında istenen şartları bir arada taşımayan faaliyet türlerine dair verilerin puanlamaya dahil edilmemesi hususunda mali sorumluluk çerçevesinde gereken özenin gösterilmesi gerekmektedir.
Kamu zararına konu edilen ve 2018 yılında yapılan teşvik ödemeleri, 31.12.2016 tarihli ve 29935 (3. Mükerrer) sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilmiştir.
Öncelikle sorumlularca 2016 Yönetmeliğinde bir projenin AR-GE niteliğine sahip olabilmesi için herhangi bir husus, atıf ve çerçeve söz konusu edilmediği; ancak ilgili atıf, çerçeve ve tanımlama 2018 yılında yayımlanan ve tadil edilen yeni Akademik Teşvik Yönetmeliğinde ifade edildiği; dolayısıyla değerlendirmenin 2018 Yönetmeliğinin değil, 2016 yılındaki Yönetmeliğin kapsamında olması gerektiği üzerinde ısrarla durulmuşsa da; Ek İlamdaki tüm değerlendirmeler zaten 2016 Yönetmeliği üzerinden yapılmıştır.
Tazmin hükmüne dayanak olan mevzuat bağlamında Ek İlamda;
- 2016 yılında yürürlüğe giren Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği’nin “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde akademik teşvik ödemesine esas alınacak olan faaliyetlerin neleri kapsadığı tanımlanmış olup; “faaliyet” kavramının; “her bir takvim yılı için bir önceki yıl, bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurtiçinde veya yurtdışında sonuçlandırılan proje, araştırma, yayın, tasarım, sergi, patent ile çalışmalarına yapılan atıfları, bilim kurulu bulunan uluslararası düzeydeki toplantılarda sunulan tebliğleri ve alınan akademik ödülleri” ifade ettiğinin hüküm altına alındığı,
- Aynı fıkranın (ı) bendinde ise “proje”nin; “bilimsel değerlendirme süreci sonunda ulusal veya uluslararası kurumlarca onaylanarak bütçe desteği sağlanmış olup, yeni bilgiler üretilmesi, bilimsel yorumların yapılması veya teknolojik problemlerin çözümlenmesi için bilimsel esaslara uygun olarak yürütülmüş ve sonuç raporu yetkili mercilerce başarılı bulunarak kapatılmış araştırma çalışmaları” olarak tanımlandığı,
- Akademik teşvik ödemesine esas her bir faaliyet türüne dahil alt faaliyetlere nasıl puan verileceğinin ise Yönetmelik eki “Faaliyet ve Puan Tablosu”nda açıklandığı, söz konusu tablonun (1) Proje başlıklı kısmında projelerin “uluslararası destekli sonuçlandırılmış proje” ve “ulusal destekli sonuçlandırılmış proje” olarak iki alt faaliyete ayrılmış olup; ulusal destekli sonuçlandırılmış projeler için; Kalkınma Bakanlığı, Yükseköğretim kurumları hariç diğer kamu kuruluşları ve özel kuruluşlar tarafından desteklenen projeler ile yükseköğretim kurumları tarafından desteklenmiş bilimsel araştırma projeleri için projelerin AR-GE niteliğinde olması şartı öngörüldüğü; ancak TÜBA ve TÜBİTAK destekli projeler ile Sanayi Tezleri programı (SAN-TEZ) projeleri için AR-GE şartına yer verilmediği,
Hususları ifade edilerek, bu mevzuat hükümleri uyarınca; bir projenin akademik teşvik ödemesine konu olabilmesi için projenin;
a) Bilimsel değerlendirme sürecine sahip olması,
b) Bilimsel değerlendirme süreci sonunda ulusal veya uluslararası kurumlarca onaylanarak bütçe desteği sağlanmış olması,
c) Sonuçlandırılması ve sonuç raporunun yetkili mercilerce başarılı bulunması,
d) Kapatılmış olması,
Niteliklerine sahip olması gerektiği, ancak söz konusu niteliklerin projelerin akademik teşvik ödemesine konu edilmesi için sağlanması gereken genel şartlar olup, bunun yanı sıra, projenin bütçe desteğini sağladığı kurum veya kuruluşa göre mutlaka AR-GE niteliğine de sahip olması gerektiği özel durumların bulunduğu, Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği’nde “AR-GE” ifadesinin kavramsal olarak tanımına yer verilmemiş olmakla birlikte, mevzuatta tanımın yer almamasının, AR-GE unsurunun akademik teşvik ödemesine ilişkin sınırlayıcı ve belirleyici konumunu değiştirmediği; bir başka deyişle, Yönetmelik’te AR-GE tanımına yer verilmediği gerekçesiyle, bahse konu kavrama ilişkin nitelikler yönünden projelerin bir değerlendirmeye tabi tutulmamasının kabul edilemeyeceği, ayrıca, başvuruların değerlendirmesinde görevli ve yetkili akademik personelin projelerin AR-GE niteliğini değerlendirmesinde esas alabileceği kaynakların (OECD’nin Frascati, Oslo ve Canberra Kılavuzları ve 5746 sayılı Araştırma Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’un “tanımlar” başlıklı 2’nci maddesi) mevcut olduğu öne sürülmüş ve bu kaynaklar doğrultusunda; 31.12.2016 tarihli Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği çerçevesinde AR-GE zorunluluğu bulunan projelerde; projenin AR-GE niteliğine sahip olup olmadığı konusunda bir değerlendirme yapılabilmesi için, projenin rutinin dışında kalan yenilikçi yönü, hangi kavram ve teknolojilerin bilime ve uygulamaya kazandırıldığı, hangi özgün çıktıların elde edildiği gibi AR-GE kavramının doğası gereği sahip olması gereken özellikleri taşıyıp taşımadığının da incelenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Buraya kadar yapılan açıklamalar karşısında, başvuruya esas her bilimsel projenin teşvike konu edilemeyeceği açık olup, bu konuda komisyonların yetkisinin sınırsız olmadığı ve komisyonların değerlendirmelerini yaparken mevzuat ve standartlar çerçevesinde gerekli özeni göstermek suretiyle hareket etmelerinin gerektiği değerlendirilmektedir ki; sorumlular tarafından sorgu aşamasındaki savunmalardan bu defaki temyiz aşamasına kadar kanıt olarak sadece çıktılar ve kitaplar gönderilmiştir. Bu belgelerin tek başlarına akademik teşvik ödeneğine esas tutulması söz konusu olamaz. Yukarıda da değinildiği gibi itiraz komisyonları da bulunmakta olup, (sorumluların kendilerince bile bilirkişilerce buna karar verilmesi gerektiği ifade edilirken) sadece ilk komisyonun kararı kabul edilerek bir değerlendirme yapılamaz.
Bu çerçevede, temyize konu “...” Projesi; … Üniversitesi, … ve … ortaklığında gerçekleştirilen bilimsel bir etkinliğin düzenlenmesinden ibarettir. Projeye ilişkin olarak sunulan bilgi ve belgelerde söz konusu etkinlik kapsamında bilime ve literatüre kazandırılmış yeni bilgi ve kavramların ve bilimsel çıktıların ne olduğu, bu sonuçlara ulaşmada hangi bilimsel yöntem ve metotların kullanıldığı, hangi saha araştırmalarının yapıldığı, hangi AR-GE safhalarının planlandığı, varsa ve izlenen sistematik araştırmada proje yürütücülerinin ve katılımcılarının rolü ve katkısının ne olduğu gibi konularda herhangi bir bilgi yer almamaktadır. Bu çerçevede, söz konusu projenin özgün niteliği, rutinin dışında kalan yenilikçi yönü, hangi kavram ve teknolojilerin bilime ve uygulamaya kazandırıldığı, hangi özgün çıktıların elde edildiği gibi unsurlar yönünden AR-GE projesi olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Kaldı ki, … Genel Sekreterliğinden 02 Ocak 2018 tarihinde komisyonlara gönderilen Akademik Teşvik Puanına Esas Faaliyetlerle İlgili Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar tablosunda projeler konusunda da; “Alt yapı, malzeme, seyahat, BAP kongre destek projeleri ise bu kapsama girmemektedir.” denilmek suretiyle bilimsel etkinliklere katılımın desteklenmesinin “destek projesi” tipleri içerisinde sayıldığı belirtilmiş olup, bahse konu projenin de AR-GE projesi olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı ve bu anlamda Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği kapsamında ödeme yapılmasına hak kazandırmayacağı aşikardır.
Son olarak, sorumlularca tazmin hükmüne konu olan tutarın faiziyle birlikte … TL olarak ahiz (aynı zamanda sorumlu) … tarafından 12.01.2026 tarihinde (hüküm tarihinden sonra) Üniversite Rektörlüğü hesabına yatırıldığına ve dolayısıyla kamu zararının tahsil edildiğine ilişkin … seri sıra no.lu … Dekontu Kurulumuz Raportörlüğüne bildirilmiş ise de; (muhasebe kaydının yapıldığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belge gönderilmeyen) söz konusu bu tahsilat, muhasebe kaydının yapılması durumunda ancak ilamın infazı mahiyetinde olacak olup, bu hususta Kurulumuzca yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.
Sonuç itibarıyla, adı geçen projenin Yönetmelik kapsamı dışında bırakılması gerekirken akademik teşvike konu edilmesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararına neden olduğundan; sorumluların iddia ve itirazlarının reddedilerek 302 sayılı Ek İlamın 4’üncü maddesiyle … TL’nin tazminine ilişkin verilen hükmün TASDİKİNE, (Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı … ile Üye …, Üye … ve Üye …’in aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,
6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 25.02.2026 tarih 58848 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı …:
Sorgu aşamasında sorumlularca yapılan savunmalardan anlaşılacağı üzere “...” Projesinin Tarih Birim Akademik Teşvik Komisyonu tarafından gerekli nitelikleri taşımadığı gerekçesiyle reddedilmiş, proje üst kurula sevk edilmiş ve Üniversite Akademik Teşvik İtiraz Komisyonu ise başvuru sahibinin itirazı üzerine projeyi AR-GE kapsamında değerlendirmiştir.
Dolayısıyla, bahsi geçen bu Komisyonların kararları dikkate alınmadan tazmin hükmü verilmesi hukuken isabetli olmadığından ve diğer taraftan anılan projenin AR-GE niteliğini haiz olup olmadığının bu konuda uzman bilirkişiler vasıtasıyla tespit edilmesi gerektiğinden; bu hususların temini açısından tazmin hükmünün bozularak Dairesine gönderilmesi gerekir.
Üye …, Üye … ve Üye …:
Öncelikle, kamu zararına konu edilen ve 2018 yılında ödemesi yapılan teşvik ödemelerinin 31.12.2016 tarihli ve 29935 (3. Mükerrer) no.lu Resmi Gazete’de yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilmesi gerektiği konusunda herhangi bir şüphe bulunmamaktadır.
Söz konusu mevzuatta projelerin AR-GE niteliğini haiz olması gerektiğine ilişkin özel durum bulunsa da; bu özel durumun hangi çerçevede, hangi şartlarda sağlanmasına, hangi mevzuata bakılması gerektiğine ilişkin bir atıf ve çerçeve sunulmamıştır. Dolayısıyla, söz konusu projenin ilgili teşvik ödemesine konu edilmesi için karar, gereken şartlar 2016 yılı Yönetmeliği ışığında aranmak suretiyle ilgili akademik komisyonun o bilim alanı için değerlendirmesine bırakılmış görünmektedir. Bu bağlamda 2016 yılı Yönetmeliğinin değerlendirme komisyonlarına nispeten geniş ve esnek bir çerçeve ve takdir yetkisi sunmakta olduğu söylenebilir. 2018 yılında yapılan değişikliklerle ise hem proje çerçeveleri daha net belirlenmiş hem de komisyonlara verilen yetki daraltılmış görünmektedir. {*2018 yılı Yönetmeliğinden sonra üniversitelerce düzenlenen akademik teşvik ödeneği uygulama usul ve ilkellerini belirleyen rehberlerde “AR-GE niteliğini haiz olan projeler için ilgili kurul kararı”nın kanıtlayıcı belge olarak sunulma zorunluluğu getirilmiştir.}
27.06.2018 tarihli ve 30461 no.lu Resmi Gazete’de yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği’nin 3’üncü maddesinin (g) bendinde proje; “amacı, kapsamı, genel ve teknik tanımı, süresi, bütçesi, özel şartları, diğer kurum, kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak ayni ve/veya nakdi destek tutarları, sonuçta doğacak fikri mülkiyet haklarının paylaşım esasları tespit edilmiş ve Ar-Ge faaliyetlerinin her safhasını belirleyecek mahiyette ve bilimsel esaslar çerçevesinde gerçekleştirilen faaliyetler bütünü” olarak tanımlanmış, 7’nci madde (2)'de ise; “Proje faaliyetlerinin değerlendirilmesinde, sadece bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurtiçinde veya yurtdışında başarı ile sonuçlandırılmış ve sonuç raporu onaylanmış projeler değerlendirmeye alınır. Döner sermaye üzerinden yapılan dış kaynaklı (yurtiçi veya yurtdışı) projelerin bu kapsamda değerlendirilebilmesi için projenin Ar-Ge niteliğinin olması ve toplam proje süresinin dokuz aydan az olmaması koşulu aranır. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunun sadece akademik destekleri bu kapsamda değerlendirmeye alınır, ancak sanayi, kamu girişimcilik, bilimsel etkinlik ve bilim ve toplum destekleri değerlendirmeye alınmaz. Araştırma altyapısı oluşturulması, girişimcilik, araştırmacıların ve öğrencilerin araştırma kültürünün desteklenmesine yönelik projeler, yükseköğretim kurumlan tarafından desteklenen bilimsel araştırma projeleri, yerel kalkınma, topluma hizmet, mesleki eğitim, sosyal sorumluluk ve benzeri amaçlar için fon sağlayan Türkiye İş Kurumu, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı, kalkınma ajansları ve benzeri kurumların destekleri, döner sermaye üzerinden yapılan bilirkişilikler ve danışmanlıklar, Avrupa Birliği Katılım öncesi Mali Yardım projeleri değerlendirmeye alınmaz. Yürütülmüş bir proje için farklı kurum ve kuruluşlarca tamamlayıcı veya destekleyici mahiyette bütçe desteği sağlanmasına yönelik olup temelde aynı projenin parçası veya uzantısı olan çalışmalar için mükerrer puanlama yapılmaz.” denilerek akademik teşvik ödemesine konu olacak projelerin çerçevesi önceki 2016 Yönetmeliğinden çok daha açık ve net şekilde belirlenmiştir. Ayrıca 2018 yılında yayımlanan Akademik Teşvik Ödemesi Yönetmeliğinde de projelerin AR-GE niteliğini haiz olması gerektiğine ilişkin özel duruma yer verilmiş, ancak bu özel durum 2016 yılı Yönetmeliğinin aksine projenin AR-GE niteliğini hangi çerçevede ve hangi şartlarda sağlaması gerektiğine ilişkin net bilgilerle de tamamlanmıştır. 2018 yılında Yönetmelikte yapılan değişiklik, hem AR-GE projelerinin değerlendirilmesine ilişkin çerçeveyi netleştirmiş hem de ilgili akademik komisyonlarının mevzuat ekseninde takdir haklarını sınırlandırmıştır.
Daire Kararında AR-GE projelerinin tanım ve kapsamlarının belirlenmesi için OECD'nin Frascati, Oslo ve Canberra Kılavuzlarının ve 5746 sayılı Araştırma Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’un "tanımlar" başlıklı 2’nci maddesinin referans olarak alınması gerektiği ifade edilmekte ise de; söz konusu kılavuzların hangisinin esas alınması gerektiğine ilişkin 2016 yılı Yönetmeliğinde bir atıf bulunmaktadır ki bu durum söz konusu değerlendirmenin komisyonlara bırakıldığının en önemli göstergesidir. Nitekim ilgili projelerin AR-GE niteliğini haiz olabilmesi için belirtilen projelerin, rutinin dışında kalan yenilikçi yönü, bilime kazandırdığı kavram veya teknolojilerin olup olmadığı, hangi özgün çıktıların elde edildiği gibi AR-GE kavramının doğası gereği sahip olması gereken özellikleri taşıyıp taşımadığı hususları, proje sahiplerinin sundukları belgeler ışığında bir hakem/bilirkişi hüviyetini de sağlayan akademik komisyonlarca değerlendirilmiş ve kabul edilmiştir.
Gönderilen yeni bilgi ve belgelerin bu kapsamda incelenmesi sonucunda; “...” Projesinin,
- Planlama gerekçeleri, tertip planı, heyetleri, Türk dünyasından … katılımcıları, nihayetinde ortaya çıkarılan atıf değeri yüksek ve özgün bir eser olarak bir bütün teşkil ettiği,
- Projede, Türk Dünyasının şiir birikiminin ortaya konulduğu, bu birikimin her iki yılda bir güncellendiği, Türk Dünyasının farklı bölgelerinden gelen şairlerin edebiyat ve şiir alanında beliren sorunları atölyeler çerçevesinde tartışma imkânını buldukları, nihayetinde 7 kitap çıkarılmış olduğu, büyük projenin eserlerine ulaşmak için https://kitap.tyb.org.tr/guldeste/web adresine bakılabileceği, söz konusu projenin kültür, edebiyat ve şiir alanında özgün birikimi ortaya koymakla kalmadığı, aynı zamanda Türk Dünyasını Türkçe ve şiir etrafında bir araya getirme gibi oldukça stratejik bir vazifeyi gerçekleştirdiği, akademisyenlerden oluşan heyetin süreçleri planlaması ve eserlerin çıkarılması konusunda katkı sağlamalarıyla projelerin akademik bir hüviyeti de arz ettiği, ilgili projenin özgünlüğü ve atıf değeri için dünyada dizinlenen kütüphanelere bakılabileceği,
- Bir projenin AR-GE hüviyetini taşıyabilmesinin yeter şartlarından birisi olarak, literatüre yeni bilgi ve kavram (söz varlığı) sunmuş olmasının arandığı, … projelerinin Türkçenin söz varlığını hem korumak hem de o dağarcığa yeni kelime, kavram ve bilgiler ekleme misyonunu üstlenmekte olduğu, bu hususun farklı akademik çalışmalarda da belirtildiği, bu konuda dilekçede belirtilen örneklerin bulunduğu,
- … Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesi’nin 3/c maddesinde Bilimsel Araştırma Projesinin, “Tamamlandığında sonuçları ile alanında bilime katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması beklenen bilimsel içerikli, … Üniversitesi içi ve/veya dışı, ulusal ve/veya uluslararası kurum ya da kuruluşların katılımlarıyla da yapılabilecek projeler ile bilim insanı yetiştirme ve araştırma altyapısı kurma ve geliştirme projeleri” olarak tanımlandığı, 10’uncu maddesinde ise proje türlerinin sayıldığı, bu çerçevede ...nin mevzuata göre uluslararası işbirliği araştırma projesi çerçevesinde de değerlendirilebileceğinin görüleceği, dolayısıyla söz konusu projenin sadece bilimsel etkinliklere katılım şeklinde bir destek projesi olarak adlandırılamayacağı,
Değerlendirildiğinden; diğer projeler gibi AR-GE vasfını haiz projenin akademik teşvike konu edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu hususların dışında Ek İlamda söz konusu projede bilime ve literatüre kazandırılmış yeni bilgi ve kavramların ve bilimsel çıktıların ne olduğu, bu sonuçlara ulaşmada hangi bilimsel yöntem ve metotların kullanıldığı, hangi saha araştırmalarının yapıldığı, hangi AR-GE safhalarının planlandığı, araştırmada proje yürütücülerinin ve katılımcılarının rolü ve katkısının ne olduğu gibi pek çok konuda bilgi yer almadığı iddiasına karşın; proje sahiplerinin sorgu aşamasında sorguya cevap olarak sundukları dilekçelerinde yer alan projelerin süreçleri, planlanması, uygulanması, kapanması ve sonuçlarını gösteren ekler ile projeler sonucunda meydana getirilen akademik kitaplar bu bilgilerin de mevcut olduğunu teyit etmektedir.
Sonuç itibarıyla, önceki (05.07.2023 tarihli ve 55595 tutanak sayılı) Temyiz Kurulu Kararında da ifade edildiği gibi; söz konusu projenin 2018 yılı Yönetmeliğinden önce gerçekleştirilmesi nedeniyle 2018 değil de 2016 Yönetmeliğine göre değerlendirilmesi gerektiği göz önüne alınarak, ilgili Komisyon düşüncesine itibar edilmek suretiyle AR-GE kapsamında bir proje olarak nitelendirilmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığından ve bu proje dolayısıyla ilgili öğretim üyesine akademik teşvik ödenmesi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesi bağlamında kamu zararına sebebiyet vermediğinden; temyiz talebinde bulunan sorumluların iddia ve itirazlarının kabul edilerek tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.
302 sayılı Ek İlamın 4’üncü maddesiyle; … Üniversitesi 2018 yılı akademik teşvik başvurularının değerlendirilmesinde, bahse konu dönemde yürürlükte olan 31.12.2016 tarihli Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği uyarınca gerekli şartları taşımayan (AR-GE projesi kapsamında değerlendirilemeyecek olan) bazı projeler için akademik teşvik puanı hesaplanarak ilgililerine teşvik ödemesi yapıldığı gerekçesiyle [sorgu aşamasında kamu zararı … TL hesap edilmiş olmakla birlikte, 160 sayılı (Asıl) İlamda; bu tutarın … TL’si için yapılan ödemede mevzuata aykırılık bulunmadığından ilişilecek husus bulunmadığına karar verilerek … TL için tazmin hükmü verilmiş, bu hükme karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine verilen aşağıda tarih ve numarası belirtilen bozma kararı sonucunda çıkarılan 302 sayılı Ek İlamda da bu tutarın … TL’si için yapılan ödeme mevzuata uygun olduğundan ilişilecek husus bulunmadığına karar verilerek] … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir. {***160 sayılı (Asıl) İlamın 17’nci maddesiyle de aynı konu hakkında tazmin hükmü verilmiş, bu hükme karşı sorumlulardan …, … ve …’nın yaptığı temyiz başvurusu üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun 05.07.2023 tarihli ve 55595 tutanak sayılı Kararı ile; söz konusu projenin 2018 yılı Yönetmeliğinden önce gerçekleştirilmesi nedeniyle 2018 değil de 2016 Yönetmeliğine göre değerlendirilmesi gerektiği göz önüne alınarak, ilgili Komisyon düşüncesine itibar edilmek suretiyle AR-GE kapsamında bir proje olarak nitelendirilmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığından ve bu proje dolayısıyla ilgili öğretim üyesine akademik teşvik ödenmesi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesi bağlamında kamu zararına sebebiyet vermediğinden; 160 sayılı İlamın 17’nci maddesiyle … TL’nin tazminine ilişkin verilen hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca (REF GEREKÇELİ) BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE oy çokluğuyla karar verilmiş, ancak Sayıştay 6. Dairesi yeniden yaptığı yargılama sonucunda konunun esası yönünden mevzuata uygun gördüğü tutarı kamu zararı toplamından düşerek ve sadece yukarıda adı geçen proje için eski kararında ısrar ederek aynı sorumlular üzerinden temyize konu olan işbu tazmin hükmünü vermiştir.***}
İşbu ek ilam maddesinde sorumlu tutulan kamu görevlilerinden bazıları temyiz talebinde bulunmuş olmakla beraber, tazmin hükmünde adı geçen sorumlular [(Ödemenin Yapılmasına Karar Veren) Felsefe Birim Komisyon Üyeleri …, … ve …], ortaklaşa gönderdikleri temyiz dilekçesinde özetle; akademik teşvik başvurularında yer alan bazı projelerin AR-GE kapsamında değerlendirilmemesi nedeniyle Akademik Teşvik Ödemesi Yönetmeliği uyarınca teşvik ödemesine konu edilemeyeceği halde ilgililere ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak; “…”, “…” ve “…” projelerinin Yönetmelik’in “tanım”, “değerlendirme” ve “puan tablosu” kısımlarındaki hükümler çerçevesinde ARGE kapsamında değerlendirilmesinin mevzuata uygun olduğunun ifade edildiğini, bununla birlikte “..." projesinin ise Yönetmelik’in “tanım", “değerlendirme" ve “puan tablosu" kısımlarındaki hükümler çerçevesinde ARGE kapsamında değerlendirilmesinin mevzuata uygun olmadığının ifade edilerek tazmin hükmü verildiğini, bu noktada Ek İlamda varılan karara ilişkin itiraz haklarını kullanmak istediklerini;
1. Öncelikle ve tekraren başvuruya esas her bir bilimsel projenin ilgili mevzuat çerçevesinde teşvike konu edilmediğini, inceleme yaparken gerekli özenin gösterildiğini, ilgili projelerin AR-GE niteliğini haiz olup olmadığı hususlarının taraflarınca dikkatle incelendiğini ifade etmek istediklerini,
2. Projelerin AR-GE niteliğini haiz olabilmesi için, projelerin rutinin dışında kalan yenilikçi yönü, bilime kazandırdığı kavram veya teknolojilerin olup olmadığı, yeni bilgiler üretilip üretilmediği, hangi özgün çıktıların elde edildiği gibi AR-GE kavramının doğası gereği sahip olması gereken özellikleri taşıyıp taşımadığı hususlarını gösteren belgelerin daha önce sunulmuş olduğunu, bu belgelerin, “…”, “…” ve “…" çerçevesinde kabul edildiğini; fakat “... Projesi”nin AR-GE hüviyetine sahip olmadığına ilişkin karara varıldığını, Kararda; “... Tarih Birimi Komisyonunca projenin reddedilmesi üzerine, itiraz komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda Projenin kabul edilmiş olması nedeniyle, felsefe birim komisyonunca bu durum gözetilerek Projenin AR-GE nitelikli olarak kabul edildiğini kanıtlayan herhangi bir bilgi ve belge sunulmamıştır.” şeklinde beyanda bulunulduğunu, ancak, Sayıştay Dairesinin; bu proje ile ilgili olarak; Felsefe Birim Komisyonunun, AR-GE nitelikli olarak kabul edildiğini kanıtlayan herhangi bir bilgi ve belge sunmadığına dair beyanlarının gerçekliği yansıtmadığını, söz konusu “…", “…" ve “…" çerçevesinde sunulan tüm bilgi ve belgelerin, “... Projesi” için de sunulduğunu,
3. Daha önce sunulan ortak mahiyetteki temyiz dilekçesinde belirtildiği gibi; “... Projesi”nin de diğer projeler gibi AR-GE niteliğini haiz olduğunu, şöyle ki; “... Projesi”nin, planlama gerekçeleri, tertip planı, heyetleri, Türk dünyasından … katılımcıları, nihayetinde ortaya çıkarılan atıf değeri yüksek ve özgün bir eser olarak bir bütün teşkil etmekte olduğunu, ilgili projeye ilişkin “… Üniversitesi’nin 2018 denetimleri sonucunda mevzuata uygun bulunmayan işler için 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 48’inci maddesi gereğince düzenlenen sorguya cevap” olarak sunulan eklerde bu hususların görülebileceğini, söz konusu projenin …, … ve … Üniversitesi işbirliğinde gerçekleştirildiğini, projenin adında "şölen" kelimesinin geçmesinin onu AR-GE olmaktan uzaklaştırıyor intibaı uyandırabileceğini, ancak bütünlüklü ve uzun soluklu bir projenin önemli bir parçası olarak değerlendirilebilecek projede, Türk Dünyasının şiir birikiminin ortaya konduğunu; bu birikimin her iki yılda bir güncellendiğini; Türk Dünyasının farklı bölgelerinden gelen şairler edebiyat ve şiir alanında beliren sorunların atölyeler çerçevesinde tartışma ve raporlaştırma imkânı bulduğunu, nihayetinde 7 kitap çıkarılmış büyük projenin eserlerine ulaşmak için […] web adresine bakılabileceğini, söz konusu projenin kültür, edebiyat ve şiir alanında özgün birikimi ortaya koymakla kalmadığını; Türk dünyasını Türkçe ve şiir etrafında bir araya getirme gibi oldukça stratejik bir vazifeyi gerçekleştirdiğini, akademisyenlerden oluşan heyetin, süreçleri planlaması ve eserlerin çıkarılması konusunda katkı sağlamalarıyla projelerin akademik bir hüviyetini de arz ettiğini, ilgili projenin özgünlüğü ve atıf değeri için dünyada dizinlenen kütüphanelere bakılabileceğini ([…]), esasında bir projenin AR-GE hüviyetini taşıyabilmesinin yeter şartlarından birisi olarak, yukarıda işaret edildiği üzere, literatüre yeni bilgi ve kavram [söz varlığı] sunmuş olmasının arandığını, … projelerinin; Türkçe’nin söz varlığını hem korumak hem de o dağarcığa yeni kelime, kavram ve bilgiler ekleme misyonunu üstlenmekte olduğunu, bu hususun farklı akademik çalışmalarda da belirtildiğini, bu konuda dilekçe eklerinde sunulmuş olan çalışmalara (Dilekçe Eki: 1, 2, 3, 4 ve 5) ve … Vakfı tarafından 2013 yılında hazırlanan …inin akademik önemini belirten “…" ile “…” adlı eserlere bakılabileceğini,
4. … Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesinin 3/c maddesinde bilimsel araştırma projesinin; “Tamamlandığında sonuçları ile alanında, bilime katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması beklenen bilimsel içerikli, … Üniversitesi içi ve/veya dışı, ulusal ve/veya uluslararası kurum ya da kuruluşların katılımlarıyla da yapılabilecek projeler ile bilim insanı yetiştirme ve araştırma altyapısı kurma ve geliştirme projeleri” olarak tanımlandığını; 10’uncu maddesinde ise proje türlerinin sayıldığını, bu çerçevede ...nin mevzuata göre Uluslararası İşbirliği Araştırma Projesi çerçevesinde de değerlendirilebileceğinin görüleceğini, dolayısıyla söz konusu projenin sadece bilimsel etkinliklere katılım şeklinde bir destek projesi olarak adlandırılamayacağını,
5. Son olarak, Ek İlamda “Kamu zararı olan ve ayrıntısına aşağıdaki tabloda yer verilen kalan … TL’sinin ise Felsefe Bölümü Akademik Teşvik Komisyonu Birim Komisyon Üyeleri; …, …, … ve …’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53'üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine oy birliğiyle,” hükmedildiğini, Ek İlamda ayrıca “Kamu Zararı Tablosu”na yer verildiğini, bu tabloda …’ya ait “... Projesi”nin, Yönetmelik’in “tanım”, “değerlendirme" ve “puan tablosu” kısımlarındaki hükümler çerçevesinde AR-GE kapsamında değerlendirilmesine imkân bulunmadığı gerekçesiyle … TL fazla ödeme çıkarıldığını, ancak (Asıl) İlamda çıkarılan “Kamu Zararı Tablosu”nda … ve …’ın isminin birlikte zikredildiğini ve “... Projesi”nin Yönetmelik’in “tanım”, “değerlendirme” ve “puan tablosu" kısımlarındaki hükümler çerçevesinde AR-GE kapsamında değerlendirilmesine imkan bulunmadığı gerekçesiyle kendilerine fazla ödeme çıkarıldığının belirtildiğini, Ek İlamda yer verilen “Kamu Zararı Tablosunda maddi hata olduğunun değerlendirilmesi gerektiğini, ayrıca, Denetçinin ve Sayıştay Dairesinin yerindelik denetimi yaptığını da tekrar ifade etmek istediklerini, sonuç olarak; ilgili Komisyonun, o dönemdeki mevcut tüm mevzuatı dikkate aldığını, gerekli özeni göstererek projeleri nitelendirdiğini, tesis edilmiş olan işlemlerde hukuka aykırı hiçbir yön bulunmadığını, yukarıda açıklanan nedenlerle ve Dairece resen tespit edilecek nedenlerle Daire Kararının temyizen incelenmesi ve mezkûr Kararın kaldırılarak yapılan ödemelerde mevzuata aykırılığın bulunmadığına ve taraflarının sorumluluğunun bulunmadığına karar verilmesini Kurulumuza arz etmişlerdir.
Başsavcılık mütalaasında özetle; Daire Kararında; kamu zarına konu teşkil eden konuyla ilgili olarak;
“Öte yandan, “...” Projesi; … Üniversitesi, … ve … ortaklığında gerçekleştirilen bilimsel bir etkinliğin düzenlenmesinden ibarettir. Projeye ilişkin olarak sunulan bilgi ve belgelerde söz konusu etkinlik kapsamında bilime ve literatüre kazandırılmış yeni bilgi ve kavramların ve bilimsel çıktıların ne olduğu, bu sonuçlara ulaşmada hangi bilimsel yöntem ve metotların kullanıldığı, hangi saha araştırmalarının yapıldığı, hangi AR-GE safhalarının planlandığı, varsa ve izlenen sistematik araştırmada proje yürütücülerinin ve katılımcılarının rolü ve katkısının ne olduğu gibi konularda herhangi bir bilgi yer almamaktadır. Bu çerçevede, söz konusu projenin özgün niteliği, rutinin dışında kalan yenilikçi yönü, hangi kavram ve teknolojilerin bilime ve uygulamaya kazandırıldığı, hangi özgün çıktıların elde edildiği gibi unsurlar yönünden AR-GE projesi olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığından, AR-GE niteliğini haiz olduğuna dair herhangi bir tevsik edici bilgi ve belgesi bulunmayan projenin Yönetmelik kapsamı dışında bırakılması gerekirken teşvike konu edilmesi sonucunda …-TL kamu zararına neden olunmuştur.”
Denildiği,
Sorumluların ortak temyiz dilekçesinde özetle;
- “... Projesi”nin de diğer projeler gibi AR-GE niteliğini haiz olduğu, söz konusu projenin, planlama gerekçeleri, tertip planı, heyetleri, Türk dünyasından … katılımcıları, nihayetinde ortaya çıkarılan atıf değeri yüksek ve özgün bir eser olarak bir bütün teşkil ettiği,
- Projenin adında “şölen” kelimesinin geçmesinin onu AR-GE olmaktan uzaklaştırıyor intibaı uyandırabileceği, ancak bütünlüklü ve uzun soluklu bir projenin önemli bir parçası olarak değerlendirilebilecek projede, Türk Dünyasının şiir birikiminin ortaya konulduğu, bu birikimin her iki yılda bir güncellendiği, Türk Dünyasının farklı bölgelerinden gelen şairlerin edebiyat ve şiir alanında beliren sorunları atölyeler çerçevesinde tartışma imkânını buldukları, nihayetinde 7 kitap çıkarılmış olduğu, büyük projenin eserlerine ulaşmak için … adresine bakılabileceği, söz konusu projenin kültür, edebiyat ve şiir alanında özgün birikimi ortaya koymakla kalmadığı, aynı zamanda Türk Dünyasını Türkçe ve şiir etrafında bir araya getirme gibi oldukça stratejik bir vazifeyi gerçekleştirdiği, akademisyenlerden oluşan heyetin süreçleri planlaması ve eserlerin çıkarılması konusunda katkı sağlamalarıyla projelerin akademik bir hüviyeti de arz ettiği, ilgili projenin özgünlüğü ve atıf değeri için dünyada dizinlenen kütüphanelere bakılabileceği,
- Bir projenin AR-GE hüviyetini taşıyabilmesinin yeter şartlarından birisi olarak, literatüre yeni bilgi ve kavram (söz varlığı) sunmuş olmasının arandığı, … projelerinin Türkçenin söz varlığını hem korumak hem de o dağarcığa yeni kelime, kavram ve bilgiler ekleme misyonunu üstlenmekte olduğu, bu hususun farklı akademik çalışmalarda da belirtildiği, bu konuda dilekçede belirtilen örneklerin bulunduğu,
- … Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesinin 3/c maddesinde bilimsel araştırma projesinin; “Tamamlandığında sonuçları ile alanında bilime katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması beklenen bilimsel içerikli, … Üniversitesi içi ve/veya dışı, ulusal ve/veya uluslararası kurum ya da kuruluşların katılımlarıyla da yapılabilecek projeler ile bilim insanı yetiştirme ve araştırma altyapısı kurma ve geliştirme projeleri" olarak tanımlandığı, 10’uncu maddesinde ise proje türlerinin sayıldığı, bu çerçevede ...nin mevzuata göre Uluslararası İşbirliği Araştırma Projesi çerçevesinde de değerlendirilebileceğinin görüleceği, dolayısıyla söz konusu projenin sadece bilimsel etkinliklere katılım şeklinde bir destek projesi olarak adlandırılamayacağı,
Hususlarının ileri sürüldüğü ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; 19.02.2021 tarihli ve 160 sayılı (Asıl) İlamın 17'nci maddesiyle, 31.12.2016 tarihli Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği uyarınca gerekli şartları taşımayan bazı projeler için akademik teşvik puanı hesaplanarak ilgililerine teşvik ödemesi yapılması sonucunda neden olunan kamu zararının sorumlularından tazminine hükmedilmiş olduğunu, bu tazmin hükmüne karşı sorumlular tarafından yapılan temyiz başvurusu üzerine Temyiz Kurulunun 05.07.2023 tarihli ve 55595 tutanak sayılı Kararıyla;
- Mevzuatta projelerin AR-GE niteliğini haiz olması gerektiğine ilişkin özel durum bulunsa da; bu özel durumun hangi çerçevede, hangi şartlarda sağlanması ve hangi mevzuata bakılması gerektiğine ilişkin bir atıf ve çerçeve sunulmadığı, bu nedenle teşvik ödemesi konusundaki kararın, gereken şartların 2016 yılı Yönetmeliği ışığında aranması suretiyle ilgili akademik komisyonun o bilim alanı için değerlendirmesine bırakıldığı, 2016 yılı Yönetmeliği'nin değerlendirme komisyonlarına nispeten geniş ve esnek bir çerçevede takdir yetkisi tanıdığı,
- Daire Kararında, AR-GE projelerinin tanım ve kapsamlarının belirlenmesi için OECD'nin Frascati, Oslo ve Canberra Kılavuzlarının ve 5746 sayılı Araştırma Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun'un “Tanımlar” başlıklı 2'nci maddesinin referans olarak alınması gerektiğinin ifade edildiği, ancak bu Kılavuzlardan hangisinin esas alınması gerektiğine ilişkin olarak, söz konusu projelerin değerlendirilmesinde yürürlükte olan 31.12.2016 tarihli ve 29935 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği'nde bir atıf bulunmadığı, bu durumun değerlendirmenin komisyonlara bırakıldığını gösterdiği,
- Projelerin AR-GE niteliğini haiz olabilmesi için, projelerin rutinin dışında kalan yenilikçi yönü, bilime kazandırdığı kavram veya teknolojilerin olup olmadığı, hangi özgün çıktıların elde edildiği gibi AR-GE kavramının doğası gereği sahip olması gereken özellikleri taşıyıp taşımadığı hususlarının, proje sahiplerinin sundukları belgeler ışığında bir hakem/bilirkişi (hüviyetini de sağlayan akademik komisyonlarca değerlendirilerek kabul edildiği,
- Daire İlamında söz konusu projelerin AR-GE niteliğini kanıtlayan bilgi ve belge bulunmadığı iddiasının bulunduğu, ancak proje sahipleri tarafından projelerin süreçleri, planlanması, uygulanması, kapanması ve sonuçları ile projeler sonucunda meydana getirilen akademik kitaplara ilişkin bilgi ve belgelerin sunulmuş olduğu,
- Bu nedenle, Değerlendirme Komisyonunun düşüncesine itibar edilmek suretiyle AR-GE kapsamında bir proje olarak nitelendirilmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmayan projeler için öğretim üyesine akademik teşvik ödenmesi sonucunda 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 71'inci maddesi bağlamında kamu zararına neden olunmadığı,
İfade edilerek yukarıda belirtilen hususlar göz önüne alınarak yeniden hüküm tesis edilmesi için dosyanın hükmü veren Daireye gönderilmesine karar verildiği, Dairenin 302 sayılı Ek İlamın 4’üncü maddesiyle, Temyiz Kurulu Kararında belirtilen bozma nedenlerinden bazılarına uyduğu, ancak “... Projesi”ne ilişkin olarak daha önceki kararında ısrar ederek kamu zararı oluştuğuna hükmettiği, sorumlular tarafından temyiz dilekçesinde;
- “... Projesi”nin de diğer projeler gibi AR-GE niteliğini haiz olduğu, söz konusu projenin, planlama gerekçeleri, tertip planı, heyetleri, Türk dünyasından … katılımcıları, nihayetinde ortaya çıkarılan atıf değeri yüksek ve özgün bir eser olarak bir bütün teşkil ettiği,
- Projenin adında “şölen” kelimesinin geçmesinin onu AR-GE olmaktan uzaklaştırıyor intibaı uyandırabileceği, ancak bütünlüklü ve uzun soluklu bir projenin önemli bir parçası olarak değerlendirilebilecek projede, Türk Dünyasının şiir birikiminin ortaya konulduğu, bu birikimin her iki yılda bir güncellendiği, Türk Dünyasının farklı bölgelerinden gelen şairlerin edebiyat ve şiir alanında beliren sorunları atölyeler çerçevesinde tartışma imkânını buldukları, nihayetinde 7 kitap çıkarılmış olduğu, büyük projenin eserlerine ulaşmak için … adresine bakılabileceği, söz konusu projenin kültür, edebiyat ve şiir alanında özgün birikimi ortaya koymakla kalmadığı, aynı zamanda Türk Dünyasını Türkçe ve şiir etrafında bir araya getirme gibi oldukça stratejik bir vazifeyi gerçekleştirdiği, akademisyenlerden oluşan heyetin süreçleri planlaması ve eserlerin çıkarılması konusunda katkı sağlamalarıyla projelerin akademik bir hüviyeti de arz ettiği, ilgili projenin özgünlüğü ve atıf değeri için dünyada dizinlenen kütüphanelere bakılabileceği,
- Bir projenin AR-GE hüviyetini taşıyabilmesinin yeter şartlarından birisi olarak, literatüre yeni bilgi ve kavram (söz varlığı) sunmuş olmasının arandığı, … projelerinin Türkçenin söz varlığını hem korumak hem de o dağarcığa yeni kelime, kavram ve bilgiler ekleme misyonunu üstlenmekte olduğu, bu hususun farklı akademik çalışmalarda da belirtildiği, bu konuda dilekçede belirtilen örneklerin bulunduğu,
Hususlarının ileri sürüldüğü ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; Ek İlamdaki, söz konusu projede bilime ve literatüre kazandırılmış yeni bilgi ve kavramların ve bilimsel çıktıların ne olduğu, bu sonuçlara ulaşmada hangi bilimsel yöntem ve metotların kullanıldığı, hangi saha araştırmalarının yapıldığı, hangi AR-GE safhalarının planlandığı, araştırmada proje yürütücülerinin ve katılımcılarının rolü ve katkısının ne olduğu gibi pek çok konuda bilgi yer almadığı iddiasına karşın; temyiz dilekçesi ve eklerinde yer alan bilgilere göre söz konusu projenin süreçleri, planlanması, uygulanması, kapanması ve sonuçlarını gösteren ekler ile proje sonucunda meydana getirilen akademik kitapların, aksine bu bilgilerin de mevcut olduğunu teyit ettiğinin görüldüğü, buna göre; yukarıda yer verilen açıklamalar ve Temyiz Kurulu kararında belirtilen gerekçelerle, temyiz taleplerinin kabul edilerek Daire Kararının kaldırılmasının uygun olacağı mütalaa olunmuştur.
İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlular …’ya 28.01.2026 ve … ve …’a 02.02.2026 tarihlerinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadıklarından; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin altıncı fıkrası hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyaplarında,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Dairenin ısrar kararına dayanan temyize konu işbu ek ilam maddesinde tazmin hükmü, başvuruların değerlendirilmesi sırasında yürürlükte olan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği (2016) uyarınca AR-GE niteliğini haiz olmadığı için ödemeye de müstahak olmayan bir proje için ilgili öğretim üyesine akademik teşvik ödemesi yapılarak kamu zararına sebebiyet neden olunduğu gerekçesiyle verilmiştir.
Üniversitelerde akademik teşvik ödeneği ödemeleri; 11.10.1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu'nun “Akademik teşvik ödeneği” başlıklı ek 4’üncü maddesindeki; “Her bir takvim yılı için, bir önceki yıl, bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurt içinde veya yurt dışında sonuçlandırılan proje, araştırma, yayın, tasarım, sergi, patent ile çalışmalarına yapılan atıflar, bilim kurulu bulunan uluslararası düzeydeki toplantılarda tebliğ sunma ve almış olduğu akademik ödüller esas alınarak öğretim elemanları için yüz puan üzerinden yıllık akademik teşvik puanı hesaplanır.” hükmünden sonra aynı maddede verilen yetkiye istinaden çıkarılan ve Resmi Gazete’de yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilmektedir.
Akademik teşvik ödemeleri yapılırken birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonu kararı ile son olarak akademik teşvik düzenleme ve itiraz komisyonu kararı sonucunda belirlenen ve ilan edilen akademik personel teşvik nihai listesinde yer alan puanlar esas alınmaktadır. Bu açıdan ilgili komisyonlar tarafından yapılacak inceleme akademik teşvik ödemeleri için son derece önemli ve belirleyici durumdadır. Bundan dolayı komisyonlarca yapılacak incelemelerde akademik teşvik ödemesine esas olan ve Yönetmelikte ismen sayılan her bir akademik faaliyet türünün (özellikle proje, tasarım, sergi ve tebliğ faaliyet türlerinde) Yönetmeliğin “tanım”, “değerlendirme” ve “puan tablosu” kısımlarındaki şartları birlikte taşıyıp taşımadığı hususlarının dosyalarda sunulan belgelerde yer alan bilgilerden araştırılması, yeterli bilgi ve belge sunulmayan veya Yönetmelik’in özellikle bu üç kısmında istenen şartları bir arada taşımayan faaliyet türlerine dair verilerin puanlamaya dahil edilmemesi hususunda mali sorumluluk çerçevesinde gereken özenin gösterilmesi gerekmektedir.
Kamu zararına konu edilen ve 2018 yılında yapılan teşvik ödemeleri, 31.12.2016 tarihli ve 29935 (3. Mükerrer) sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilmiştir.
Öncelikle sorumlularca 2016 Yönetmeliğinde bir projenin AR-GE niteliğine sahip olabilmesi için herhangi bir husus, atıf ve çerçeve söz konusu edilmediği; ancak ilgili atıf, çerçeve ve tanımlama 2018 yılında yayımlanan ve tadil edilen yeni Akademik Teşvik Yönetmeliğinde ifade edildiği; dolayısıyla değerlendirmenin 2018 Yönetmeliğinin değil, 2016 yılındaki Yönetmeliğin kapsamında olması gerektiği üzerinde ısrarla durulmuşsa da; Ek İlamdaki tüm değerlendirmeler zaten 2016 Yönetmeliği üzerinden yapılmıştır.
Tazmin hükmüne dayanak olan mevzuat bağlamında Ek İlamda;
- 2016 yılında yürürlüğe giren Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği’nin “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde akademik teşvik ödemesine esas alınacak olan faaliyetlerin neleri kapsadığı tanımlanmış olup; “faaliyet” kavramının; “her bir takvim yılı için bir önceki yıl, bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurtiçinde veya yurtdışında sonuçlandırılan proje, araştırma, yayın, tasarım, sergi, patent ile çalışmalarına yapılan atıfları, bilim kurulu bulunan uluslararası düzeydeki toplantılarda sunulan tebliğleri ve alınan akademik ödülleri” ifade ettiğinin hüküm altına alındığı,
- Aynı fıkranın (ı) bendinde ise “proje”nin; “bilimsel değerlendirme süreci sonunda ulusal veya uluslararası kurumlarca onaylanarak bütçe desteği sağlanmış olup, yeni bilgiler üretilmesi, bilimsel yorumların yapılması veya teknolojik problemlerin çözümlenmesi için bilimsel esaslara uygun olarak yürütülmüş ve sonuç raporu yetkili mercilerce başarılı bulunarak kapatılmış araştırma çalışmaları” olarak tanımlandığı,
- Akademik teşvik ödemesine esas her bir faaliyet türüne dahil alt faaliyetlere nasıl puan verileceğinin ise Yönetmelik eki “Faaliyet ve Puan Tablosu”nda açıklandığı, söz konusu tablonun (1) Proje başlıklı kısmında projelerin “uluslararası destekli sonuçlandırılmış proje” ve “ulusal destekli sonuçlandırılmış proje” olarak iki alt faaliyete ayrılmış olup; ulusal destekli sonuçlandırılmış projeler için; Kalkınma Bakanlığı, Yükseköğretim kurumları hariç diğer kamu kuruluşları ve özel kuruluşlar tarafından desteklenen projeler ile yükseköğretim kurumları tarafından desteklenmiş bilimsel araştırma projeleri için projelerin AR-GE niteliğinde olması şartı öngörüldüğü; ancak TÜBA ve TÜBİTAK destekli projeler ile Sanayi Tezleri programı (SAN-TEZ) projeleri için AR-GE şartına yer verilmediği,
Hususları ifade edilerek, bu mevzuat hükümleri uyarınca; bir projenin akademik teşvik ödemesine konu olabilmesi için projenin;
a) Bilimsel değerlendirme sürecine sahip olması,
b) Bilimsel değerlendirme süreci sonunda ulusal veya uluslararası kurumlarca onaylanarak bütçe desteği sağlanmış olması,
c) Sonuçlandırılması ve sonuç raporunun yetkili mercilerce başarılı bulunması,
d) Kapatılmış olması,
Niteliklerine sahip olması gerektiği, ancak söz konusu niteliklerin projelerin akademik teşvik ödemesine konu edilmesi için sağlanması gereken genel şartlar olup, bunun yanı sıra, projenin bütçe desteğini sağladığı kurum veya kuruluşa göre mutlaka AR-GE niteliğine de sahip olması gerektiği özel durumların bulunduğu, Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği’nde “AR-GE” ifadesinin kavramsal olarak tanımına yer verilmemiş olmakla birlikte, mevzuatta tanımın yer almamasının, AR-GE unsurunun akademik teşvik ödemesine ilişkin sınırlayıcı ve belirleyici konumunu değiştirmediği; bir başka deyişle, Yönetmelik’te AR-GE tanımına yer verilmediği gerekçesiyle, bahse konu kavrama ilişkin nitelikler yönünden projelerin bir değerlendirmeye tabi tutulmamasının kabul edilemeyeceği, ayrıca, başvuruların değerlendirmesinde görevli ve yetkili akademik personelin projelerin AR-GE niteliğini değerlendirmesinde esas alabileceği kaynakların (OECD’nin Frascati, Oslo ve Canberra Kılavuzları ve 5746 sayılı Araştırma Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’un “tanımlar” başlıklı 2’nci maddesi) mevcut olduğu öne sürülmüş ve bu kaynaklar doğrultusunda; 31.12.2016 tarihli Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği çerçevesinde AR-GE zorunluluğu bulunan projelerde; projenin AR-GE niteliğine sahip olup olmadığı konusunda bir değerlendirme yapılabilmesi için, projenin rutinin dışında kalan yenilikçi yönü, hangi kavram ve teknolojilerin bilime ve uygulamaya kazandırıldığı, hangi özgün çıktıların elde edildiği gibi AR-GE kavramının doğası gereği sahip olması gereken özellikleri taşıyıp taşımadığının da incelenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Buraya kadar yapılan açıklamalar karşısında, başvuruya esas her bilimsel projenin teşvike konu edilemeyeceği açık olup, bu konuda komisyonların yetkisinin sınırsız olmadığı ve komisyonların değerlendirmelerini yaparken mevzuat ve standartlar çerçevesinde gerekli özeni göstermek suretiyle hareket etmelerinin gerektiği değerlendirilmektedir ki; sorumlular tarafından sorgu aşamasındaki savunmalardan bu defaki temyiz aşamasına kadar kanıt olarak sadece çıktılar ve kitaplar gönderilmiştir. Bu belgelerin tek başlarına akademik teşvik ödeneğine esas tutulması söz konusu olamaz. Yukarıda da değinildiği gibi itiraz komisyonları da bulunmakta olup, (sorumluların kendilerince bile bilirkişilerce buna karar verilmesi gerektiği ifade edilirken) sadece ilk komisyonun kararı kabul edilerek bir değerlendirme yapılamaz.
Bu çerçevede, temyize konu “...” Projesi; … Üniversitesi, … ve … ortaklığında gerçekleştirilen bilimsel bir etkinliğin düzenlenmesinden ibarettir. Projeye ilişkin olarak sunulan bilgi ve belgelerde söz konusu etkinlik kapsamında bilime ve literatüre kazandırılmış yeni bilgi ve kavramların ve bilimsel çıktıların ne olduğu, bu sonuçlara ulaşmada hangi bilimsel yöntem ve metotların kullanıldığı, hangi saha araştırmalarının yapıldığı, hangi AR-GE safhalarının planlandığı, varsa ve izlenen sistematik araştırmada proje yürütücülerinin ve katılımcılarının rolü ve katkısının ne olduğu gibi konularda herhangi bir bilgi yer almamaktadır. Bu çerçevede, söz konusu projenin özgün niteliği, rutinin dışında kalan yenilikçi yönü, hangi kavram ve teknolojilerin bilime ve uygulamaya kazandırıldığı, hangi özgün çıktıların elde edildiği gibi unsurlar yönünden AR-GE projesi olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Kaldı ki, … Genel Sekreterliğinden 02 Ocak 2018 tarihinde komisyonlara gönderilen Akademik Teşvik Puanına Esas Faaliyetlerle İlgili Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar tablosunda projeler konusunda da; “Alt yapı, malzeme, seyahat, BAP kongre destek projeleri ise bu kapsama girmemektedir.” denilmek suretiyle bilimsel etkinliklere katılımın desteklenmesinin “destek projesi” tipleri içerisinde sayıldığı belirtilmiş olup, bahse konu projenin de AR-GE projesi olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı ve bu anlamda Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği kapsamında ödeme yapılmasına hak kazandırmayacağı aşikardır.
Son olarak, sorumlularca tazmin hükmüne konu olan tutarın faiziyle birlikte … TL olarak ahiz (aynı zamanda sorumlu) … tarafından 12.01.2026 tarihinde (hüküm tarihinden sonra) Üniversite Rektörlüğü hesabına yatırıldığına ve dolayısıyla kamu zararının tahsil edildiğine ilişkin … seri sıra no.lu … Dekontu Kurulumuz Raportörlüğüne bildirilmiş ise de; (muhasebe kaydının yapıldığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belge gönderilmeyen) söz konusu bu tahsilat, muhasebe kaydının yapılması durumunda ancak ilamın infazı mahiyetinde olacak olup, bu hususta Kurulumuzca yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.
Sonuç itibarıyla, adı geçen projenin Yönetmelik kapsamı dışında bırakılması gerekirken akademik teşvike konu edilmesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararına neden olduğundan; sorumluların iddia ve itirazlarının reddedilerek 302 sayılı Ek İlamın 4’üncü maddesiyle … TL’nin tazminine ilişkin verilen hükmün TASDİKİNE, (Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı … ile Üye …, Üye … ve Üye …’in aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,
6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 25.02.2026 tarih 58848 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı …:
Sorgu aşamasında sorumlularca yapılan savunmalardan anlaşılacağı üzere “...” Projesinin Tarih Birim Akademik Teşvik Komisyonu tarafından gerekli nitelikleri taşımadığı gerekçesiyle reddedilmiş, proje üst kurula sevk edilmiş ve Üniversite Akademik Teşvik İtiraz Komisyonu ise başvuru sahibinin itirazı üzerine projeyi AR-GE kapsamında değerlendirmiştir.
Dolayısıyla, bahsi geçen bu Komisyonların kararları dikkate alınmadan tazmin hükmü verilmesi hukuken isabetli olmadığından ve diğer taraftan anılan projenin AR-GE niteliğini haiz olup olmadığının bu konuda uzman bilirkişiler vasıtasıyla tespit edilmesi gerektiğinden; bu hususların temini açısından tazmin hükmünün bozularak Dairesine gönderilmesi gerekir.
Üye …, Üye … ve Üye …:
Öncelikle, kamu zararına konu edilen ve 2018 yılında ödemesi yapılan teşvik ödemelerinin 31.12.2016 tarihli ve 29935 (3. Mükerrer) no.lu Resmi Gazete’de yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilmesi gerektiği konusunda herhangi bir şüphe bulunmamaktadır.
Söz konusu mevzuatta projelerin AR-GE niteliğini haiz olması gerektiğine ilişkin özel durum bulunsa da; bu özel durumun hangi çerçevede, hangi şartlarda sağlanmasına, hangi mevzuata bakılması gerektiğine ilişkin bir atıf ve çerçeve sunulmamıştır. Dolayısıyla, söz konusu projenin ilgili teşvik ödemesine konu edilmesi için karar, gereken şartlar 2016 yılı Yönetmeliği ışığında aranmak suretiyle ilgili akademik komisyonun o bilim alanı için değerlendirmesine bırakılmış görünmektedir. Bu bağlamda 2016 yılı Yönetmeliğinin değerlendirme komisyonlarına nispeten geniş ve esnek bir çerçeve ve takdir yetkisi sunmakta olduğu söylenebilir. 2018 yılında yapılan değişikliklerle ise hem proje çerçeveleri daha net belirlenmiş hem de komisyonlara verilen yetki daraltılmış görünmektedir. {*2018 yılı Yönetmeliğinden sonra üniversitelerce düzenlenen akademik teşvik ödeneği uygulama usul ve ilkellerini belirleyen rehberlerde “AR-GE niteliğini haiz olan projeler için ilgili kurul kararı”nın kanıtlayıcı belge olarak sunulma zorunluluğu getirilmiştir.}
27.06.2018 tarihli ve 30461 no.lu Resmi Gazete’de yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği’nin 3’üncü maddesinin (g) bendinde proje; “amacı, kapsamı, genel ve teknik tanımı, süresi, bütçesi, özel şartları, diğer kurum, kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak ayni ve/veya nakdi destek tutarları, sonuçta doğacak fikri mülkiyet haklarının paylaşım esasları tespit edilmiş ve Ar-Ge faaliyetlerinin her safhasını belirleyecek mahiyette ve bilimsel esaslar çerçevesinde gerçekleştirilen faaliyetler bütünü” olarak tanımlanmış, 7’nci madde (2)'de ise; “Proje faaliyetlerinin değerlendirilmesinde, sadece bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurtiçinde veya yurtdışında başarı ile sonuçlandırılmış ve sonuç raporu onaylanmış projeler değerlendirmeye alınır. Döner sermaye üzerinden yapılan dış kaynaklı (yurtiçi veya yurtdışı) projelerin bu kapsamda değerlendirilebilmesi için projenin Ar-Ge niteliğinin olması ve toplam proje süresinin dokuz aydan az olmaması koşulu aranır. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunun sadece akademik destekleri bu kapsamda değerlendirmeye alınır, ancak sanayi, kamu girişimcilik, bilimsel etkinlik ve bilim ve toplum destekleri değerlendirmeye alınmaz. Araştırma altyapısı oluşturulması, girişimcilik, araştırmacıların ve öğrencilerin araştırma kültürünün desteklenmesine yönelik projeler, yükseköğretim kurumlan tarafından desteklenen bilimsel araştırma projeleri, yerel kalkınma, topluma hizmet, mesleki eğitim, sosyal sorumluluk ve benzeri amaçlar için fon sağlayan Türkiye İş Kurumu, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı, kalkınma ajansları ve benzeri kurumların destekleri, döner sermaye üzerinden yapılan bilirkişilikler ve danışmanlıklar, Avrupa Birliği Katılım öncesi Mali Yardım projeleri değerlendirmeye alınmaz. Yürütülmüş bir proje için farklı kurum ve kuruluşlarca tamamlayıcı veya destekleyici mahiyette bütçe desteği sağlanmasına yönelik olup temelde aynı projenin parçası veya uzantısı olan çalışmalar için mükerrer puanlama yapılmaz.” denilerek akademik teşvik ödemesine konu olacak projelerin çerçevesi önceki 2016 Yönetmeliğinden çok daha açık ve net şekilde belirlenmiştir. Ayrıca 2018 yılında yayımlanan Akademik Teşvik Ödemesi Yönetmeliğinde de projelerin AR-GE niteliğini haiz olması gerektiğine ilişkin özel duruma yer verilmiş, ancak bu özel durum 2016 yılı Yönetmeliğinin aksine projenin AR-GE niteliğini hangi çerçevede ve hangi şartlarda sağlaması gerektiğine ilişkin net bilgilerle de tamamlanmıştır. 2018 yılında Yönetmelikte yapılan değişiklik, hem AR-GE projelerinin değerlendirilmesine ilişkin çerçeveyi netleştirmiş hem de ilgili akademik komisyonlarının mevzuat ekseninde takdir haklarını sınırlandırmıştır.
Daire Kararında AR-GE projelerinin tanım ve kapsamlarının belirlenmesi için OECD'nin Frascati, Oslo ve Canberra Kılavuzlarının ve 5746 sayılı Araştırma Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’un "tanımlar" başlıklı 2’nci maddesinin referans olarak alınması gerektiği ifade edilmekte ise de; söz konusu kılavuzların hangisinin esas alınması gerektiğine ilişkin 2016 yılı Yönetmeliğinde bir atıf bulunmaktadır ki bu durum söz konusu değerlendirmenin komisyonlara bırakıldığının en önemli göstergesidir. Nitekim ilgili projelerin AR-GE niteliğini haiz olabilmesi için belirtilen projelerin, rutinin dışında kalan yenilikçi yönü, bilime kazandırdığı kavram veya teknolojilerin olup olmadığı, hangi özgün çıktıların elde edildiği gibi AR-GE kavramının doğası gereği sahip olması gereken özellikleri taşıyıp taşımadığı hususları, proje sahiplerinin sundukları belgeler ışığında bir hakem/bilirkişi hüviyetini de sağlayan akademik komisyonlarca değerlendirilmiş ve kabul edilmiştir.
Gönderilen yeni bilgi ve belgelerin bu kapsamda incelenmesi sonucunda; “...” Projesinin,
- Planlama gerekçeleri, tertip planı, heyetleri, Türk dünyasından … katılımcıları, nihayetinde ortaya çıkarılan atıf değeri yüksek ve özgün bir eser olarak bir bütün teşkil ettiği,
- Projede, Türk Dünyasının şiir birikiminin ortaya konulduğu, bu birikimin her iki yılda bir güncellendiği, Türk Dünyasının farklı bölgelerinden gelen şairlerin edebiyat ve şiir alanında beliren sorunları atölyeler çerçevesinde tartışma imkânını buldukları, nihayetinde 7 kitap çıkarılmış olduğu, büyük projenin eserlerine ulaşmak için https://kitap.tyb.org.tr/guldeste/web adresine bakılabileceği, söz konusu projenin kültür, edebiyat ve şiir alanında özgün birikimi ortaya koymakla kalmadığı, aynı zamanda Türk Dünyasını Türkçe ve şiir etrafında bir araya getirme gibi oldukça stratejik bir vazifeyi gerçekleştirdiği, akademisyenlerden oluşan heyetin süreçleri planlaması ve eserlerin çıkarılması konusunda katkı sağlamalarıyla projelerin akademik bir hüviyeti de arz ettiği, ilgili projenin özgünlüğü ve atıf değeri için dünyada dizinlenen kütüphanelere bakılabileceği,
- Bir projenin AR-GE hüviyetini taşıyabilmesinin yeter şartlarından birisi olarak, literatüre yeni bilgi ve kavram (söz varlığı) sunmuş olmasının arandığı, … projelerinin Türkçenin söz varlığını hem korumak hem de o dağarcığa yeni kelime, kavram ve bilgiler ekleme misyonunu üstlenmekte olduğu, bu hususun farklı akademik çalışmalarda da belirtildiği, bu konuda dilekçede belirtilen örneklerin bulunduğu,
- … Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesi’nin 3/c maddesinde Bilimsel Araştırma Projesinin, “Tamamlandığında sonuçları ile alanında bilime katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması beklenen bilimsel içerikli, … Üniversitesi içi ve/veya dışı, ulusal ve/veya uluslararası kurum ya da kuruluşların katılımlarıyla da yapılabilecek projeler ile bilim insanı yetiştirme ve araştırma altyapısı kurma ve geliştirme projeleri” olarak tanımlandığı, 10’uncu maddesinde ise proje türlerinin sayıldığı, bu çerçevede ...nin mevzuata göre uluslararası işbirliği araştırma projesi çerçevesinde de değerlendirilebileceğinin görüleceği, dolayısıyla söz konusu projenin sadece bilimsel etkinliklere katılım şeklinde bir destek projesi olarak adlandırılamayacağı,
Değerlendirildiğinden; diğer projeler gibi AR-GE vasfını haiz projenin akademik teşvike konu edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu hususların dışında Ek İlamda söz konusu projede bilime ve literatüre kazandırılmış yeni bilgi ve kavramların ve bilimsel çıktıların ne olduğu, bu sonuçlara ulaşmada hangi bilimsel yöntem ve metotların kullanıldığı, hangi saha araştırmalarının yapıldığı, hangi AR-GE safhalarının planlandığı, araştırmada proje yürütücülerinin ve katılımcılarının rolü ve katkısının ne olduğu gibi pek çok konuda bilgi yer almadığı iddiasına karşın; proje sahiplerinin sorgu aşamasında sorguya cevap olarak sundukları dilekçelerinde yer alan projelerin süreçleri, planlanması, uygulanması, kapanması ve sonuçlarını gösteren ekler ile projeler sonucunda meydana getirilen akademik kitaplar bu bilgilerin de mevcut olduğunu teyit etmektedir.
Sonuç itibarıyla, önceki (05.07.2023 tarihli ve 55595 tutanak sayılı) Temyiz Kurulu Kararında da ifade edildiği gibi; söz konusu projenin 2018 yılı Yönetmeliğinden önce gerçekleştirilmesi nedeniyle 2018 değil de 2016 Yönetmeliğine göre değerlendirilmesi gerektiği göz önüne alınarak, ilgili Komisyon düşüncesine itibar edilmek suretiyle AR-GE kapsamında bir proje olarak nitelendirilmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığından ve bu proje dolayısıyla ilgili öğretim üyesine akademik teşvik ödenmesi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesi bağlamında kamu zararına sebebiyet vermediğinden; temyiz talebinde bulunan sorumluların iddia ve itirazlarının kabul edilerek tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.