Konu: Somut yapım işine ait idari şartname ve sözleşme tasarısının, bu işin birim fiyat tariflerine nazaran önceliği bulunması.



132 İlam sayılı Daire Kararının 94’üncü maddesiyle, bir ortak girişim tarafından yüklenilmiş olan ... TL sözleşme bedelli “... Sahil Bulvarı ... ile ... Arası Muhtelif Altyapı ve Sanat Yapıları Yapılması İşi” kapsamında sözleşme eki birim fiyat tariflerinin incelenmesi neticesinde BFİ.012 poz nolu “Fore Kazık Boru, Profil Demirler ile Destekleme Yapılması” imalatına ait imalat miktarının hatalı hesaplanması sonucunda oluşan ... TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileridir.

Temyiz Dilekçesi

Harcama yetkilisi ... (Fen İşleri Daire Başkanı), gerçekleştirme görevlileri ... (Yol Üstyapı Şube Müdürü), ... (İnşaat Mühendisi), ... (İnşaat Teknikeri), ... (İnşaat İşleri Şube Şefi) tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Harcama yetkilisi ... (Fen İşleri Daire Başkanı), gerçekleştirme görevlileri ... (Yol Üstyapı Şube Müdürü), ... (İnşaat Mühendisi)’in temyiz dilekçesi özeti aşağıdadır:

Sorguya verilen savunmalarda öncelik sıralamasına göre İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısının Birim Fiyat Tariflerinden önce geldiği görüldüğünden tarifteki hatalı yazımın değerlendirme dışı bırakıldığı, yapılan ödemenin doğru olduğu ve bahse konu kamu zararının oluşmadığı beyan edilmişse de Daire Kararında İdari Şartnamenin Ek kısmındaki "Birim Fiyatlı Kısma Ait Kalemler" tablosunun 12'nci sırasındaki BFİ.012 iş kaleminin açıklama kısmında bu imalat için kullanılması gereken profil demir miktarının hesabının yapıldığı, buna karşılık söz konusu imalata ait imalat bedelinin ödenmesine esas miktar hesabının nasıl yapılacağının ise imalat tarifinde açıkça belirtildiği ve ihale dokümanları arasında herhangi bir çelişkinin söz konusu olmadığı gerekçesiyle tazmin hükmü verildiği,

BFİ.012 poz nolu "Fore Kazık Boru. Profil Demirler İle Destekleme Yapılması” pozunun birim fiyat tarifinin "ölçü" kısmında "İmalatı tamamlanan toplam fore kazık ve palplanş alanının 1m2 palplanş alanına isabet eden birim profil ağırlığı ile çarpımından elde edilen ton cinsinden miktarıdır” denildiği, fakat "... Sahil Bulvarı ... ile ... Arası Muhtelif Altyapı ve Sanat Yapıları Yapılması" İşinin İhale Dokümanında veya Sözleşme ve Eklerinde palplanş işi yapılacağına dair bir iş kalemi ve proje detayı bulunmadığı, Sorgu ve İlamda yer alan hesaplamaların başka bir iş olan "… Sahil Bulvarı Taşıt Alt Geçidi Yapılması" İşinin İhale Dokümanında bulunduğunun anlaşıldığı, Bu işin başka bir ihale, başka bir iş olması sebebiyle söz konusu işin ihale dokümanında bulunmayan bir projenin, bir hesabın bu iş için kullanılmaması gerektiği, Dolayısıyla tarafınca hazırlanan hakkedişlerde İşin Sözleşme ve eklerinde bulunmayan bir projenin dikkate alınarak hesaplama yapılmasının yanlış olacağı,

Daire Kararında bir önceki işe ait palplanş iksa tip kesitindeki profil ağırlıklarının palplanş alanına bölünmesiyle oluşturulan birim fiyat üzerinden kamu zararı hesabı yapıldığı, Ancak kamu zararının hesaplandığı işte yapılan imalat ile kamu zararı hesabında baz alınan imalatların birbirinden farklı olduğu,

Dilekçe eki (1)‘deki fotoğrafta kamu zararına baz alınan [örnek] palplanş iksa destekleme imalatı ve profilleri görüldüğü, Dilekçe eki (2)'deki fotoğrafta ise Daire Kararına konu olan işte yapılan imalatlara ait fotoğraflar görüldüğü, Denetçinin ve Dairenin iddia ettiği gibi birim fiyat tarifinin Ölçü kısmında, " İmalatı tamamlanan toplam fore kazık ve palplanş alanını. 1m2 palplanş alanına isabet eden birim profil ağırlığı ile çarpımından elde edilen ton cinsinden miktarıdır.” İbaresinden yola çıkılacak olursa, zaten palplanş ve desteklemesi yapılmayan bir imalatta böyle bir hesaplama ile kamu zararı çıkarılmasının yanlış olduğu, Ayrıca birim fiyat tarifinde, proje ve teknik şartnamede 1m2 palplanş alanına isabet eden birim profil ağırlığının ne kadar olduğu yönde bir açıklama bulunmadığı, Eğer bu iddia üzerinden gidilmesi gerekiyorsa birim ağırlığın net olarak belirtilmesi gerektiği,

Bununla beraber Daire Kararında hesap edilen birim profil ağırlığının başka işteki kanalizasyon deplase imalatlarının sadece tip kesit üzerindeki ağırlığın yüzey alanına bölünmesi ile bulunduğu, Halbuki uygulamada derinlik değişken olması dolayısıyla kanalizasyon projesinde bu değerin sürekli değiştiği, Böyle bir durumda birim profil ağırlığı belirlemenin zaten başlı başına hatalı olduğu,

Bu tariften gidilecek olursa, 1 metrekare fore kazık alanına isabet eden profil ağırlığının şu şekilde yapılması gerektiği:

BFİ.012 pozunun oluşturulması için yararlanılan İller Bankası'nın 23.245/İB-l “Palplanş iksalarda profil demirleri ile destekleme yapılması" pozuna bakıldığında ölçü kısmında " imalatı tamamlanan toplam palplanş alanının 1 m2 palplanş alanına isabet eden birim profil ağırlığı ile çarpımından elde edilen ton cinsinden miktarıdır." yazılı olduğu, Bu açıklamanın fore kazık boru, profil demirler ile destekleme yapılması iş kaleminde kullanılması için “İmalatı tamamlanan toplam fore kazık alanının 1 m2 fore kazık alanına isabet eden birim profil ağırlığı ile çarpımından elde edilen ton cinsinden miktarıdır." olarak değerlendirilseydi Tablo-1 de görüleceği üzere 1 m2 fore kazık alanına isabet eden birim profil ağırlığı 0.638 Ton/m2 olacağı,

[Tablo]

Bu iş kalemi için ödenmesi gereken miktar ise Tablo-2'de de görüleceği üzere 7.872,20 ton olacağı, Kontrol heyeti tarafından yapılan hakedişlerde ise bu miktar, İdari Şartnamenin Ek kısmındaki "Birim Fiyatlı Kısma Ait Kalemler" tablosunun 12. Sırasındaki BFİ.012 iş kaleminin açıklama kısmında yapılan toplam modül ile 1 adet modülün ağırlığının çarpımından elde edilen sonuç olan 5.773.971 ton kullanıldığı, Böylece yerinde imalatı yapılması gerek görülmeyen modüllerin ödemesi yapılmamış olduğu (Ek-3),

[Tablo]

Söz konusu iş kaleminin Ek-4’teki yaklaşık maliyet hesabında bu imalatlar için belirlenen birim fiyat bedeli 1.077,24x1,0571=1.138,75 TL olarak, toplam iş kalemi bedeli de 7.159.323,79 TL olarak hesaplanmış olduğu, Yaklaşık maliyete kıyasla birim fiyatta (Yüklenici firmanın teklif birim fiyatı =950 TL) yaklaşık %16,6, iş kaleminin toplam bedelinde de yaklaşık %23,4 daha az bedel ile fore kazık destekleme işi yaptırılmış olduğu,

Kontrol heyeti tarafından hazırlanan hakedişlerde, ölçü tanımındaki hatadan dolayı, İdare lehine olan ve yüklenici firmanın yaptığı imalatın gerçek karşılığı olan bedel hesaplanarak ödeme yapıldığı, Böylece muhtemel kamu zararının önüne geçildiği,

İfade edilerek Daire Kararının Kaldırılması talep edilmektedir.



Gerçekleştirme görevlisi ... (İnşaat Teknikeri)’in temyiz dilekçesi özeti aşağıdadır:

Söz konusu işe ait sözleşme eki birim fiyat tarifinde BFİ.012 nolu pozun tanımına yer verilerek,

Daire Kararında “... Tarifin ölçü kısmında İmalatı tamamlanan toplam fore kazık ve palplanş alanını, 1 m2 palplanş alanına isabet eden birim profil ağırlığı ile çarpımından elde edilen ton cinsinden miktarıdır denildiği halde uygulamada 1 metre kare palplanş alanına isabet eden birim profil ağırlığı yerine bir metre kareye isabet eden strut imalatının profil ağırlığının esas alındığı tespit edilmiştir…” denildiği, Bu sebeple de BFİ.012 Fore Kazık Boru, Profil Demirler İle Destekleme Yapılması iş kaleminin miktarının hatalı hesaplandığı iddia edildiği,

Strut imalatı için kullanılan malzemenin, ilgili iş kaleminin adında geçtiği üzere fore kazık boru profilli olduğu ve destekleme için kullanılan bütün profil demirler (boru profiller de dahil) dikkate alınarak imalatın profil birim ağırlığı esas alındığı, Zaten esas alınabilecek başka bir imalat ve hesaplanabilecek birim profil ağırlığı da bulunmadığı,

İlamda kamu zararı hesabını içeren “Palplanş Destek Elemanları Birim Metrekareye Düşen Profil Ağırlığı Hesabı" adında bir tablo (EK-1) bulunduğu, "... Sahil Bulvarı ... ile ... Arası Muhtelif Altyapı ve Sanat Yapıları Yapılması İşi” için böyle bir tablo hazırlamanın imkansız olduğu, Çünkü söz konusu iş kapsamında, tabloda hesaplama için kullanılan NPU 200 demir profillerin bulunduğu herhangi bir palplanş projesi bulunmadığı, Söz konusu iş kapsamında bir metre kare dahi palplanş yapılmamış olduğu, Palplanş imalatına ait bir ödeme de bulunmadığı,

Bu tablonun verilerinin, hangi projeden alındığının açıkça belirtilmesi gerektiği, İhale dokümanının hiçbir yerinde olmayan ve proje ve iş kapsamında uygulaması olmayan imalata ait değerler ile yapılan hesapların tamamının yanlış ve hatalı olduğu,

İlamda sunulan diğer bir tablo olan ‘“Metraj Hesabı" tablosunda (EK-1), destekleme yapılması için 1 metrekareye düşen profil miktarı 0,021 ton/m2 olarak alındığı, Bunun şu anlama geldiği: Boyu 24 metreye varan. 1,2 metre çapında beton fore kazıkları desteklemek için, metrekarede 21 kg profil demirinin kullanıldığının iddia edildiği, Bu miktardaki profil demirleri ile destek yapıldığını söylemenin fen kurallarına göre mümkün olmadığı,

Proje kapsamındaki toplam fore kazık alanı için çelik proje detaylarında yer alan profil ağırlıkları (EK-2) hesaplanarak ödeme yapıldığı, İşin uygulama projesinde metrekarede 21 kg değil —638 kg/metrekare yani 0,638 ton/m2 profil demiri ile destekleme yapılması hesaplandığı (EK-3), İlgili iş kalemi için yaklaşık maliyetteki miktar da 6.287 ton olarak belirlenerek ihaleye çıkılmış olduğu (EK-4),

Kontrol heyeti tarafından yapılan hakedişlerde ise bu miktar, fore kazık alanı dikkate alındığında, toplam profil ağırlığı 5.773,971 ton hesaplandığı, böylece yerinde imalatı yapılması gerek görülmeyen modüllerin ödemesi yapılmamış olduğu (Ek-5),

Bu doğrultuda Sayıştay İlamındaki “Metraj Hesabı” tablosu da yanlış ve hatalı olduğu,

Söz konusu iş kalemi ile ilgili bir konuya daha açıklık getirmek gerektiği, BFİ.012 iş kaleminin birim fiyat tarifinde " ...hazırlanmış boru ve profil demirleri ile fore kazık ve palplanş iksa desteklenmesinin yapılması, boru ve profil demirlerinin sökülmesi ...“ denildiği, Bunun anlamı bahsedilen profiller gerektiğinde inşaat sahasına getirilir, montajı yapılır ve zamanı geldiğinde de sökülür demek olduğu, Bu poz kapsamında destekleme için kullanılan demir profiller satın alınmadığı, Kullanılan demir profillerin idarenin malı olmadığı, Kullanılan demir profillerin yükleniciye ait olduğu ve iş bitiminde sökülüp götürüldüğü, İş kapsamında kullanılmasının karşılığı olarak da BFİ.012 pozu ile ödemesi yapıldığı, Ödemesi yapılırken de toplam fore kazık alanına destekleme için kullanılan bütün demir profiller hesaba alındığı ve buna göre birim profil ağırlığı bulunduğu,

BFİ.012 iş kaleminin ölçü kısmında;

“Ölçü: İmalatı tamamlanan toplam fore kazık ve palplanş alanını, 1 m2 palplanş alanına isabet eden birim profil ağırlığı ile çarpımından elde edilen ton cinsinden miktarıdır.”

yazması yerine;

Ölçü: İmalatı tamamlanan toplam fore kazık ve palplanş alanını. I m. palplanş ve fore kazık alanına isabet eden birim profil ağırlığı ile çarpımından elde edilen ton cinsinden miktarıdır.

yazılmış olsaydı, dosyayı inceleyen Denetçinin ve Dairenin yapılan ödemenin yanlış olduğu ile ilgili bir iddiası olmayacağı,

Sonuç olarak ihale dokümanının hiçbir yerinde olmayan palplanş projesi ve iş kapsamında uygulaması olmayan bu imalata ait değerler ile yapılan hesaplamalar neticesinde çıkarılan kamu zararının mevzuata aykırı olduğunun açık olduğu,

Belediye tarafından BFİ.012 “Fore Kazık Boru, Profil Demirler İle Destekleme Yapılması” miktarının doğru hesaplandığı ve tarifi ile ölçüsüne uygun ödemesi yapılmış olduğu,

İfade edilerek Daire Kararının Kaldırılması talep edilmektedir.

Gerçekleştirme görevlisi ... (İnşaat İşleri Şube Şefi)’in temyiz dilekçesinde, yukarıda yer verilen dilekçelerde belirtilen hususlara ilave olarak sorumluluk itirazında bulunulmaktadır. ...’in sorumluluk itirazı özetle aşağıdadır:

Daire Kararında yer alan kamu zararı hesabına esas hakedişlerde (Ek-1), 3 No’lu hakedişten 11 No’lu hakedişe kadar (11 No’lu hakediş de dahil), söz konusu işte herhangi bir görevde bulunmadığı ve bu hakedişlerde imzası olmadığı (Ek-2), Bu hakedişlerdeki kamu zararına esas iş kalemine ait ödemeler ile fiyat farkı hesaplarındaki KDV Dahil Toplam: ... TL’lik kısmında hiçbir sorumluluğu bulunmadığı,

Kalan KDV Dahil Toplam: ... TL’Iik kamu zararı hesabı ile ilgili temyiz talebinde bulunduğu,

[Diğer dilekçelerde yer alan açıklama ve itirazlara yer verilerek]

İfade edilerek Daire kararının Kaldırılması talep edilmektedir.

Başsavcılık Mütalaası

Harcama yetkilisi ... (Fen İşleri Daire Başkanı), gerçekleştirme görevlileri ... (Yol Üstyapı Şube Müdürü), ... (İnşaat Mühendisi), ... (İnşaat Teknikeri), ... (İnşaat İşleri Şube Şefi) tarafından temyiz başvurusunda bulunulması üzerine verilen Başsavcılık Mütalaasında:

“ ‘... Sahil Bulvarı ... ile ... Arası Muhtelif Altyapı ve Sanat Yapıları Yapılması İşi’ kapsamında;

Söz konusu işe ait sözleşme eki birim fiyat tariflerinde BFİ.012 poz Nolu "Fore Kazık Boru, Profil Demirleri İle Destekleme Yapılması" imalatının tarifinin; "İdarece onaylanmış projesine göre boru ve profillerin işlenerek hazırlanması, hazırlanmış boru ve profil demirleri ile fore kazık ve palplanş iksa desteklenmesinin (göğüsleme ve gergi) yapılması, boru ve profil demirlerinin sökülmesi, temizlenmesi için, gerekli her türlü işçilik, her türlü sarf malzemesi, her türlü malzeme ve zayiatı, makina, alet ve edevat giderleri, her türlü nakliye, yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma ve muhafazası, tüm malzeme, makina, alet ve edevatın iş yerine kadar taşınması, yüklenici kârı ve genel giderler karşılığı dâhil, fore kazık ve paplanş iksalarda boru ve profil demirleri ile destekleme yapılmasının l ton fiyatıdır.

Ölçü: İmalatı tamamlanan toplam fore kazık ve palplanş alanını, 1 m2 palplanş alanına isabet eden birim profil ağırlığı ile çarpımından elde edilen ton cinsinden miktarıdır.

Malzeme Özellikleri:

Sıcak Haddelenmiş Profil Demirler (S235JR) (I - U - T - Omega) (TS 910, TS 912, TS 911 EN 10055), sac DİN EN 10025 standardına uygun olmalıdır." olarak tanımlanmıştır.

Dolayısıyla, 1 metre kare palplanş alanına isabet eden birim profil ağırlığı yerine bir metre kareye isabet eden strut imalatının profil ağırlığının esas alınması nedeniyle, yapılan ödemelerin kamu zararı olduğu değerlendirildiğinden, temyiz talebinin reddedilerek tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.”

denilmektedir.

Duruşmaya harcama yetkilisi ... (Fen İşleri Daire Başkanı) ve gerçekleştirme görevlisi ... (Yol Üstyapı Şube Müdürü) katılmıştır. Adı geçen kişiler tarafından temyiz dilekçelerinde yer alan hususlar tekrarlanarak, İşin birim fiyat tarifleri ve projesinin teknik daire başkanlığı tarafından hazırlandığı, BFİ.012 iş kaleminin birim fiyat tarifinde “palplanş” kelimesi kopyala yapıştır artığı olarak kaldığı, Projeye göre BFİ.012 iş kaleminde “palplanş” yerine “strut” kelimesinin kullanılması gerektiği, Zira bahsi geçen işte palplanş imalatının zaten bulunmadığı, Yani somut uygulama hakkında başka bir dairenin hazırlamış olduğu birim fiyat tarifindeki unutulmuş bir kelime dolayısıyla Fen İşleri Dairesi personeli hakkında Sayıştay tarafından tazmin hükmü verilmiş olduğu, İller Bankasının aynı iş kaleminin “strut”a göre imalat miktarının belirlenmesini içeren tarifinde birim fiyatının somut işteki birim fiyattan daha yüksek olduğu, Dolayısıyla somut işte kamu zararı oluşmadığı vurgulanmıştır. Sorumlular tarafından Daire Kararının Kaldırılması gerektiği ifade edilmiştir.

Duruşma sırasında Sayıştay Savcısı tarafından, yazılı mütalaada belirtilen gerekçeyle Daire Kararının Tasdikinin uygun olacağı ifade edilmiştir.

Sorumlu harcama yetkilisi ..., gerçekleştirme görevlisi ... ve Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

132 İlam sayılı Daire Kararının 94’üncü maddesiyle, bir ortak girişim tarafından yüklenilmiş olan ... TL sözleşme bedelli “... Sahil Bulvarı ... ile ... Arası Muhtelif Altyapı ve Sanat Yapıları Yapılması İşi” kapsamında sözleşme eki birim fiyat tariflerinin incelenmesi neticesinde BFİ.012 poz nolu “Fore Kazık Boru, Profil Demirler ile Destekleme Yapılması” imalatına ait imalat miktarının hatalı hesaplanması sonucunda oluşan ... TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileridir.

Esas yönünden inceleme

Somut uygulama

Belediye tarafından "... Sahil Bulvarı ... ile ... Arası Muhtelif Altyapı ve Sanat Yapıları Yapılması" (İKN: ...) işi 30.06.2016 tarihinde ihale edilmiştir. İşi bir ortak girişim yüklenmiştir. Sözleşme bedeli ... TL’dir. İşin bir kısmı götürü bedelle, kalan kısmı ise birim fiyatlı olarak sözleşmeye bağlanmıştır.

Daire Kararında bu yapım işi kapsamında yer alan BFİ.012 poz no.lu “Fore Kazık Boru, Profil Demirler ile Destekleme Yapılması” işine ait imalat miktarının hatalı hesaplanması sonucunda ... TL kamu zararına sebebiyet verildiğine, bu kamu zararının ilgili kamu görevlilerine ödettirilmesine hükmedilmiştir.

Sorumlular tarafından ise bahsi geçen yapım işinde BFİ.012 poz no.lu iş kaleminin imalatının hatalı ödenmediği, bu iş kalemine ait ödemeler sonucunda kamu zararı oluşmadığı, Daire Kararının gerekçesinin hukuka uygun olmadığı, Daire Kararının kamu zararı tablosunun fiili duruma ve fen kurallarına uygun olmadığı savunulmaktadır.



Mevzuat ve Sözleşme

5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinin ilgili kısımları aşağıdadır:

“Kamu zararı

Madde 71- (Değişik birinci fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

… / esas alınır.”

Sözleşme tasarısının ikinci sayfasında yer alan “Birim Fiyatlı Kısma Ait Kalemler” başlıklı tabloda BFİ.012 iş kalemini gösteren satır aşağıdadır:

BİRİM FİYATLI KISMA AİT KALEMLER

Sıra No İş Kalemi No Açıklama Birimi Miktarı

…

12 BFİ.012 Fore kazık boru, profil demirleri ile destekleme yapılması tek strut: 11 ad*1 = 11 modül

iki strut: 10 ad*2 = 20 modül

üç strut: 8 ad*3 = 24 modül

üç strut: 48 ad*3 = 144 modül

toplam: 199 modül * 31887,3 kg=6345,57 ton

KANALİZASYON: 66,30 ton ton 6.287

Sözleşme eki birim fiyat tarifinde BFİ.012 no.lu pozun tanımı aşağıdadır:

“BFİ.012. FORE KAZIK BORU, PROFİL DEMİRLERİ İLE DESTEKLEME YAPILMASI

İşin Tarifi: İdarece onaylanmış projesine göre boru ve profillerin işlenerek hazırlanması, hazırlanmış boru ve profil demirleri ile fore kazık ve palplanş iksa desteklenmesinin (göğüsleme ve gergi) yapılması, boru ve profil demirlerinin sökülmesi, temizlenmesi için, gerekli her türlü işçilik, her türlü sarf malzemesi, her türlü malzeme ve zayiatı, makina, alet ve edevat giderleri, her türlü nakliye, yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma ve muhafazası, tüm malzeme, makina. alet ve edevatın iş yerine kadar taşınması, yüklenici kârı ve genel giderler karşılığı dâhil, fore kazık ve paplanş iksalarda boru ve profil demirleri ile destekleme yapılmasının 1 ton fiyatıdır.

Ölçü: İmalatı tamamlanan toplam fore kazık ve palplanş alanını, 1 m2 palplanş alanına isabet eden birim profil ağırlığı ile çarpımından elde edilen ton cinsinden miktarıdır.

Malzeme Özellikleri:

Sıcak Haddelenmiş Profil Demirler (S235JR) (I- U- T- Omega) (TS 910, TS 912, TS 911 EN 10055), sac DIN EN 10025 standardına uygun olmalıdır."



Sözleşmenin 8’inci maddesinin ilgili kısımları aşağıdadır:

“Madde 8 - Sözleşmenin ekleri

8.1. Sözleşme, ekindeki ihale dokümanı ve diğer belgelerle bir bütündür, İdareyi ve Yükleniciyi bağlar. Ancak, Sözleşme hükümleri ile ihale dokümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde, ihale dokümanında yer alan hükümler esas alınır.

8.2.İhale dokümanını oluşturan belgeler

8.2.1. İşin, birim fiyat teklif alınan kısımları için ihale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir,

1-Yapım İşleri Genel Şartnamesi / 2-İdari Şartname, / 3-Sözleşme Tasarısı, / 4-Birim Fiyat Tarifleri, / 5-Mahal Listesi, / 6-Özel Teknik Şartname, / 7-Genel Teknik Şartname, / 8-Ön / Kesin Projeler, / 9-Açıklamalar (varsa), / 10-Diğer Ekler.”



Değerlendirme

Daire Kararında BFİ.012 poz no.lu imalatın miktarının hatalı hesaplanarak ödeme yapılması sonucunda kamu zararı oluştuğuna hükmedilmiştir. Sözleşme eki birim fiyat tarifine göre BFİ.012’nin ölçüsü, 1m2 palplanş alanına isabet eden profil ağırlığından yola çıkılarak elde edilen ton cinsinden miktardır. Oysaki Belediye tarafından BFİ.012 imalatının ölçüsü 1 m2 palplanş yerine 1 m2 strut imalatına isabet eden birim profil ağırlığı esas alınarak hesaplanmıştır.

Belediye tarafından fiili durumda gerçekleştirilen ve ödemeye esas alınan BFİ.012 iş kaleminin imalatı 5.773,971 tondur. Daire Kararında ise ödemeye esas alınması gereken BFİ.012 iş kalemi imalatının 260,735 ton olması gerektiği belirtilmektedir.

Sorumluların savunmalarında belirtilen esasa etkili hususlar özetle aşağıdadır:

- Sözleşme eklerinin öncelik sıralamasına göre idari şartname ve sözleşme tasarısı birim fiyat tarifinden önce gelir. İşin fiilen gerçekleştirilmesi ve buna göre yapılan ödemelerde idari şartname ve sözleşme tasarısına uygun hareket edilmiştir.

- Sözleşme eki birim fiyat tarifinde hatalı yazım bulunmaktadır. Zira işin ihale dokümanı, sözleşmesi ve eklerinde palplanş imalatı yapılacağına dair bir iş kalemi ve proje detayı bulunmamaktadır. Söz konusu yapım işinde palplanş imalatı yapılmamıştır. Yapılmamış bir imalat ölçü olarak kullanılarak kamu zararı hesaplanması fiili duruma uygun değildir.

- Birim fiyat tarifinde “Ölçü: İmalatı tamamlanan toplam fore kazık ve palplanş alanını, 1 m2 palplanş alanına isabet eden birim profil ağırlığı ile çarpımından elde edilen ton cinsinden miktarıdır” denilmekteyse de birim fiyat tarifinde, projede ve teknik şartnamede “1 m2 palplanş alanına isabet eden birim profil ağırlığı”nın ne olduğu konusunda hiçbir belirleme bulunmamaktadır.

- Daire Kararının kamu zararı hesabında kullanılan “Metraj Hesabı” tablosunda 1 m2’ye düşen profil miktarı 0,021 ton/m2’dir. Metraj hesabı tablosundaki bu tespitin anlamı şudur: “Boyu 24 metreye varan, 1,2 metre çapında beton fore kazıkları desteklemek için 1 metrekarede 21 kg profil demir kullanılmıştır.” Metraj hesabı tablosunda yer alan bu tespit fen kurallarına göre mümkün değildir.

- Sorumlu ... tarafından ayrıca 3-11 no.lu hakedişlerin düzenlendiği dönemde bahsi geçen yapım işinde herhangi bir görevde bulunmadığı, dolayısıyla kamu zararının bu hakedişlere tekabül eden ... TL’lik kısmında sorumluluğu bulunmadığı savunulmaktadır.

- Nihai olarak tüm sorumlular tarafından bahsi geçen yapım işinde kamu zararı oluşmadığı savunulmaktadır.



Konunun esas yönünden incelenmesinde, Daire Kararına konu olan BFİ.012 poz numaralı imalata ilişkin birim fiyat tarifi ile bu imalata ilişkin sözleşme ve idari şartnamede yer alan birim fiyat cetvelindeki açıklamalar arasında çelişki bulunduğu ve kamu zararı iddiasının da bu çelişkiden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. İşe ait sözleşmenin 8.2. maddesine göre İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısının Birim Fiyat Tariflerine nazaran önceliği bulunmaktadır. Bu bağlamda Daire Kararında da işin idari şartname ve sözleşme tasarısına aykırı yapıldığı konusunda bir tespit bulunmamakta, yalnızca işe ait ödemenin hesabının BFİ.012 iş kalemi özelinde birim fiyat tarifine uygun olmadığı tespiti yer almaktadır.

Benzer şekilde, sözleşme eki birim fiyat tariflerinde BFİ.012 iş kaleminin imalat miktarı palplanş imalatına göre belirleneceği belirtilmişse de sözleşme tasarısında BFİ.012 iş kalemi imalatının modül sayısı ve ton biriminde imalat miktarı tek strut-iki strut-üç strut bulunmasına göre öngörülmüştür. Sözleşmenin 8.2.1 maddesine göre sözleşme tasarısı, ihale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralamasında birim fiyat tariflerine göre önceliklidir. Buna göre BFİ.012 iş kaleminin imalat miktarının belirlenmesinde strut imalatının esas alınması gerekmektedir.

Ayrıca Daire Kararında palplanş imalatı esas alınarak somut işte BFİ.012 imalatı dolayısıyla oluşan kamu zararının hesaplanması somut işe uygun değildir. Zira sorumluların temyiz dilekçelerinde ve sözlü savunmalarında belirtildiği üzere ve müzakere sırasında Kurul tarafından somut işin projelerinin incelenmesi neticesinde tespit edildiği üzere, somut işte palplanş imalatı bulunmamakta; somut işte strut imalatı bulunmaktadır. Buna ilave olarak, somut işte palplanş imalatı bulunsaydı, buna dair iş kaleminin hakediş raporu eklerinde ve sözleşme tasarısında bulunması gerekirdi. Ancak hakediş raporu eklerinde ve sözleşme tasarısında da palplanş imalatına dair iş kalemi bulunmadığı görülmüştür.



BU İTİBARLA, yukarıda belirtilen gerekçeyle sorumluların temyiz talepleri kabul edilerek, 578 Karar-132 Ek İlam sayılı Daire Kararının 94’üncü maddesinin KALDIRILMASINA (Üyeler …, …, …, …’in karşı oyuyla), oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştayda Karar Düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 14.01.2026 tarih ve 58730 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.



(Karşı oy gerekçesi

Üyeler …, …, …, …’in karşı oy gerekçesi

Sorumluların temyiz dilekçelerinde yer alan ve yukarıda belirtilen savunmaların kabulü veya reddi işin teknik şartname ve uygulama projelerinin teknik bilgiye dayanılarak detaylı bir şekilde incelenmesini gerektirmektedir. Buna ilave olarak Daire Kararının kamu zararı tablosunda yer alan hesaplamaların bilim ve fen kurallarına uygunluğunun da teknik bir raporla ortaya konulması gerekmektedir. Yani Daire Kararında yer alan hesaplamanın doğruluğuna kanaat getirilmesi, bu tablonun fiilen yapılan işe ve fen kurallarına uygun olduğu yönünde teknik bir incelemeye dayanılmasını gerektirmektedir. Ancak böyle bir teknik inceleme bulunmamaktadır.

Bu İtibarla, yukarıda belirtilen gerekçeyle 578 Karar-132 Ek İlam sayılı Daire Kararının 94’üncü maddesinin Bozulması gerekir.)