Konu: Yapım işinde bazı imalat kalemlerinin teknik şartnameye uygun olmadığı yönündeki Kararın teknik incelemeye dayanılmadan ve sorumlu tutulan kamu görevlilerinin görevde bulundukları zaman dilimi dikkate alınmadan alınmış olması.



132 İlam sayılı Daire Kararının 95’inci maddesiyle, bir iş ortaklığı yükleniminde bulunan ... TL sözleşme bedelli “... Trafik Yönetim, Denetim ve Bilgilendirme Sistemi Yapılması” işinde bazı imalat kalemlerinin teknik şartnamelere uygun olarak yapılmaması sonucunda:

95.3’üncü maddede ... TL (Teknik şartnamenin “İletişim Altyapıları ve Bileşenleri" ile ilgili karardır.),

95.4’üncü maddede ... TL (Teknik şartnamenin "Toplu Ulaşım Yönetim Sistemi" ile ilgili karardır.),

95.5’inci maddede ... TL (Teknik şartnamenin "Yayalaştırılmış Bölge Yönetimi Sistemi" ile ilgili karardır.)

kamu zararı oluştuğuna, belirtilen kamu zararlarının sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararlarda sorumlu tutulanlar: harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi ve diğer sorumlular olan Genel Sekreter, kontrol görevlileri, geçici kabul komisyon üyeleridir. Daire Kararının 95.3,4,5 maddelerinde kurulan ayrı hükümlerde aynı kamu görevlileri aynı unvanlarla sorumlu tutulmuştur.

Temyiz Dilekçesi

Sorumlu kamu görevlileri Genel Sekreter ... adına Av.... ve Av...., ... (Şube Müdürü), ... (Ulaşım Dairesi Başkanı), ... (Şube Müdürü), ... (Tekniker), ... (Mühendis), ... (Mühendis), ... (Mühendis), ... (Mühendis), ... (Teknisyen), ... (Tekniker), ... (Kontrol Görevlisi), ... (Kontrol Mühendisi), ... (Mühendis), ... (Kontrol Mühendisi), ... (Mühendis), ... (Teknisyen) tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Ulaşım Dairesi Başkanı ...’ın temyiz dilekçesi özeti aşağıdadır:

Söz konusu projeye dâhil olma süreci: ... Genel Müdürlüğü Ulaşım Planlama Dairesi Başkanlığı Görevini yürütürken Başkanlık Makamı Talimatları ile 17.03.2017 tarihinde ... Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı görevine atandığı ve toplam 1 (bir) yıl bu görevde kaldığı, 27.03.2018 tarihinde ... Genel Müdür Yardımcısı olarak ... Genel Müdürlüğünde görevlendirildiği, Ulaşım Dairesi Başkanlığı görevine atandığında büyük bir kısmı tamamlanmış olan işin kamuda devamlılık esastır düsturu ile sürecin tamamlanması, eksikliklerinin giderilmesi, kamu malının korunmasına ilişkin sistemin tam ve eksiksiz çalıştırılmasına yönelik işin en başından itibaren görevde olan Trafik Denetim Şube Müdürlüğü personelleri ile İhale Dokümanı ve İhale Mevzuatı hükümleri doğrultusunda çalışmaların sürdürüldüğü,

Görevde olduğu süre içerisinde kontrol heyeti ve Geçici Kabul Komisyonu tarafından yapılan tüm çalışmalarda Teknik Şartnameye aykırı hiç bir işin yapıldığına şahit olmadığı, Yürütülen süreçte kamuyu ve Belediyeyi zarara uğratacak hiçbir iş ve işlem yapılmadığı, mevzuata uygun hareket edildiği,

18.08 2017 tarihinde düzenlenen "Yapılan işin sözleşme ve eklerine uygun olduğu ve işin geçici kabule engel eksik, kusur ve arızalarının bulunmadığı görülmüştür.” ifadesi ile geçici kabulün yanılmasının geçici kabul komisyonu tarafından uygun görülerek hazırlanmış olan Yapım İsleri Geçici Kabul Tutanağını Ulaşım Dairesi Başkanı olarak imzaladığı,

Görevde bulunduğu süre içerisinde Kurulan tüm teknolojilerin, ... İlçesi ... Mevkiinde inşa edilmiş olan ... Ulaşım Merkezinin (...) tüm sistemlerinde ve sahada çalışır ve kullanılabilir bir durumda oldukları,

"09.03.2021 tarihinde Kesin Kabul, 2 komisyon üyesinin şerh beyanıyla imzalanmıştır. Bu sebeple kesin kabul ve geçici kabul komisyon üyeleri de (şerh beyanı verenler hariç) sorumlu tutulmuştur." 27.03.2018 tarihinde söz konusu görevden ayrılmış olması nedeniyle bu tarihten sonraki sürece ve " Kesin Kabul’ e ilişkin yürütülen iş ve işlemlerde bilgisi ve sorumluluğu olmadığı,

Bu kapsamda;

Bahse konu " ... Trafik Yönetim Denetim ve Bilgilendirme Sistemi Yapılması İşi'nin Teknik Şartname hazırlama sürecine 2011 yılında başlandığı, 2012 yılında ihalesi yapıldığı ve Belediye ile yüklenici iş ortaklığı arasında 29/08/2014 tarihinde ihale sözleşmesi imzalandığı,

... ihale kayıt numaralı "... Trafik, Yönetim, Denetim ve Bilgilendirme Sistemi Yapılması" işinin, 08/09/2014 tarihinde yer teslimi yapıldığı, Trafik Denetim Şube Müdürlüğü tarafından yapımı tamamlanarak 2017 yılında hizmete alındığı ve 18.08.2017 tarihinde geçici kabulü yapıldığı,

Yapım işi tamamlanan proje kapsamında 389 adet sinyalize kavşak akıllı hale getirildiği, kent genelindeki ana arter, cadde ve bulvarlara 201 adet trafik ölçüm sensörü, 103 adet trafik izleme kamerası, 29 adet meteoroloji ölçüm sensörü, 47 adet değişken mesaj sistemi, 114 adet park ihlal tespit sistemi, 151 adet kırmızı ışık ihlal sistemi, 9 adet hız ihlal tespit sistemi, 15 adet gabari ihlal sistemi, 5 adet yaya bölgesine plaka tanıma sistemli hidrolik bariyerler, 199 adet durağa otobüs durak bilgilendirme sistemi, kent merkezinde belediye tarafından işletilen açık ve kapalı otoparklara sensörler, kameralar ile otoparkların bulunduğu güzergahlara otopark bilgilendirme ekranları, 182 adet engellilere yönelik sesli yaya geçiş butonlarının montajları yapıldığı, 1500 adet otobüse kameralar, yolcu sayım sistemleri, sinyalize kavşaklarda öncelik sistemi, yayalaştırılmış bölgelerde … Caddesine hidrolik veya elektrikli mantar bariyerler ile 164 adet itfaiye aracına sinyalize kavşaklarda geçiş öncelik sisteminin montajı yapılarak tüm bu teknolojilerin tek merkezden yönetilebilmesi için yaklaşık 1.000.000 metre fiber optik kablo çekilerek önemli ve büyük bir alt yapı ağı oluşturulduğu ve sadece bu proje için yeni yazılımlar geliştirilerek Belediyenin hizmetine sunulduğu, vatandaşların bu akıllı trafik sistemi projesinden faydalanabilmesi için hem web-network sayfası hem de mobil uygulama (android-ios) yazılımları oluşturulduğu, Yapılan tüm sistemlerin tek merkezden yönetilebilmesi ve müdahaleler yapılabilmesi için ... İlçesi, … adresine ... Ulaşım Merkezi (...) binası inşa edildiği,

13 farklı kalemden oluşan akıllı sistemlere ilişkin işin teknik şartnamesi kapsamlı bir şekilde hazırlanarak, teknik şartnamede trafik teknolojilerinin hangi kalite ve standartlarda olacağı, teknik yapı ve özellikleri, diğer sistemlerle uyum ve entegrasyonu, genel yeterlilikleri, temel ihtiyaca yönelik idari gereksinimleri, asgari ve standart fonksiyonel özellikleri, sistemlerin birbirleri ile iletişimi alt yapı ağlarının gerekli çatı yazılımı bünyesinde eşzamanlı çalışmasına yönelik yüklenici tarafından yerine getirilecek kriterler belirtildiği,

18.08.2017 tarihinde Geçici kabulü yapılan işin 5.10.2017 tarihinde, ...'de yer alan STK ve Basın Kuruluşları ve ilgili Kamu Kurumlan davet edilerek ... Ulaşım Merkezi (...) binasının açılışı gerçekleştirildiği ve aynı zamanda davetlilere "... Trafik Yönetim, Denetim ve Bilgilendirme Sistemi Yaptırılması" işi hakkında sistemin çalışması, özellikleri yapılan iş ve işlemler ile ilgili, teknik yönleri ve uygulamalar kapsamlı bir şekilde her yönüyle tanıtıldığı,

Ekte sunulan ... Tanıtım video görüntüleri sorgu konusu işlere yönelik, sistemin çalıştığını tüm ayrıntıları ile ispatlamakta olup sistemin çalışır durumda olduğunu, canlı ve sahada uygulamalı görüntüleri yer aldığı,

Daire Kararının karşı oy gerekçelerine yer verilerek,

Gerek kontrol mühendisleri tarafından hazırlanmış olan gerekse geçici kabul komisyonu tarafından hazırlanmış olan mevzuata aykırılık ve kamu zararı bulunmadığı yönündeki savunmalara katıldığı,

Bu kapsamda şahsına sorumluluk isnadı mevzuata aykırı olduğu,

5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesine yer verilerek, Bahse konu yapım işinin 5018 sayılı kanun kapsamında kamu zararına yol açmadığı,

İş kapsamında yapılan imalatların tam ve eksiksiz olduğu,

> Fazladan yapılan herhangi bir ödeme bulunmadığı

> Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılmamış olduğu,

Netice itibariyle:

... İhale Kayıt Numaralı “... Trafik Yönetim Denetim ve Bilgilendirme Sistemi Yaptırılması” yapım işi sözleşmesinde,

>Altyapıların eksiksiz yapılması, yoruma dayalı şekilde iddia edildiğinin aksine “layer 2 switchler” kullanılması ve işin teknik şartnamesinde de herhangi bir metraj bilgisi yer almaması,

>Toplu ulaşım yönetim sistemi kapsamında; 1500 adet otobüse, kameralar, sensörler, şoför bilgi ekranları, akıllı durak panoları ve gerekli yazılımların yapılması; ekli videodan da görüleceği üzere sesli ve görsel iletişim kurulabilmesi,

>Yayalaştırılmış bölge yönetim sisteminin hiçbir elektronik sistemi ile bağdaştırılamayacağı, yalnızca yayalaştırılmış bölgelere girecek olan tanımlı plakaları okumaya yarayan “Plaka Tanıma Sistemi” kullanılması ve kullanılan kameraların da teknik şartnamesine uygun olması,

nedenleriyle, 5018 sayılı Kanun’un 71.maddesi doğrultusunda herhangi bir Kamu Zararına sebebiyet verilmediği, kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmadığı,

Konuya ilişkin ayrıntılı teknik açıklamalara Geçici Kabul Heyeti ve Kontrol Heyeti Üyelerinin savunmalarında yer verilmiş olup, söz konusu açıklamalara ve savunmalara katılmakta olduğu,

Yapım işinin geçici kabulü 18.08.2017 tarihinde, kesin kabulü ise 09.03.2021 tarihinde yapıldığı, Hem Sayıştay Başkanlığı tarafından yapılan denetimler hem de denetim ekibi tarafından yapılan incelemelerin 2022 yılında yapıldığı,

Geçici kabulden sonraki süreçlerde yapım işindeki sistemlerin işletilmesinin ve çalışırlığının sağlanması görevlerinin şahsının üzerinde bulunmadığı, Bu doğrultuda işletmeden kaynaklı oluşabilecek sorunların şahsına yüklenmesinin hakkaniyete aykırı olacağı, Örnek olarak; ihale kapsamında otobüslere sistemlerin kurulduğu, geçici kabul sürecinde tespit edilen eksiklikler için süre verildiği, verilen süre içerisinde eksikliklerin firma tarafından giderildiği ve tüm bu süreçlerin; raporlar, fotoğraflar, günlük şantiye defterleri ve videolar ile kanıtlanır halde olmasına rağmen işletimsel olarak yaşanan problemlerden doğan sorunların sorumluluğunun şahsına ait olmadığı,

Yapım işi kapsamında kurulan sistemler halen aktif olarak ... Ulaşım Merkezi tarafından kullanıldığı, Bunlara örnek olarak;

>01.08.2023 tarihinde ... Metro A.Ş. çalışanları tarafından grev yapıldığı, metro ve tramvay çalışmadığı, Bu grev sürecinde, otobüslere ek seferler düzenlendiği ve ilgili bürokratların katılımıyla tüm sürecin ... Ulaşım Merkezinden (...) yönetildiği,

>05.08.2023 tarihinde ise, ... Ulaşım Merkezinden (...) kent genelindeki taksilere Türkiye de İlk defa uzaktan tarife güncellemesi yapıldığı,

> Her yıl okulların açılışı sürecinin trafiğe etkilerini yönetmek adına ulaşıma dair üst düzey yöneticiler eşliğinde ... Ulaşım Merkezinde toplanılarak oluşabilecek olumsuzlukların önüne geçildiği (EK-16 video),

Ulaşım ile ilgili tüm toplantılar, sunumlar, kent trafiği ile ilgili çözüm önerileri vb. durumlar ile ilgili ... Ulaşım Merkezi ve yapım işi kapsamında kurulan sistemlerin halen aktif olarak kullanıldığı,

Bahsi geçen alım kapsamında kamu zararı oluşmadığı, Kurul tarafından kamu zararı oluştuğuna karar verilmesi halinde ise şahsının sorumluluğuna hükmedilmemesi gerektiği,

İfade edilerek Daire Kararının Kaldırılması talep edilmektedir.



Geçici kabul heyetinin yukarıda adları belirtilen üyelerinin temyiz dilekçeleri özeti aşağıdadır:

1. İletişim Altyapı ve Bileşenleri Başlığı [m.95.3]

Daire Kararında: “09.03.2021 tarihli kesin kabul tutanağında, 2 kesin kabul üyesinin şerh koyduğu ve şerh gerekçelerinde; “sistemlerin genel yeterlilik'' başlıklı 5 inci maddesinde, Sistemlerin tamamı dış müdahaleye karşı özel korumaya ve bir bütün olarak güvenlikli bir yapıya sahip olacaktır. “denildiği, ancak Elektronik Denetleme Sistemlerinde çoklayıcı switch kullanıldığının tespit edildiği, bunun 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek-16 maddesinin Ek-1 teknik gereklilikler dokümanına uygun olmadığı, bu madde kapsamında asgari LAYER 2 seviyesinde switch kullanılması gerektiği ifade edilmiştir.” denildiği,

Bu kapsamda, Elektronik Denetleme Sistemlerinin yapım işi kapsamında kurulumu yapılan diğer sistemlerden bağımsız olması gerektiği anlaşıldığından bahse konu yapım ışı kapsamında yapılması gereken kapalı devre fiber hattı altyapı kablolamasının yapılmadığı tespit edilerek kamu zararının oluştuğu belirtildiği,

Kararda yer alan kamu zararı tablosu:

[Tablo]

Öncelikle Elektronik Denetleme Sistemlerine ilişkin altyapı kablolamasının yapılmadığına yönelik iddiaların işin bütünlüğü ile örtüşmediği, Şöyle ki 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek-16 maddesinin Ek-1 teknik gereklilikler dokümanı, “8. İletişim altyapıları ve bileşenleri” başlığında; “İletişim altyapıları, saha bileşenlerinden elde edilen görüntü ve ihlallerin TEDES merkezine taşınmasını sağlayan bileşenlerdir. Saha bileşenleri ile KGYS-TEDES arasında iletişim bağlantısı fiber optik iletim hattı ya da Geniş Alan Kablosuz Ağ (Wi-Max) üzerinden yapılacaktır. İhtiyaç duyulacak ekipmanlar için KGYS alt yapıları referans alınacaktır." Denildiği, “... Trafik Yönetim Denetim ve Bilgilendirme Sistemi Yaptırılması” işi kapsamında da tüm fiber altyapı çalışmalarının bu madde doğrultusunda yapıldığı, “2.Sistemlerin (KGYS-TEDES) genel yeterlilikleri” başlığı 2.5. maddesinde; “Sistemlerin tamamı dış müdahaleye karşı özel korumaya ve bir bütün olarak güvenlik bir yapıya sahip olacaktır.” denildiği,

“... Trafik Yönetim Denetim ve Bilgilendirme Sistemi Yaptırılması” işinin iş kalemlerinden biri olan “Elektronik Denetleme Sistemleri”ndeki altyapılar, işin teknik şartnamesi ve 2012 yılında yayınlanmış olan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun Ek 16. maddesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ve söz konusu usul ve esaslar kapsamında verilmiş olan teknik gereklilikler dokümanı Ek-1 e uygun olarak yapıldığı, 2016 yılında yayınlanan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre kanunun yayınlanma tarihinden önce yapımına başlanmış olan elektronik denetleme sistemleri 2012 yılında yayınlanmış olan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa tabidir, denilmekte olduğundan Geçici Kabul Heyeti tarafından yapılan denetimler 2012 yılında yayınlanmış olan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre değerlendirilerek, 18.08.2017 tarihinde işin geçici kabulü yapıldığı,

Teknik gereklilikler dokümanı Ek-1’de EDS için tamamen ayrı bir altyapı kablolamasından ya da özellikle LAYER 2 seviyesinde bir switch kullanılmasından bahsedilmemekte olup bağlantıların fiber optik kablolar ile yapılması ve güvenlikli bir yapıdan söz edildiği,

Fiber alt yapıların uygun olmadığı yönünde oluşan iddiaların yalnızca yoruma dayalı olduğu ve teknik argümanlar ile birlikte değerlendirme yapılması halinde iddiaların asılsız kaldığının görüleceği,

Söz konusu iddialar yoruma açık olsa dahi teknik açıdan değerlendirildiğinde; “... Trafik Yönetim Denetim ve Bilgilendirme Sistemi Yaptırılması” işi kapsamında kullanılan switch modellerine ait -“Mikrotik RB260GS, Mikrotik css610-8g-2s-ın, Mikrotik css326-24g-2s-rm teknik veri dokümanları (EK-1 Kullanılan Switch Modellerine Ait Teknik Veri Dokümanı) incelendiğinde ürünlerin tamamının LAYER 2 seviyesinde olduğu açıkça görüleceği,

... trafik yönetim, denetim ve bilgilendirme sistemi projesindeki altyapıların İdare tarafından onaylanan “Ring” topolojisi üzerinden tamamlandığı, Fiber optik ana omurga üzerindeki “Ring” topolojisi içinde bulunan bütün dağıtım noktalarında, ana düğüm ve kenar düğüm noktalarında L2 (layer2) switchler kullanıldığı,

Söz konusu Mikrotik RB260 switchlerinin kenar düğümlerde kullanılan switchler olduğu, Kaldı ki switch anahtarı olarak kullanılan Mikrotik RB 260 serisine ait ürünün resmi internet sayfasında (https://mikrotik.com/product/RB260GS) cihazın "Porttan porta yönlendirmeye, yönetmeye, MAC filtresi uygulamaya, VLAN'ları yapılandırmaya, trafiği yansıtmaya, bant genişliği sınırlaması uygulamaya ve hatta bazı MAC ve IP başlık alanlarını ayarlamaya izin verir" şeklinde teknik özelliklere haiz olduğu belirtildiği, Bu bağlamda VLAN sanal yerel alan ağı olarak tanımlandığı, VLAN teknolojisi kullanılarak bir yerel alan ağı (LAN) üzerindeki ağ kullanıcıları ve kaynaklar gruplandırıldığı ve portlara atandığı, VLAN yapılandırması ile IP ataması yapılabildiği ve VLAN kullanılan bir ağda VLANda bulunan kullanıcıların sadece birbirleri ile iletişim kurabildiği,

Yukarıda yer alan açıklamalar gereği kenar düğüm olarak kullanılan Mikrotik RB260 switch cihazlarının switch L2 olarak kullanılabilir olduğu gibi yazılımsal olarak da IP tanımlanması yapılmasına uygun nitelik olduğu görüldüğü,

Tam adaptif trafik yönetim, denetim ve bilgilendirme sistemi projesinde kurulan fiber optik kablolama sistemlerinden Elektronik Denetleme Sistemi için ayrı bir tüp bırakılmış olup hem EDS sistemlerine hem de yapım işi kapsamında kurulmuş olan diğer sistemlere fiber optik tüplerle ve ilgili switchler ile tamamen bağımsız bir şekilde bilgiler taşındığı,

Avrıca: Daire Kararının kamu zararı tablosunda kablo metrajları işin sözleşmesinde, teknik şartnamesinde, mahal listesinde ve uygulama projelerinde bulunmadığı, İs kapsamındaki yeni kazı yapılacak alanlar, fiber optik kablo çekilecek güzergahlar ve ... net mevcut altyapıları kmz dosyasına işlenmiş ve 2012 yılında bu haliyle ihaleye çıkılmış olduğu (EK-2 Teknik Şartname ve Sistem Konumları Haritası),

Teknik Şartnamenin;

İletişim Altyapıları ve Bileşenleri başlıklı maddesinde; “Saha bileşenleri ile KGYS-TEDES arasında iletişim bağlantısı fiber optik iletim hattı ya da Geniş Alan Kablosuz Ağ (Wi-Max) üzerinden yapılacaktır.”

Haberleşme Altyapısı başlıklı maddesinde; (1) ... Belediyesi sorumluluk alanında bulunan sinyalize tesislerin 336 adedi fiberoptık kablo ile 66 adedi ise kablosuz olarak Trafik Kontrol Merkezi ve birbirleri ile haberleşeceklerdir.

(17) Tam adaptif trafik yönetim, denetim ve bilgilendirme sistemi projesinde kontrol edilmesi ve yönetilmesi gereken tüm noktalar için öncelik, fiber optik altyapının kullanılmasıdır. ...net altyapısının kullanılmasının mümkün olmadığı ya da idarenin uygun görmediği lokasyonlarda iletişim hizmetlerindeki tercihleri idare belirleyecektir.

maddelerine istinaden, Elektronik Denetleme Sistemleri kapsamında; 2012 yılında yayınlanmış olan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun Ek 16. Maddesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ve söz konusu usul ve esaslar kapsamında verilmiş olan teknik gereklilikler dokümanı Ek 1 e göre, park ihlal sistemi, hız koridoru ve kırmızı ışık ihlal sistemi kurulmuş olup fiber optik kablolar ile alt yapı bağlantıları yapıldığı ve ... Ulaşım Merkezine bağlantısı yapılarak devreye alındığı,

Tüm bu açıklamalar doğrultusunda söz konusu iş kapsamında herhangi bir eksik altyapı kablolamasının bulunmadığı, Ek olarak yüklenici firma tarafından tam adaptif trafik yönetim, denetim ve bilgilendirme sistemi projesinde fazla altyapı kablolaması yapıldığı iddiası ile iş artışı talep edilmiş olduğu (EK-3 Yüklenicinin Fazla Altyapı Kablolaması Yapıldığı İddiası ile İş Artışı Talep Yazısı, EK- 4 Yüklenicinin Fazla Altyapı Kablolaması Yapıldığı İddiası ile İş Artışı Talep Yazısı),

Yüklenicinin talebi üzerine, 24.01.2017 tarihli, E.17257 sayılı yazı (EK-5) ve 08.03.2017 tarihli, E.59900 sayılı yazı (EK-6) ile ihale dokümanı olarak ekte gönderilen kmz dosyasının taslak çalışma olduğu, kazı metrajları ile ilgili herhangi bir bilgi belirtilmediği ve teknik şartnamenin "Genel Şartlar" bölümü madde 37'de "İhale konusu işin önemi ve kent trafiğinin canlı, değişken yapısı dolayısıyla kavşak noktaları, durak noktaları, vb. kalemlerde meydana gelebilecek konum değişiklikleri İdarenin tasarrufunda olacaktır." denildiği üzere bu kapsamda yüklenici tarafından yapılan fazla kazı ve kablolama işlemleri için işin yüklenicisine fazladan bir ödeme yapılmadığı,

Geçici Kabul Heyeti olarak görev süresi içerisinde imalatları tamamlanmış çok kapsamlı olan bu projenin altyapı kablolarının gözle yani fiziksel muayene edilmesi teknik olarak mümkün olmadığından, herhangi bir noktadan bir başka noktaya altyapı kablolaması yapılıp yanılmadığı, her iki noktadaki elektronik sistemlerin uygun şekilde çalışıp çalışmadığının kontrol edilmesiyle mümkün olabileceği, Geçici Kabul Heyeti olarak görev yaptıkları tarih aralığında kontrollerin bu bağlamda yapıldığı, imalatlarla ilgili saha ve sürveyan raporları da şahısları tarafından detaylı olarak incelendiği, Kaldı ki Teknik Şartnamede altyapı kablolama metrajı rakamsal olarak ver almadığı, Ayrıca heyet olarak firmanın fazladan altyapı kablolaması yaptığı iddiası ile iş artışı talebine İdarenin olumsuz yanıt vermesine ilişkin belgeleri (EK-5. EK-6) incelendiğinde ilgili sorgu maddesinde belirtilen hususun oluşmadığı ve bu kapsamda Geçici Kabule engel bir durum olmadığı,

Yinelemek gerekirse, Sorguda kamu zararı, “eksik altyapı kablolaması” olarak belirtilmiş olup defaatle savunulduğu üzere yapım işi kapsamında altyapı kablo metrajı bulunmaması, ekli yazışmalarında da görüleceği üzere fazla altyapı kablolaması yapılması ve Laver 2 switch kullanılması nedenleriyle kamu zararı oluşmadığı,

2. Toplu Ulaşım Yönetim Sistemi Başlığı: [m.95,4]

Daire Kararında “... ‘İstenilen durumlarda otobüs şoförleri ile sesli ve görsel iletişim kurulabilecek olup otobüs içi de kamera vasıtası ile trafik kontrol merkezinden izlenecektir. ’ hükmü doğrultusunda, söz konusu maddenin sağlanamadığı sonucu oluşan ve ayrıntılı hesabı aşağıda tabloda gösterilen ... TL (fiyat farkı ve KDV dahil toplam ... TL) tutarındaki kamu zararının….. ödettirilmesine” denildiği,

Daire Kararının kamu zararı tablosu:

[Tablo]

Daire Kararının kamu zararı tablosundan görüleceği üzere, otobüslere kameralar, sensörler, şoför bilgi ekranları vb. hiçbir sistemin kurulu olmadığı kanaatine varılarak söz konusu is kaleminin tamamının kamu zararı olarak hesaplandığı,

… Trafik Yönetim, Denetim ve Bilgilendirme Sistemi projesi kapsamında yapılan “Toplu Ulaşım Yönetim Sistemi” incelendiğinde otobüslerin tamamına yapılan iş ve işlemlerin günlük şantiye defterine kaydedildiği (EK-7 Şantiye Defteri örnekleri, Fotoğraflar, Hakkediş İcmal Tablosu), Gerek günlük şantiye defteri gerekse de yerinde kurulum fotoğraflarından da görüleceği üzere 1500 adet otobüse sinyalize kavşaklarda öncelik ekipmanları, araç içi kameralar (solo otobüsler için 2, körüklü otobüsler için 4 adet olmak üzere), şoför bilgi ekranı, kayıt ve yönetim yazılımı ile otobüs duraklarına yolcu bilgilendirme panoları kurulmuş olup sistem devreye alındığı,

19.06.2017 Tarihli Geçici Kabul Eksiklikleri Raporu (EK-8 Geçici Kabul Eksiklikleri Raporu) incelendiğinde Toplu Ulaşım Sistemleri ana başlığına yönelik birtakım eksikliklerin tespit edildiği ve bu eksikliklerin verilen süre içerisinde giderilmesi gerektiği beyan edildiği, Gerek ... yetkilileri gerekse Kontrol Heyeti Üyeleri ile birlikte sahada ve sistemler üzerinde gerekli incelemeler yapılarak bu süre zarfında eksikliklerin giderilmesi sağlanmış olup Geçici Kabul Heyeti tarafından yapılan testlerin tamamında ... Şoförleri ile sağlıklı bir sesli ve görsel iletişim kurulduğundan 18.08.2017 tarihinde Geçici Kabule uygun olduğu görüsüne varıldığı,

Ayrıca, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından adli vakaların çözülebilmesi adına “Toplu Ulaşım Yönetim Sisteminin" aktif kullanıcısı olan ... Genel Müdürlüğü arasında sistemin devreye alınmasından itibaren yapılan yazışmalar ve görüntü kayıtları (EK-9 Emniyet Genel Müdürlüğü ile Yapılan Yazışmalar ve Görüntü Kayıtları) her ne kadar Geçici Kabul tarihi olan 18.08.2017'den sonraki tarihlere ait olsa da, sistemin kurulu ve çalışır halde olduğunun kanıtı niteliğinde olduğu, Emniyet Genel Müdürlüğü ile ... Genel Müdürlüğü arasındaki yazışmalar ve adli vakaların çözülmesi noktasında sistemlerin desteği bugün gelinen süreçte halen devam ettiği, ... Trafik Yönetim, Denetim ve Bilgilendirme Sistemi projesi kapsamında kurulan sistemlerden sadece biri olan “Toplu Ulaşım Yönetim Sistemi” sayesinde yüzün üzerinde adli vakada Emniyet Genel Müdürlüğüne katkı sunulmuş olmasının sistemin günümüzde de aktif olarak çalıştığının kanıtı olduğu, (Otobüsler üzerinde kurulu sistemleri göstermesi açısından EK-10’da güncel tarihli örnekler sunulmuştur.)

Hakedişler, günlük şantiye defterleri, sürveyan raporları, geçici kabul teklif belgesi gibi birçok belgenin sistemin sorunsuz şekilde kurulmuş olduğunu kanıtladığı, Ancak İdare tarafından alınan yönetimsel kararlar, kadrolarda yaşanan değişiklikler göz önünde bulundurulduğunda günümüzde sistemin uzaktan haberleşmeye yönelik sorunları olmasının tamamen işletimsel bir durum olduğu, Yapım işi kapsamında başlayarak kesin kabul tarihine kadar yüklenici firmanın sorumluluğunda olan SİM Kartların kesin kabulü, takip eden süreçte firma tarafından kapatılması ve idare tarafından sistemin uzaktan haberleşebilmesi adına bir çalışma yürütülmemesi sonucunda sistemin sadece kapalı devre yanı otobüsler üzerinde offline şekilde çalışmakta olduğu, Ancak bir çalışma yürütülmesi halinde sistemin tekrardan aktif edilebileceği, Günümüz koşulları değerlendirildiğinde Gecici Kabul Heyeti üyelerinin hiçbirinin sistemin işletimsel yükümlülüğünü taşıyan ... Ulaşım Merkezi Şube Müdürlüğünde çalışmadığı, Bu bağlamda görevli oldukları süreçte sorunsuz şekilde çalışan sistemin İdarenin teknik kadrolarda yapmış olduğu değişimlerden sonra hala Geçici Kabul Heyetinin sorumluluğundaymış gibi değerlendirilmesinin gerçeklerle örtüşmediği,

Geçici Kabulün yapılmasını takip eden süreçte (5 Ekim 2017) dönemin ... Belediye Başkanı … başta olmak üzere, birçok bürokrat ve gazeteci ile birlikte yapılan lansman video kaydının demo olarak değerlendirilmesinin öznel bir yaklaşım olduğu, Geçici Kabul Heyetinin bu videoya savunmasında yer vermesinin tek amacı ilgili toplantının geçici kabul tarihinden kısa bir süre sonra yapılması ve şoförle görsel ve sesli iletişim kurulabiliyor olmasının kanıtı niteliği taşıması olduğu (EK-11 Video 05.50 ile 06.10 arası dklar),

Ayrıca aynı dönemi takip eden süreçte dönemin Valisi, dönemin Emniyet Genel Müdürü, Elektronik denetleme sistemleri konusunda Türkiye’de saygın bir konumda olan bir eski milletvekili olmak üzere birçok isme sunum yapıldığı, Ayrıca yine aynı dönemlerde ülkenin her yerinden birçok belediyeye örnek olması adına sistemin tüm detaylarının anlatıldığı sunumlar, canlı bağlantılar, aktif müdahalelerle örneklemeler yapılarak katkı sunulduğu (EK-12 Sunum ve Ziyaretlerden Örnekler),

İlamda konu hakkında bahsi geçen iddialardan biri “Yine gerek mevcut durum tespit tutanağında gerek Ulaşım Dairesi Başkanlığın Bilgi İşlem Daire Başkanlığına gerekse ... EPS inceleme raporunda kameraların teknik şartnamelere ve 2918 Sayılı Kanun’un Ek-1 ’ine uygun olmadığı tespit edilmiştir.’’ olduğu,

Bahse konu iş kalemi Toplu Ulaşım Yönetim Sistemi olduğu, EDS (Elektronik Denetleme Sistemi) ile herhangi bir bağı olmadığı için bu iş kaleminin 2918 Sayılı Kanunu’nun Ek-l maddesi ile ilişkilendirilmesinin gerçeklikle bir bağı kurulamadığı,

Ayrıca İlamda, “Denetim ekibi tarafından yerinde yapılan incelemelerde tüm otobüslerde böyle bir sistemin kurulamadığı tespit edilmiş olup, tutanak altına alınmıştır” denildiği, ... Trafik Yönetim, Denetim ve Bilgilendirme Sisteminin geçici kabulü 18.08.2017 tarihinde, kesin kabulü ise, 09.03.2021 tarihinde yapıldığı, Sayıştay Başkanlığı tarafından denetimler 2022 yılında yapıldığı, Yapılan incelemelerin, kesin kabul tarihinden 1 yılı aşkın süre sonra yapılmış olması ve hem Sayıştay Denetiminde hem de Denetim Ekibi raporunda ...’ta kurulu sistemlerin GSM DATA hatlarından kaynaklı aktif olmadığı tespit edilmiş olması sebebiyle sistem üzerinde gerekli testlerin yapılamadığının net bir şekilde görüleceği, Bu bağlamda oluşan problemin nedenlerinin Geçici Kabul işlemleri ile ilişkilendirilemeyeceği,

Sonuç olarak. Geçici Kabul Heyeti olarak yukarıda açıklanan nedenlerle, Toplu Ulaşım Yönetim Sistemi kapsamında 1500 adet otobüse kameralar, sensörler, şoför bilgi ekranları ve gerekli yazılımlar yapılmış, sistemin aktif bir şekilde çalıştığı gözlemlenmiş olup; herhangi bir kasıt, kusur ve ihmalleri bulunmadığı, Kamu zararına sebebiyet verilmediği,

3. Yayalastırılmıs Bölge Yönetim Sistemi Başlığı: [m.95.5]

Daire Kararında “Teknik Şartnamenin ‘Yayalaştırılmış bölge yönetimi sistemi’ başlığında; Sistem ile; yayalaştırılacak olan bölgelerde oluşturulacak olan ana giriş-çıkış noktalarında plaka tanıma sistemleri kurulacaktır. Kurulacak olan plaka tanıma sistemi şartnamenin 2. Bölümünde elektronik denetleme sistemi başlığı altında verilen maddede; “Görüntü elemanları ihlal tespit cihaz ve ekipmanları' başlığı altında sıralanmış ve her tip ihlal sistemi için tanımlanmış durumdadır.” Maddesi gereği kırmızı ışık ihlal tespit cihaz ve ekipmanları bağlığı, doppler veya lazer tabanlı hız ölçüm sistemleri cihaz ve ekipmanları, video kamera tabanlı sistemlerin cihaz ve ekipmanları başlıkları altında bulunan maddelere uyması gerektiği belirtilmiş olup, yayalaştırılmış bölgelerde kullanılan PTS kameralarının teknik şartnamenin bu maddelerine uymaması sonucu oluşan ve ayrıntılı hesabı aşağıda tabloda gösterilen ... TL (fiyat farkı ve KDV dahil toplam ... TL) kamu zararının ... ödettirilmesine ” denildiği,

Öncelikle, Yayalaştırılmış Bölge Yönetim sistemlerine ait unsurlar ile herhangi bir ihlal tespit sistemine ait unsurları aynı perspektifte değerlendirmenin tamamen yoruma dayalı ve gerçekle örtüştürülemez bir durum olduğu,

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek-16 maddesi incelendiğinde Elektronik Denetleme Sistemleri ile cezai işlemler uygulanabilecek sistemler açıkça belirtilmekte olup bu sistemlerin:

- Kırmızı ışık ihlal tespit sistemi .

- Hız koridoru ihlal tespit sistemi o Park ihlal tespit sistemi

- Emniyet şeridi/Tek Yön/Girilmez Yol ihlal tespit sistemi o Gabari ihlal tespit sistemi

- Mobil ihlal ölçüm ve tespit sistemi

olarak sıralanabileceği, Buna göre ihlal tespit sistemleri göz önüne alındığında yayalaştırılmış bölge yönetim sisteminin ihlal tespit sistemleri ile ilişkilendirilemeyeceği ve herhangi bir denetleme sistemi ile ilişkilendirmek suretiyle sistemi eksik kabul etmenin, hayatın olağan akışına ters ve tamamen yoruma dayalı olduğu,

Teknik Şartnamenin 7.bölümünde yer alan "Yayalaştırılmış Bölge Yönetimi Sistemi" başlıklı bölümünün 3 nolu bendinde "Sistem ile yayalaştırılacak olan bölgelerde oluşturulacak olan ana giriş-çıkış noktalarında plaka tanıma sistemleri kurulacaktır. Bu sayede yayalaştırılmış bölgelere giren ve çıkan araçlar ile bölge içerisinde kalan araçların plaka bilgileri tespit edilecektir. Kurulacak olan plaka tanıma sistemi şartnamenin 2.bölümünde Elektronik Trafik Denetleme Sistemi başlığı altında verilmiştir." düzenlemesi bulunduğu, Bu bölümden yola çıkılarak kurulan plaka tanıma sistemleri için Teknik şartnamenin 2.Bölümünde Elektronik Trafik Denetleme Sistemi başlığı altında incelenmiş olup, Plaka tanıma sistemi ile alakalı olarak başlık altında yalnızca Sistemlerin (KGYS- TEDES) Genel Yeterlilikleri" (EK-13) kısmının yer aldığı ve kurulan sistemlerin bu yeterliliklere haiz olduğu görülerek Geçici Kabule uygun olduğuna kanaat getirildiği,

Geçici kabul teklif belgesinin sunulmasından günümüze kadar gelinen süreçte “Yayalaştırılmış Bölge Yönetim Sistemi” kapsamında kurulumu yapılan plaka tanıma sistemi kameraları Teknik şartnamenin ilgili maddelerini doğrultusunda, Yayalaştırılmış bölgelerde giren çıkan araçların plaka bilgilerinin alınması için teknik şartnameye uygun olarak EK-14'te teknik özellikleri belirtilen plaka tanıma kamerası proje kapsamında kurulmuş olup ... Ulaşım Merkezi Şube Müdürlüğü tarafından yaklaşık 6 yıldır kullanılmakta olduğu,

Sonuç olarak, yukarıda açıklanan nedenlerle, Plaka Tanıma Sistemine ait tüm bileşenler, Geçici Kabul Heyeti tarafından kontrol edilerek Teknik şartnamenin ilgili maddesine göre uygun olduğuna kanaat getirildiği, Bu konuda herhangi bir kasıt, kusur ve ihmal bulunmadığı, Kamu zararına sebebiyet verilmediği,

4. Geçici Kabul Komisyonu üyelerine sorumluluk isnadının mevzuata aykırı olduğu,

5018 sayılı Kanun’un 71.maddesine yer verilerek, Bahse konu yapım işinde 5018 sayılı kanun kapsamında kamu zararı oluşmadığı,

• İş kapsamında yapılan imalatların tam ve eksiksiz olduğu,

• Fazladan herhangi bir ödeme bulunmadığı,

• Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılmadığı,

Netice itibariyle;

... İhale Kayıt Numaralı “... Trafik Yönetim Denetim ve Bilgilendirme Sistemi Yaptırılması” yapım işi sözleşmesinde,

• Altyapıların eksiksiz yapılması, yoruma dayalı şekilde iddia edildiğinin aksine “layer 2 switchler” kullanılması ve işin teknik şartnamesinde de herhangi bir metraj bilgisi yer almaması,

• Toplu ulaşım yönetim sistemi kapsamında; 1500 adet otobüse, kameralar, sensörler, şoför bilgi ekranları, akıllı durak panoları ve gerekli yazılımların yapılması, ekli videodan da görüleceği üzere sesli ve görsel iletişim kurulabilmesi,

• Yine toplu ulaşım yönetim sistemi kapsamında İdarenin aldığı ve/veya alacağı işletime yönelik kararların verilmesinde karar verici yetki ve sorumluluğa sahip olunmaması ile birlikte, Geçici Kabul Heyetinde yer alan isimlerin hiçbirinin … Ulaşım Merkezi Şube Müdürlüğünde görevli olmaması,

• Yayalaştırılmış bölge yönetim sisteminin hiçbir elektronik denetim sistemi ile bağdaştırılamayacağı, yalnızca yayalaştırılmış bölgelere girecek olan tanımlı plakaları okumaya yarayan “Plaka Tanıma Sistemi kullanılması ve kullanılan kameraların da teknik şartnamesine uygun olması,

nedenleriyle, 5018 sayılı Kanun’un 71.maddesi doğrultusunda herhangi bir Kamu Zararına sebebiyet verilmediği, Kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmadığı,

... Trafik Yönetim Denetim ve Bilgilendirme Sistemi Yaptırılması ışının Geçici Kabulü 18.08.2017 tarihinde, kesin kabulü ise 09.03.2021 tarihinde yapıldığı, Sayıştay Başkanlığı tarafından denetimler 2022 yılında yapıldığı,

Geçici kabulden sonraki süreçlerde yapım işindeki sistemlerin işletilmesi ve calışırlığının sağlanması görevlerinin geçici kabul komisyonu üyelerinde olmadığı, Bu doğrultuda işletmeden kaynaklı oluşabilecek sorunların Geçici Kabul Heyeti üyelerine yüklenmesinin hakkaniyete aykırı olduğu,

Ulaşım Daire Başkanı ...’ın dilekçesinde yer alan örneklere yer verilerek,

Bahsi geçen ihalenin ödemeleri sonucunda kamu zararı oluşmadığı, Kurul tarafından kamu zararı oluştuğuna karar verilmesi halinde ise geçici kabul komisyonu üyelerinin bu kamu zararından sorumluluğu bulunmadığı,

İfade edilerek Daire Kararının Kaldırılması talep edilmektedir.



Kontrol Heyeti üyelerinin temyiz dilekçesi, geçici kabul heyeti üyelerinin dilekçesi ile benzer içeriktedir. Kontrol heyeti üyeleri tarafından kendi görev ve yetkileri bağlamında sorumluluk itirazında da bulunulmaktadır.

Şube Müdürleri ... ve ...’in dilekçe özeti aşağıdadır:

1. Daire Kararı usul ve yasaya aykırı olup temyizen incelenerek kaldırılması gerektiği, Şöyle ki;

1) KONUSUNDA UZMAN BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ VE YÜKLENİCİYE FAZLADAN BİR ÜCRET ÖDEMESİ YAPILMAYAN SORGU İÇİN kendilerine HUKUKİ VE MALİ SORUMLULUK YÜKLENMESİ MÜMKÜN olmadığı,

Kararda bahse konu yapım işi kapsamında yapılması gereken ... TL tutarındaki altyapı kablolamasının yapılmadığı belirtilmektedir. Ayrıca Kesin Kabul Tutanağında 2 Kesin Kabul Üyesinin Elektronik Denetleme Sistemlerinde çoklayıcı switch kullanıldığını, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-16 Maddesinin Ek-1 Teknik Gereklilikler dokümanına göre Layer2 seviyesinde switch kullanılması gerektiğini, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından izole hat olmaması nedeni ile kabul edilmediğinin bildirildiği belirtilerek Denetleme Sistemlerinin Yapım İşi kapsamında kurulumu yapılan diğer sistemlerden bağımsız olması gerektiğinin anlaşıldığı ve yapılması gereken kapalı devre fiber hattın altyapı kablolamasının yapılmadığının tespit edildiği belirtildiği,

Azınlık Görüşünde üyeler tarafından yapım işi kapsamında fiber kablo uzunluklarının ihale sözleşmesinde belirtilenden fazla olacağı, bunun için iş artışı talep edildiği, yüklenici tarafından talep edilen fazla kazı ve kablolama işlemlerine fazladan bir ödeme yapılmadığının vurgulandığı,

Bu kapsamda işin sözleşmesi, teknik şartnamesi, yazışmaları ve hakedişleri incelendiğinde yapım işi kapsamında eksik iş yapılmadığı, fazladan para ödenmediği, kablolama işlemlerinin ... İl emniyet Müdürlüğü ile yapılan görüşmeler doğrultusunda yönetmeliklere uygun yapıldığı, İhaleye çıkılarak yapılacakların metrajlar ve birim fiyatlar ile belirlenmiş olduğu, teknik şartname ile tariflenmiş işin yapımı sırasında Kesin Kabul Tutanağında 2 Kesin Kabul Üyesinin keyfi ve herhangi bir hesaplama sunmadan iş ile doğrudan ilişkili olmayan söylemler üzerine kablolama yapılmadığını iddia etmeleri sonucunda konusunda uzman bilir kişiler tarafından inceleme yapılmadan karar alınmasının kabul edilir olmadığı, Sistemin Emniyet Genel Müdürlüğü Tarafından kabul edilmeme nedeni ... Valiliği ... İl Emniyet Müdürlüğünün 11.06.2019 tarih ve 80560737.17689/7798 sayılı yazı eki tutanakta (Ek-1) açık ve net olarak belirtildiği üzere Ön Protokol Taslağının ilk başvuru sürecinde komisyona sunulmaması olduğu, Günümüz itibari ile EDS sisteminin ... İlinde çalışmaya başlaması için yapılan altyapının kullanılarak günümüz yönetmeliklerine uygun hale getirileceği bilindiği,

2) 1500 adet otobüste kurulmuş bir sistemin var olmadığı iddia edilerek kendilerine hukuki ve mali sorumluluk yüklenmesinin kabul edilebilir olmadığı,

Kararda bahse konu yapım işi kapsamında “Toplu ulaşım yönetim sistemi” başlıklı maddede “İstenilen durumlarda otobüs şoförleri ile sesli ve görsel iletişim kurulabilecek olup otobüs içi de kamera vasıtası ile trafik kontrol merkezinden izlenecektir” ifadesinin sağlanmadığının tespit edildiği, sistemin tamamı için KDV hariç ... TL ödeme yapıldığı, savunmaların temelsiz kaldığı, savunma eki gönderilen videoların demo kapsamında bir otobüste kurulan bir görüşmeye ait olduğunun değerlendirildiği belirtildiği,'

Azınlık Görüşünde yapım işi kapsamında yapılan sözlü ve yazılı savunmalarda ... ile gerekli toplantılar ve görüşmelerin gerçekleştirildiğini, iş ve işlemlerin birlikte yürütüldüğü, Teknik Şartnamede belirtilen ve ... tarafından talep edilen tüm işlerin ve iş kalemlerinin tamamlandığını, sesli ve görsel iletişimin otobüslerde bulunan mobil nvr ve pcb üzerinden sağlandığının görüldüğü ve savunmaların yerinde olduğu vurgulandığı,

Bu kapsamda işin “toplu ulaşım yönetim sistemi” kalemi incelendiğinde sistemin 1500 adet otobüse kurulduğu, anlık olarak otobüslerin 3G mobil bağlantı yolu ile mobil nvr cihazı üzerinden izlendiği, tüm bu işlemlerin raporlandığı, Alınan karar ile sistemin sesli ve görsel iletişim kurmadığını iddia ederek tümüne zarar yazılması açık ve net olarak işin yapılmadığı, otobüslerde kamera, yolcu sayım, izleme ve iletişim ekranı ekipmanlarının yerinde montajının yapılmadığı, ... binasında bulunan sunucularda veri depolanmadığı, ... binasında kurulu sistemde transdata yazılımı ile veri alınmadığı iddia edilerek bütün bu iş ve işlemlerin yok sayılması anlamına geldiği, İşin kesin kabulünden sonra garanti süresinin bitmiş olması nedeni ile yüklenici tarafından 3G mobil data hatları kapalı durumda iken kurum içinde kesin kabulden yaklaşık 1 sene sonra düzenlendiği bilinen mevcut durum raporunun otobüsler ile online iletişim sağlanamadığı dönemde hazırlanmış olduğu, Denetçinin data hatlarının kapalı olduğunu bilmesine rağmen ... merkezine gelerek iletişim kurulmasını beklemesi, bu denetim sonunda iletişim sağlanamadığını söyleyerek sistemin tamamım yok sayması ve tümünü kamu zararı yazmasının Kurulun takdirine sunulduğu, Müdürlük görevini yürüttükleri sürede mobil hatların yenilenmesi için teknik şartname hazırlandığı, Başkanlık Oluru alındığı, 3 yıl süreli olması nedeni ile Meclis Kararı alınarak ihale hazırlığı yapıldığı ancak üst yönetim tarafından ihaleye çıkılmasının imzalanmadığı, Sistemin iletişimsiz olduğu bir dönemde çalışmadığını iddia etmek ve bu sebeple sistemin tümüne kamu zararı yazmanın hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

3) Amacı ve içeriği farklı olan sistemlerin birbiri ile benzer sayılarak taraflarına hukuki ve mali sorumluluk yüklenmesi mümkün olmadığı,

Daire Kararında bahse konu yapım işi kapsamında “Yayalaştınlmış bölge yönetim sistemi” başlıklı maddede “Sistem ile; yayalaştırılacak olan bölgelerde oluşturulacak olan ana giriş-çıkış noktalarında plaka tanıma sistemleri kurulacaktır. Kurulacak olan plaka tanıma sistemi şartnamenin 2. bölümünde Elektronik Denetleme sistemi başlığı altında verişmiştir.” Görüntüleme cihaz ve ekipmanları, tetiklemeli veya tetiklemesiz olarak kullanılan trafik yönetim ve denetiminde tespit edilen trafik ihlallerinin ana delillendirme unsurlarını teşkil eden teçhizatları ifade etmektedir. Görüntü elemanları “ihlal tespit cihaz ve ekipmanları” başlığı altında sıralanmış ve her tip ihlal sistemi için tanımlanmamış durumdadır” maddesi gereği kırmızı ışık ihlal tespit cihaz ve ekipmanları, video kamera tabanlı sistemlerin cihaz ve ekipmanları başlıkları altında bulunan uyması gerektiği belirtilerek kullanılan PTS kameralarının şartnameye uymayan kalemi için KDV hariç ... TL ödeme yapıldığı, savunmaların temelsiz kaldığı belirtildiği,

Azınlık Görüşünde üyelerin yapım işi kapsamında “yayalaştırılmış bölgelerde kullanılan Plaka Tanıma Sistemi kameralarının herhangi bir ihlal tespit sistemi ana başlığı altında incelemenin mümkün olmadığı, Plaka Tanıma Sisteminde kullanılacak teknik detaylara Sistemlerin Genel Yeterlilikleri başlığında değinilmiş olduğu ve bunlarla ilgili kabule engel bir durum olmadığının savunmalardan anlaşılmış olduğu, söz konusu hususla ilgili ilişilecek hususun bulunmadığı vurgulandığı,

Bu kapsamda işin “yayalaştırılmış bölge yönetim sistemi” başlıklı maddesi ile UKOME Kararı ile yayalaştırılmasına karar verilen bölgelerin hidrolik bariyer ve kamera sistemi ile izlenmesi, kontrol altında tutulması amacı ile kurulduğun, Bariyer sistemlerinin devrede olduğu zaman kameralar ile bölgenin izlenmesi ve gerekmesi durumunda acil durumlarda müdahale edilmesi için kurulmuş bir sistem olduğu, Bu sistemde kurulu ekipmanların EDS sistemleri ile kıyaslanmasının doğru olmayacağı,

Bu nedenle Kararda yapılan kamu zararı hesaplamalarını kabul etmek mümkün olmamakla beraber yapılan iş ve işlerin konusunda uzman teknik bilirkişiler tarafından incelenmesi ve raporlanması gerektiği,

Sonuç olarak Daire Kararının hukuki ve teknik yönlerden eksiklikler ve tutarsızlıklar içerdiği, Eksik iş yapıldığı iddia edilmekle beraber kurulan bir sistemin tamamı kamu zararı yazıldığı, Talep edilmesine rağmen akıllı trafik sistemleri konusunda uzman teknik bir bilirkişi heyeti ataması yapılmadığı, Kurulan sistemin [Sayıştay denetçileri tarafından] sistemin bağlantısının olmadığı zamanda incelendiği, Herhangi uzman bilirkişi raporu olmadığı gibi yerinde detaylı teknik inceleme yapılmadan doğru nitelikli azınlık görüşlerine rağmen kamu zararı oluştuğuna hükmedildiği,

Kesin Kabul Tutanağında şerh düşen 2 Kesin Kabul Üyesinin birisinin yapım işi kapsamında sürveyan olarak görevli olduğu, sahada kurulan tüm sistemler için onay verdiği ve tutanakları imzaladığı, Diğer üyenin ise alt yapı işlerini yapan yükleniciye bağlı alt taşeronda çalıştığı, özellikle kablolama işlerinde aktif görev aldığının göz ardı edildiği, Kesin Kabul zamanı dahil aktif olarak çalışan, kesik kabul sürecinden önce de denetçiler tarafından çalıştığı yerinde görülen, yaklaşık 3 yıllık bir süreçte büyük çaba ve emek harcanarak kurulmuş ve belgeleri ile anlatılmaya çalışılmış olan sistem hakkında iki kesin kabul heyeti üyesinin herhangi bir veriye dayanmayan keyfi şerhlerinin delil olarak kabul edildiği,

Tüm bu açıklamalar neticesinde bahsi geçen iş ve işlemlerin yasalarla tanınan yetki ve görevler doğrultusunda, mevzuata uygun olarak tesis edildiği, kamu zararı söz konusu olmadığı, yapılan iş ve işlemlerde kesinlikle kasıt, kusur veya ihmalimin bulunmadığı,

İfade edilerek Daire Kararının Kaldırılması talep edilmektedir.

Genel Sekreter ... adına Av.... ve Av....’in temyiz dilekçesi özeti aşağıdadır:

I. TEMYİZ SEBEPLERİNE DAİR AÇIKLAMALAR

Müvekkil ...’nin Sayıştay 5. Dairesi’nin 132 numaralı ilamında yer alan, 95. sıra numaralı hüküm itibariyle;

3- Teknik Şartnamenin “İletişim Altyapıları ve Bileşenleri" kapsamında,

4- Teknik Şartnamenin "Toplu Ulaşım Yönetim Sistemi" kapsamında,

5- Teknik Şartnamenin "Yayalaştırılmış Bölge Yönetimi Sistemi" kapsamında

sayılmış üç kalem itibariyle verilmiş kararda, "Diğer Sorumlular"dan birisi olarak kabul edildiği ve hakkında tazmin hükmü verildiği,

İlk olarak, tazmin hükmü verilmiş olan ilama ilişkin taraflarınca sunulmuş 21/06/2022 tarihli sorgu cevabının sayın daire tarafından hiçbir şekilde değerlendirilmediği, ilamda yer bulmadığı,

Öncelikle esas hakkında, tazmin hükmü verilmiş olan iş itibariyle, harcamaya ilişkin herhangi bir harcama belgesinde 'Olur' veya' ‘Onay'ı bulunmayan müvekkilin, özünde kamu zararı oluşturmayan konuyla ilgili olarak diğer sorumluların sunmuş olduğu sorgu savunmaları ve temyiz taleplerinde sayılan beyanlara aynen iştirak ettiği,

Bunlardan başka taraflarınca, "Genel Sekreter" makamının sorumluluğuna dair ayrıntılı beyanlarda bulunulduğu ve müvekkilin sorumluluğuna gidilemeyeceğine ilişkin Temyiz Kurulu kararları doğrultusundaki savunmalara Daire Kararında değinilmediği,

Söz konusu ilamda "Diğer Sorumlu (Genel Sekreter Yardımcısı) ...'ın göndermiş olduğu savunması yerinde görülmüş olup sorumluluğuna ilişkin denecek kalmamıştır," denildiği,

Aynı işlem hakkında 'Olur' veya' 'Onay’ı bulunmayan ve aynı, Genel Sekreterlik makamında yer alan müvekkilin çalışma arkadaşı hakkında sorumluluk atfedilmediği, müvekkil hakkında ise tazmin hükmü kurulduğu, Aynı makamda ve aynı hukuki gerekçelere sahip müvekkil hakkında tazmin hükmü kurulmasının Sayıştay mevzuatı ve Anayasa önündeki "eşitlik" ilkesine aykırılık teşkil ettiği,

Aşağıda genel sekreterlik makamının sorumluluğuna ilişkin ayrıntılı açıklamaların yer aldığı,

II. Genel sekreter olan müvekkilin "diğer sorumlular" kapsamında değerlendirilmesinin hatalı olduğu

Genel Sekreter sıfatıyla "Diğer Sorumlular" başlığı altında sorumluluğuna gidilen müvekkil hakkında hukuki değerlendirme yapılmaksızın sorumluluk atfedildiği,

Kamu zararı iddialarıyla ilgili tespit ve değerlendirmelerin tamamı ihale aşamasına veya uygulama safhasına ait detayları içerdiğinden, Genel Sekreter olarak uygulama ve harcama sürecinde yer almayan müvekkilin bu süreçten haberdar olması mümkün olmadığı,

Bu nedenlerle öncelikli olarak, Genel Sekreter olarak müvekkilin sorumluluğu yönüyle bir değerlendirme yapılması gerektiği,

5018 sayılı Kanunun 31 inci maddesinde, bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi, "harcama yetkilisi" olarak tanımlanmıştır.

Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1) 2.1.4. Mahalli İdarelerde Harcama Yetkilileri bölümüne yer verilerek,

Harcama birimlerinin en üst yöneticisi kavramının Büyükşehir Belediyelerinde daire başkanlarını ifade ettiği, Dolayısıyla ihale yetkilisinin ilgili mevzuatında özel olarak belirlendiği haller dışında, 5018 sayılı Kanunun 31 inci maddesi uyarınca belirlenmiş bulunan harcama yetkilileri aynı zamanda ihale yetkilisi olarak da görev yaptığı,

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun "Harcama talimatı ve sorumluluk" başlıklı 32 nci maddesine yer verilerek,

Aynı Kanunun "Giderin gerçekleştirilmesi" başlıklı 33’üncü maddesinin 1 ve 2 nci fıkralarına yer verilerek,

Diğer taraftan 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı 5018 sayılı Kanun Çerçevesinde Sorumlu Tutulacak Görevli ve Yetkililerin Belirlenmesi Hakkında Sayıştay Genel Kurul Kararındaki harcama yetkililerinin genel sorumluluğuna dair açıklamalara yer verilerek,

Üst yöneticilerin asli görevinin kurumun birimleri arasında koordinasyonunu sağlamak olduğu, Üst yöneticilerin kurumun birimlerinde gerçekleştirilen iş ve işlemlerle ilgili icrai bir fonksiyonları bulunmadığı,

5018 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinde belediyelerde belediye başkanının üst yönetici olarak tanımlandığı, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 21 inci maddesinde belirtildiği üzere Büyükşehir Belediyesinde hizmetlerin yürütülmesi belediye başkanı adına onun direktifi ve sorumluluğu altında mevzuat hükümlerine, belediyenin amaç ve politikalarına, stratejik plânına ve yıllık programlarına uygun olarak genel sekreter ve yardımcıları tarafından sağlanır hükmü doğrultusunda Genel Sekreterlik görevini yürüten kamu görevlilerinin de sorumluluk açısından üst yönetici olarak değerlendirilmesi gerektiği,

Belediyelerde üst yöneticiler işlerin gidişatından; harcama yetkililerinin ve diğer görevlilerin bilgilendirmeleri ve raporları ile bilgi sahibi olduğu, Üst yöneticilerin asli görevi hizmetlerin etkili ve verimli bir şekilde yürütülebilmesi için belediye birimleri arasında koordinasyonu sağlamak olduğu, Üst yöneticilerin kurumun birimlerinde gerçekleştirilen iş ve işlemlerle ilgili icrai bir fonksiyonları bulunmadığı,

... Belediyesi harcama yetkililiği görevi İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünden alınan uygun görüş doğrultusunda 03.04.2006 tarihinden itibaren Genel Sekreterlik ile Genel Sekreter Yardımcılıkları tarafından yürütülmekte iken, İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığının Başkanlık Makamınca da onaylanan 30.09.2014 tarih ve 8689 sayılı yazısıyla 01.10.2014 tarihinden itibaren harcama yetkililiği ve ihale yetkililiği görevlerinin Daire Başkanlıklarınca yürütülmesine karar verildiği, Harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlilerinin görev ve sorumluluklarıyla ilgili olarak 5018 sayılı Kanunun söz konusu maddelerinde yer alan hükümlerin neyi ifade ettiği ve etmediği Sayıştay Temyiz Kurulu'nun 08.11.2017 tarih ve 40658 Dosya No, 43614 Tutanak No.lu kararında çok net bir şekilde açıklandığı, Söz konusu kararda aynen:

“… bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata aykırı harcama talimatı olmayan, hatalı işleme yönelik bir evrak düzenlemeyen, ödeme emri belgesi üzerinde kontrol işlemi yapma görevi bulunmayan, böyle bir görevi bulunsa bile, kusurlu ve eksik imalatı ödeme emri belgesi ve eki belgelerden tespit etme imkânı bulunmayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumlu tutulması mümkün değildir.

Söz konusu iş ile ilgili olarak, sadece imalatı yerinde incelemelerine rağmen işin sözleşme ve şartnamesine uygun ve eksiksiz olarak tamamlandığı yönünde belge düzenleyen kontrol görevlileri ve (duruşma sırasında işin geçici kabulünün yapıldığı bildirilmekle beraber varsa) geçici/kesin kabul heyeti üyelerinin sorumluluğundan söz edilebilir.''

denildiği,

Sayıştay Temyiz Kurulunun bu kararından hareketle, oluştuğu iddia edilen kamu zararıyla ilgili olarak bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata aykırı harcama talimatı olmayan, hatalı işleme yönelik bir evrak düzenlemeyen, ödeme emri belgesi üzerinde kontrol işlemi yapma görevi bulunmayan, böyle bir görevi bulunsa bile, kusurlu ve eksik imalat ile uygulamaya dönük hatalı işlemleri ödeme emri belgesi ve eki belgelerden tespit etme imkânı bulunmayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumlu tutulması mümkün olmadığı,

Oluştuğu iddia edilen kamu zararıyla ilgili olarak harcama sürecinde önemli görev ve sorumlulukları bulunan harcama yetkilisi ite gerçekleştirme görevlisinin, Temyiz Kurulunun yukarıda belirtilen kararında yer alan koşulların var olması halinde sorumlu tutulmalarının mümkün olmadığı belirtilirken genel sekreter olarak harcama sürecinde hiçbir görev ve sorumluluğu bulunmayan müvekkilin sorumluluğuna nasıl karar verildiğinin gerekçelendirilmediği,

Bütün bu hususların dahi başlı başına bir bozma sebebi olduğu,

İfade edilerek Daire Kararının Kaldırılması talep edilmektedir.

Başsavcılık Mütalaası

Sorumlu kamu görevlileri Genel Sekreter ... adına Av.... ve Av...., ... (Şube Müdürü), ... (Ulaşım Dairesi Başkanı), ... (Şube Müdürü), ... (Tekniker), ... (Mühendis), ... (Mühendis), ... (Mühendis), ... (Mühendis), ... (Teknisyen), ... (Tekniker), ...(Kontrol Görevlisi), ... (Kontrol Mühendisi), ... (Mühendis), ... (Kontrol Mühendisi), ... (Mühendis), ... (Teknisyen) tarafından temyiz başvurusunda bulunulması üzerine verilen Başsavcılık Mütalaası, Daire Kararının 95.3,4,5’inci maddeleri için ortak mahiyettedir. Başsavcılık Mütalaasında:

“... Trafik Yönetim, Denetim ve Bilgilendirme Sistemi Yapılması" işi kapsamında;

-Teknik Şartnamenin "İletişim altyapıları ve bileşenleri" başlıklı maddesinde; "Saha bileşenleri ile KGYS-TEDES arasında iletişim bağlantısı fiber optik iletim hattı ya da Geniş Alan Kablosuz Ağ (Wi- Max) üzerinden yapılacaktır." hükmü gereği Elektronik Denetleme Sistemlerinin Yapım işi kapsamında kurulumu yapılan diğer sistemlerden bağımsız olması gerekirken, altyapı kablolamasının yapılmaması,

-Teknik Şartnamenin "Toplu ulaşım yönetim sistemi" başlıklı maddesinde öngörülen, "İstenilen durumlarda otobüs şoförleri ile sesli ve görsel iletişim kurulabilecek olup otobüs içi de kamera vasıtası ile trafik kontrol merkezinden izlenecektir." hükmün yerine getirilmemesi,

-Teknik Şartnamenin "Yayalaştırılmış bölge yönetimi sistemi" kapsamında, "Sistem ile; yayalaştırılacak olan bölgelerde oluşturulacak olan ana giriş-çıkış noktalarında plaka tanıma sistemleri kurulacaktır. Kurulacak olan plaka tanıma sistemi şartnamenin 2. bölümünde Elektronik Denetleme Sistemi Başlığı altında verilen maddede; "Görüntü elemanları "ihlal tespit cihaz ve ekipmanları" başlığı altında sıralanmış ve her tip ihlal sistemi için tanımlanmış durumdadır." maddesi gereği kırmızı ışık ihlal tespit cihaz ve ekipmanları bağlığı, dopler veya lazer tabanlı hız ölçüm sistemleri cihaz ve ekipmanları, video kamera tabanlı sistemlerin cihaz ve ekipmanları başlıkları altında bulunan maddelere uyması gerektiği belirtilmiş olup, yayalaştırılmış bölgelerde kullanılan PTS kameralarının teknik şartnamenin bu maddelerine uymaması,

nedeniyle, yapılan ödemelerin kamu zararı olduğu değerlendirildiğinden, temyiz talebinin reddedilerek tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” denilmektedir.

Sorumlu Genel Sekreter ... adına Av.... ve Av.... tarafından temyiz başvurusunda bulunulması üzerine verilen Başsavcılık Mütalaasında, yukarıda yer verilen mütalaaya ilave olarak:

‘Diğer taraftan, 02.03.2021 tarih ve 74515 tarihli ... Belediye Başkanlığı yazısında;

"Harcama yetkilisi ve aynı zamanda ihale yetkilisi olan Daire Başkanlıkları, mal, hizmet ve yapım işleri yüklemine başlamadan önce Belediyemiz stratejik planına, performans programına, Bütçe İlkelerine ödenek sınırlarına ve Belediyemizin nakit dengesini de gözeterek planlama yapacaklardır. Harcama Yetkililerince Uygulama birliği sağlanabilmesi amacıyla mal ve hizmet alımlarında 405.000,00 TL'ye (dörtyüzbeşbin) kadar olan alanlarda; yapım işlerinde de 405.000,00 TL'ye (dörtyüzbeşbin) kadar olan işlemler bağlı bulundukları Genel Sekreter Yardımcılarından, bu limiti aşan alımlarda Genel Sekreter Yardımcılarına paraf ettirilip, Genel Sekreter Onayı alındıktan sonra işlemlere başlayabilecektir." denilmek suretiyle söz konusu işlerde genel sekreter onayı alınmadan söz konusu harcamaların yapılamayacağı belirtilmiş olduğundan ve dolayısıyla harcama sürecine genel sekreterin de dahi olması,

nedeniyle, yapılan ödemelerin kamu zararı olduğu değerlendirildiğinden, temyiz talebinin reddedilerek tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.’ denilmektedir.

Ek Dilekçe

Sorumlu ... (Ulaşım Dairesi Başkanı) tarafından sunulan ek dilekçe özeti aşağıdadır:

Daire aşamasındaki savunma ve temyiz dilekçesinde yer alan hususlara ek olarak aşağıda değinilen Sayıştay Daire ve Yargıtay Hukuk Genel Kurul Kararlarının da dikkate alınmasını talep ettiği,

A) İletişim Altyapıları ve Bileşenleri

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2013/15-95 Esas ve 2013/1431 sayılı Kararında:

“Kural olarak, sözleşme dışı yapılan ve/veya yapıldığı iddia olunan imalâtların ış sahibi yararına olması halinde, 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 410 ve devamı maddelerinde tanımlanan vekâletsiz iş görme hükümlerine göre, bedelinin iş sahibinden istenmesi mümkündür.

Olayda davacı/yüklenici tarafından yapılan iş idarece benimsenmiş bulunduğundan, vekaletsiz iş görme hükümleri çerçevesinde bedelinin tahsiline karar verilmelidir. BK’nın 413. maddesi hükmüne göre iş sahibinin menfaati için yapılmış olan bir işle, yapan kimse hâl ve icabına göre, zaruri ve faydalı bulunan bütün masraflarını faizi ile birlikte istemek hakkına sahiptir.

Belirtilmelidir ki, sözleşme dışı veya fazladan imalât gerçekleşmesi durumunda bunların bedeli taraflar arasında kararlaştırılmadığından, 818 sayılı, BK’ nun 366 (6098 sayılı TBK'nun 481) ve 413. (6098 s. TBK'nun 529) maddeleri uyarınca yapıldığı tarihteki piyasa fiyatlarıyla hesaplanmalıdır.”

Şeklinde karar verildiği, Anılan Kararda da görüleceği üzere sözleşme dışı yapılan imalatlara, vekaletsiz iş görme hükümlerine göre istenebileceği yönünde karar verilmesine karşın sorgu konusu işte yüklenicinin lehine ekstra bir ödeme yapılmadığı,

Yüklenicinin iş kapsamında fazla kazı ve kablolama işleri için ihale kapsamında belirtilenden daha fazla iş yapmasına karşılık yüklenicinin lehine olacak şekilde bir ödeme yapılmadığı, anılan işlerin ihale kapsamında gördürüldüğü, 5018 sayılı Kanun'un 71'inci maddesinde belirtilen hususlara dahil olacak şekilde bir kamu zararı oluşmadığı,

B) Toplu Ulaşım Yönetim Sistemi

Sayıştay 5. Dairesinin 25.10.2022 tarih ve 4 nolu İlamında “Belediye sınırları içinde eğlence vergisine tabi işyerlerinin eğlence vergisini suresinde ödememesi, idare tarafından eğlence vergisine tabi işletmelerle ilgili gerekli takibin yapılmayarak alacakların zamanaşımına uğratılması suretiyle … TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,” sorgu konusu edilmiş olup ‘Eski Belediye Başkanı…’ün görev yaptığı dönemin 01.01.2014-30.03.2014 tarihleri olması dikkate alındığında, 2014 yılında alınması gerektiği halde gerekli işlemin yapılmaması nedeniyle 2019 yılında zamanaşımına uğrayan eğlence vergileriyle ilgili olarak sorumluluğu bulunmamaktadır" kararı verildiği, Anılan İlamda Eski Belediye Başkanının görev döneminde görevini yerine getirdiği ve görev suresi sonrasında oluşan hukuki bir durumdan sorumlu tutulamayacağına karar verildiği, Diğer bir deyişle görev süresi sonrasında oluşan bir husus nedeniyle kamu zararına hükmedilemeyeceğine karar verildiği,

Sayıştay 2. Dairesinin 29.9.2022 tarih ve 245 nolu İlamında mevzuata aykırı atamalarda maaş unsurlarının hatalı ödenmesi" sorgu konusu edilmiş olup “Temyiz Kurulu Kararı doğrultusunda; Harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin geriye dönük olarak atama işlemini sorgulama imkan ve zorunluluğu bulunmadığından kamu zararının oluşması konusunda bir kusurları ve sorumluluklarının bulunmadığına,” şeklinde karar verildiği, Anılan İlamdan da anlaşılacağı üzere görev dönemi ile ilgili olmayan bir ödeme nedeniyle harcama ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumlu olmadıklarına karar verildiği, Diğer bir deyişle bir harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğuna gidilebilmesi için görev dönemleri ile ilgili mevzuata aykırı bir husus ile karşılaşılması gerektiği,

Sayıştay 1. Dairesinin 6.4.2023 tarih ve 103 nolu ilamında “… Bakanlığında Özel Kalem Müdürü olarak görev yapan..”nın unvan değişikliği sınavına girip başarılı olma şartını sağlamamasına rağmen… tarihinde mühendis kadrosuna atandığı ve kendisine mühendis kadrosuna ait gösterge, ek gösterge, özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödeme kalemlerinin ödendiği görülmüştür. Sorgu konusu edilmiş olup ilgili Karar da Harcama Yetkilisi (İl Müdürü) ve Gerçekleştirme Görevlileri (İl Müdür Yardımcısı) ile İl Müdür Yardımcısı sorumluluğu olmadığına” karar verildiği, İlgili Kararda da görüleceği üzere yapılan bir atama sonucunda fazla ödenen tutardan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumlu tutulmadığı, Diğer bir deyişle atama sürecinde dahili olmayan personelin sorumluluğuna gidilmediği,

Sayıştay 4.dairesinin 14.03.2023 tarih ve 138 nolu ilamında “… şube müdürlüğü kadrosuna atama işleminden kaynaklanan ödemelerdi harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin mali sorumlulukları bulunmamakta olup, söz konusu hatalı uygulamadan ve oluşan kamu zararından atamayı onaya sunan personel daire başkanı ve genel sekreter ile atamayı onaylayan rektörün sorumlu tutulması gerekmektedir.” denildiği, Benzer şekilde anılan İlamda da görüleceği üzere atama sürecine dahili olmayan harcama yetkilisinin sorumlu tutulmadığı,

Yukarıda anılan Kararlarda da görüleceği üzere kamu zararı ile bağlantılı olabilmesi için kişilerin o fiil içerisinde görevli olmaları ve kast, kusur veya ihmallerinin olması gerektiği, Anılan İlamlarda doğal olarak fiilen yetkilerinin yetersiz olduğu, görevli oldukları dönemlerde hukuki durumların mevzuata uygun olarak yapan personel hakkında beraat kararı verildiğinin görüldüğü,

Dolayısıyla kendisinin görevli olduğu dönemde ... ile gerekli toplantıların ve görüşmelerin gerçekleştirildiği, bu kalem ile ilgili iş ve işlemlerin birlikte yürütüldüğü, Teknik Şartnamede belirtilen ve ... tarafından talep edilen tüm işler yapılarak bu iş kaleminin tamamlandığı, İdare ile ... arasında gerekli çalışmalar yapılarak sesli ve görsel iletişimin otobüslerde bulunan mobil nvr ve pcb üzerinden sağlandığı, Kendisinin görevli olduğu mevzuat hükümleri çerçevesinde tam ve eksiksiz çalışan bir yapıdan dolayı kamuyu zarara uğrattığı şekilde bir karar verilmesinin hukuka uygun olmadığı, Yukarıdaki İlamlarda da üzerinde durulduğu üzere hukuken sürecine dahilinin olmadığı bir dönem ile bağlantı kurularak kamu zararına hüküm verilmesini yerine şahsına yönelik olarak Beraat Kararının verilmesini talep ettiği,

C) Yayalaştırılmış Bölge Yönetimi Sistemi

Sayıştay 8. Dairesi’nin 31.3.2022 tarih ve 334 nolu ilamında “ ……yılı hesabının Dairemizde yargılanması sonucu düzenlenen tarih ve .... sayılı İlamın .... maddesinde” sorgu konusu edilmiş olup “..bahse konu yapım işinin hakkediş hazırlama, kontrollük, inceleme, onaylama, geçici ve kesin kabul gibi işlemlerinin hiçbir aşamasında görev almayan ve herhangi bir teknik eğitimi olmayan Gerçekleştirme Görevlisi ……un(….) düzenlemiş olduğu ödeme emrinin ekinde yer alan belgelerden ihtilaf konusu farklı nitelikteki ve eksik imalatları tespit etmesi mümkün olmadığından, adı geçen kişinin yapmış olduğu işlem ile kamu zararı arasında illiyet bağının bulunmadığı, bu nedenle oluşan kamu zararında sorumluluğunun olmadığı anlaşılmıştır.” şeklinde karar verildiği, Anılan İlamdan da anlaşılacağı üzere eksik imalatların gerçekleştirme görevlisi tarafından tespit edilemeyeceği yönünde karar verildiği, Ayrıca sorguda bahsi geçen teknik detaylara sadece ödeme emri belgesini imzalayan gerçekleştirme görevlisinin vakıf olamayacağı üzerinde durulduğu, Diğer bir deyişle teknik personel olamayan gerçekleştirme görevlisinin teknik detaylara hakim olamayacağı anlaşıldığından sorumluluğuna hükmedilmemiş olduğu,

Sayıştay 1. Dairesinin 10.11.2022 tarih ve 189 nolu ilamında “Yeni Birim Fiyat, İşin Projesine Uygun Olmayan İmalatlar” sorgu konusu edilmiş olup “Kamu zararını oluşturan imalat kaleminin inşaat kalemi olması ve elektrik-mekanik iş kalemleriyle ilgili olmaması nedeniyle Gerçekleştirme Görevlileri ... ile ...’in sorumlulukları bulunmamaktadır.” şeklinde karar verildiği, İlamdan da anlaşılacağı üzere teknik detay içeren bir işten dolayı gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğuna gidilmediği,

Teknik detay içeren bir konuda teknik eleman olmayan bir kamu görevlisi ile kamu zararı arasında illiyet bağının kurulamadığı ve bu nedenle sorumlu tutulmamasına hükmedildiği,

Dolayısıyla teknik detay içeren konularda şahsı nezdinde uygun illiyet bağının bulunmaması nedeniyle kendisi hakkında verilen tazmin kararının Kaldırılması talep edilmektedir.

Başsavcılık Ek Mütalaası

Sorumlu ... tarafından sunulan ek dilekçe üzerine verilen Başsavcılık Mütalaasında: “… sorumlunun ilk dilekçesinde belirtmiş olduğumuz görüşümüze ilave edilecek bir husus bulunmamaktadır” denilmektedir.



Duruşmaya ... (Şube Müdürü) ve ... (Ulaşım Dairesi Başkanı) katılmıştır. ... ve ... tarafından temyiz dilekçelerinde yer alan hususlar tekrarlanarak somut uygulamanın sözleşmeye ve mevzuata uygun olduğu, somut uygulamada kamu zararı oluşmadığı, Daire Kararının 95.5’inci maddesinde sözleşmedeki şartları taşımadığı belirtilen kameraların aslında kamera değil sensör olduğu, Kameraların Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından kontrol edilip kullanıldığı, Sensörlerin ise Belediye tarafından kontrol edilip kullanıldığı, Kontrol heyetinin iki üyesi tarafından kesin kabulde konulan şerhlerin yapılan işe ve bu işin teknik bilgisine uygun olmadığı, Kontrol heyetinin diğer üyelerinin böyle bir şerh düşmemiş oldukları, Sistem Yapım İşinin bu haliyle sözleşmesine uygun olduğu ve kabulü gerektiği, Sistem Yapım İşinin kabulüyle Belediyenin görev ve yetkilerini yerine getirmesine esaslı katkı sağlandığı, “Kamuda imza atmayanı ödüllendirmemek gerektiği” ifade edilmiştir. ... tarafından ayrıca Mart 2017-Mart 2018 tarihleri arasında bir yıl boyunca Belediyede Ulaşım Daire Başkanı olarak görev yaptığı, Sistem Yapım İşinin Mart 2021’de kesin kabulünün yapıldığı, Daire Kararında kamu zararının hesaplanma gerekçesi dikkate alındığında -varsa eğer- kamu zararında kendisinin sorumluluğunun bulunmadığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak sorumlular tarafından Daire Kararının 95.3,4,5’inci maddelerinin Kaldırılması gerektiği ifade edilmiştir.

Duruşma sırasında Sayıştay Savcısı tarafından, yazılı mütalaada belirtilen gerekçeyle Daire Kararının Tasdikinin uygun olacağı ifade edilmiştir.

Sorumlular ... (Şube Müdürü), ... (Ulaşım Dairesi Başkanı) ve Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

Duruşma talebinde bulunan sorumlular (Genel Sekreter) ... adına Av....’a usulüne uygun olarak duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadıklarından, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin altıncı fıkrası hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyaplarında,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

132 İlam sayılı Daire Kararının 95’inci maddesiyle, bir iş ortaklığı yükleniminde bulunan ... TL sözleşme bedelli “... Trafik Yönetim, Denetim ve Bilgilendirme Sistemi Yapılması” işinde bazı imalat kalemlerinin teknik şartnamelere uygun olarak yapılmaması sonucunda:

95.3’üncü maddede ... TL (Teknik şartnamenin “İletişim Altyapıları ve Bileşenleri" ile ilgili karardır.),

95.4’üncü maddede ... TL (Teknik şartnamenin "Toplu Ulaşım Yönetim Sistemi" ile ilgili karardır.),

95.5’inci maddede ... TL (Teknik şartnamenin "Yayalaştırılmış Bölge Yönetimi Sistemi" ile ilgili karardır.)

kamu zararı oluştuğuna, belirtilen kamu zararlarının sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararlarda sorumlu tutulanlar: harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi ve diğer sorumlular olan Genel Sekreter, kontrol görevlileri, geçici kabul komisyon üyeleridir. Daire Kararının 95.3,4,5 maddelerinde kurulan ayrı hükümlerde aynı kamu görevlileri aynı unvanlarla sorumlu tutulmuştur.

Esas yönünden inceleme

Somut uygulama

“... Trafik Yönetim Denetim ve Bilgilendirme Sistemi Yapılması İşi” [Sistem Yapılması İşi] (İKN: ...)’nin teknik şartname hazırlanması süreci 2011 yılında başlamış ve 06.08.2012 tarihinde ihalesi yapılmıştır. Belediye ve yüklenici iş ortaklığı arasında 29.08.2014 tarihinde sözleşme imzalanmıştır. Belediye tarafından yükleniciye 08.09.2014 tarihinde yer teslimi yapılmıştır. Söz konusu Sistem Yapılması İşi 2017 yılında hizmete alınmıştır. Bu işin geçici kabulü 18.08.2017 tarihinde yapılmıştır. İşe ait sözleşmede Sistem Yapılması İşinin 3 yıllık garanti süresi olduğu düzenlenmiştir. İşin garanti süresinin bitmesinin ardından 09.03.2021 tarihinde kesin kabulü yapılmıştır. Daire Kararına esas yargılamaya esas rapor ise 09.11.2022 tarihlidir.

Sistem Yapılması İşi kapsamında yapılan işler şunlardır: 389 adet sinyalize kavşağın akıllı hale getirilmesi, kent genelindeki ana arter, cadde ve bulvarlara 201 adet trafik ölçüm sensörü, 103 adet trafik izleme kamerası, 29 adet meteoroloji ölçüm sensörü, 47 adet değişken mesaj sistemi, 114 adet park ihlal tespit sistemi, 151 adet kırmızı ışık ihlal sistemi, 9 adet hız ihlal tespit sistemi, 15 adet gabari ihlal tespit sistemi, 5 adet yaya bölgesine plaka tanıma sistemli hidrolik bariyer, 199 adet durağa otobüs durak bilgilendirme sistemi, kent merkezinde Belediye tarafından işletilen açık ve kapalı otoparklara sensörler, otoparkların bulunduğu güzergahlara kameralar ile otopark bilgilendirme ekranları, engellilere yönelik 182 adet sesli yaya geçiş butonu yapılması, 1500 adet otobüse kameralar, yolcu sayım sistemleri, sinyalize kavşaklarda öncelik sistemi, … Caddesinde yayalaştırılmış bölgelere hidrolik veya elektrikli mantar bariyerler yapılması, 164 adet itfaiye aracına sinyalize kavşaklarda geçiş öncelik sistemini yapılması, tüm bu teknolojilerin tek merkezden yönetilebilmesi için yaklaşık 1.000.000 metre fiber optik kablo çekilerek önemli bir altyapı ağı oluşturulması, İhtiyaca uygun yazılımlar geliştirilerek Belediyenin hizmetine sunulması, vatandaşların bu akıllı trafik sistemi projesinden yararlanabilmesi için web-network sayfası ve mobil uygulama (Android-ios) yazılımları oluşturulması, Bu sistemin tek merkezden yönetilebilmesi için ...’da ... Ulaşım Merkezi (...) binası inşa edilmesi.

Daire Kararının 95’inci maddesinde Sistem Yapılması İşi kapsamında yukarıda belirtilen bazı işlerin yapılmadığı halde bunların bedellerinin ödenmesi sonucunda kamu zararı oluştuğuna hükmedilmiştir. Daire Kararında üç unsurun fiilen yapılmadığı veya teknik şartnameye uygun yapılmadığı tespit edilerek 95.3, 95.4, 95.5 olmak üzere üç ayrı kararda kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmiştir. Daire Kararları ve bunlara yapılan temyiz itirazları aşağıda ayrı ayrı incelenmiştir.



Mevzuat

5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinin ilgili kısımları aşağıdadır:

“Kamu zararı

Madde 71- (Değişik birinci fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

… / b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

… / esas alınır.”



Değerlendirme

Daire Kararının 95.3, 95.4, 95.5 maddeleri aşağıda ayrı ayrı değerlendirilmiştir.

Dairenin 95.3 Kararının Değerlendirilmesi

Teknik Şartnamenin 2 ve 13’üncü bölümlerinde yer alan ilgili maddeler aşağıdadır:

‘2. Elektronik Trafik Denetleme Sistemi (KGYS-TEDES)

Sistemin Genel Özellikleri:

2.1. Tüm sistemler Maliye Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı (Emniyet Genel Müdürlüğü) tarafından müştereken belirlenen ve 27.04.2012 tarihinde hazırlanan “2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Ek 16. maddesinin uygulanmasına ilişkin Usul ve Esaslar” ve söz konusu usul ve esaslar kapsamında verilmiş olan “Teknik gereklilikler dokümanı (ek 1)”na uygun olarak tasarlanacaktır.

…

Sistemlerin (KGYS-TEDES) Genel Yeterlilikleri:

…

2.5. Sistemlerin tamamı dış müdahaleye karşı özel korumaya ve bir bütün olarak güvenlikli bir yapıya sahip olacaktır.’



“13. Haberleşme Altyapısı

13.1. ... Belediyesi sorumluluk alanında bulunan sinyalize tesislerin 336 adedi fiberoptik kablo ile 66 adedi ise kablosuz olarak Trafik Kontrol Merkezi ve birbirleri ile haberleşecektir.

…

13.17. Tam adaptif trafik yönetim, denetim ve bilgilendirme sistemi projesinde kontrol edilmesi ve yönetilmesi gereken tüm noktalar için öncelik, fiber optik altyapının kullanılmasıdır. ...net altyapısının kullanılmasının mümkün olmadığı ya da idarenin uygun görmediği lokasyonlarda iletişim hizmetlerindeki tercihleri idare belirleyecektir.”



2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ek 16’ncı maddesi aşağıdadır:

“Ek Madde 16 – (Ek: 13/2/2011-6111/60 md.)

Belediyelerce veya sermayesinin tamamı belediyelere ait şirketler tarafından kendi bütçe kaynakları kullanılarak, karayollarında can ve mal güvenliğini sağlamak, düzenli ve güvenli trafik akışını temin etmek amaçlarına hizmet etmek üzere kurulmuş veya kurulacak elektronik sistemlerin Emniyet Genel Müdürlüğünce trafik ihlallerinin tespiti amacıyla kullanılması durumunda, aylık dönemler halinde yapılan tespitlere dayanılarak düzenlenen trafik idari yaptırım karar tutanaklarında yer alan trafik idari para cezasının % 30’u oranındaki tutar, izleyen ayın sonuna kadar Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesinden ilgili belediyelere sistem kullanımı hizmet bedeli olarak ödenir. (Ek cümle: 20/8/2016-6745/30 md.) Elektronik sistemlerin belediyeler tarafından hasılat paylaşımı yoluyla kurdurulması ve işlettirilmesi hâlinde belediyelere ödenecek tutar, elektronik sistemlerin yatırım maliyetine ulaşıncaya kadar %30, sonrasında %15 olarak uygulanır.

Bu madde kapsamında hizmetinden yararlanılacak elektronik sistemlerin taşıması gereken teknik özellikler, kurulması gereken yerler ve belediyelerle yapılacak protokollere ilişkin diğer şartlar ile maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca (Emniyet Genel Müdürlüğü) müştereken belirlenir.”



“2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek 16 ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar” [Usul ve Esaslar]’ın 2012 yılında yürürlükte olan ilgili maddesi aşağıdadır:

“8. İletişim altyapıları ve bileşenleri

İletişim alt yapıları, saha bileşenlerinden elde edilen görüntü ve ihlallerin TEDES merkezine taşınmasını sağlayan bileşenlerdir. Saha bileşenleri ile KGYS-TEDES arasında iletişim bağlantısı fiber optik iletim hattı ya da Geniş Alan Kablosuz Ağ (Wi-Max) üzerinden yapılacaktır. İhtiyaç duyulacak ekipmanlar için KGYS alt yapıları referans alınacaktır. …”

Daire Kararı; bahsi geçen işin Elektronik Denetleme Sistemlerinde asgari Layer2 seviyesinde switch kullanılması gerekirken bunun yerine çoklayıcı switch kullanıldığı, Bu durumun mevzuat ve sözleşme gereği sistemin tamamının dış müdahaleye açık olması ve bir bütün olarak güvenlikli olmasını engellediği, sonuç olarak yüklenici tarafından taahhüt edilen kapalı devre fiber altyapı kablolamasının yapılmadığı tespitlerine dayanmaktadır.

Sorumlular tarafından ise -genel olarak- yapılan imalatların tam, eksiksiz, mevzuata ve sözleşmesine uygun olarak yapıldığı ifade edilmektedir; -Özgül olarak da- fiilen yapılan işin/imalatın elektronik denetleme sistemleri ile ilgili kısmının Usul ve Esaslar’ın ihale tarihinde yürürlükte olan 8’inci maddesine uygun olduğu savunulmaktadır. Bu kapsamda Sistem Yaptırılması İşi kapsamında kullanılan switch modellerinin tamamının Layer2 seviyesinde olduğu belirtilmiş, bu konuda dilekçelerin ekinde “kullanılan switch modellerine ait teknik veri dokümanı” sunulmuştur. Sorumlular tarafından ayrıca Daire Kararının kamu zararı tablosunda esas alınan kablo metrajlarının işin sözleşmesinde, teknik şartnamesinde, mahal listesinde ve uygulama projelerinde bulunmadığı ifade edilerek kamu zararı hesabının temelden yoksun olduğu belirtilmiştir. Ayrıca yüklenici tarafından fazla kablolama yapıldığı öne sürülerek iş artışı talep edildiği de belirtilmiştir. Kontrol Heyeti üyelerinin temyiz dilekçesinde bu konuda teknik açıklamalara yer verildikten sonra elektronik denetim sisteminin bir bütün olarak güvenilir olduğu ifade edilmiştir.

Daire Kararında elektronik denetleme sisteminin asgari Layer2 seviyesinde switch içermemesi dolayısıyla teknik şartnameye uygun olmadığı konusunda sadece 09.03.2021 tarihli kesin kabul tutanağında yer alan iki komisyon üyesinin şerhine dayanılmaktadır. Bu konuda ayrıca bir teknik rapora dayanılmamaktadır. Göz önünde bulundurulmalıdır ki komisyonun diğer üyelerinin bu konuda şerhi yoktur. Elektronik denetleme sisteminde kullanılan switch’lerin sistemin dışa kapalı olmasını ve sistemin bir bütün olarak güvenliğinin sağlanmasını temin etmeye yeterli olup olmadığının tespiti teknik bilgi gerektirmesi dolayısıyla mevcut bilgi ve belgelerin Kurul tarafından hukuken değerlendirilmesiyle bu teknik konuda bir kanaate varılması mümkün değildir. Bu konuda yargısal bir kanaate varılması ancak teknik bir rapora dayanılması halinde mümkün olabilecektir.

Ayrıca Mart 2017-Mart 2018 tarihleri arasında bir yıl boyunca Belediyede Ulaşım Daire Başkanı olarak görev yapan ...’ın Mart 2021’de kesin kabulü yapılan Sistem Yapım İşindeki imalat eksiklikleri veya hatalı imalat dolayısıyla sorumlu tutulması mevzuata uygun değildir. Zira adı geçen kişinin görev yaptığı süre içerisindeki görev ve yetkileri ile kesin kabulün ardından oluştuğuna hükmedilen kamu zararının sebebi olan işlem ve eylemler arasında uygun illiyet bağı bulunmamaktadır.



BU İTİBARLA, yukarıda belirtilen gerekçeyle 578 Karar-132 İlam sayılı Daire Kararının 95.3’üncü maddesinin BOZULARAK, yeniden hüküm kurulmasını teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine, oy birliğiyle,

Karar verildiği 14.01.2026 tarih ve 58736 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.





Dairenin 95.4 Kararının Değerlendirilmesi

İşin teknik şartnamesinin 6’ncı bölümünün ilgili maddeleri aşağıdadır:

“6- Toplu Ulaşım Yönetimi ve Öncelik Sistemi [Bölüm başlığı]

… / 2. Toplu Ulaşımda Öncelik Sistemine 1500 adet otobüs, 100 adet ambulans ve 164 adet itfaiye aracı bağlanacaktır. …

Toplu Ulaşım Yönetim Sistemi; [Bölüm içinde alt başlık]

… / 3. İstenilen durumlarda otobüs şoförleri ile sesli ve görsel iletişim kurulabilecek olup otobüs içi de kamera vasıtası ile trafik kontrol merkezinden izlenecektir.”

Daire Kararı teknik şartnamede yer alan “İstenilen durumlarda otobüs şoförleri ile sesli ve görsel iletişim kurulabilecek olup otobüs içi de kamera vasıtası ile trafik kontrol merkezinden izlenecektir” işinin gerçekleştirilmemiş olduğu tespitine dayanmaktadır. Daire Kararı s.1242’de yer alan tespit aşağıdadır:



Daire Kararında yer alan tespit açık ve net değildir. Zira kameraların teknik şartname ve 2918 sayılı Kanun’a hangi somut özelliği taşımamaları nedeniyle uygun olmadığı anlaşılamamaktadır. Bu eksiklikler sorumluların savunmalarına esasa etkili bir kısıtlama getirmektedir.

Ayrıca Daire Kararında ... TL (fiyat farkı ve KDV dahil ... TL) kamu zararı oluştuğuna hükmedilmiştir. Daire Kararında otobüslerin hiçbirinde kamera/sensör/şoför bilgi ekranı gibi hiçbir sistemin kurulu olmadığı tespit edilmişçesine bu iş grubu için yapılan ödemelerin tamamı kamu zararı olarak nitelenmiştir. Oysaki şantiye defterlerinde otobüslere sinyalize kavşaklarda öncelik ekipmanları, araç içi kameralar (2 veya 4 kamera), şoför bilgi ekranı, kayıt ve yönetim yazılımları gibi sistemlerin kurulduğu bilgisi yer almaktadır. Ayrıca sistemin kurulu ve çalışır durumda olduğuna dair videolar, Emniyet Genel Müdürlüğü ile yapılan yazışmalar ve bilgi paylaşımları, kamuoyu paylaşımları da temyiz dilekçelerinin eklerinde bulunmaktadır. Buna göre Daire Kararında, bahsi geçen iş grubu için yapılan ödemelerin tamamının kamu zararı olarak nitelendirilmesi fiili duruma uygun değildir.



Dolayısıyla Daire Kararında yer alan tespitlerin açık ve net olmaması, Daire Kararında söz konusu iş grubunun tamamının ödemelerinin kamu zararı olduğuna hükmedilmesi, buna karşılık sorumlular tarafından söz konusu iş grubunun en azından kısmen yapılmış/gerçekleştirilmiş/Belediye tarafından teslim alınmış olduğunun ortaya konulmuş olduğu dikkate alındığında; Daire Kararının Bozularak, bahsi geçen iş grubunda fiili duruma uygun yapılacak tespitler üzerine yeniden hüküm kurulması gerektiği anlaşılmıştır.

Temyiz dilekçelerinde sorumluların yaptıkları görevler ve bu görevlerde bulunulan zaman kesitleri bağlamında açıkça yapılmış sorumluluk itirazları bulunmaktadır. Daire tarafından bahsi geçen iş grubu ödemeleri dolayısıyla kamu zararı oluştuğunun tespit edilmesi halinde, bu kamu zararından sorumluluğun tesisinde kamu görevlilerinin görev ve yetkileri (bu görev ve yetkilere sahip oldukları zaman kesitleri de dikkate alınarak) ile kamu zararına sebep olan işlem ve eylem (bu işlem ve eylemlerin gerçekleştiği zaman kesitleri de dikkate alınarak) arasında uygun illiyet bağının varlığının ortaya konulması gerekmektedir. Ayrıca Toplu Ulaşım Yönetimi ve Öncelik Sisteminin çalışmasında sim-kartların kullanıldığı dikkate alındığında, bu sistemin yapım ve kabul sürecinde sim-kartların Belediye tarafından edinildiği, ancak bu sim-kartların sürelerinin dolmasından sonra Belediye tarafından yeni sim-kart edinilmediğinin de sorumluluk tesisinde dikkate alınması gerektiği anlaşılmıştır.



BU İTİBARLA, yukarıda belirtilen gerekçeyle 578 Karar-132 İlam sayılı Daire Kararının 95.4’üncü maddesinin BOZULARAK, yeniden hüküm kurulmasını teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine, oy birliğiyle,

Karar verildiği 14.01.2026 tarih ve 58736 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.







Dairenin 95.5 Kararının Değerlendirilmesi

Teknik şartnamenin 7’nci bölümünün ve 2’nci bölümünün ilgili maddeleri aşağıdadır:

“7. Yayalaştırılmış Bölge Yönetimi Sistemi [Bölüm başlığı]

… / 3. Sistem ile; yayalaştırılacak olan bölgelerde oluşturulacak olan ana giriş-çıkış noktalarında plaka tanıma sistemleri kurulacaktır. Bu sayede yayalaştırılmış bölgelere girence çokan araçlar ile bölge içerisinde kalan araçların plaka bilgileri tespit edilecektir. Kurulacak olan plaka tanıma sistemi şartnamenin 2. Bölümünde Elektronik Trafik Denetleme Sistemi başlığı altında verilmiştir.”

“2. Elektronik Trafik Denetleme Sistemi (KGYS-TEDES) [Bölüm başlığı]

… / Görüntüleme Cihaz ve Ekipmanları [s.15]

Görüntüleme cihaz ve ekipmanları, tetiklemeli veya tetiklemesiz olarak kullanılan, trafik yönetim ve denetimde tespit edilen trafik ihlallerinin ana delillendirme unsurlarını teşkil eden teçhizatları ifade etmektedir. Görüntü elemanları “İhlal Tespit Cihaz ve Ekipmanları” başlığı altında sıralanmış ve her tip ihlal tespit sistemi için tanımlanmış durumdadır.”



Teknik şartnamenin 2.bölümünde yer alan diğer ilgili kısımlar aşağıdadır:

“2. Elektronik Trafik Denetleme Sistemi (KGYS-TEDES) [Bölüm başlığı]

… / 2.1. Kırmızı Işık İhlal Tespit Sistemi

… / Kırmızı Işık İhlal Tespit Sistemi Cihaz ve Ekipmanları:

… / 2.2. Hız İhlal Tespit Sistemi:

… / Doppler veya Lazer Tabanlı Hız Ölçüm Sistemleri Cihaz ve Ekipmanları:

… / Video Kamera Tabanlı Sistemlerin (Hız Koridoru ve Emniyet Şeridi İhlal tespit Sistemi vs.) Cihaz ve Ekipmanları

… / 2.3. Park İhlal Tespit Sistemi

…”

Daire Kararında, Sistem Yapım İşi kapsamında yayalaştırılmış bölgelerde oluşturulan plaka tanıma sistemlerinde kullanılan kameraların teknik şartnamenin “Elektronik Trafik Denetleme Sistemi” başlıklı 2. bölümüne uygun olmadığı gerekçesiyle oluşan kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir. Bahsi geçen kameraların taşımadığı belirtilen şartlar teknik şartnamenin 2.1, 2.2 ve 2.3 alt başlıklı kısımlarında belirtilen şartlardır.

Belediye tarafından ise yayalaştırılmış bölgelerde oluşturulan plaka tanıma sistemlerinde kullanılan kameraların/sensörlerin teknik şartnamenin 9.sayfasında yer alan:

“2. Elektronik Trafik Denetleme Sistemi (KGYS-TEDES) [Bölüm başlığı]

… / Sistemlerin (KGYS-TEDES) Genel Yeterlilikleri:

…”

kısmında belirtilen özellikleri taşıması yeterli görülmüştür.

Öncelikle teknik şartnamenin 2.1, 2.2 ve 2.3 alt başlıklı kısımlarında çok sayıda farklı teknik özellik belirtilmektedir. Plaka tanıma sistemlerinde kullanılan kameraların/sensörlerin bu teknik özelliklerin hepsini mi taşıması gerektiği veya hangilerini taşımadığı Daire Kararında açıkça belirtilmemiştir. Buna ilave olarak 2.1, 2.2 ve 2.3’te belirtilen teknik özelliklerin bir kısmı birbiriyle yarışabilecek veya birbirini dışlayabilecektir. Bu durumda hangi ölçütün plaka tanıma sistemi kameraları/sensörleri için esas alınması gerektiği belirsizdir. Bu yönlerden Daire Kararında yer alan tespit müphemdir.

Ayrıca 2.1, 2.2 ve 2.3’te farklı konularda özelleşmiş cihaz ve ekipmanların kendi fonksiyonlarına göre taşıdığı özellikleri yayalaştırılmış bölgelerdeki plaka tanıma sistemi kameralarının/sensörlerinin taşımasını beklemenin teknik şartnameye ve somut işin teknik gerekliliklerine uygun bir yorum olup olmadığının teknik incelemeye dayanarak ortaya konulması gerekmektedir.

Buna ilave olarak, Mart 2017-Mart 2018 tarihleri arasında bir yıl boyunca Belediyede Ulaşım Daire Başkanı olarak görev yapan ...’ın Mart 2021’de kesin kabulü yapılan Sistem Yapım İşindeki imalat eksiklikleri veya hatalı imalat dolayısıyla sorumlu tutulması mevzuata uygun değildir. Zira adı geçen kişinin görev yaptığı süre içerisindeki görev ve yetkileri ile kesin kabulün ardından oluştuğuna hükmedilen kamu zararının sebebi olan işlem ve eylemler arasında uygun illiyet bağı bulunmamaktadır.



BU İTİBARLA, yukarıda belirtilen gerekçeyle 578 Karar-132 İlam sayılı Daire Kararının 95.5’inci maddesinin BOZULARAK, yeniden hüküm kurulmasını teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine, oy birliğiyle,

Karar verildiği 14.01.2026 tarih ve 58736 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.