Konu: Tıp Fakültesinde başhekim, başhekim yardımcısı, dekan ve dekan yardımcılarına yönetici payı ödemesine ilave olarak mesai içi ek ödeme niteliğinde olan taban ek ödemesinde bulunulması.

31 sayılı İlamın 2’nci maddesi ile; ... Tıp Fakültesinde başhekim, başhekim yardımcısı, dekan ve dekan yardımcılarına yönetici payı ödemesine ilave olarak mesai içi ek ödeme niteliğinde olan taban ek ödemesinde bulunulması suretiyle sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine karar verilmiştir.

Söz konusu hüküm Temyiz Kurulu’nun 27.11.2024 tarih ve 57519 tutanak sayılı Kararı’nın 2’nci maddesi ile tasdik edilmiştir.

Bu kez karar düzeltilmesi kanun yoluna başvuran Harcama Yetkilisi ... ve Gerçekleştirme Görevlisi ... tarafından 54026 no.lu dosya kapsamında gönderilen karar düzeltilmesi talebine ilişkin ortak dilekçede;

“Yöneticilerimiz, öncelikle bir hekimdir ve 2547 sayılı Kanunun 58/e maddesi çerçevesinde Tıp Fakültesi ile Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde görev yapmakta olup, ikinci görev olarak yöneticilik yapmaktadırlar.

Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Dağıtım Esasları"' başlıklı beşinci maddesinin dokuzuncu fıkrasında ödemelere ilişkin husus açıklanmıştır.

Yine yönetmeliğin 5. Maddesi ve 2 ile 8 inci maddeleri arasındaki maddelerde, teşvik ödemesinin nasıl hesaplanacağı ve bireysel net katkı puanı ile belirlenen bir ödeme olduğu, bireysel net katkı puanını oluşturan alt puanların A, B1, B2, B3, C, D ve E puanlarından oluştuğu açıkça belirtilmektedir. Mesai içi çalışma puanı ise bu puanlardan sadece birisidir (B1 puanı). Anılan fıkrada, sabit ödeme, teşvik ödemesi ve taban ödeme ayrı ayrı tanımlanmış ve çok net ve açık bir şekilde, mesai içi ve mesai dışı meslek faaliyetlerinin, teşvik ödemesinin bir unsuru olduğu belirtilmiştir. Taban ödeme ise hiçbir şekilde mesai içi ve dışı çalışmalarla ilişkilendirilmemiş olup, tamamen personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan bir ödeme olduğu belirtilmiş, başka hiçbir şart veya kurala bağlanmamıştır. Ayrıca, ilgili mevzuatta taban ödeme alamayacak tek personel olarak, mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışanlar belirlenmiştir. Yöneticiler ise, “hiçbir şekilde taban ödemeden yararlanamayacak personeller” arasında sayılmamıştır.

Söz konusu hükümde “taban ödemeden” 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personelin yararlanacağı düzenlemesine yer verilmiştir. Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastaneleri ile Tıp ve Diş Hekimliği Fakültelerinde yönetici olarak görev yapan yönetici personel yukarıda da belirtildiği üzere öncelikle hekim olan sağlık çalışanı personel olup, 2547 sayılı kanunun 58/c maddesi kapsamında Tıp ve Diş Hekimliği Fakülteleri ile Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde görev yapmakta ve ikinci görev olarak ilaveten yöneticilik yapmaktadırlar. Bu yöneticilik görevlerinin karşılığı olarak ise 2547 sayılı Kanunun 58’inci madenin (f) fıkrasına göre ayrıca yönetici ek ödemesi yapılmaktadır. Yine anılan Kanunun 58/c maddesinde “mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışmakta olanlara ödenmez” denilmek suretiyle açık olarak taban ödemeden kimlerin faydalanamayacağı hususu net olarak düzenlenmiş olup, yöneticilerin taban ödemesinden yararlanamayacaklarına ilişkin herhangi bir mevzuat hükmü ise bulunmamaktadır.

Aynı Yönetmeliğin “Yöneticilere yapılacak ödeme” başlıklı 6’ncı maddesinde ise

“(1) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, uygun görülen birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen oranları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen tutarda ek ödeme yapılır.

(2) Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen sınırları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen oranda ek ödeme yapılır.

(3) (Değişik: RG-8/7/2014-29054) Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde; bu katkıları karşılığında yapılacak ek ödemenin hesabında onaltıncı fıkrası hariç olmak üzere 5 inci maddede belirtilen esaslar dikkate alınır ve ilgililerin yönetici payı olarak aldıkları ek ödemede dahil olmak üzere alabilecekleri toplam ek ödeme tavan tutarı, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinin c ve d fıkralarında belirlenen tavan tutarlarını ve her halükarda ek ödeme matrahının yüzde (Değişik ibare:RG-15/9/2022-31954) (2) bindokuzyüzünü geçemez.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde yöneticilere taban ödenmeyeceği net bir şekilde belirtilmemiş olup, 2547 sayılı kanunun 58/c fıkrası kapsamında olduğundan ödeme yapılması mümkündür. Taban ödemesinin kimlere ödenemeyeceği ise taban ödeme tarifinin son paragrafında belirtilmiştir.

“b) Taban ödeme; personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan ödemedir. 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılacak bu ödeme, Ek-4’te yer alan tablodaki kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutardır. Bu ödemenin hesaplanmasında aktif çalışılan gün katsayısı ayrıca çarpan olarak kullanılır. Ancak bu ödeme mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışmakta olanlara ödenmez.”

Yönetmelikte Taban ödemenin yapılamayacağı tek personel grubu (Mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışmakta olanlar) tanımlanmıştır. Yöneticiler, bu tanımlamada yer almamaktadır.

Dolayısıyla yönetici olan bir profesör, taban ödeme de alamaması durumunda emsali profesörün aldığı ücrete ulaşabilmek için mesai dışı çalışmak zorunda kalacaktır ve mesai dışı çalışma yapamaması durumunda (iş yoğunluğu ve mesailerin hemen her zaman geç saatlere sarkması nedeniyle çoğunlukla böyle olacaktır) emsali profesörlerden daha az ücret alması sonucu ortaya çıkacaktır. Bu haliyle de yöneticiler açık bir haksızlığa uğramakta, hatta bir anlamda cezalandırılmaktadırlar.

Ayrıca taban ödeme yönetmelik ekinde yer alan Ek-4’te yer alan tablodaki kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutar olup, görev unvanı ile ilgili bir ödeme şekli olmayıp yönetici payı ödemesi gibi gelir getirici katkısına bakılmaksızın değil yöneticide olsa aktif çalışılan gün katsayısına bakılarak yapılan bir ödeme şeklidir.

Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen sınırları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen oranda ek ödeme yapılacağı belirtilmiş olup, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz hükmü bulunmaktadır. Bu nedenle, taban ödemesi mesleki bir hizmetten dolayı ödenen bir ücret değildir. Bu ödeme hesaplanırken mesai puan dışında parametreler de kullanılmamaktadır. (A puanı, B2 ve B3 puanı vs.)

Değerlendirme yapılırken Sağlık Bakanlığı hastaneleri ile Üniversite Hastanelerini ayrı ayrı değerlendirmek gerekir. Sağlık Bakanlığındaki yöneticiler (663 sayılı khk kapsamında) sözleşmeli olup, kendi mevzuatlarında ve sözleşmelerinde sözleşme ücreti dışınca başkaca bir ücret alamamaktadırlar. Sözleşmeli olarak değil de görevlendirme ile yöneticilik yapan Sağlık Bakanlığı yöneticilerine de taban ödeme yapılmaktadır. Fakat üniversitemiz yöneticileri sözleşmeli olmayıp kurumumuzda devamlı (Rektörlük görevlendirmesi ile) statüde görev yapmaktadırlar. Yöneticilik dışında mesai saatleri içinde ve dışında sağlık hizmeti vermeye, Tıp Fakültesi Lisans ve Tıpta Uzmanlık Eğitimi içinde aktif olarak görev almaya devam etmektedirler.

Ayrıca taban ödemesinin mesai içi ek ödeme unsuru olması tarafımızca değerlendirilmemektedir. Eğer sadece mesai içi bir unsur olsaydı yönetmelikte bunla ilgili bir açıklayıcı bilgi olması gerekirdi (mesai içi (B1), mesai dışı ilave ücret alınmayan (B2) ve mesai dışı ilave ücret alman (B3) gibi). Bu nedenle taban ödemesinin mesai içi bir uygulama olduğu ve mevzuata aykırı bir ödeme olmadığı düşünülmektedir.

Taban ödemenin finansmanı da ayrıca döner sermaye gelirlerinden yapılmayıp, beyaz reform olarak gündeme gelen sağlık çalışanları için Maliye Bakanlığından gelen bir ücret olması döner sermaye geliri ile ilgili olmadığını göstermektedir.

Maliye bakanlığının görüş yazısında “58. Madde c fıkrası uyarınca hesaplanacak tavan tutardan sabit ek ödeme ile taban ödeme tutarı düşülerek tespit edileceği belirtilmiştir.” denmekte, ardından da “Görüldüğü üzere taban ödeme, aktif çalışmaya da bağlı olarak personelin alabileceği mesai içi ek ödemenin bir unsuru olarak düzenlenmiştir.” denmektedir. Görüş yazısında belirtildiği gibi “mesai içi ek ödeme”, “taban ödeme” ile ilişkilendirilemez. Çünkü; Mesai içi ek ödeme, “Teşvik ödemesi” nin unsurudur. Taban ödeme ise “Temel ödeme” nin unsurudur. Taban ödemenin, mesai içi çalışmalarla ilişkilendirilmesi, ilgili mevzuata açıkça aykırılık göstermektedir.

Yukarıda belirttiğimiz gibi, Taban Ödeme, mesai içi hizmetler ile ilişkili değildir. Aktif mesai yapma ile ilişkili bir ödemedir. Taban ödeme mükerrer ödemeye neden olmaz. Mevcut yönetmeliğe göre yöneticiye ancak ve ancak B1 karşılığı işlem puanlarına bağlı ödeme yapılırsa mükerrer ödeme olur.

Zaten mevzuatta yöneticilere, mesai saatleri içerisinde yöneticilik iş ve işlemleri ile uğraşsınlar, B1 puanı toplamak amacıyla mesai içinde gelir getirici faaliyette bulunmasınlar diye B1 işlemleri karşılığında “Yönetici Payı” verilmiş, B1 yapsa dahi B1 karşılığı ek ödeme yapılmaz demiştir. Bu nedenle; kanun ve yönetmelik maddelerinde yöneticilere taban ödeme yapılamayacağına dair herhangi bir madde bulunmamaktadır. Bu nedenle de Tıp Fakültesi ve Üniversite Hastanesi yöneticilerine taban ödeme yapılmasını engelleyen herhangi bir mevzuat bulunmamaktadır.

Sayıştay Başkanlığı bu sorguyu sonuçlandırmadan halen ödemeye devam eden ve etmeyen Üniversiteler mevcut olup, her üniversiteye de sorgu çıkmamaktadır. Uygulama birliğinin sağlanması için yürürlük maddesinde bulunan Maliye Bakanlığı ve Sayıştay’ın görüşü alınarak yürürlüğe giren yönetmeliğin ilgili maddesinin güncellenmesi için Yükseköğretim Kurumunu bilgilendirmesi gerektiği düşünülmektedir.

... Bölge İdare Mahkemesi 4. Dava Dairesinin 2023/1853 esas ve 2024/38 sayılı kararında ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Anestezi ve Reanimasyon Anabilim Dalı'nda profesör öğretim üyesi olarak ve aynı zamanda Tıp Fakültesi'nde dekan yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından, 2547 sayılı Kanun'un 58/c ve f fıkraları uyarınca döner sermaye hesabından hem öğretim üyesi olarak taban ek ödemesinin, hem de dekan yardımcısı olması nedeniyle yönetici payı ek ödemesinin yapılması gerektiğinden bahisle taban ek ödemesinin kesilmesi uygulamasının kaldırılarak bundan sonra da ödenmeye devam edilmesi ve Sayıştay raporu doğrultusunda kamu zararı olarak çıkartılan ve ödemesi yapılan … TL'nin geri iadesine yönelik 14.04.2023 tarihli başvurusunun reddine ilişkin 26.04.2023 tarih ve 507815 sayılı işlemin iptali ile işlem nedeni ile yoksun kalınan taban ödeme miktarlarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan dava sonucunda Mahkeme tarafından;

“... 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Döner Sermaye" başlıklı 58. maddesinde, döner sermaye ek ödemesine ilişkin olarak; döner sermaye işletmesinin nasıl oluşturulacağı, hangi akademik birimlere, hangi personele dağıtılacağı ve nasıl kullanılacağı konusunda temel esaslar belirlenmiş ve yapılacak ek ödemenin oranları ile bu ödemelerin esas ve usullerinin; yükseköğretim kurumlarının hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin kadro ve görev unvanı, görev yeri, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansın ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkartılacak yönetmelikle belirleneceği kuralına yer verilmiştir. Bilindiği üzere, normlar hiyerarşisine göre, anayasal ve yasal düzenlemelerden sonra gelen idari düzenlemeler bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanır ve kanun hükümlerine açıklık getirilmesi suretiyle bu kanun hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanır. Diğer yandan, normlar hiyerarşisindeki düzenleme soyuttan somuta doğru kademeli bir sistem içermektedir. Anılan sistemde bir üst norm bir alt norma oranla daha genel ve soyut ifadeler taşımakta, bir alt norm ise daha özel ve somut ifadelerle bir üst normun ne amaçlamak istediğini somut olarak ortaya koymaktadır. Öğretide türevsel bir yetki olarak kabul edilen idarelerin düzenleme yetkisinin, yasalarla getirilen hükümleri aşacak bir şekilde kullanılamayacağı da idare hukukunun en temel ilkelerindendir. Mevzuat belirleme tekniği açısından da, idarenin Yasayla kendisine verilmiş olan görevleri idari metinlerle düzenlerken, bu görevlerin gerektirdiği teknik detayların belirlenmesi noktasında da, takdir yetkisine sahip olduğu, ancak bu takdir yetkisinin kamu yararı ve düzenine uygun olarak kullanılması gerektiği tartışmasızdır. Kamu kurumlarındaki döner sermaye ek ödemesi, hizmetin sunulması ile elde edilen gelirin mevzuatın öngördüğü çerçevede hizmet sunan personele döner sermaye geliri sağlamaktadır. Bu kapsamda döner sermaye gelirinin kamu kurumundaki personele dağıtımı aşamasında en önemli ve hakkaniyete uygun yaklaşım ilgili personelin nicelik ve nitelik yönünden hizmete sunduğu katkının esas alınarak ek ödeme yapılmasıdır. Kanun maddesinin bu düzenlemesinden hareketle, kanunun aradığı koşulları sağlayan bir çalışanın döner sermaye ek ödemesinden de yararlandırılması gerekmektedir. Aksi düşüncenin kabulü, öğretim elemanlarının aynı çalışma süresi içerisinde aynı hizmeti sunmalarına rağmen, yöneticilik yapıp yapmamaları şeklinde ayrıma tabi tutulmuş olması sonucu doğacaktır. Bu durumda, öğretim üyelerinden hem yöneticilik yapıp hem de diğer öğretim üyeleri gibi ek ödemeye hak sağlayacak çalışmasının karşılıksız bırakılması, yöneticilik yapan öğretim üyelerinin aleyhine sonuç doğuracağı aşikârdır. Bu itibarla, mesai saatleri içerisinde öğretim üyesi olarak hizmet veren ancak aynı zamanda yöneticilik yapan öğretim üyelerinin, diğer öğretim üyeleri gibi döner sermaye ek ödemesinden faydalanması gerekirken, dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddine ilişkin İstinafa konu Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.” denilmiştir.

Diğer taraftan ... Üniversitesinde Rektör Yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından, Yükseköğretim Kuramlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik kapsamında kendisine taban ödeme yapılması istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine dair 14.04.2023 tarih ve E-504102 sayılı ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Başhekimliği işlemi ve bu işleme dayanak olarak gösterilen Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğü'nün 01.11.2022 tarih ve 80755325-105.99-1638785 sayılı yazısının iptali istemiyle açılan davada; Danıştay 8. Dairenin 2023/3195 Esas ve 2025/193 Karar numaralı kararıyla; Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğü’nün 01.11.2022 tarih ve 80755325-105.99- 1638785 sayılı yazısı ile bu yazıya dayanılarak tesis edilen 14.04.2023 tarih ye E-504102 sayılı ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Başhekimliği işleminin İPTALİNE ve Davacının parasal hak talebinin KABULÜNE karar verilmiştir.

Yani Danıştay 8.Dairenin söz konusu kararıyla; Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın “2547 sayılı Kanun’un 58. maddesinin (f) fıkrası kapsamındaki yöneticilerin, Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 5. maddesinin 9. fıkrasında düzenlenen taban ödemeden yararlanmasının mümkün olmadığı” yönündeki 01.11.2022 tarih ve 1638785 sayılı yazısı iptal edilmiştir.

Anayasanın 160’ıncı maddesinde; “Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır” hükmü yer almaktadır. Taban ödeme meselesi, mali bir konudur ve kanaatimize Anayasa 160. madde kapsamındadır. Dolayısıyla Danıştay’ın 8. Dairesinin yukarıda atıf yaptığımız kararı, Sayıştay Kararını etkisiz kılacaktır.

Bu nedenle; Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yazısı Danıştay 8.Dairesi tarafından iptal edildiğinden ve Anayasa 16O.madde gereği Danıştay Kararı, Sayıştay kararını etkisiz kılacağından, Temyiz Kurulunuz tarafından verilen kararın, Yargı dünyasındaki güncel gelişmeler (Danıştay 8.Dairesinin kararı) ışığında yeniden değerlendirilerek, kararın düzeltilmesi gerekmektedir.

Karar Düzeltme istemimizin kabulüne karar verilmesini ve yukarıda arz edilen sebeplerden dolayı, kararın düzeltilmesini talep ederiz.” denilmiştir.

(Karar Düzeltilmesine İlişkin) BAŞSAVCILIK MÜTALAASI:

Başsavcılığın mütalaasında;

“İlamın 2’nci maddesine ilişkin karar düzeltilmesi talebinde özetle; sorumlular temyiz dilekçesinde yer alan benzer gerekçeler ile yapılan ödemelerin mevzuata uygun olduğunu belirterek benzer bir konuda Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın yazısını dayanak alan başka bir idarenin işleminin Danıştay 8. Dairesi tarafından iptal edildiğini ve Anayasanın 160’ncı maddesi gereği Danıştay Kararının Sayıştay Kararını etkisiz kılacağını, bu çerçevede Temyiz Kurulu tarafından verilen kararın yeniden değerlendirilerek kararın düzeltilmesini talep etmektedir.

Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde; Temyiz ilamında yasal gerekçeleriyle açıklandığı üzere 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (f) fıkrasında mesai içi hizmetlerden dolayı yöneticilere ek ödeme yapılamayacağı açık olarak düzenlendiğinden ve ilgili yönetmelik de benzeri hükümleri içerdiğinden ... Tıp Fakültesinde başhekim, başhekim yardımcısı, dekan ve dekan yardımcılarına yönetici payı ödemesine ilave olarak mesai içi ek ödeme niteliğinde olan taban ödemenin yapılması sonucu kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Sayıştay Kanununun "Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlık hali" başlıklı 60’ncı maddesinde;

"(1) Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay’ın kesinleşmiş kararları arasındaki uyuşmazlıklarda, 52’nci maddede belirtilen ilgililerin 56’ncı maddedeki esas ve usuller dairesinde başvuruları üzerine Sayıştay kararı yargılamanın iadesi yoluyla görüşülerek uyuşmazlık Danıştay kararı doğrultusunda giderilir.

(2) Uyuşmazlığın bulunmadığı hakkındaki Sayıştay kararına karşı 52’nci maddede belirtilen ilgililerce Danıştay’a başvurulduğu takdirde, bu hususa ilişkin Danıştay kararına uyulur.

(3) Uyuşmazlığın mevcut olmadığı tespit edilinceye kadar Sayıştay ilamının yerine getirilmesi durdurulur."

Hükümleri yer almakta olup, kanun koyucu sadece vergiye ilişkin olarak Danıştay kararları doğrultusunda kesinleşen Sayıştay ilamlarının yargılamanın iadesi suretiyle Danıştay kararı doğrultusunda yenilenmesini öngörmektedir. Bu çerçevede sorumlunun dilekçesinde yer alan başka bir idareye ilişkin vergisel olmayan bir konudaki Danıştay kararı bu mahiyette olmadığından Sayıştay yargısını etkileyen bir durum söz konusu değildir.

Bu nedenle sorumluların karar düzeltilmesi talebinin reddedilerek karar düzeltilmesine mahal olmadığına karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

31 sayılı İlamın 2’nci maddesi ile; ... Tıp Fakültesinde başhekim, başhekim yardımcısı, dekan ve dekan yardımcılarına yönetici payı ödemesine ilave olarak mesai içi ek ödeme niteliğinde olan taban ek ödemesinde bulunulması suretiyle sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine karar verilmiştir.

Söz konusu hüküm Temyiz Kurulu’nun 27.11.2024 tarih ve 57519 tutanak sayılı Kararı’nın 2’nci maddesi ile tasdik edilmiştir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (c) ve (f) fıkralarında;

“(…)

c) Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;

1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 950’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 650’sini; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 750’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 375’ini,

2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 750’sini, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 305’ini, başhemşireler için yüzde 255’ini, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 225’ini, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 260’ını geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır.

(…)

f) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200’ünü geçemez. (Ek cümle:15/4/2020-7243/10 md.) Bu kimselere döner sermaye gelirleri dışında üniversitenin; teknokent, teknopark, teknoloji transfer ofisi, iktisadi işletmeler ve iştirakleri gibi gelir getirici müesseseler ve birimleri sebebiyle ayrıca huzur hakkı, yönetici payı, koordinatörlük, danışmanlık ve benzeri ücret ödenmez.

Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.

Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.

(…)”

Hükümlerine yer verilmiştir.

58’inci maddenin (c) fıkrasında tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirlerinden öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi personel ile aynı Kanun’un 4’üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele yapılabilecek ek ödemenin tavan tutarları düzenlenirken, maddenin (f) fıkrasında bu fıkrada sayılan yöneticilere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın yönetici payı olarak yapılacak ek ödemenin oranı belirlenmiştir. Ayrıca (f) fıkrasında, fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılamayacağı; mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde ise alabilecekleri toplam ek ödeme tutarının, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemeyeceği hükme bağlanmıştır.

Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Dağıtım esasları” başlıklı 5’inci maddesinin dokuzuncu fıkrasında;

“(Değişik: RG-15/9/2022-31954) 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılan ek ödeme, temel ek ödeme ile teşvik ek ödemesinden oluşur. Temel ek ödeme, sabit ek ödeme ile taban ödeme toplamından oluşur.

a) Sabit ek ödeme; üniversitelerin 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personeline aynı maddenin (i) fıkrasının üçüncü paragrafı ile Sağlık Bakanlığından görevlendirilen personele 4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun ek 3’üncü maddesi uyarınca yapılan ödemedir.

b) Taban ödeme; personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan ödemedir. 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılacak bu ödeme, Ek-4’te yer alan tablodaki kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutardır. Bu ödemenin hesaplanmasında aktif çalışılan gün katsayısı ayrıca çarpan olarak kullanılır. Ancak bu ödeme mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışmakta olanlara ödenmez.

c) Teşvik ek ödemesi; personelin görev yaptığı tesiste hizmete katkısı ve verimliliği ile finansal sürdürülebilirliği sağlama ve hizmetin kalitesi gibi kriterler göz önüne alınarak mesai içi ve mesai dışı çalışmalarına karşılık olarak döner sermayeden personele yapılan ödemedir.

ç) Sabit ek ödeme tutarı, aynı aya ilişkin olarak yapılacak temel ek ödeme tutarından mahsup edilir. Mesai içi teşvik ek ödemesinin hesabında esas alınacak tavan tutarı, 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası uyarınca hesaplanacak tavan tutardan sabit ek ödeme tutarı ile taban ödeme tutarı düşülerek tespit edilir.”

Aynı Yönetmelik’in “Yöneticilere yapılacak ödeme” başlıklı 6’ncı maddesinde ise;

“(1) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, uygun görülen birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen oranları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen tutarda ek ödeme yapılır.

(2) Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen sınırları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen oranda ek ödeme yapılır.

(3) (Değişik: RG-8/7/2014-29054) Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde; bu katkıları karşılığında yapılacak ek ödemenin hesabında onaltıncı fıkrası hariç olmak üzere 5 inci maddede belirtilen esaslar dikkate alınır ve ilgililerin yönetici payı olarak aldıkları ek ödemede dahil olmak üzere alabilecekleri toplam ek ödeme tavan tutarı, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında belirlenen tavan tutarlarını ve her halükarda ek ödeme matrahının yüzde (Değişik ibare:RG-15/9/2022-31954) bindokuzyüzünü geçemez.”

Hükümleri yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık araştırma ve uygulama merkezi personeline Kanun’da belirlenen tavan oranlar dikkate alınarak döner sermaye gelirleri üzerinden ek ödeme yapılacağı, ek ödemenin sabit ek ödeme, taban ek ödeme ve teşvik ek ödemesinden oluştuğu, taban ek ödemesinin personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan ödeme olduğu, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılacak olan taban ek ödeme tutarının Ek-4’te yer alan tablodaki kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunacağı, taban ödemenin hesaplanmasında aktif çalışılan gün katsayısının ayrıca çarpan olarak kullanılacağı ve bir personelin mesai içi teşvik ek ödemesi tutarına, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrası uyarınca hesaplanacak tavan tutardan sabit ek ödeme ve taban ek ödeme tutarı düşülerek ulaşılacağı anlaşılmaktadır.

Taban ek ödemenin aktif çalışılan gün katsayısı ile ilişkilendirilmesi ve mesai içi teşvik ek ödemesinde esas alınacak tavan tutara, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrası uyarınca hesaplanacak tavan tutardan sabit ek ödeme ve taban ek ödeme tutarı düşülerek ulaşılacağı dikkate alındığında taban ek ödemenin personelin aktif çalışmasına dayalı bir unsur olduğu açıktır.

Ayrıca mevzuatta rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılacağı, döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına ise yine gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılacağı ifade edilmiş olup, söz konusu yöneticilere mesai içinde verdikleri hizmetlerden dolayı ayrıca bir ek ödeme yapılmayacağı, mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde ise bu hizmetlerinden dolayı mesai dışı ek ödeme yapılacağı belirtilmiştir.

Zira yöneticilere mesai saatleri içerisinde yöneticilik faaliyetlerinden dolayı yönetici payı öngörülmüş olması nedeniyle, söz konusu Yönetmelik’in ekinde yer alan taban ödeme katsayılarını düzenleyen cetvelde yönetici unvanlarına yer verilmemiştir.

Yapılan incelemede; ... Tıp Fakültesinde yönetici olan başhekim, başhekim yardımcısı, dekan ve dekan yardımcılarına yönetici payı ödemesine ilave olarak mesai içi ek ödeme niteliğinde olan taban ek ödemesinde bulunulduğu görülmüştür.

Ayrıca, İlama konu edilen husus hakkında Hazine ve Maliye Bakanlığının 01.11.2022 tarihli ve 80755325-105.99-1638785 sayılı görüşünde ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun “Bölge İdare Mahkemesi Kararları Arasındaki Aykırılığın Giderilmesi Hakkında” vermiş olduğu 28.04.2025 tarih ve E:2025/7, K:2025/19 sayılı Kararında özetle; 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılacak olan taban ek ödeme tutarının aktif çalışmaya bağlı olarak personelin alabileceği mesai içi ek ödemenin bir unsuru olarak düzenlendiği, diğer taraftan mesai dışı ek ödeme tavan tutarının belirlenmesinde ise taban ek ödemenin tavan tutardan düşülmesi gibi bir uygulamaya yer verilmediği, bununla birlikte yöneticilerin mesai saatleri içerisinde yöneticilik faaliyetlerini yürütürken aynı zaman dilimindeki çalışmaların karşılığı olarak mükerrer ödemeye sebebiyet verilmemesi amacıyla Yönetmelik’e ekli Ek-4 sayılı cetvelde yönetici unvanlarına yer verilmediği, bu nedenle 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (f) fıkrası kapsamındaki yöneticilerin anılan Yönetmeliğin 5’inci maddesinin dokuzuncu fıkrasında düzenlenen taban ödemeden yararlanmasının mümkün olmadığı, ifade edilmiştir.

Bu itibarla, Temyiz Kurulu Kararındaki gerekçeler ve yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca bu aşamada ileri sürülen hususlar Kararın düzeltilmesini icap ettirecek bir mahiyette görülmediğinden, sorumluların iddialarının Reddedilerek; (31 sayılı İlamın 2’nci maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünü tasdik eden) 27.11.2024 tarih ve 57519 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı’nın 2’nci maddesinde KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, oy birliğiyle

Karar verildiği 03.12.2025 tarih ve 58668 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.