Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı
2021
Daire
6
Dosya No
54045
Tutanak No
58671
Tutanak Tarihi
03.12.2025
Konu
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR
Konu: Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün memur personeline mevzuatta öngörülmediği halde ikramiye adı altında yılda iki defa ödeme yapılması.
167 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesi ile; ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün memur personeline mevzuatta öngörülmediği halde ikramiye adı altında yılda iki defa ödeme yapılması sonucu sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine karar verilmiştir.
Söz konusu hüküm Temyiz Kurulu’nun 22.01.2025 tarih ve 57661 tutanak sayılı Kararı ile tasdik edilmiştir.
Bu kez karar düzeltilmesi kanun yoluna başvuran … olmak üzere toplam 24 kişi tarafından 54045 no.lu dosya kapsamında gönderilen aynı mahiyetteki karar düzeltilmesi talebine ilişkin dilekçelerde;
“Kurumumuzda 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev ifa eden memur personele 2560 sayılı ÎSKİ Kanununun “Kurulun Görevleri” başlığını taşıyan 6. maddesinin (d) fıkrasının mülga edilemeden önceki metninde yer alan; “....yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirlemek,” hükmüne istinaden Genel Kurul tarafından kararlaştırılan zaman ve miktarda ikramiye ödemesi yapılmaktaydı. Ancak 11.10.2011 tarihli ve 666 sayılı KHK’nın 1. maddesiyle 2560 sayılı kanununun 6. maddesinin (d) fıkrasının ilgili cümlesi yürürlükten kaldırılmıştır. O dönemde meri mevzuatta yapılan bu düzenleme neticesinde memur statüsünde görev yapan personele Genel Kurul kararlarıyla her yıl düzenli olarak yılda iki defa (Ocak- Temmuz) yapılan ikramiye ödemeleri fıkranın ilgili cümlesinin yürürlükten kaldırılması değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yapılmamıştır.
Ancak; 2560 sayılı ÎSKÎ Kanununun 6. maddesinin (d) fıkrasının ikramiye verilmesi hususunu düzenleyen ilgili metninin yürürlükten kaldırıldığı 666 sayılı KHK’nın 1. maddesi Anayasa Mahkemesi tarafından incelenmiş ve bu düzenlemenin KHK‘nın, çıkarılacağı hususlarda yetki veren “Yetki Kanununa” aykırı olduğuna ve ÎPTALÎNE karar verilmiştir. Anayasa Mahkemesinin, 666 sayılı KHK’nın 1. maddesinin iptaline ilişkin 27.12.2012 tarihli ve 2012/ 139 Esas- 2012/205 Karar sayılı kararı Resmi Gazetenin 10.10.2013 tarihli ve 28791 sayılı nüshasında yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
2560 sayılı İSKİ Kanununun Ek 5. ve Geçici 10. uncu maddelerine istinaden Bakanlar Kurulunun 02.03.1995 tarihli ve 95/ 6750 sayılı kararı ile kurulan Genel Müdürlüğümüzde kuruluş tarihinden itibaren yine aynı yasanın 6. Maddesinin (d) fıkrasına istinaden memur personele, Genel Kurul kararlarıyla yapılan ikramiye ödemeleri 666 sayılı KHK’nın 1. Maddesinin yürürlüğe girdiği tarihe kadar her yıl düzenli olarak madde hükmündeki düzenlemeye bağlı kalınarak ödenmiştir. Anayasa Mahkemesinin 666 sayılı KHK’nın 1. Maddesindeki düzenlemeyi iptal etmesinden sonra kurumumuzda 657 sayılı DMK’ na tabi olarak görev yapan bir personel tarafından, 666 sayılı KHK’nın iptal edilmesinden sonra ikramiye ödemesinin yapılması talebiyle müracaatta bulunmuştur. İlgili personel, talebinin reddi işlemi üzerine ... 2. İdare Mahkemesi nezdinde “iptal davası” ikame etmiştir. ... 2. İdare Mahkemesi 20.06.2014 tarihli ve 2013/ 1220 Esas - 2014/ 690 Karar sayılı kararı ile “itiraz yolu açık olmak üzere” davanın reddine karar vermiştir. Davacı memur personel vekili tarafından işbu davanın reddi kararma karşı ... Bölge İdare Mahkemesinde itirazda bulunmuştur. İtirazı inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi’nin 17.04.2015 tarihli ve 2014/ 2203 Esas- 2015/ 1294 Karar sayılı kararı ile; itiraza konu kararın Bozulmasına, davacının uğradığı maddi kayıpların İdareye müracaat tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir. İtiraz incelemesine bakan ... Bölge İdare Mahkemesi yerel mahkeme kararını bozma gerekçesi olarak; “...Yetki yasası ve KHK’lerle ilgili hükümler Anayasanın 87. Ve 91. Maddelerinde yer almaktadır. 87. Maddede, Bakanlar Kurulu’na “belli konularda” KHK çıkarma yetkisinin verilmesi TBMM’ nin görev ve yetkileri arasında sayılmış, 91. Maddede, KHK çıkarılmasına yetki veren yasada bulunması zorunlu öğeler belirtilmiştir.
Dolayısıyla; yetki yasasında, çıkarılacak KHK’nın amacının, kapsamının, ilkelerinin, kullanma süresinin ve süresi içinde birden fazla kararname çıkarılıp çıkarılamayacağının belirtilmesi gerekir. Bakanlar Kurulu’na verilen yetki, yasada öngörülen konu, amaç, lapsam, ilke ve süre ile sınırlı bir yetkidir. Bu durumda yetki yasası, verilen yetkiyi açıkça belirleyerek Bakanlar Kurulu’na çerçeve çizmektedir.
Buna göre; dava konusu işlemin dayanağı mevzuatın mali haklara ilişkin olduğu ve yetki kanununun kapsamında bulunmadığı gerekçesi ile Anayasa Mahkemesinin yukarıda yer verilen kararıyla iptal edildiği, dolayısıyla hukuksal dayanağı kalmayan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır” hususlarına dayanmıştır. İş bu karar bu haliyle kesinleşmiştir.
Yine ... Bölge İdare Mahkemesi mezkûr kararında; “Öte yandan, davacının dava konusu işlemin hukuka aykırılığı saptandığından, bu işlem nedeniyle uğradığı maddi kayıplarının davalı İdareye başvuru tarihi olan 09.12.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte hesaplanarak tarafına ödenmesi gerekmektedir.” hususunu da karara bağlamıştır. Kesinleşen mahkeme kararı gereğince davacı memur personele kararda belirtildiği üzere yasal hakları ödenmiştir. Ayrıca davacı, söz konusu davada kendisini Avukat ile temsil ettirdiğinden o dönemde yürürlükte olan Avukatlık Ücret Tarifesine göre 750,00-TL Mahkeme Vekalet Ücreti de mahkeme kararı gereği ödenmek zorunda kalınmıştır. Bunun yanında yargılamanın yürütülmesi amacıyla yine o dönemdeki harçlar tarifesine göre toplam 217,80-TL yargılama gideri de yine ayrıca davacıya ödenmiştir. Yani davacı personelin kazanılmış hak hukuki statüsündeki ikramiye alacaklarının ödenmemesi nedeniyle kurum bütçesinden ikramiye alacağı yanında toplamda 967,80-TL daha ödenmek zorunda kalınmıştır. Her ne kadar Sayıştay Başkanlığı’nın kurumumuzun denetimine ilişkin 2021 Denetim Raporunun Ek 3: “Kamu İdaresine Bildirilecek Diğer Hususlar” başlıklı bölümünün “Bulgu 6” sayılı bulgusunda; “... Diğer taraftan İdare, Yapılan ikramiye ödemelerine, İdarede görevli bir personel tarafından açılan dava kararını dayanak göstermiş olsa da idare mahkemesi kararları sadece tarafları ilgilendirdiğinden, bir kişi için verilen Mahkeme kararının esas alınarak tüm personele yapılmasını, mevzuata uygun hale getirmeyeceği düşünülmektedir” hususuna yer verilmiş ise de, davacı ile aynı hukuki statüde bulunan memur personelin (dava tarihi itibariyle kurumda 323 memur personel görev ifa etmektedir) aynı dava konusu hakkında ve kesinleşmiş karar da olması karşısında aynı mahkemede dava ikame ettiğinde kesinleşen emsal karara göre lehe karar verilmesi hukuken güçlü olarak ortada iken (323 memur personel x … TL= … TL) her bir memur personelin dava açıp kurumu ikramiye alacağının yanında karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifelere göre Avukatlık ücreti ve yargılama gideri ödetilmesi sonucunu doğuracağı açıktır.
Bu nedenle; kurumumuzda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi olarak görev yapan diğer memur personeller, mezkûr karara dayanarak yazılı olarak talepte bulunmuşlardır. Kesinleşen karar mahkeme kararı gereğince, konu ÎSU Yönetim Kurulu gündemine havale edilmiş, kurumda görev yapan memur personellere, emsal alınan karara göre, kurum aleyhine dava ikame edilmesi halinde kamu hizmetinin ifası için kullanılması gereken kamu kaynağının dava masrafı, işleyecek faizler ve avukatlık ücreti olarak sarf edilmesine sebep olunacağı gerekçesiyle 01.06.2015 tarihli 152 sayılı kararı ile, ekli dilekçelere istinaden ve taleple bağlı kalınarak ödenmesine karar verilmiştir. Böylece kazanılmış hak statüsündeki ikramiye alacağının, kurumumuzda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi olarak görev yapan memur personellere alınan her yıl Genel Kurul kararları gereğince (Bütçe Kararnamesi) yılda iki kez yapılan ikramiye ödemeleri, yukarıda zikredilen ve kesinleşmiş bulunan mahkeme kararlarına istinaden yapılmaktadır.
Aşamalardaki tüm haklı savunmalarımız ile birlikte mezkûr kararda karşı oy/azınlık görüşüne de katılmak gerekmiştir. Zira, yetki yasasının düzenleme yetkisi vermediği konuları düzenleyen KHK’ nin iptal edilmesi halinde, yasa koyucu yeni bir düzenleme yapmadığı takdirde (işbu davamızdaki örnekte olduğu gibi) aykırılığa rağmen mevcut yetkisiz düzenlemenin yürürlükte kalması sağlanır ki, bu da açıkça hukuka aykırı bir durumun oluşmasına neden olur. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile birlikte yasa koyucuya yeni düzenleme yapılması hususunda süre belirlemesi hâlinde de verilen sürede yasa koyucu tarafından yeni bir düzenleme yapılmaması hali de aynı sonucu doğurur ki, bu da açıkça hukuka aykırılık oluşturur.
Yukarıda arz ve izah edilen sebepler ve resen tespit edilecek diğer sebepler; Sayıştay Temyiz Kurulu’nun 17.07.2025 tarihli ve 41894 sayılı İlamın incelenerek Kaldırılmasına, ilgili karar gereğince aleyhime verilen tazmin hükümlerinin kaldırılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.” denilmiştir.
(Karar Düzeltilmesine İlişkin) BAŞSAVCILIK MÜTALAASI:
Başsavcılığın mütalaasında;
“... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (..), 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un diğer büyükşehir belediyelerine de uygulanacağına dair hükmü içeren Ek 5'inci maddesi uyarınca 2560 sayılı Kanun'a tabidir.
… tarafından, 2560 sayılı Kanun'un "Kurulun görevleri" başlıklı 6'ncı maddesinde yer alan ve 2011 tarihinde 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 1'inci maddesi ile yürürlükten kaldırılan "yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirlemek" hükmüne dayanarak Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda iki maaş ikramiye ödemesi yapılmıştır.
666 sayılı KHK'nın yukarıda yer verilen bendi, 10.10.2013 tarihli ve 28791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2011/139 Esas 2012/205 Karar sayılı Anayasa Mahkemesi Kararı ile iptal edilmiştir. İptal kararına müteakiben Kurumda görevli bir personel tarafından ödeme işleminin devam etmesi yönünde talepte bulunulmuş ve personelin bu talebi Kurum tarafından reddedilmiştir. Bu defa personel konuyu ... 2. İdare Mahkemesine taşımış ve İdare Mahkemesinden aldığı ret cevabına karşı da ... Bölge İdare Mahkemesine müracaat etmiştir. ... Bölge İdare Mahkemesi ise müracaat tarihi itibari ile davacının maddi kayıplarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar vermiştir.
... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde görev yapan diğer 323 memur da söz konusu Kararı emsal göstererek Kurumdan ikramiye ödenmesi talebinde bulunmuştur. İdare tarafından ise 323 personelin dava açma yolunu seçtiği takdirde davayı kazanma ihtimalinin yüksek olduğu değerlendirilerek yargılama giderleri ve vekâlet ücreti ödememek amacıyla 01.06.2015 tarihli ve 152 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile ikramiye ödemeye başlamıştır.
Bir kuralı yürürlükten kaldıran düzenlemenin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Anayasa Mahkemesinin kararları" başlıklı 153'üncü maddesinde yer verilen,
"Anayasa Mahkemesi bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.
Kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde
Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.
İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukuki boşluğu dolduracak kanun tasarı veya teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar.
İptal kararları geriye yürümez."
Hükmü ile,
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Mahkeme Kararları" başlıklı 66'ncı maddesinde belirtilen,
"(1) Mahkeme kararları kesindir. Mahkeme kararları Devletin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.
(2) İptal kararları geriye yürümez.
(3) Mahkemece iptaline karar verilen kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü veya bunların belirli madde veya hükümleri, iptal kararının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Mahkeme gerekli gördüğü hallerde, Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihi bir yılı geçmemek üzere ayrıca kararlaştırabilir.
(4) Mahkeme, bir kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.
(5) Mahkeme kararları gerekçeli olarak yazılır. İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz.
(6) Karar taslaklarının hazırlanması ve görüşülmesine ilişkin esaslar İçtüzükte gösterilir.
(7) Kararlar, inceleme veya yargılamaya katılan başkan ve üyeler tarafından imzalanır. Muhalif kalanlar, kararda muhalefet nedenlerini İçtüzükte belirtilecek süre içinde yazılı olarak teslim ederler. Kararlar ilgililere bu şekliyle tebliğ olunur.
(8) İptal ve itiraz başvuruları sonucu verilen gerekçeli kararlar Resmî Gazetede hemen yayımlanır.",
Hükümleri gereği kaldırılan düzenlemenin yeniden yürürlük kazanmasına imkân bulunmamaktadır.
İptal edilen kararda farklı bir yürürlük tarihi belirtilmemiş ve iptal kararının Resmî Gazete' de yayımlandığı tarihte madde yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak, eski karar resen yürürlüğe girmemiştir. Zira, herhangi bir kanun hükmüne ilişkin yeni bir düzenleme içeren bir kanun hükmü Anayasa Mahkemesi tarafından iptal kararı ile ortadan kaldırıldığında, eski düzenlemenin kendiliğinden yeniden yürürlüğe girmesi mümkün değildir.
Dolayısıyla, … personeline yılda iki maaş ikramiye verilmesine dayanak oluşturan kanun hükmünü yürürlükten kaldıran KHK'nın ilgili maddesinin Anayasa Mahkemesince iptal edilmesi ve Meclisin bu konuda bir düzenleme yapmamış olması, KHK ile kaldırılan hükmün yeniden yürürlüğe girmesini sağlamayacaktır.
Diğer taraftan, İdare Mahkemeleri ve Bölge İdare Mahkemelerinin münferit olaylarda verdikleri kararlar uyuşmazlıklara münhasır olup, bu kararların Sayıştay Yargısı açısından bağlayıcılığı bulunmamaktadır.
Açıklanan gerekçelerle, yürürlükte bulunmayan hüküm uyarınca ahizlere ikramiye ödenmesi sonucunda ... TL tutarında kamu zararına neden olunduğu değerlendirilmektedir.
Buna göre, ilgilinin karar düzeltme dilekçesinde dile getirdiği hususların savunmalarında dile getirdikleri hususlarla benzer nitelikte olduğu, bu hususların Daire ve Kurul kararında yasal gerekçeleriyle tümüyle karşılandığı görüldüğünden, adı geçenin karar düzeltme talebinin ret edilerek, gerekçeli Kurul Kararının korunmasının uygun olacağı düşünülmektedir.” denilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
167 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesi ile; ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün memur personeline mevzuatta öngörülmediği halde ikramiye adı altında yılda iki defa ödeme yapılması sonucu sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine karar verilmiştir.
Söz konusu hüküm Temyiz Kurulu’nun 22.01.2025 tarih ve 57661 tutanak sayılı Kararı ile tasdik edilmiştir.
... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (…), 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un diğer büyükşehir belediyelerine de uygulanacağına dair hükmü içeren Ek 5’inci maddesi uyarınca 2560 sayılı Kanun’a tabidir.
2560 sayılı İSKİ Kanunu’nun “Genel Kurulun Görevleri” başlıklı 6’ncı maddesinin 1’inci fıkrasının (d) bendinde 2012 yılı öncesi var olan “yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirlemek” ibaresi, 11.10.2011 tarihli ve 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 1’inci maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Ek Madde 12’nin 2’nci fıkrasının (ğ) bendi ile 14.01.2012 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmıştır. Dolayısıyla bu tarihten sonra Büyükşehir Belediyelerine bağlı Su ve Kanalizasyon İdareleri Genel Müdürlüklerinde çalışan memurlara ikramiye ödenmesi uygulamasına son verilmiştir.
Daha sonra söz konusu düzenleme (666 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK’ya eklenen Ek Madde 12’nin 2’nci fıkrasının (ğ) bendi), Anayasa Mahkemesi nezdinde iptal davası konusu olmuş ve Mahkeme oybirliği ile işi esastan görüşüp 10.10.2013 tarih ve 28791 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 27/12/2012 tarih ve E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı ile; 666 sayılı KHK’nın Ek 12’nci maddesinin 2’nci fıkrasının (ğ) bendini, “mali haklara ilişkin hükmün, mevcut ve yeni ihdas edilen ya da bir başka bakanlıkla birleştirilen bakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesiyle bağlantılı ve bunların zorunlu sonucu olmadığı, doğrudan mali haklara ilişkin bir düzenleme niteliğinde olduğundan 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında bulunmadığı, dolayısıyla Anayasanın 91’inci maddesine aykırı olduğu” gerekçesi ile iptal etmiştir. Mahkemece iptal hükmü nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu yararını ihlal edecek nitelikte görüldüğünden, Anayasa’nın 153’üncü maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanunun 66’ıncı maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince, iptal kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür.
İptal kararına müteakiben, Kurumda görevli bir personel tarafından ödeme işleminin devam etmesi yönünde talepte bulunulduğu ve personelin bu talebinin Kurum tarafından reddedilmesi üzerine bu defa personelin konuyu ... 2. İdare Mahkemesine taşıdığı ve İdare Mahkemesinden aldığı ret cevabına karşı da ... Bölge İdare Mahkemesine müracaat etmesi sonucunda ... Bölge İdare Mahkemesinin müracaat tarihi itibari ile davacının maddi kayıplarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verdiği, ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde görev yapan diğer 323 memurun da söz konusu Kararı emsal göstererek Kurumdan ikramiye ödenmesi talebinde bulunduğu, İdare tarafından 323 personelin dava açma yolunu seçtiği takdirde davayı kazanma ihtimalinin yüksek olduğu değerlendirilerek yargılama giderleri ve vekâlet ücreti ödememek amacıyla 01.06.2015 tarihli ve 152 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile ikramiye ödenmeye başlandığı, anlaşılmıştır.
Bir kuralı yürürlükten kaldıran düzenlemenin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Anayasa Mahkemesinin kararları” başlıklı 153’üncü maddesinde yer verilen, “Anayasa Mahkemesi bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez. Kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.
İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukuki boşluğu dolduracak kanun tasarı veya teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar.
İptal kararları geriye yürümez.” hükmü ile,
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Mahkeme Kararları” başlıklı 66’ncı maddesinde belirtilen, “(1) Mahkeme kararları kesindir. Mahkeme kararları Devletin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.
(2) İptal kararları geriye yürümez.
(3) Mahkemece iptaline karar verilen kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü veya bunların belirli madde veya hükümleri, iptal kararının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Mahkeme gerekli gördüğü hallerde, Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihi bir yılı geçmemek üzere ayrıca kararlaştırabilir.
(4) Mahkeme, bir kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.
(5) Mahkeme kararları gerekçeli olarak yazılır. İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz.
(6) Karar taslaklarının hazırlanması ve görüşülmesine ilişkin esaslar İçtüzükte gösterilir.
(7) Kararlar, inceleme veya yargılamaya katılan başkan ve üyeler tarafından imzalanır. Muhalif kalanlar, kararda muhalefet nedenlerini İçtüzükte belirtilecek süre içinde yazılı olarak teslim ederler. Kararlar ilgililere bu şekliyle tebliğ olunur.
(8) İptal ve itiraz başvuruları sonucu verilen gerekçeli kararlar Resmî Gazetede hemen yayımlanır.”,
Hükümleri gereğince, kaldırılan düzenlemenin yeniden yürürlük kazanmasına imkân bulunmamaktadır.
Yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre; herhangi bir kanun hükmüne ilişkin yeni bir düzenleme içeren bir kanun hükmü Anayasa Mahkemesi tarafından iptal kararı ile ortadan kaldırıldığında; iptal edilen kanun hükmü, ilgili Anayasa Mahkemesi Kararının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihten itibaren yürürlükten kalkar. Bu durumda iptal kararı sonrası eski Kanun maddesinin daha önce yürürlükten kalkmış olması sebebiyle oluşan hukuki boşluğun, kanun koyucunun iradesini ortaya koyacak ve uygulamaya yol gösterecek biçimde yeni bir düzenleme yapması ile doldurulması gerekmektedir. Bu boşluğun uygulamada eski düzenlemenin kendiliğinden yeniden yürürlüğe girmesi şeklinde doldurulması ise mümkün değildir. Yani Anayasa Mahkemesinin 2560 sayılı Kanunun 6/d maddesinde yer alan “yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirlemek” hükmünü ilga eden 666 sayılı KHK düzenlemesini iptal etmiş olması, 2560 sayılı Kanunun söz konusu hükmüne tekrar yürürlük kazandırmayacağından, kanun koyucu tarafından yeni bir düzenleme yapılmadığı sürece ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün, 657 sayılı Kanuna tabi memur personeline yürürlükte bulunmayan 2560 sayılı Kanunun ilgili hükmüne dayanarak (kişi lehine verilmiş mahkeme kararları bulunsa da) ikramiye ödemesi mümkün değildir.
Diğer taraftan, İdare Mahkemeleri ve Bölge İdare Mahkemelerinin münferit olaylarda verdikleri kararlar uyuşmazlıklara münhasır olup, bu kararların Sayıştay Yargısı açısından bağlayıcılığı yoktur.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün memur personeline yürürlükte bulunmayan mevzuat hükmü uyarınca ikramiye adı altında yılda iki defa ödeme yapılması sonucu 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesinde; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Bu itibarla, Temyiz Kurulu Kararındaki gerekçeler ve yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca bu aşamada ileri sürülen hususlar Kararın düzeltilmesini icap ettirecek bir mahiyette görülmediğinden, sorumluların iddialarının Reddedilerek; (167 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesi verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünü tasdik eden) 22.01.2025 tarih ve 57661 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, oy birliğiyle,
Karar verildiği 03.12.2025 tarih ve 58671 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
167 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesi ile; ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün memur personeline mevzuatta öngörülmediği halde ikramiye adı altında yılda iki defa ödeme yapılması sonucu sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine karar verilmiştir.
Söz konusu hüküm Temyiz Kurulu’nun 22.01.2025 tarih ve 57661 tutanak sayılı Kararı ile tasdik edilmiştir.
Bu kez karar düzeltilmesi kanun yoluna başvuran … olmak üzere toplam 24 kişi tarafından 54045 no.lu dosya kapsamında gönderilen aynı mahiyetteki karar düzeltilmesi talebine ilişkin dilekçelerde;
“Kurumumuzda 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev ifa eden memur personele 2560 sayılı ÎSKİ Kanununun “Kurulun Görevleri” başlığını taşıyan 6. maddesinin (d) fıkrasının mülga edilemeden önceki metninde yer alan; “....yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirlemek,” hükmüne istinaden Genel Kurul tarafından kararlaştırılan zaman ve miktarda ikramiye ödemesi yapılmaktaydı. Ancak 11.10.2011 tarihli ve 666 sayılı KHK’nın 1. maddesiyle 2560 sayılı kanununun 6. maddesinin (d) fıkrasının ilgili cümlesi yürürlükten kaldırılmıştır. O dönemde meri mevzuatta yapılan bu düzenleme neticesinde memur statüsünde görev yapan personele Genel Kurul kararlarıyla her yıl düzenli olarak yılda iki defa (Ocak- Temmuz) yapılan ikramiye ödemeleri fıkranın ilgili cümlesinin yürürlükten kaldırılması değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yapılmamıştır.
Ancak; 2560 sayılı ÎSKÎ Kanununun 6. maddesinin (d) fıkrasının ikramiye verilmesi hususunu düzenleyen ilgili metninin yürürlükten kaldırıldığı 666 sayılı KHK’nın 1. maddesi Anayasa Mahkemesi tarafından incelenmiş ve bu düzenlemenin KHK‘nın, çıkarılacağı hususlarda yetki veren “Yetki Kanununa” aykırı olduğuna ve ÎPTALÎNE karar verilmiştir. Anayasa Mahkemesinin, 666 sayılı KHK’nın 1. maddesinin iptaline ilişkin 27.12.2012 tarihli ve 2012/ 139 Esas- 2012/205 Karar sayılı kararı Resmi Gazetenin 10.10.2013 tarihli ve 28791 sayılı nüshasında yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
2560 sayılı İSKİ Kanununun Ek 5. ve Geçici 10. uncu maddelerine istinaden Bakanlar Kurulunun 02.03.1995 tarihli ve 95/ 6750 sayılı kararı ile kurulan Genel Müdürlüğümüzde kuruluş tarihinden itibaren yine aynı yasanın 6. Maddesinin (d) fıkrasına istinaden memur personele, Genel Kurul kararlarıyla yapılan ikramiye ödemeleri 666 sayılı KHK’nın 1. Maddesinin yürürlüğe girdiği tarihe kadar her yıl düzenli olarak madde hükmündeki düzenlemeye bağlı kalınarak ödenmiştir. Anayasa Mahkemesinin 666 sayılı KHK’nın 1. Maddesindeki düzenlemeyi iptal etmesinden sonra kurumumuzda 657 sayılı DMK’ na tabi olarak görev yapan bir personel tarafından, 666 sayılı KHK’nın iptal edilmesinden sonra ikramiye ödemesinin yapılması talebiyle müracaatta bulunmuştur. İlgili personel, talebinin reddi işlemi üzerine ... 2. İdare Mahkemesi nezdinde “iptal davası” ikame etmiştir. ... 2. İdare Mahkemesi 20.06.2014 tarihli ve 2013/ 1220 Esas - 2014/ 690 Karar sayılı kararı ile “itiraz yolu açık olmak üzere” davanın reddine karar vermiştir. Davacı memur personel vekili tarafından işbu davanın reddi kararma karşı ... Bölge İdare Mahkemesinde itirazda bulunmuştur. İtirazı inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi’nin 17.04.2015 tarihli ve 2014/ 2203 Esas- 2015/ 1294 Karar sayılı kararı ile; itiraza konu kararın Bozulmasına, davacının uğradığı maddi kayıpların İdareye müracaat tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir. İtiraz incelemesine bakan ... Bölge İdare Mahkemesi yerel mahkeme kararını bozma gerekçesi olarak; “...Yetki yasası ve KHK’lerle ilgili hükümler Anayasanın 87. Ve 91. Maddelerinde yer almaktadır. 87. Maddede, Bakanlar Kurulu’na “belli konularda” KHK çıkarma yetkisinin verilmesi TBMM’ nin görev ve yetkileri arasında sayılmış, 91. Maddede, KHK çıkarılmasına yetki veren yasada bulunması zorunlu öğeler belirtilmiştir.
Dolayısıyla; yetki yasasında, çıkarılacak KHK’nın amacının, kapsamının, ilkelerinin, kullanma süresinin ve süresi içinde birden fazla kararname çıkarılıp çıkarılamayacağının belirtilmesi gerekir. Bakanlar Kurulu’na verilen yetki, yasada öngörülen konu, amaç, lapsam, ilke ve süre ile sınırlı bir yetkidir. Bu durumda yetki yasası, verilen yetkiyi açıkça belirleyerek Bakanlar Kurulu’na çerçeve çizmektedir.
Buna göre; dava konusu işlemin dayanağı mevzuatın mali haklara ilişkin olduğu ve yetki kanununun kapsamında bulunmadığı gerekçesi ile Anayasa Mahkemesinin yukarıda yer verilen kararıyla iptal edildiği, dolayısıyla hukuksal dayanağı kalmayan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır” hususlarına dayanmıştır. İş bu karar bu haliyle kesinleşmiştir.
Yine ... Bölge İdare Mahkemesi mezkûr kararında; “Öte yandan, davacının dava konusu işlemin hukuka aykırılığı saptandığından, bu işlem nedeniyle uğradığı maddi kayıplarının davalı İdareye başvuru tarihi olan 09.12.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte hesaplanarak tarafına ödenmesi gerekmektedir.” hususunu da karara bağlamıştır. Kesinleşen mahkeme kararı gereğince davacı memur personele kararda belirtildiği üzere yasal hakları ödenmiştir. Ayrıca davacı, söz konusu davada kendisini Avukat ile temsil ettirdiğinden o dönemde yürürlükte olan Avukatlık Ücret Tarifesine göre 750,00-TL Mahkeme Vekalet Ücreti de mahkeme kararı gereği ödenmek zorunda kalınmıştır. Bunun yanında yargılamanın yürütülmesi amacıyla yine o dönemdeki harçlar tarifesine göre toplam 217,80-TL yargılama gideri de yine ayrıca davacıya ödenmiştir. Yani davacı personelin kazanılmış hak hukuki statüsündeki ikramiye alacaklarının ödenmemesi nedeniyle kurum bütçesinden ikramiye alacağı yanında toplamda 967,80-TL daha ödenmek zorunda kalınmıştır. Her ne kadar Sayıştay Başkanlığı’nın kurumumuzun denetimine ilişkin 2021 Denetim Raporunun Ek 3: “Kamu İdaresine Bildirilecek Diğer Hususlar” başlıklı bölümünün “Bulgu 6” sayılı bulgusunda; “... Diğer taraftan İdare, Yapılan ikramiye ödemelerine, İdarede görevli bir personel tarafından açılan dava kararını dayanak göstermiş olsa da idare mahkemesi kararları sadece tarafları ilgilendirdiğinden, bir kişi için verilen Mahkeme kararının esas alınarak tüm personele yapılmasını, mevzuata uygun hale getirmeyeceği düşünülmektedir” hususuna yer verilmiş ise de, davacı ile aynı hukuki statüde bulunan memur personelin (dava tarihi itibariyle kurumda 323 memur personel görev ifa etmektedir) aynı dava konusu hakkında ve kesinleşmiş karar da olması karşısında aynı mahkemede dava ikame ettiğinde kesinleşen emsal karara göre lehe karar verilmesi hukuken güçlü olarak ortada iken (323 memur personel x … TL= … TL) her bir memur personelin dava açıp kurumu ikramiye alacağının yanında karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifelere göre Avukatlık ücreti ve yargılama gideri ödetilmesi sonucunu doğuracağı açıktır.
Bu nedenle; kurumumuzda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi olarak görev yapan diğer memur personeller, mezkûr karara dayanarak yazılı olarak talepte bulunmuşlardır. Kesinleşen karar mahkeme kararı gereğince, konu ÎSU Yönetim Kurulu gündemine havale edilmiş, kurumda görev yapan memur personellere, emsal alınan karara göre, kurum aleyhine dava ikame edilmesi halinde kamu hizmetinin ifası için kullanılması gereken kamu kaynağının dava masrafı, işleyecek faizler ve avukatlık ücreti olarak sarf edilmesine sebep olunacağı gerekçesiyle 01.06.2015 tarihli 152 sayılı kararı ile, ekli dilekçelere istinaden ve taleple bağlı kalınarak ödenmesine karar verilmiştir. Böylece kazanılmış hak statüsündeki ikramiye alacağının, kurumumuzda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi olarak görev yapan memur personellere alınan her yıl Genel Kurul kararları gereğince (Bütçe Kararnamesi) yılda iki kez yapılan ikramiye ödemeleri, yukarıda zikredilen ve kesinleşmiş bulunan mahkeme kararlarına istinaden yapılmaktadır.
Aşamalardaki tüm haklı savunmalarımız ile birlikte mezkûr kararda karşı oy/azınlık görüşüne de katılmak gerekmiştir. Zira, yetki yasasının düzenleme yetkisi vermediği konuları düzenleyen KHK’ nin iptal edilmesi halinde, yasa koyucu yeni bir düzenleme yapmadığı takdirde (işbu davamızdaki örnekte olduğu gibi) aykırılığa rağmen mevcut yetkisiz düzenlemenin yürürlükte kalması sağlanır ki, bu da açıkça hukuka aykırı bir durumun oluşmasına neden olur. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile birlikte yasa koyucuya yeni düzenleme yapılması hususunda süre belirlemesi hâlinde de verilen sürede yasa koyucu tarafından yeni bir düzenleme yapılmaması hali de aynı sonucu doğurur ki, bu da açıkça hukuka aykırılık oluşturur.
Yukarıda arz ve izah edilen sebepler ve resen tespit edilecek diğer sebepler; Sayıştay Temyiz Kurulu’nun 17.07.2025 tarihli ve 41894 sayılı İlamın incelenerek Kaldırılmasına, ilgili karar gereğince aleyhime verilen tazmin hükümlerinin kaldırılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.” denilmiştir.
(Karar Düzeltilmesine İlişkin) BAŞSAVCILIK MÜTALAASI:
Başsavcılığın mütalaasında;
“... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (..), 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un diğer büyükşehir belediyelerine de uygulanacağına dair hükmü içeren Ek 5'inci maddesi uyarınca 2560 sayılı Kanun'a tabidir.
… tarafından, 2560 sayılı Kanun'un "Kurulun görevleri" başlıklı 6'ncı maddesinde yer alan ve 2011 tarihinde 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 1'inci maddesi ile yürürlükten kaldırılan "yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirlemek" hükmüne dayanarak Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda iki maaş ikramiye ödemesi yapılmıştır.
666 sayılı KHK'nın yukarıda yer verilen bendi, 10.10.2013 tarihli ve 28791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2011/139 Esas 2012/205 Karar sayılı Anayasa Mahkemesi Kararı ile iptal edilmiştir. İptal kararına müteakiben Kurumda görevli bir personel tarafından ödeme işleminin devam etmesi yönünde talepte bulunulmuş ve personelin bu talebi Kurum tarafından reddedilmiştir. Bu defa personel konuyu ... 2. İdare Mahkemesine taşımış ve İdare Mahkemesinden aldığı ret cevabına karşı da ... Bölge İdare Mahkemesine müracaat etmiştir. ... Bölge İdare Mahkemesi ise müracaat tarihi itibari ile davacının maddi kayıplarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar vermiştir.
... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde görev yapan diğer 323 memur da söz konusu Kararı emsal göstererek Kurumdan ikramiye ödenmesi talebinde bulunmuştur. İdare tarafından ise 323 personelin dava açma yolunu seçtiği takdirde davayı kazanma ihtimalinin yüksek olduğu değerlendirilerek yargılama giderleri ve vekâlet ücreti ödememek amacıyla 01.06.2015 tarihli ve 152 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile ikramiye ödemeye başlamıştır.
Bir kuralı yürürlükten kaldıran düzenlemenin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Anayasa Mahkemesinin kararları" başlıklı 153'üncü maddesinde yer verilen,
"Anayasa Mahkemesi bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.
Kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde
Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.
İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukuki boşluğu dolduracak kanun tasarı veya teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar.
İptal kararları geriye yürümez."
Hükmü ile,
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Mahkeme Kararları" başlıklı 66'ncı maddesinde belirtilen,
"(1) Mahkeme kararları kesindir. Mahkeme kararları Devletin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.
(2) İptal kararları geriye yürümez.
(3) Mahkemece iptaline karar verilen kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü veya bunların belirli madde veya hükümleri, iptal kararının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Mahkeme gerekli gördüğü hallerde, Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihi bir yılı geçmemek üzere ayrıca kararlaştırabilir.
(4) Mahkeme, bir kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.
(5) Mahkeme kararları gerekçeli olarak yazılır. İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz.
(6) Karar taslaklarının hazırlanması ve görüşülmesine ilişkin esaslar İçtüzükte gösterilir.
(7) Kararlar, inceleme veya yargılamaya katılan başkan ve üyeler tarafından imzalanır. Muhalif kalanlar, kararda muhalefet nedenlerini İçtüzükte belirtilecek süre içinde yazılı olarak teslim ederler. Kararlar ilgililere bu şekliyle tebliğ olunur.
(8) İptal ve itiraz başvuruları sonucu verilen gerekçeli kararlar Resmî Gazetede hemen yayımlanır.",
Hükümleri gereği kaldırılan düzenlemenin yeniden yürürlük kazanmasına imkân bulunmamaktadır.
İptal edilen kararda farklı bir yürürlük tarihi belirtilmemiş ve iptal kararının Resmî Gazete' de yayımlandığı tarihte madde yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak, eski karar resen yürürlüğe girmemiştir. Zira, herhangi bir kanun hükmüne ilişkin yeni bir düzenleme içeren bir kanun hükmü Anayasa Mahkemesi tarafından iptal kararı ile ortadan kaldırıldığında, eski düzenlemenin kendiliğinden yeniden yürürlüğe girmesi mümkün değildir.
Dolayısıyla, … personeline yılda iki maaş ikramiye verilmesine dayanak oluşturan kanun hükmünü yürürlükten kaldıran KHK'nın ilgili maddesinin Anayasa Mahkemesince iptal edilmesi ve Meclisin bu konuda bir düzenleme yapmamış olması, KHK ile kaldırılan hükmün yeniden yürürlüğe girmesini sağlamayacaktır.
Diğer taraftan, İdare Mahkemeleri ve Bölge İdare Mahkemelerinin münferit olaylarda verdikleri kararlar uyuşmazlıklara münhasır olup, bu kararların Sayıştay Yargısı açısından bağlayıcılığı bulunmamaktadır.
Açıklanan gerekçelerle, yürürlükte bulunmayan hüküm uyarınca ahizlere ikramiye ödenmesi sonucunda ... TL tutarında kamu zararına neden olunduğu değerlendirilmektedir.
Buna göre, ilgilinin karar düzeltme dilekçesinde dile getirdiği hususların savunmalarında dile getirdikleri hususlarla benzer nitelikte olduğu, bu hususların Daire ve Kurul kararında yasal gerekçeleriyle tümüyle karşılandığı görüldüğünden, adı geçenin karar düzeltme talebinin ret edilerek, gerekçeli Kurul Kararının korunmasının uygun olacağı düşünülmektedir.” denilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
167 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesi ile; ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün memur personeline mevzuatta öngörülmediği halde ikramiye adı altında yılda iki defa ödeme yapılması sonucu sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine karar verilmiştir.
Söz konusu hüküm Temyiz Kurulu’nun 22.01.2025 tarih ve 57661 tutanak sayılı Kararı ile tasdik edilmiştir.
... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (…), 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un diğer büyükşehir belediyelerine de uygulanacağına dair hükmü içeren Ek 5’inci maddesi uyarınca 2560 sayılı Kanun’a tabidir.
2560 sayılı İSKİ Kanunu’nun “Genel Kurulun Görevleri” başlıklı 6’ncı maddesinin 1’inci fıkrasının (d) bendinde 2012 yılı öncesi var olan “yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirlemek” ibaresi, 11.10.2011 tarihli ve 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 1’inci maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Ek Madde 12’nin 2’nci fıkrasının (ğ) bendi ile 14.01.2012 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmıştır. Dolayısıyla bu tarihten sonra Büyükşehir Belediyelerine bağlı Su ve Kanalizasyon İdareleri Genel Müdürlüklerinde çalışan memurlara ikramiye ödenmesi uygulamasına son verilmiştir.
Daha sonra söz konusu düzenleme (666 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK’ya eklenen Ek Madde 12’nin 2’nci fıkrasının (ğ) bendi), Anayasa Mahkemesi nezdinde iptal davası konusu olmuş ve Mahkeme oybirliği ile işi esastan görüşüp 10.10.2013 tarih ve 28791 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 27/12/2012 tarih ve E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı ile; 666 sayılı KHK’nın Ek 12’nci maddesinin 2’nci fıkrasının (ğ) bendini, “mali haklara ilişkin hükmün, mevcut ve yeni ihdas edilen ya da bir başka bakanlıkla birleştirilen bakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesiyle bağlantılı ve bunların zorunlu sonucu olmadığı, doğrudan mali haklara ilişkin bir düzenleme niteliğinde olduğundan 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında bulunmadığı, dolayısıyla Anayasanın 91’inci maddesine aykırı olduğu” gerekçesi ile iptal etmiştir. Mahkemece iptal hükmü nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu yararını ihlal edecek nitelikte görüldüğünden, Anayasa’nın 153’üncü maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanunun 66’ıncı maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince, iptal kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür.
İptal kararına müteakiben, Kurumda görevli bir personel tarafından ödeme işleminin devam etmesi yönünde talepte bulunulduğu ve personelin bu talebinin Kurum tarafından reddedilmesi üzerine bu defa personelin konuyu ... 2. İdare Mahkemesine taşıdığı ve İdare Mahkemesinden aldığı ret cevabına karşı da ... Bölge İdare Mahkemesine müracaat etmesi sonucunda ... Bölge İdare Mahkemesinin müracaat tarihi itibari ile davacının maddi kayıplarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verdiği, ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde görev yapan diğer 323 memurun da söz konusu Kararı emsal göstererek Kurumdan ikramiye ödenmesi talebinde bulunduğu, İdare tarafından 323 personelin dava açma yolunu seçtiği takdirde davayı kazanma ihtimalinin yüksek olduğu değerlendirilerek yargılama giderleri ve vekâlet ücreti ödememek amacıyla 01.06.2015 tarihli ve 152 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile ikramiye ödenmeye başlandığı, anlaşılmıştır.
Bir kuralı yürürlükten kaldıran düzenlemenin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Anayasa Mahkemesinin kararları” başlıklı 153’üncü maddesinde yer verilen, “Anayasa Mahkemesi bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez. Kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.
İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukuki boşluğu dolduracak kanun tasarı veya teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar.
İptal kararları geriye yürümez.” hükmü ile,
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Mahkeme Kararları” başlıklı 66’ncı maddesinde belirtilen, “(1) Mahkeme kararları kesindir. Mahkeme kararları Devletin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.
(2) İptal kararları geriye yürümez.
(3) Mahkemece iptaline karar verilen kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü veya bunların belirli madde veya hükümleri, iptal kararının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Mahkeme gerekli gördüğü hallerde, Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihi bir yılı geçmemek üzere ayrıca kararlaştırabilir.
(4) Mahkeme, bir kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.
(5) Mahkeme kararları gerekçeli olarak yazılır. İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz.
(6) Karar taslaklarının hazırlanması ve görüşülmesine ilişkin esaslar İçtüzükte gösterilir.
(7) Kararlar, inceleme veya yargılamaya katılan başkan ve üyeler tarafından imzalanır. Muhalif kalanlar, kararda muhalefet nedenlerini İçtüzükte belirtilecek süre içinde yazılı olarak teslim ederler. Kararlar ilgililere bu şekliyle tebliğ olunur.
(8) İptal ve itiraz başvuruları sonucu verilen gerekçeli kararlar Resmî Gazetede hemen yayımlanır.”,
Hükümleri gereğince, kaldırılan düzenlemenin yeniden yürürlük kazanmasına imkân bulunmamaktadır.
Yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre; herhangi bir kanun hükmüne ilişkin yeni bir düzenleme içeren bir kanun hükmü Anayasa Mahkemesi tarafından iptal kararı ile ortadan kaldırıldığında; iptal edilen kanun hükmü, ilgili Anayasa Mahkemesi Kararının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihten itibaren yürürlükten kalkar. Bu durumda iptal kararı sonrası eski Kanun maddesinin daha önce yürürlükten kalkmış olması sebebiyle oluşan hukuki boşluğun, kanun koyucunun iradesini ortaya koyacak ve uygulamaya yol gösterecek biçimde yeni bir düzenleme yapması ile doldurulması gerekmektedir. Bu boşluğun uygulamada eski düzenlemenin kendiliğinden yeniden yürürlüğe girmesi şeklinde doldurulması ise mümkün değildir. Yani Anayasa Mahkemesinin 2560 sayılı Kanunun 6/d maddesinde yer alan “yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirlemek” hükmünü ilga eden 666 sayılı KHK düzenlemesini iptal etmiş olması, 2560 sayılı Kanunun söz konusu hükmüne tekrar yürürlük kazandırmayacağından, kanun koyucu tarafından yeni bir düzenleme yapılmadığı sürece ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün, 657 sayılı Kanuna tabi memur personeline yürürlükte bulunmayan 2560 sayılı Kanunun ilgili hükmüne dayanarak (kişi lehine verilmiş mahkeme kararları bulunsa da) ikramiye ödemesi mümkün değildir.
Diğer taraftan, İdare Mahkemeleri ve Bölge İdare Mahkemelerinin münferit olaylarda verdikleri kararlar uyuşmazlıklara münhasır olup, bu kararların Sayıştay Yargısı açısından bağlayıcılığı yoktur.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün memur personeline yürürlükte bulunmayan mevzuat hükmü uyarınca ikramiye adı altında yılda iki defa ödeme yapılması sonucu 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesinde; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Bu itibarla, Temyiz Kurulu Kararındaki gerekçeler ve yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca bu aşamada ileri sürülen hususlar Kararın düzeltilmesini icap ettirecek bir mahiyette görülmediğinden, sorumluların iddialarının Reddedilerek; (167 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesi verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünü tasdik eden) 22.01.2025 tarih ve 57661 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, oy birliğiyle,
Karar verildiği 03.12.2025 tarih ve 58671 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.