Konu: Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde (Üniversite Hastanesi) görevlendirilen Avukata döner sermaye gelirlerinin elde edilmesinde katkısı bulunmadığı halde mevzuata aykırı şekilde döner sermaye katkı payı ödenmesi.

167 sayılı İlamın 1’inci maddesi ile; ... Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde (Üniversite Hastanesi) görevlendirilen Avukat ...’ya döner sermaye gelirlerinin elde edilmesinde katkısı bulunmadığı halde mevzuata aykırı şekilde döner sermaye katkı payı ödenmesi sonucu sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine karar verilmiştir.

Söz konusu hükme karşı sorumlular tarafından 55073 no.lu dosya kapsamında gönderilen temyiz talebine ilişkin ortak dilekçede;

“... Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 2020 yılı denetimlerinde 17.01.2020-29.12.2020 dönemlerini kapsayan denetimde, denetçi tarafından sorgu hazırlanmış, söz konusu sorguda ... Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkez Müdürlüğü ve ... Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde 2547 sayılı Kanunun 13b/4 maddesine istinaden görevlendirilen Av. ... ‘ya ödenen döner sermaye katkı paylarının mevzuata aykırı olduğu iddia edilmiştir.

Tarafımca verilen savunma sonucunda Sayıştay 3.Daire Başkanlığının 502 sayılı kararı ile tazmine karar verilmiştir.

Söz konusu ilamın, incelenerek bozulmasını talep ediyoruz. Şöyle ki;

1- Avukat ...’ nun döner sermaye gelirlerine katkı sağlaması hakkında,

2547 sayılı Yasanın 13/b-4 maddesine istinaden Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkez Müdürlüğü (Hastane), Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü (DSİM) ve savunma ekine sunduğumuz yazıda belirtilen diğer birimlerde görevlendirilen ve FİİLİ OLARAK HASTANEDE ÇALIŞAN Av. ...’ nun, denetçi görüşünde belirtildiği gibi sadece Üniversitenin taraf olduğu ancak Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkez Müdürlüğü ile Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü’nü ilgilendiren davalarda üniversiteyi temsil etmek görevi bulunmamaktadır.

Üniversite tüzel kişiliğine açılmış, Hastane ve DSİM’ nü ilgilendiren davalarda üniversiteyi temsil etmek dışında, Hastane ve DSİM işleyişine katkı sunan başkaca görevleri bulunmaktadır.

Sayıştay ilgili daire ilamında; savunmamızda sözü edilen diğer görevlerin, avukatlık hizmetleri ile ilişkili görevler olduğu, bu yönüyle, belirtilmiş görevlerin avukatlar tarafından yapılması gereken asli görevlerden olduğu gerekçe olarak kurulmuş ise de Hastane bünyesinde Hastanenin çalışma şartları doğrultusunda fiilen görev yapan Av. ...’ nun döner sermaye gelirlerine katkı sağlayan ve kurumumuz diğer avukatları tarafından sunulmayan görevleri bulunmaktadır.

Sayıştay sorgusuna karşı sunmuş olduğum savunmada açıklanan görevlerden, ... Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu üyeliği ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bünyesinde Klinik Araştırmalar Sözleşme Değerlendirme Komisyonu üyeliklerindeki görevleri nedeniyle, döner sermayeye doğrudan katkı bulunmaktadır.

Klinik Araştırmalar Etik Kurulu faaliyetleri kapsamında başvuruculardan alınan başvuru ücretleri ve Klinik Araştırmalar Sözleşme Değerlendirme Komisyonunda ise sözleşme değerlendirme ücretleri döner sermayeye gelir sağlamaktadır.

... da söz konusu komisyonlarda aktif görev yapmaktadır. Kendisine tevzi edilen etik kurul başvuru dosyaları ve sponsor/ilgili şirketler ile imzalanan sözleşmeler okunmakta, değerlendirilmesine katkıda bulunulmaktadır. Bu hali ile söz konusu komisyonda kendi unvanları doğrultusunda görev alan üyeler ile döner sermayeye katkı sağlama bakımından farkı bulunmamaktadır.

... Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulunda görev alabilmek için iyi Klinik Uygulamalar Eğitimi almak gerekmekte olup söz konusu sertifika 2018 yılından itibaren Av. ...’da bulunmaktadır. Gerektikçe yenileme eğitimi alarak üyeliğine devam etmektedir. Bu nedenle bu görevlerin, avukatlık kadrosunun asli görevi olarak nitelendirilmemesi gerekmektedir.

Döner sermaye katkı payı ödemesi her ne kadar bu görevlerine özgü olarak değil 2547 sayılı Yasanın 13/b-4 görevlendirmesi sebebiyle verilmişse de, denetçi sorgusunda ve Daire ilamında belirtildiği gibi döner sermayeye katkısının olmadığı şeklinde nitelendirme uygun olmayacaktır.

2547 sayılı Yasanın 13/b-4 maddesine istinaden Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkez Müdürlüğü (Hastane), Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü (DSİM) ve yazıda belirtilen diğer birimlerde görevlendirilen Av. ...’ nun, sorguda belirtildiği gibi sadece Üniversitenin taraf olduğu ancak Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkez Müdürlüğü ile Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü’nü ilgilendiren davalarda üniversiteyi temsil etmek görevi bulunmamaktadır.

Üniversite tüzel kişiliğine açılmış, Hastane ve DSİM’nü ilgilendiren davalarda üniversiteyi temsil etmek dışında, Hastane ve DSİM işleyişine katkı sunan başkaca görevleri bulunmaktadır.

Hastanemiz bünyesinde bulunan Hukuk Birimi, bir avukat bir yardımcı personel ile görev yapmaktadır. Yasal görevlendirme ile 2018 yılından itibaren görev yaptığı dönemde dava takip etmek dışında;

- Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkez Müdürlüğünün, hukuki altyapısı olan konularda kurum içi ve kurum dışı yazışma dosyalarını takip etmek

- Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün, hukuki altyapısı olan konularda kurum içi ve kurum dışı yazışma dosyalarını takip etmek.

- Komisyon görevlerinde aktif rol almak;

- Tıp Fakültesi Girişimsel Olmayan Bilimsel Araştırmalar Etik Kurul üyeliği

- ... Klinik Araştırmalar Etik Kurulu asıl üyeliği

- Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bünyesinde Klinik Araştırmalar Sözleşme Değerlendirme Komisyonu üyeliği  

- Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkez Müdürlüğü Kişisel Verilerin Korunması Komisyonu üyeliği

- Hastane Afet ve Acil Durum (HAP) Yönetici Üye gibi komisyon üyelikleri

- Döner Sermaye işletme Müdürlüğüne ait temlik işlemleri Av. ... tarafından yapılmaktadır. Temlik işlemlerinin tüm evrakları Döner Sermaye İşletme Müdürlüğüne gelmekte ve alacak sorguları yapılarak Saymanlık ve ilgili şirketler ile yazışmalar yapılmaktadır. Temlik işlemleri yoğun bir süreç olduğundan yerinde takibi önemlidir.

- Üniversite Hastanemizde Beyaz Kod uygulamasının takibi Av. ... tarafından yerine getirilmektedir.

- Hekim olmayan Hastane personeli (657 ve sürekli işçiler için ayrı ayrı) ile ilgili yürütülen tüm soruşturmaların sekretaryası Av. ... tarafından yapılmakta olup yerinde takibi önemlidir.

- İcra Daireleri, diğer Kamu Kurumları ile yazışmalar, Merkez Müdürlüğü veya Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün imzalaması gereken sözleşme ve protokollerin denetimi vs. her türlü yasal işlem ... sorumluluğundadır.

- Ayrıca görevli olduğum birimler kapsamında kendisine gerekli görülen görevlendirmeler de yapılmaktadır. Örnek olarak Hasta Destek Personeli Sertifika Eğitim Programında eğitim vermek, Hastane Seminerleri kapsamında seminer vermek vs. gibi

Üniversite geneline değil görevlendirmesine uygun olarak Üniversite Hastanesi ve T.Ü. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü özelinde, Hastane bünyesinde görev yapmaktadır. Hastaneye özgü, hukuki süreç gerektiren işlerin, en verimli şekilde sürdürebilmesi için gereken fiili çalışma nedeniyle görevlendirme doğrultusunda görevini sürdürmektedir.

Bu bakımdan Av. ...’nun kurumun diğer avukatlarından farklı olarak döner sermayeye doğrudan katkısı bulunmaktadır.

2- Döner sermayeden ödeme almasının yerinde olmadığı iddiası hakkında;

...’ya döner sermayeden yapılan ödemenin, maaş ve vekalet ücreti gibi yasal dayanağı bulunmakta olup, denetçi görüşünde yer alan “hem maaş hem de vekalet ücreti aldığı bu nedenle döner sermayeden ödeme almasının yerinde olmadığı” yönündeki belirleme, mevzuatta yeri olan bir ödemenin yerindeliğinin denetlenmesi anlamındadır. Bu bakımdan kanun ve yönetmelikler doğrultusunda ve yönetmelikte belirlenen oranda yapılan ödemenin yerindeliğinin denetlenmesi ve aykırı ve bunun “maaş ve vekalet ücreti aldığı için aykırı” bulunmasının takdiri sayın Kurulunuzdadır.

Döner sermaye ek ödemesi dağıtımı yapılan tüm idarelerde, kadrolu yada görevlendirme ile çalışan kişiler, mevzuatın öngördüğü doğrultuda döner sermaye ödemesi almaktadır. Görevlendirme ile çalışan özlük birimi ya da maaş birimi görevlisi gibi avukatın da döner sermaye almasında hiçbir hukuksuzluk bulunmamaktadır.

3- 375 sayılı KHK Ek:9 maddesine göre sabit ek ödeme aldığı konusunda;

İlamda bulunan denetçi görüşünde yer alan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi Üniversite personeline 375 sayılı KHK gereğince yapılan ek ödemenin döner sermaye taban ek ödemesi olmadığı, bu ödemelerin 375 sayılı KHK ek 9’da belirtilen ek ödeme olduğu, bu ek ödemenin de ...’ya zaten yapılmakta olduğu yönündeki belirleme hatalı olup, döner sermaye taban ve teşvik ek ödemesi ile 375 sayılı KHK ya göre yapılan sabit ek ödeme birbirinden farklıdır.

2022 yılı temmuz ayından önce Hastanede görevlendirme ile çalışan personelin maaşı merkezi bütçeden ödenirken, 375 sayılı KHK ye 666 sayılı KHK ile eklenen EK 9’uncu maddeye istinaden ödenen sabit ek ödeme, Döner Sermaye Bütçesinden ödeniyordu. 23 Haziran 2022 tarih ve 31875 sayılı Resmî Gazetede 7411 sayılı Sağlıkla ilgili Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda yapılan düzenleme ile 375 sayılı KHK Ek 9’uncu maddeye istinaden yapılan sabit ek ödeme maaş ile birlikte merkezi bütçeden ödenmeye başlamıştır. Aynı tarihlerde performans ödemelerinde de değişiklik yapılmış ve performans ödemesi taban ek ödeme/ek ödeme ve performans döner sermaye ödemesi/teşvik ek ödeme olarak ikiye ayrılmıştır. Bu ödemeler Yükseköğretim Kuramlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik ve Sağlık Bakanlığı ve Ek Ödeme Yönetmeliği gereğince Hastanede çalışması dolayısıyla Döner Sermaye bütçesinden aldığı bu miktarlar ise taban ek ödeme, Performans Ek Ödemesi (Teşvik Ek ödeme) olarak adlandırılmaktadır.

...’ya bu kapsamda ödenen döner sermaye payları, sabit ek ödeme mahsup edildikten sonra tamamen mevzuatın öngördüğü şekilde ödenmiştir.

Kaldı ki maaş birimleri tarafından vergi dilimi hesabı da buna uygun yapılmaktadır. Hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

4- Anayasal eşitlik ilkesi bakımından;

Hastane bünyesinde Hastanenin çalışma şartlarına uygun olarak çalışan avukatın, fiili katkısının olmadığının kabulü Anayasal eşitlik ilkesine de aykırılık teşkil edecektir.

Hastanede 2547 sayılı Yasanın 13/b-4 maddesi gereğince görevlendirilen her personele, yasaların ve yönetmeliklerin öngördüğü biçimde döner sermaye katkı payı ödemesi yapılmaktadır.

Hastanede görevlendirilen her personele döner sermaye katkı payı ödemesi yapılırken, tıpkı onlar gibi Hastane çalışma şartlarına uygun olarak, fiziken ve fiilen Hastanede çalışan avukata, döner sermaye ödenmemesi eşitlik ilkesine aykırıdır.

Görevlendirilen her personel, unvanına uygun biçimde hizmetine ihtiyaç duyulduğu için görevlendirilmekte, unvanına uygun görevlerini Hastane bünyesinde yerine getirmekte ve bu görevlendirme nedeniyle döner sermaye payına hak kazanmaktadır. Aynı durumun Av. ...’yu kapsamaması, hukuka aykırı olacaktır.

Söz konusu durum İdarenin takdirinde olup, Sayıştay Kanunu 35.maddede açıkça belirtildiği üzere Sayıştay tarafından, idarenin takdir yetkisini sınırlayacak ve ortadan kaldıracak karar alınması doğru değildir. İdare, en etkili ve verimli çalışma sistemini, görevlendirme yapmak suretiyle kuracağını takdir etmiş ise Sayıştay’ın görevlendirme konusunda denetim yapması kanunen mümkün değildir.

Bu görevlendirmeye bağlı olarak, diğer personel gibi unvanı doğrultusunda tamamen Hastanenin çalışma şartlarına uygun olarak yürütülen ve sadece dava takip etmekten ibaret olmayan Avukatlık hizmetinde, mevzuatın öngördüğü ek ödemelerin, avukata yapılmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

5- İlamda ayrıca, görevlendirmelerin döner sermaye payı ödemesinden yararlandırılması amacıyla yapılmaması gereği belirtilmiştir.

Av. ...’ya döner sermaye ödemesi yapılması için görevlendirme yapılması mümkün değildir. Şahsa bağlı olmamakla birlikte kapasite ve iş yoğunluğu nedeniyle Hastanemiz bünyesinde fiilen Hastanede çalışmak üzere bir avukatın görevlendirilme ihtiyacı bulunmaktadır. Av. ...’ dan önce de fiilen Hastanemizde görev yapan avukat bulunmakta idi. Kendisinin herhangi bir nedenle Hastanemizden ayrılması halinde, Hastane bünyesindeki Hukuk Biriminin çalışabilmesi için ihtiyaç olacağından yeniden avukat görevlendirmesi yapılması istenecektir. İdari işleyişin etkili ve verimli yürütülmesi, Hastanenin iş kapasitesi bakımından İdarenin takdiri bu yöndedir.

... Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkez Müdürlüğünün, bünyesinde fiilen çalışacak avukat ihtiyacı bulunmakta olup, yapılan iş yalnızca Hastaneye dair davaların takibinden ibaret olmadığından, İdarenin bu ihtiyacını 2547 sayılı Yasanın 13/b-4 maddesi dayanak olarak görevlendirmesi yolu ile çözmesi hukuka uygundur.

Bununla birlikte, Hastanede avukat görevlendirme takdirini tek kullanan kurum, ... Üniversitesi değildir. Başkanlığınızın da malumu olduğu üzere, pek çok Üniversite, Hastanelerinin avukat ve hukuk hizmeti ihtiyacını 2547 sayılı Kanun 13/b-4 gereğince görevlendirme ile karşılamakta olup, görevlendirme yaptığı avukata döner sermaye ödemesi yapmaktadır. Diğer Üniversite Hastanelerinde bu ödemeler devam ederken Av. ... için ödemelerin kesilmesi ve geriye dönük tahsilinin, iş barışını bozması, imkân dâhilindedir.

Hem taban ek ödemesi hem teşvik ek ödemesi adı altında yapılan döner sermaye ödemeleri için avukatlık hizmetlerinin katsayısı bulunmaktadır. Bunun için mevzuatta DSİM bünyesinde kadrolu çalışma şartı bulunmamakta, görevlendirme temelinde fiili çalışmanın olması gerekmektedir.

Ödenen döner sermaye katkı payının yasal dayanağı bulunmaktadır;

2547 sayılı Yasanın 13/b-4 sayılı “Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek,” maddesinde “kurum avukatının görevlendirilmesine ilişkin” kısıtlama bulunmamaktadır.

Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 5. Maddesinde Dağıtım Esasları belirlenmiştir.

Bu maddede yer alan hususlarda, döner sermayeye katkı sağlayan ve katkı sağlamayan personel bakımından kurallar belirlenmiştir.

Yönetmelik ekinde yer alan cetvellerinde Avukatlık hizmetleri kadrosunda yer alanlar için katsayı belirlenmiştir.

Aynı nitelikte ve doğrultuda Sağlık Bakanlığı ve Ek Ödeme Yönetmeliğin personele yapılacak ek ödeme dağıtımı düzenleyen 6. Maddesinde; personele yapılacak ek ödeme, temel ek ödeme ile teşvik ek ödemesi düzenlendikten sonra ek 14 de gelir getirici faaliyeti olmayan ve sağlık personeli olmayan personelin sağlık tesisi puan ortalaması üzerinden görevlendirme süresince teşvik ek ödeneğinden yararlanabileceği belirtilmiştir.

Ancak buna rağmen Avukatlık hizmetlerinin sağlık personeli olmayan personel kategorisinden ayrı ve özel olarak katsayısı belirlenmiştir,

Böylece hastanede görevlendirilen, avukatın “ek ödeme” adı altında aldığı taban ek ödemesi ve “performans döner sermaye ödemesi” adı altında aldığı teşvik ek ödemesinin yasal dayanağı bulunmaktadır. 

Yukarıda belirtilen sebeplerle, Sayıştay 3. Dairesinin ilgili ilamının bozulması ve kamu zararı kararının kaldırılması gerekmektedir

2547 Sayılı Kanunun 13/b-4 maddesi dayanak olmak üzere Üniversitemiz Hastanesinde görevlendirilmesine, mesaisini Hastane bünyesinde ve Hastane çalışma şartlarına uygun olarak yürüten ve döner sermayeye katkı sağlayan görevlerde aktif çalışan avukata, Yükseköğretim Kuramlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul Ve Esaslara İlişkin Yönetmelik, Sağlık Bakanlığı ve Ek Ödeme Yönetmeliği ve ilgili diğer mevzuat uyarınca yapılan ödemelerde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Söz konusu dönemde yasal görevlendirmeye uygun olarak yapılan ödemelerin kamu zararı olması hukuken mümkün değildir.

Yukarıda arz ve izah edilen ve re’sen göz önüne alınacak diğer sebepler doğrultusunda; yapılan ödemelerin kamu zararı oluşturmamasına rağmen Anayasal eşitlik ilkesine de aykırı olarak Sayıştay 3.Daire Başkanlığının 22.10.2024 karar, 05.12.2024 ilam tarihli, 234 ilam, 503 karar nolu kararının incelenerek bozulması, kamu zararı kararının kaldırılarak kamu zararı oluşmadığına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.” denilmiştir.

BAŞSAVCILIK MÜTALAASI:

Başsavcılığın mütalaasında;

“İlamda; Üniversitenin avukat kadrosunda bulunup döner sermaye gelirlerinin elde edilmesinde doğrudan katkısı bulunmayan ilgiliye, Döner Sermaye katkı payı ödenmesi nedeniyle hesaplanan kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.

Sorumlular temyiz dilekçesinde; sorgu üzerine verdikleri savunmayı genişleterek tekrarlayıp, hükmün bozulmasını/kaldırılmasını talep etmiştir.

İleri sürülen hususlar İlamda karşılanmış olmasının yanında, İlamın mahiyetini de değiştirecek nitelikte olmadığından, talebin reddi ile Daire Kararının tasdik edilmesi uygun olur.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

167 sayılı İlamın 1’inci maddesi ile; ... Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde (Üniversite Hastanesi) görevlendirilen Avukat ...’ya döner sermaye gelirlerinin elde edilmesinde katkısı bulunmadığı halde mevzuata aykırı şekilde döner sermaye katkı payı ödenmesi sonucu sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine karar verilmiştir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (c) fıkrasının;

“Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;

1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 950’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 650’sini; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 750’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 375’ini,

2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi personel (…) ile aynı Kanunun 4’üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 750’sini, … diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 225’ini, (…) geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır. (…)”

Hükmü gereğince, tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde sunulan sağlık hizmetlerine ilişkin döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılacak personelin bu birimlerde görevli olması şarttır.

Diğer taraftan; döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemelerin usul ve esaslarını belirlemek üzere 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesine uygun olarak 18.02.2011 tarih ve 27850 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmelik, yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak yapılacak ek ödeme oranları ile bu ödemelerin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. ” hükmü yer almaktadır.

Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in amaç ve kapsamını belirleyen söz konusu madde hükmüne göre, üniversite personeline döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılabilmesinin ön şartı döner sermaye faaliyetleri kapsamında hizmete katkı sunulmasıdır. Bu hususa yönelik istisna, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (f) fıkrası kapsamında yapılan yönetici payı ödemelerinde görülmektedir. Söz konusu fıkrada, yöneticilere gelir getirici işlemlerine bakılmaksızın ek ödeme yapılabileceği ifade edilmiştir.

18 Seri No.lu Yükseköğretim Kanunu ve Yükseköğretim Personel Kanunu Genel Tebliğinin 3’üncü maddesinde; “Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerde usulüne uygun olarak görevlendirilenlere, görevlendirildikleri birimlerin döner sermaye gelirlerinden döner sermaye payı ödenecek, kadrolarının bulunduğu birim dışındaki bir birimde usulüne uygun olarak görevlendirilmemiş olanlara, görevlendirildikleri birimde elde edilen döner sermaye gelirlerinden döner sermaye payı ödenmeyecektir. Ancak, döner sermaye gelirlerinin elde edildiği birimlere yapılacak görevlendirilmelerde, görevlendirilecek personelin anılan birimlerin görev alanıyla ilgili olmaları, görevlendirmenin süresi, gerekliliği, yerindeliği ve kamu hizmetlerinde etkinlik ve verimliliğin sağlanması hususlarına özen gösterilecek ve asli görevlerini yürütürken sadece döner sermaye payı ödemesinden yararlandırılması amacıyla personel, döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerde görevlendirilmeyecektir.” denilmektedir.

Anılan Tebliğ hükmü, Yükseköğretim Kurulu Döner Sermayeli İşletmelerine yapılacak görevlendirmelerin çerçevesini ve amaçlarını belirlemiş ve hangi durumlar için görevlendirmenin yapılamayacağını açıkça ortaya koymuştur.

2547 sayılı Kanun’un Rektörün görevlerini düzenleyen 13’üncü maddesinin (b) fıkrasının 4’üncü bendinde, Rektörlere verilen “gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler verme yetkisi” çerçevesinde görevlendirilecek olan personelin, görev yerinin değişmesi ve bu kişilere rektör tarafından asli görev yerlerinin dışında ve asli görevlerinden tamamen farklı yeni görevler verilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede; ... Üniversitesi Hukuk Müşavirliği bünyesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi avukat kadrosunda bulunan ...’nun, ... Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde (Üniversite Hastanesinde) görevlendirildiği, bu görevlendirme kapsamında kendisinin ... Üniversitesinin tarafı olduğu Üniversite Hastanesini ilgilendiren davalara ilişkin avukatlık hizmetlerini yürüttüğü, karar düzeltme dilekçelerinde belirtilmiş başkaca görevleri bulunsa da bu görevlerin tamamının avukatlık hizmetleri ile ilişkili görevler olduğu, bu yönüyle belirtilmiş görevlerin avukatlar tarafından yapılması gereken asli görevlerden olduğu, kaldı ki adı geçenin ... Üniversitesinin tüzel kişiliğinden ayrı bir tüzel kişiliği bulunmayan ve bu yönüyle Üniversitenin birimlerinden birisi olan Üniversite Hastanesini ilgilendiren davalarda ... Üniversitesi adına vekalet işlemlerini yürüttüğü, avukatlık görevinin gereği olarak bu davalardan doğan vekalet ücretlerinin kendisine zaten ödenmekte olduğu anlaşılmıştır.

Kadrosu ... Üniversitesi Hukuk Müşavirliği bünyesinde bulunan ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi avukat olarak görev yapan ilgilinin, Üniversite Hastanesine görevlendirilmesi; ilgilinin görev yerinin değiştirilmesi şeklinde olmayıp, avukatlık hizmetleri ile ilişkili olarak yapmakla mükellef olduğu asli görevinin bir parçasıdır. Bu sebeple, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında ... Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde (Üniversite Hastanesinde) döner sermaye faaliyetleri kapsamında sunulan sağlık hizmetlerine yapılan herhangi bir katkıdan bahsetmek mümkün değildir.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, ... Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde (Üniversite Hastanesinde) görevlendirilen Avukat ...’ya, mevzuata aykırı şekilde döner sermaye katkı payı ödenmesi sonucu 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde yer alan “… g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, …” hükmü gereği kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Bu itibarla, yukarıda açıklanan gerekçelerle sorumluların itirazlarının Reddedilerek, 167 sayılı İlamın 1’inci maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün TASDİKİNE,

(Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oyu ile) oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 03.12.2025 tarih ve 58674 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.



Karşı oy gerekçesi

Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi:

167 sayılı İlamın 1’inci maddesi ile; ... Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde (Üniversite Hastanesi) görevlendirilen Avukat ...’ya döner sermaye gelirlerinin elde edilmesinde katkısı bulunmadığı halde mevzuata aykırı şekilde döner sermaye katkı payı ödenmesi sonucu sebep olunan kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.

Temyiz dilekçesi ve ekleri incelendiğinde,

Görevlendirmenin 2547 sayılı Kanun’un 13/b-4 maddesine istinaden yapıldığı; Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkez Müdürlüğü (Hastane), Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü (DSİM) ve diğer birimlerde görevlendirilen Av. ...’nun, sadece Üniversitenin taraf olduğu ancak Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkez Müdürlüğü ile Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünü ilgilendiren davalarda Üniversiteyi temsil etme görevinin bulunmadığı; Hastane ve DSİM işleyişine katkı sunan başkaca görevlerinin bulunduğu; ... Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu Üyeliği ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bünyesinde Klinik Araştırmalar Sözleşme Değerlendirme Komisyonu Üyeliği görevlerinin bulunduğu;

...’nun söz konusu komisyonlarda aktif görev yaptığı, kendisine tevzi edilen etik kurul başvuru dosyaları ve sponsor/ilgili şirketler ile imzalanan sözleşmelerin okunup değerlendirilmesinde katkıda bulunduğu; Klinik Araştırmalar Etik Kurulu faaliyetleri kapsamında başvuruculardan alınan başvuru ücretleri ve Klinik Araştırmalar Sözleşme Değerlendirme Komisyonunca alınan sözleşme değerlendirme ücretlerinin döner sermayeye gelir sağladığı;

Söz konusu kişiye sabit ek ödeme olarak 375 sayılı KHK’nin ek-9’uncu maddesine göre yapılan ek ödemenin mevzuatı uyarınca toplam ödenmesi gereken döner sermeye ek ödemesinden mahsup edildiği; taban ek ödemesi adı altında yapılan döner sermaye ödemeleri için avukatlık hizmetleri katsayısının bulunduğu (Ek-4 Taban Ödeme Katsayı Cetvelinde);

Anlaşılmaktadır.

Hem 2547 sayılı Kanun’un (c) fıkrasında hem de Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’te döner sermayeye doğrudan katkı sağlayan personel ile doğrudan katkı sağlamayan personele ek ödeme yapılması hususunda düzenlemeler yer almaktadır. Söz konusu mevzuatta, hem doğrudan gelir getirici faaliyette bulunan öğretim elemanlarına hem de sağlık biriminde görevli olmakla beraber gelir getirici faaliyeti olmayan ancak birimin genel hizmetinin yürütümüne katkı sağlayan öğretim elemanları ile 657 sayılı Kanun’a tabi personel ve sözleşmeli personele de farklı oranlarda ek ödeme öngörüldüğü görülmektedir.

Yönetmelik’in “Genel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinin onuncu fıkrasında yer alan; “Ek ödeme, personele fiilen hizmete katkı sağladığı sürece verilebilir…” hükmü de kamu zararına gerekçe gösterilemez. Fıkrada sözü edilen “fiilen hizmete katkı sağlama” durumu, doğrudan gelir getirme ile ilgili olmayıp mevzuatında kabul edilen hallerin dışında görevde bulunma zorunluluğu ile ilgilidir. Zira, söz konusu ifadenin “doğrudan gelir getirme” olarak kabul edilmesi halinde, doğrudan gelir getirici faaliyette bulunmayan ancak, 2547 sayılı Kanun’un (c) fıkrasında katkı payı verilmesi öngörülen diğer öğretim elemanları ile 657 sayılı Kanun’a tabi personel ve sözleşmeli personelin ek ödeme alma durumu açıklanamayacaktır.

Diğer yandan, Klinik Araştırmalar Etik Kurulu faaliyetleri kapsamında başvuruculardan alınan başvuru ücretleri ve Klinik Araştırmalar Sözleşme Değerlendirme Komisyonunca alınan sözleşme değerlendirme ücretleri ile döner sermayeye gelir sağlanmaktadır. Bu nedenle, ... Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu Üyeliği ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bünyesinde Klinik Araştırmalar Sözleşme Değerlendirme Komisyonu Üyeliği görevlerini yürüten Av. ...’nun, “asli görevlerini yürütürken sadece döner sermaye payı ödemesinden yararlandırılması amacıyla” görevlendirildiğinin savunulması da doğru olmayacaktır.

Bu itibarla, Av. ...’ya yapılan döner sermaye ek ödemelerinde mevzuata aykırılık bulunmadığından İlam hükmünün Kaldırılması gerekir.