Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Yılı
2007
Daire
2
Dosya No
34802
Tutanak No
34386
Tutanak Tarihi
14.02.2012
Konu
KARAR
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden ve sorumlular adına duruşma talebinde bulunan Avukat İsmail ÖZOĞLU ile Sayıştay Savcılığının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:
1) 1398 sayılı ilamın 1’inci maddesinde denetçilere ödenen aylıklara taban aylık ve yan ödeme tutarının eklenerek hesaplanması nedeniyle toplam 14.895,36 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçiler dilekçelerinde, Sayıştay ilamına konu yapılan ek ödemelerin tarihinin 6009 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği tarih olan 23.07.2010'dan önce olması nedeniyle ilamında adı geçenler hakkında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamayıp başlatılan işlemlerin ise kaldırılması gerektiğini, ilamın 3’üncü maddesinde aylık kavramının taban ve kıdem aylığını içerdiği şeklindeki açıklamalarına ilaveten 375 sayılı KHK' nin 1. maddesinin son fıkrasında "Bu göstergeler 657 sayılı Kanun ve diğer personel kanunlarına ve kanun hükmünde kararnamelere göre her ne ad altında olursa olsun ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, ücret ve benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz" hükmüne yer verildiğini, Bahse konu düzenleme içinde yalnızca zam, tazminat, ödenek ve ücret sayılıp, ikramiye ifadesine ise yer verilmediğini, bunun yerine "ve benzeri" ibaresi yazıldığını, ASKİ Genel Müdürlüğü' nün kuruluş kanunu olan 2560 sayılı Kanunun 6. maddesinin (d) bendinde "...yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirlemek" hükmü yer aldığını, Bu hüküm uyarınca ASKİ personeline ödenen ikramiyenin esas unsurunun aylık değil maaş olduğunu, Ayrıca 2560 sayılı Kanun personel kanunu olmayıp su ve kanalizasyon idarelerinin kuruluş ve görevleri hakkında yayımlanmış özel bir kanun olduğunu, anılan mevzuat hükümlerine göre maaş kavramı, aylık kavramı, ikramiye kavramı "ve benzeri" ibaresi yönünden ayrı açıklamayı gerektirdiğini,
Buna göre;
a) "ve benzeri" ibaresi yönüyle:
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili fıkrasında ikramiye ifade sine/öğe sine yer verilmediği, bunun yerine "Her ne ad altında olursa olsun... ve benzeri ödemelerin..." açıklamasının ikramiye ödemesini kapsamadığını, Eğer 375 sayılı K.H.K' de ki "Her ne ad altında olursa olsun ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, ücret ve benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz" metnindeki bu ibare ikramiyeyi de kapsıyor olsa idi, bu kararnameden çok daha sonra yürürlüğe giren temsil ve görev tazminatlarının ödenmesini düzenleyen 13.07.2001 tarih ve 24461 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 13. madde sinin (a) bendinde "ilgili mevzuatına göre ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye payı, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun benzeri ödemelerin hesabında... dikkate alınamaz." hükmüne yer verilmeyeceğini, Her iki kararname karşılaştırıldığında dikkati çeken hususun, sonradan yürürlüğe giren 631 sayılı KHK benzeri ödeme ibaresinden önce iki öğenin daha yazılmış bulunduğu ve bunların da döner sermaye payı ile ikramiye öğeleri olduğunu, Bunun 375 sayılı KHK' nin anılan maddesinin hem döner sermaye payını hem de ikramiyeyi içermediğini ve düzenlemediğini tartışmasız olarak ortaya koyduğunu, Görüldüğü üzere, öznesi bir hakkın kullanılması olduğu için aylığa ya da maaşa esas oluşturan öğelerden hangilerinin kısıtlamaya tabi tutulacağının açık bir şekilde yazılmak zorunda olduğunu,
b) Maaş ve Aylık Kavramları Yönüyle:
Aylık ile maaş ayrı ayrı kavramlar olduğunu, Esasında maaşın, 657 sayılı Kanunda her derece için tespit edilen göstergeler ile varsa görevin niteliğine göre belirlenen ek göstergeler toplamının kanunlar gereği saptanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan tutara karşılık gelen aylık ile eşdeğer olmayıp, maaşın dar anlamda tanımlanan aylık ile zam ve tazminatların toplamından meydana geldiğini, Bundan başka, aylığın yalnızca 657 sayılı D.M.K.'nın 155.maddesinden hareketle dar anlamda yorumlanamayacağına ilişkin 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun 2, 3, 94 ve 61.maddelerinde de açıklamalar yer aldığını, yasa maddelerinden ve açıklamalardan görüleceği üzere, aylık kavramından bahsedildiğinde, memurun her ay düzenli ve sürekli olarak aldığı tüm meblağı ifade ettiğini,
Ayrıca, bütün bunlardan hariç olmak üzere sorgu konusu harcama Aski Genel Kurul Kararı uyarınca yapıldığından 5018 sayılı Kanunun 8.maddesi uyarınca kamu kaynağının kullanılmasında yetkili olan ve hesap verme sorumluğunu üstlenen ASKİ Genel Kuruluna sorgu yöneltilmesi gerektiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.
Sayıştay Savcılığı “Dilekçi tarafından ileri sürülen gerekçeler 657 sayılı Devlet Memurları Kanun’unun 36 ve 155 inci maddesi ile, 30.06.1989 tarih ve 20211 sayılı Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan 375 sayılı Kanun hükmündeki kararnamede belirtilen hükümlere uygun düşmediği, Çünkü denetçilere ödenen aylıklara taban aylık ve yan ödeme tutarının eklenerek hesaplandığını, bu da fazla ödemeye neden olduğunu, dolayısıyla dilekçi iddialarının reddi ile mevzuata uygun Daire kararının tasdikine karar verilmesi uygun olur.” Şeklinde görüş bildirmiştir.”
2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un
6’ncı maddesinde;
“……
c) Bütçeyi inceleyerek karara bağlamak,
d) Personel kadrolarının ihdas, değiştirilme ve kaldırılmasına karar vermek, yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirlemek, ….” Genel Kurulun görevleri arasında,
9’uncu maddesinde;
“….b) Genel Müdürlükçe hazırlanacak yönetmelik, bütçe, bilanço ve kadro taslakları ile personele verilecek ikramiye miktar ve zamanlarına ilişkin önerilerin ön incelemelerini yaparak Genel Kurula sunmak……” Yönetim Kurulunun görevi olarak sayılmıştır.
10. maddesinde;
“DENETÇİLER
MADDE 10 - (Değişik: 3009 - 23.5.1984 / m.8) İSKİ'nin işlemleri, hizmet süreleri içinde sürekli olarak çalışacak olan iki denetçi tarafından denetlenir.
Denetçi seçilebilmek için mühendislik, hukuk, ekonomi ve işletme konularından en az birinde yüksek öğrenim görmüş ve uzmanlaşmış bulunmak ve aynı konuda en az 10 yıl görev yapmış olmak gerekir.
Denetçilerin hizmet süreleri iki yıl olup, hizmet süreleri sonunda yeniden seçilmeleri mümkündür.
Denetçiler İSKİ'nin çalışmalarına ilişkin olarak tespit ettikleri eksiklikler, aksaklıklar ve yasa dışı işlemler hakkındaki raporlarını Genel Kurula verirler. Raporun bir örneği de bilgi için İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanına sunulur. Ayrıca Genel Kurulun Mayıs ayı toplantısında Yönetim Kurulunun bir yıllık faaliyeti hakkında rapor verirler.
Denetçilerin istedikleri bilgi ve belgelerin Yönetim Kurulu ve Genel Müdürlükçe verilmesi zorunludur.
Denetçilerin ücretleri, Devlet memurlarına verilen birinci derecenin son kademesi aylık tutarını (Ek Gösterge hariç) aşmamak üzere Genel Kurulca kararlaştırılır.” Denilmektedir.
2560 sayılı kanun’un 10’uncu maddesinde …..Denetçilerin ücretleri, Devlet memurlarına verilen birinci derecenin son kademesi aylık tutarını (Ek Gösterge hariç) aşmamak üzere Genel Kurulca kararlaştırılır, ….” Denilmektedir. ASKİ Genel Kurulunca kabul edilen Bütçe Kararnamesinde kurum deneticileri için 1.Derecenin 4.kademesi (Ek gösterge hariç) aylığı ve taban aylığı, yan ödemesi dahil ödenek koyulduğu belirtilmiştir. Denetçi ücret ödemelerinin, ASKİ Genel kurul kararına uygun olarak yapıldığı ve bütçede belirlenen miktarın üzerinde de bir ödeme yapılmadığı anlaşıldığından dilekçi iddialarının kabulü ile 1398 sayılı ilamın 1’inci maddesiyle toplam 14.895,36 YTL.’ye tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
2) Dilekçi 1398 sayılı ilamın 2 nci maddesi ile verilen tazmin hükmüne itiraz etmekte ise de, aynı tazmin hükmünde harcama yetkilisi sıfatıyla iştiraki bulunan Gülen Başkan YAVUZ’un başvurusu üzerine düzenlenen 14.02.2012 tarih ve 34385 tutanak sayılı Temyiz Kurulu ilamı ile kaldırılmış bulunduğu anlaşılmakla dilekçilerin işbu madde ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,
3) 1398 sayılı ilamın 3’üncü maddesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında görev yapmakta olan kurum personeline Ocak ayında ödenen 1’inci ikramiye tutarları için, Temmuz ayına ilişkin katsayı artışından doğan ikramiye farklarının da ayrıca hesaplanarak ödenmesi nedeniyle toplam 49.180,26 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçiler dilekçesinde, Öncelikle 6009 sayılı kanuna göre ilamın hükmünün işlemden kaldırılması gerektiğini, Ocak ayında yapılan ikramiye ödemesi sırasında tespit edilen katsayının Temmuz ayında yeniden belirlenmiş olmasından dolayı memur maaşının 2007 yılı için tutarının tam olarak belirlenmesinden ibaret olduğunu, Verilecek ikramiyelerin miktarının yanında zamanının belirlenmesi yetkisi ASKİ Genel Müdürlüğü Genel Kuruluna ait olup, Genel Kurul'un kararı ile ASKİ Yönetim kurulunca belirlenecek bir tarihte ödeneceği kararlaştırıldığını ve uygulamanın buna göre yapıldığını, Ayrıca, konu harcama Genel Kurul Kararı uyarınca yapıldığından 5018 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca kamu kaynağının kullanılmasında yetkili olan ve hesap verme sorumluğunu üstlenen ASKİ Genel Kuruluna sorgu yöneltilmesi gerektiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.
Sayıştay Savcılığı “Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (ASKİ)de çalışan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi personele 657 sayılı kanun ile ASKİ Genel Müdürlüğünün 2007 yılı Bütçe Kararnamesinin 9 uncu maddesi ve 2560 sayılı yasanın 6. maddesi gereği, Ocak ayında ödenen ikramiyeye Temmuz ayına ilişkin katsayı farklarının da hesaplanarak ödenmesi nedeniyle yapılan ödemenin de, yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı bulunduğundan temyiz itirazının reddi ile Daire kararının tasdikine karar verilmesi uygun olur.” Şeklinde görüş bildirmiştir.
2560 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile 2 maaş tutarını geçmemek üzere memurlara ödenecek ikramiyenin miktar ve zamanını belirleme yetkisi Genel Kurula verilmiştir. Genel Kurul ise Bütçe Kararnamesinin 9 uncu maddesi ile memurlara, ikramiyenin Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere iki dilim halinde ödeneceğini belirtmiştir. Ancak, Bütçeye ekli 2006 Yılı Kadro Gerekçesinin 7 nci maddesinde ise yıl içerisinde meydana gelecek katsayı artışlarından doğacak ikramiye farklarının da Yönetim Kurulunca belirlenecek bir tarihte ödeneceği ifade edilmiştir.
2560 sayılı Kanun, idarelere, ikramiye ödemelerinin miktar ve zamanını belirleyebilmeleri hususunda bir serbesti tanımıştır. ASKİ Genel Müdürlüğü Genel Kurulu, ikramiyelerin, Aralık ayı içinde tek seferde, Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere iki seferde ya da yılın ilk yarısında herhangi bir ayda tek seferde ödeneceğini kararlaştırabilecektir. Kanun koyucu aylık katsayılar hususunda bir kısıtlamaya gitmediğinden, söz konusu ödemenin, ocak ayı içinde yapılmasında ve temmuz ayı katsayısının esas alınmasında mevzuata aykırılık olmayacağından, aylık katsayı artış farkının ödenmesinde de bir aykırılık yoktur.
Yapılan açıklamalar doğrultusunda; 1398 sayılı ilamın 3. maddesi ile toplam 49.180,26 YTL.’ye verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
4) 1398 sayılı ilamın 4’üncü maddesinde, ASKİ personeline yapılan görev ve temsil tazminatı ödemelerinden, ikramiye ödemelerinin mahsup edilmemesi nedeniyle toplam 15.348,00 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçi dilekçesinde, ödemelerin tarihinin 6009 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği tarih olan 23.07.2010'dan önce olması nedeniyle ilamında adı geçenler hakkında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamayıp başlatılan işlemlerin ise kaldırılması gerektiğini, ayrıca sorgunun üçüncü maddesinde Daire Başkanları ve 1.Hukuk müşavirine yersiz olarak makam ve görev tazminatı ödendiği gerekçesiyle borç tahakkuk ettirildiğini, bununla bağlantılı olarak makam ve görev tazminatları ile ilgili olarak yapılmış savunma kabul edilmediği takdirde tahsil edileceği belirtilmektedir.
Sayıştay Savcılığı “Temsil Tazminatı Ödenmesi Hakkında 10.03.2000 tarih ve 2000/457 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli kararın 1 ve 4 üncü maddeleri ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 213 üncü maddesi ve ayrıca 10.01.2002 tarih ve 2002/3546 sayılı Bakanlar Kururu Kararına 2002/3929 kararla eklenen geçici madde de belirtilen hükümlere aykırı olarak ASKİ personeline yapılan görev ve temsil tazminatı ödemelerinden ikramiye ödemeleri mahsup edilmediği için yapılan fazla ödemeden dolayı kamu zararına sebebiyet verilmiştir.İzah edilen nedenlerden dolayı temyiz itirazının reddi ile mevzuata uygun Daire Kararının tasdikine karar verilmesi uygun olur.” Şeklinde görüş bildirmiştir.
Dilekçiler tazmin hükmünün 6009 sayılı kanunla getirilen af kapsamında değerlendirilerek kaldırılmasını istemekte ise de; 6009 sayılı Kanunun geçici 8. maddesindeki “Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, bu Kanunun yayımı tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye, büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri haklarında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır.” Hükmü, herhangi bir mevzuatla öngörülmemiş olan, toplu sözleşme ile ya da idari bir tasarrufla bütün çalışanların koşullarını iyileştirici nitelikte yapılan ek ödemelerle ilgili olup tazmine konu ödemeyi bu kanun kapsamında değerlendirmek mümkün değildir.
Diğer taraftan, ilamda Daire Başkanları ve 1.Hukuk müşavirine ödenen makam ve görev tazminatı ile ilgili tazmin hükmolunmamıştır. Bu nedenle ilamda belirtilen gerekçelerle, ASKİ personeline yapılan görev ve temsil tazminatı ödemelerinden, ikramiye ödemelerinin mahsup edilmesi gerektiğinden, dilekçi iddialarının reddi ile 1398 sayılı ilamın 4’üncü maddesiyle toplam 15.348,00 YTL.’ye ilişkin tazmin hükmünün TASDİKİNE,
5) 1398 sayılı ilamın 5’inci maddesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında görev yapmakta olan kurum personeline ödenen ikramiyenin hesabına taban ve kıdem aylıklarının dahil edilmesi nedeniyle toplam 1.251.004,52 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçiler dilekçelerinde, Sayıştay ilamına konu yapılan ek ödemelerin tarihinin 6009 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği tarih olan 23.07.2010'dan önce olması nedeniyle ilamında adı geçenler hakkında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamayıp başlatılan işlemlerin ise kaldırılması gerektiğini, ASKİ’nin konumu ile ilgili açıklamalarına ilaveten 375 sayılı KHK' nin 1. maddesinin son fıkrasında "Bu göstergeler 657 sayılı Kanun ve diğer personel kanunlarına ve kanun hükmünde kararnamelere göre her ne ad altında olursa olsun ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, ücret ve benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz" hükmüne yer verildiğini, Bahse konu düzenleme içinde yalnızca zam, tazminat, ödenek ve ücret sayılıp, ikramiye ifadesine ise yer verilmediğini, bunun yerine "ve benzeri" ibaresi yazıldığını, ASKİ Genel Müdürlüğü' nün kuruluş kanunu olan 2560 sayılı Kanunun 6. maddesinin (d) bendinde "...yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirlemek" hükmü yer aldığını, Bu hüküm uyarınca ASKİ personeline ödenen ikramiyenin esas unsurunun aylık değil maaş olduğunu, Ayrıca 2560 sayılı Kanun personel kanunu olmayıp su ve kanalizasyon idarelerinin kuruluş ve görevleri hakkında yayımlanmış özel bir kanun olduğunu, anılan mevzuat hükümlerine göre maaş kavramı, aylık kavramı, ikramiye kavramı "ve benzeri" ibaresi yönünden ayrı açıklamayı gerektirdiğini,
Buna göre;
a) "ve benzeri" ibaresi yönüyle:
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili fıkrasında ikramiye ifade sine/öğe sine yer verilmediği, bunun yerine "Her ne ad altında olursa olsun... ve benzeri ödemelerin..." açıklamasının ikramiye ödemesini kapsamadığını, Eğer 375 sayılı K.H.K' de ki "Her ne ad altında olursa olsun ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, ücret ve benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz" metnindeki bu ibare ikramiyeyi de kapsıyor olsa idi, bu kararnameden çok daha sonra yürürlüğe giren temsil ve görev tazminatlarının ödenmesini düzenleyen 13.07.2001 tarih ve 24461 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 13. madde sinin (a) bendinde "ilgili mevzuatına göre ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye payı, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun benzeri ödemelerin hesabında... dikkate alınamaz." hükmüne yer verilmeyeceğini, Her iki kararname karşılaştırıldığında dikkati çeken hususun, sonradan yürürlüğe giren 631 sayılı KHK benzeri ödeme ibaresinden önce iki öğenin daha yazılmış bulunduğu ve bunların da döner sermaye payı ile ikramiye öğeleri olduğunu, Bunun 375 sayılı KHK' nin anılan maddesinin hem döner sermaye payını hem de ikramiyeyi içermediğini ve düzenlemediğini tartışmasız olarak ortaya koyduğunu, Görüldüğü üzere, öznesi bir hakkın kullanılması olduğu için aylığa ya da maaşa esas oluşturan öğelerden hangilerinin kısıtlamaya tabi tutulacağının açık bir şekilde yazılmak zorunda olduğunu,
b) Maaş ve Aylık Kavramları Yönüyle:
Aylık ile maaş ayrı ayrı kavramlar olduğunu, Esasında maaşın, 657 sayılı Kanunda her derece için tespit edilen göstergeler ile varsa görevin niteliğine göre belirlenen ek göstergeler toplamının kanunlar gereği saptanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan tutara karşılık gelen aylık ile eşdeğer olmayıp, maaşın dar anlamda tanımlanan aylık ile zam ve tazminatların toplamından meydana geldiğini, Bundan başka, aylığın yalnızca 657 sayılı D.M.K.'nın 155.maddesinden hareketle dar anlamda yorumlanamayacağına ilişkin 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun 2, 3, 94 ve 61.maddelerinde de açıklamalar yer aldığını, yasa maddelerinden ve açıklamalardan görüleceği üzere, aylık kavramından bahsedildiğinde, memurun her ay düzenli ve sürekli olarak aldığı tüm meblağı ifade ettiğini,
Ayrıca, bütün bunlardan hariç olmak üzere sorgu konusu harcama Aski Genel Kurul Kararı uyarınca yapıldığından 5018 sayılı Kanunun 8.maddesi uyarınca kamu kaynağının kullanılmasında yetkili olan ve hesap verme sorumluğunu üstlenen ASKİ Genel Kuruluna sorgu yöneltilmesi gerektiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.
Sayıştay Savcılığı “2560 sayı kanun gereğince ASKİ personeline ödeneceği öngörülen ikramiyenin tespitine taban ve kıdem aylık tutarının dahil edilmemesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili hükümleri gereği olduğundan ikramiye ödemesine taban ve kıdem aylık tutarının dahil edilmesi yasal değildir.Bu nedenle Daire kararının tasdikine dilekçi iddialarının reddine karar verilmesi uygun olur.” Şeklinde görüş bildirmiştir.”
2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun ek 5. Maddesine göre bu kanun diğer büyükşehir belediyeleri hakkında da uygulanmaktadır. Kanunun 1. Maddesinin son fıkrasıyla İSKİ personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi tutulmuştur. Kanunun 6.maddesinin d bendinde yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirleme görevi Genel Kurul’a verilmiştir.
Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün 2007 Yılı Bütçe Kararnamesinin 9 uncu maddesinde;
“İdaremizin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur personeline, yılda toplam iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyeler, Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere iki dilimde ödenecektir.”
Denilmektedir. Bütçeye ekli 2007 Yılı Kadro Gerekçesinin 7’ nci maddesinde ise; maaşın aylık, ek gösterge, taban aylık, kıdem aylık, yan ödeme, özel hizmet tazminatı ve makam tazminatı unsurları toplamından oluştuğu ifade edilerek, personele, söz konusu unsurlardan oluşan maaş tutarının 2 katını geçmemek üzere ikramiye ödeneceği belirtilmiştir.
Yapılan ikramiye ödemelerinin, ASKİ Genel kurul kararına uygun olarak bütçede belirlenen limit dahilinde yapıldığı anlaşıldığından dilekçi iddialarının kabulü ile 1398 sayılı ilamın 5’inci maddesiyle toplam 1.251.004,52 YTL.’ye tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
6) 1398 sayılı ilamın 6’ncı maddesinde, Tubin İnşaat San. ve Turizm A.Ş. tarafından ASKİ Genel Müdürlüğü aleyhine başlatılan icra takibi neticesinde “Ankara Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisindeki Muhtelif Bölge Cadde ve Sokaklarda İçmesuyu Şebeke ve İletim Hattı Proje ve İçmesuyu Altyapı İnşaatı” işine ait 8 nolu hakediş bedeline ilişkin asıl alacak yanında, gecikme faizi, vekalet ücreti, harç ve diğer giderlerin de kurum bütçesinden ödenmesi nedeniyle kamu zararına sebebiyet verilmesi nedeniyle toplam 156.408,86 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçilerden Erhan Ali KAÇAR ile Reyhan ARAL dilekçesinde,
A-) Bahse konu "Ankara Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde Muhtelif Bölge, Cadde ve Sokaklarda İçmesuyu Altyapı İnşaatı İşi"ne ait 8 no.lu Hakediş, yüklenici firma Tubin İnş.San.Tur.A.Ş. tarafından 08.12.2006 tarihinde imzalanmış olup, ASKİ Genel Müdürlüğü yapı denetim görevlilerinin imzalarını müteakiben ilgili daire başkanı tarafından 11.01.2007 tarihinde, Daire Başkanlığının bağlı bulunduğu Genel Müdür Yardımcısı tarafından da aynı tarihte (11.01.2007) imzalandığını,
Ankara 4.İcra Dairesi'nin "İlamsız Takiplerde Ödeme Emri" belgesinde de belirtildiği üzere 11.01.2007 tarihi, soruşturma konusu 8 no.lu Hakedişin onay tarihi olarak dikkate alındığını, Hakedişin yüklenici firma tarafından imzalandığı ve işin sözleşmesi gereği tahakkuk ve ödeme için gereken 45 (kırkbeş) günlük sürenin 22.01.2007 tarihinde dolduğu dikkate alındığında ise; 8 no.lu Hakedişin yasal süresi içerisinde imzalandığını,
Diğer taraftan, hakedişin onaylanıp tahakkuka bağlandığı aşamadan sonra yüklenici firmaya, ödemenin usulü çerçevesinde dairesinde yapılması sürecinde ise; harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisinin yetki, kontrol ve inisiyatifi dahilinde bulunmadığını, ödemenin; Genel Müdürlük Makamı'nın direktif ve talimatlarıyla gerçekleştiğini, Yüklenici firmaya ödeme yapılması talimatının verilmesi, doğrudan Genel Müdürlük Makamı'nın yetki ve tasarrufunda olup, adı geçen müvekkilin bu hususta hiçbir yetkisinin bulunmadığını,
Nitekim, yüklenici firmanın hakedişin bu suretle tahakkuka bağlanmış olduğunu gerekçe göstererek hukuki süreci başlattığını, Ancak, mahkeme ve icra işlemi neticesinde, İdarenizin haksız bulunarak, dava ile ilgili gecikme faizi, harç ve diğer masrafların da dahil edilerek, yükleniciye ödemenin yapılması işlemi de ilgili ödeme emri belgesinin harcama yetkilisi sıfatıyla müvekkil tarafından imzalanmasını kanunen zorunlu oldğunu,
Dilekçi Ahmet ŞAHİN, ödemede gecikme olmuşsa gecikmesine neden olanların sorumlu tutulması gerektiğini, ödeme emrinin hukuk işlerine tebliği üzerine haklı bir neden olmadığından, idarenin daha fazla zarara uğramaması için ödeme emrinin gerçekleştirildiğini, dilekçi İhsan FİNCAN sözkonusu 8 nolu hakedişin görevde olmadığı tarihlerde işlem gördüğünü, hakediş ödemesinde imzası olmadığını, belirterek bütün dilekçiler adlarına tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesini talep etmektedir.
Sayıştay Savcılığı “Mahkeme kararlarını uygulayıcıların yerine getirmek mecburiyetleri vardır. Aksi durumda suç işlemiş olurlar. Bu nedenle sorumluların aklanmasına karar verilmesi uygun olur. Ancak 8 nolu hakediş bedeline ilişkin asıl alacağın ödenmesi işleminde geciktirme nedeniyle 5018 sayılı Kamu Malı Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun’un ilgili maddeleri gereğince kamu zararına sebebiyet verenler hakkında idari yönden değerlendirme yapılması uygun olur.” Şeklinde görüş bildirmiştir.
Sorumlular tarafından yapılan savunmalarda, gecikmenin kendi kusurlarından kaynaklanmadığı, mahkeme kararını yerine getirmek zorunda olduklarından sözkonusu ödemeleri yaptıkları belirtilmektedir. Söz konusu takip kurum aleyhine yapıldığına göre anılan giderlerinde kurum bütçesinden ödenmesi gerekir. Bunun yanısıra bu kişilerin ödemenin geciktirilmesi hususunda kusurlu olup olmadığına ilişkin bir tespitte sözkonusu değildir.
Bu nedenlerle dilekçilerin iddialarının kabulü ile 1398 sayılı ilamın 6’ncı maddesi ile toplam 156.408,86 YTL.’ye tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
7) 1398 sayılı ilamın 7’nci maddesinde, Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketinden 289 adet muhtelif marka ve modeldeki araç ve iş makinelerine yaptırılan geniş kasko ve makine kırılması sigortası bedelinin bütçeden ödenmesi nedeniyle toplam 215.983,35 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçiler, 2006 yılı 1123 sayılı ilamın 8’inci maddesinde ileri sürdüğü iddialara ilave olarak; "kanunların verdiği yetkiye istinaden kurul kararı ile yapılan harcamalarda , harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurula ait olur.” Denildiğini, Yönetim Kurulu ve Genel Müdürlük makamı tarafından tespit edilen ihale şartlarının ilgili kurullar tarafından talimat yolu ile yerine getirildiğini, 26.01.2009 tarihli Aski Genel Müdürlüğü tarafından imzalanarak tüm birimlere gönderilen genelgede, "....Genel Müdürlük çerçevesinde kendi birimlerinde hazırlayarak ihale işlemlerini gerçekleştirecekler, ihale yetkilisi olarak görevlendirilen Genel Müdür Yardımcısı onayına sunacaklardır. İhale onayını müteakip harcama birimleri, tüm ihale sürecini takip ve neticelendirilmesinden sorumlu olacaktır." Denildiğini, 2560 sayılı kanunun 31. maddesini uygulaması çok açık ve net bir şekilde sayın ASKİ Genel Müdürü tarafından da genelge ile belirtildiğini ve harcama birimlerinin bağlı ve sınırlı yetkisinin ihale sürecinin takip ve neticelendirilmesinden sorumlu olduğunun genelge ile kendilerine bildirildiğini, 25.01.2006 tarihli toplantı karar tutanağında, " 2005 yılı için ; İdare ihale yönetmeliğinin 4. maddesine göre aynı yönetmeliğin 1. maddesinde sayılan (alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma) işler için 10.000 TL ye kadar olan ihalelere Genel Müdürün, bu limitin üzerindeki ihalelere de Yönetim Kurulunun kararı ile başlanması uygun bulundu/' İfadesi yer almakla, sorumluluğun ve karar mekanizması gereği ilgili makamların sorumluluklarının belirtildiğini, bu nedenlerle sorumluluğun yönetim kuruluna ait olduğunu ifade ederek adlarına tanzim olunan tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.
Sayıştay Savcılığı, “ ASKİ Genel Müdürlüğü Büyükşehir Belediyesine bağlı bir kamu kuruluşudur. Devlette ana kural kamu mallarının sigorta ettirilmemesidir. Aksi takdirde çok büyük mal varlığına sahip olan Devlet aşırı tutarda sigorta ücreti ödemek zorunda kalır. Kaldı ki kasa ile ilgili işlemleri yapan kamu görevlilerinin üstlenmiş oldukları sorumluluk sigorta ile teminat altına alınan hususları da kapsamaktadır. Görev esnasında meydana gelecek zararı sorumluluk kusurları oranında tazmin etmek mecburiyetindedirler. Sigorta yapılması halinde meydana gelecek zarar ikinci kez teminat altına alınmış olmaktadır. Bu durumda ödenecek olan sigorta ücreti kamu kaynağından eksilmeye neden olacaktır. Bu bakımdan temyiz itirazlarının reddi ile Daire Kararının onanmasına karar verilmesi uygun olur” şeklinde görüş bildirmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 106. maddesinde de “Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine ve belediyelere, kamu iktisadi teşebbüslerine ve kamu kuruluşlarına ait motorlu araçların sebep oldukları zararlardan dolayı, bu Kanunun işletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin hükümleri uygulanır. Bu kuruluşlar, 85 inci maddenin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere 101 inci maddedeki şartları haiz milli sigorta şirketlerine mali sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlüdürler.” denilmek suretiyle belediyelere ait motorlu araçlara sadece mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu getirilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanununun 60.maddesinin (h) bendinde “faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderleri” denilerek sigorta giderleri, belediyenin giderleri arasında sayılmıştır. Ancak burada ifade edilen sigorta giderleri mevzuatın izin verdiği sigorta giderlerini kapsamaktadır.
İl özel idaresi, belediye, bağlı idare ve mahalli idare birliklerinin bütçe ve muhasebe kayıt ve işlemlerini kapsayan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği 10.03.2006 tarih ve 26104 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01.01.2006 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.Söz konusu yönetmelikte kasko sigorta giderinin ödeneceğine dair açık bir hüküm bulunmadığı gibi “Hüküm Bulunmayan Haller” başlıklı 464.maddesinde de; “Bütçeye ilişkin olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan ve ihtiyaç duyulan hallerde, Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe için yapılan düzenlemeler esas alınır.”denilmektedir. Buradan hareketle 2006 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa bakıldığında Bütçe Kanununa bağlı (E) cetvelinin 26. sırasında;
“Bütçelerin diğer tertiplerinin esas giderlerine ilişkin olarak ödenen sigorta giderleri dışında Devlet mallarının sigorta edilmemesi esastır. Ancak;
a) Yanıcı, patlayıcı maddeler, gemi, uçak ve ilaç depolama yerlerinin sigorta giderleri,
b) Dış ülkelerdeki Devlete ait temsilcilik binaları ile Devlete ait eşyanın ve kira ile tutulan bina için yapılan kontratta sigorta zorunluluğu varsa kiralık binanın, Türk mülkiyetinde olan veya kira ile tutulan yerlerde organizatör şirket tarafından sigorta zorunluluğu konulmuşsa söz konusu yerlerin sigorta giderleri,
c) Sağlık Bakanlığına ait 112 acil ambulanslarının kasko sigortası ile dış kuruluşlarla ilgili olarak taşıt sigortası (misyon şefinin uygun gördüğü hallerde tam kasko) giderleri,
d) Belgelerine göre ayrılması mümkün olmayan sigorta ve navlun giderleri, bütçelerin ilgili tertiplerinden ödenir.”hükmüne yer verildiği görülmektedir.
Buna göre, Merkezi Yönetim kapsamındaki idarelere ait devlet mallarının bazı istisnalar hariç ilke olarak sigorta ettirilmemesi esası benimsenmiştir. Mahalli idareler, merkezi yönetim kapsamında olmamakla birlikte malları Devlet malı niteliğindedir.
Devlet mallarının sigorta ettirilmemesi genel bir ilke olmakla birlikte, ASKİ Genel Müdürlüğü' nün görev alanının, 2560 sayılı Yasa ile Büyükşehir Belediye sınırları olarak belirlenmesi ve 5216 sayılı Yasa ile belediye sınırlarının genişletilmesi dolayısıyla çalışma alanının arttığı, bu nedenle içme suyu kaynakları için Kesik Köprü Barajı'ndan Ankara'ya su getirilmesi projesi kapsamında çok geniş bir arazi üzerinde (140 km.)araç ve iş makinelerinin çalıştırılmasına ihtiyaç duyulduğu, bu taşıtların çalışma saatleri dışında güvenlikli bir alanda toplanması ve emniyetlerinin tam olarak temin edilmesinin mümkün olmadığı, sadece bu proje süre ve kapsamında çalışan kamyonet ve iş makineleri için yaptırılan sigortanın ASKİ Yönetim Kurulu kararı ile işin niteliği gereği zorunlulu sebeplerle yapıldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca araçların sigortalandığı sigorta şirketinden ödenen sigorta giderine karşın daha çok hasar bedeli tahsil edildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle dilekçi iddialarının kabulü ile 1398 sayılı ilamın 7’nci maddesiyle toplam 215.983,35 YTL.’ye tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
8) 1398 sayılı ilamın 8’inci maddesinde, Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketinden 87 adet muhtelif marka ve modeldeki araç ve iş makinelerine yaptırılan geniş kasko ve makine kırılması sigortası bedelinin kurum bütçesinden ödenmesi nedeniyle toplam 138.022,13 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçinin iddiaları ve savcılık görüşü ilamın 7’nci maddesinde olduğu gibidir. İşbu ilamın 7’nci maddesindeki gerekçelerle, 1398 sayılı ilamın 8’inci maddesiyle toplam 138.022,13 YTL.’ye verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
9) 1398 sayılı ilamın 9’uncu maddesinde, Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketinden 69 adet muhtelif marka ve modeldeki araç ve iş makinelerine yaptırılan geniş kasko ve makine kırılması sigortası bedelinin kurum bütçesinden ödenmesi nedeniyle toplam 116.786,58 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçinin iddiaları ve savcılık görüşü ilamın 7’nci maddesinde olduğu gibidir. İşbu ilamın 7’nci maddesindeki gerekçelerle, 1398 sayılı ilamın 9’uncu maddesiyle toplam 116.786,58 YTL.’ye verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
10) 1398 sayılı ilamın 10’uncu maddesinde, Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketinden 46 adet muhtelif marka ve modeldeki araç ve iş makinelerine yaptırılan geniş kasko ve makine kırılması sigortası bedelinin kurum bütçesinden ödenmesi nedeniyle toplam 100.953,58 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçinin iddiaları ve savcılık görüşü ilamın 7’nci maddesinde olduğu gibidir. İşbu ilamın 7’nci maddesindeki gerekçelerle, 1398 sayılı ilamın 10’uncu maddesiyle toplam 100.953,58 YTL.’ye verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
11) 1398 sayılı ilamın 11’inci maddesinde, kurum bünyesinde bulunan 39 adet kasa ile 41 adet veznedarın “Hırsızlık gasp ve emniyeti suiistimal sigortalarına” ilişkin giderlerin ASKİ Genel Müdürlüğü bütçesinden ödenmesi nedeniyle toplam 5.241,60 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Sayıştay Savcılığı, “ASKİ Genel Müdürlüğü Büyükşehir Belediyesine bağlı bir kamu kuruluşudur. Devlette ana kural kamu mallarının sigorta ettirilmemesidir. Aksi takdirde çok büyük mal varlığına sahip olan Devlet aşırı tutarda sigorta ücreti ödemek zorunda kalır. Kaldı ki kasa ile ilgili işlemleri yapan kamu görevlilerinin üstlenmiş oldukları sorumluluk sigorta ile teminat altına alınan hususları da kapsamaktadır. Görev esnasında meydana gelecek zararı sorumluluk kusurları oranında tazmin etmek mecburiyetindedirler. Sigorta yapılması halinde meydana gelecek zarar ikinci kez teminat altına alınmış olmaktadır. Bu durumda ödenecek olan sigorta ücreti kamu kaynağından eksilmeye neden olacaktır. Bu bakımdan temyiz itirazlarının reddi ile Daire Kararının onanmasına karar verilmesi uygun olur”şeklinde görüş bildirmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanununun 60.maddesinin (h) bendinde “faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderleri” denilerek sigorta giderleri, belediyenin giderleri arasında sayılmıştır. Ancak burada ifade edilen sigorta giderleri mevzuatın izin verdiği sigorta giderlerini kapsamaktadır. İl özel idaresi,belediye, bağlı idare ve mahalli idare birliklerinin bütçe ve muhasebe kayıt ve işlemlerini kapsayan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği 10.03.2006 tarih ve 26104 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01.01.2006 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Söz konusu yönetmeliğin “Hüküm Bulunmayan Haller” başlıklı 464.maddesinde; “Bütçeye ilişkin olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan ve ihtiyaç duyulan hallerde, Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe için yapılan düzenlemeler esas alınır.”denilmektedir. Buradan hareketle 2006 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa bakıldığında Bütçe Kanununa bağlı (E) cetvelinin 26. sırasında;
“Bütçelerin diğer tertiplerinin esas giderlerine ilişkin olarak ödenen sigorta giderleri dışında Devlet mallarının sigorta edilmemesi esastır. Ancak;
a) Yanıcı, patlayıcı maddeler, gemi, uçak ve ilaç depolama yerlerinin sigorta giderleri,
b) Dış ülkelerdeki Devlete ait temsilcilik binaları ile Devlete ait eşyanın ve kira ile tutulan bina için yapılan kontratta sigorta zorunluluğu varsa kiralık binanın, Türk mülkiyetinde olan veya kira ile tutulan yerlerde organizatör şirket tarafından sigorta zorunluluğu konulmuşsa söz konusu yerlerin sigorta giderleri,
c) Sağlık Bakanlığına ait 112 acil ambulanslarının kasko sigortası ile dış kuruluşlarla ilgili olarak taşıt sigortası (misyon şefinin uygun gördüğü hallerde tam kasko) giderleri,
d) Belgelerine göre ayrılması mümkün olmayan sigorta ve navlun giderleri, bütçelerin ilgili tertiplerinden ödenir.”hükmüne yer verildiği görülmektedir.
Buna göre, Merkezi Yönetim kapsamındaki idarelere ait devlet mallarının bazı istisnalar hariç ilke olarak sigorta ettirilmemesi esası benimsenmiştir.
ASKİ Genel Müdürlüğü Ankara Büyükşehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli bir kamu kuruluşu mahiyetini haiz olduğundan sahip olduğu malları da “Devlet Malı” niteliğindedir. Nitekim bu husus 2560 sayılı Kanunun 27 nci maddesinde de “ İSKİ'ye ait taşınır ve taşınmaz mallar Devlet malı sayılır….”denilerek açıkça belirtilmiştir.
Diğer yandan, 7397 sayılı (Mülga) Sigorta Murakabe Kanunu’nun “Yurtdışında Yaptırılabilecek Sigortalar ve Zorunlu Sigortalar” başlıklı 29’uncu maddesi hükmüne göre; Bakanlar Kurulu kamu yararı açısından zorunlu sorumluluk sigortaları ihdas edebilir ve bu sigortaların tarife ve talimatlarını tespit etmeye yetkilidir.” Hükmüne göre; gerek kasa sigortası gerekse veznedarlara ilişkin suiistimal sigortalarının zorunlu sigortalar kapsamına alındığına ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı da mevcut değildir.
Dilekçiler taraftan, sigortalama amacının dışardan gelebilecek risklere ve muhtemel suiistimal olasılıklarına karsı ihdas edilmiş olduğu belirtilmekte ise de, kamu görevlileri üstlenmiş oldukları yetki ve görev sorumluluğu kapsamında sigorta ile teminat altına alınan hususları görevlerini ifa ederken yerine getirmekle zaten yükümlü bulunduklarından, ortaya çıkabilecek olan zararların, 657 sayılı Kanun 12’nci maddesine göre sorumluluk ilkesi gereği kusurlu olduğu tespit edilen personel tarafından tazmin edilmesi gerekmektedir.
Bütün bu nedenlerle, 39(otuz dokuz) adet kasa ile 41 (kırkbir) veznedarın hırsızlık gasp ve emniyeti suistimal sigortalarına ait giderlerin yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak kurum bütçesinden ödenmesi mümkün olmadığından, dilekçilerin iddialarının reddi ile 1398 sayılı ilamın 11’inci maddesi ile toplam 5.241,60 YTL.’ye ilişkin tazmin hükmünün TASDİKİNE,
12) 1398 sayılı ilamın 12’nci maddesinde, ASKİ personeline cep telefonu kontörü alınması ve bedelinin bütçeden ödenmesi nedeniyle toplam 12.675,00 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçiler Dilekçelerinde, çok geniş bir görev ve çalışma alanına sahip bulunan Su ve Kanal İşletme Dairesine bağlı bölge müdürlüklerinde 2560 sayılı kanun gereğince idareye yüklenen kamu hizmetinin kesintisiz ve hızlı bir şekilde yerine getirilmesi amacıyla kullanılan telefonlara yüklenen kontörler olduğunu, 5216 sayılı Büyükşehir belediyesi Kanunun geçici madde 2 hükmü uyarınca Büyükşehir belediyesinin mücavir alan sınırı şehir merkezinden itibaren yarıçapı elli kilometre olacak şekilde belirlendiğini, 5594 sayılı Kanunla da Büyükşehir belediyesinin mücavir alan sınırları içerisinde bulunan ilk kademe ve ilçe belediyelerinin Su ve kanal hizmetlerinin de İdareye devredildiğini, İdarenin Su ve Kanal İşletme Daire Başkanlığına bağlı şube müdürlüklerince her türlü kanal ve içme suyu şebekesi arızalarının gecikmeye meydan verilmeksizin giderilmesi, Ankara halkına sunulmak zorunda olan ve kesintisiz olarak 24 saat yerine getirilmesi gereken bir kamu hizmeti olduğunu, bu hizmetlerin sadece mesai saatleri içerisinde dahili telefonlarla yerine getirilmeye çalışılmasının kamu hizmetinin sunumunda gecikmeye, hizmetin hiç veya gereği gibi yerine getirilememesi sonucuna yol açacağını, bu gerekçelerle, 2560 Sayılı Kanunun Yönetim Kurulu'nun görevlerini düzenleyen 9. maddesinin (h) bendinin "hizmetin gerektirdiği düzenlemeler hakkında Genel Müdürlükçe yapılacak önerileri inceleyip karara bağlamak" yönündeki hükmü uyarınca, 17.04.2002 tarih ve 6053 sayılı Genel Müdürlük Oluru çerçevesinde, Yönetim Kurulunun 25.04.2002 tarih ve 172 sayılı kararıyla, İçişleri Bakanlığı Mülkiye Müfettişliğinin 2002 yılı Teftiş Raporunun 135. maddesinin 2. paragrafındaki "Su ve Kanal İşletme Dairesi Başkanlığına bağlı şube müdürlükleri ile şubenin iş sahalarında çalışan ekipler arasında telsiz haberleşmesinin iyi düzeyde yapılmadığının gözlemlendiği, kurum hizmetlerinin verimli ve süratli yapılabilmesi için haberleşmenin sağlıklı yapılmasının öneminin büyük olduğu, bunun için, ise telsiz rölesinin belirli bölgelerde kurulması veya geliştirilmesinin, bu ekonomik olarak mümkün değilse, şube müdürlüklerine ve ekiplere kontörlü hazır kartla çalışan telefon tahsis edilmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığı yönündeki tespit ve önerileri doğrultusunda, 24 saat kesintisiz olarak verilen su ve kanal hizmetlerinin telsiz rölelerinde sık sık medyana gelen arıza ve elektrik kesintileri nedeniyle merkez ve şubeler, şubelerle arıza ve bakım ekipleri arasında haberleşmenin kesintiye uğradığı ve hizmetin aksamasına yol açtığından şube müdürlüklerine ve ekiplere kontörlü hazır kartla çalışan telefon tahsis edilmesine karar verildiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.
Sayıştay Savcılığı “Dilekçi tarafından ileri sürülen gerekçe ve savunmaların kabulü ile sorumluların aklanmasına ve Daire kararının bozulmasına karar verilmesi uygun olur.” Şeklinde görüş bildirmiştir.
ASKİ Genel Müdürlüğü’nce içme suyu kaynakları için Kesik Köprü Barajı'ndan Ankara'ya su getirilmesi projesi kapsamında çok geniş bir alanda verilen hizmetlerin niteliği gereği haberleşmenin sadece mesai saatleri içerisinde dahili telefonlarla yerine getirilmesinin mümkün olmadığı, mevcut telsiz rölelerinde sık sık medyana gelen arıza ve elektrik kesintileri nedeniyle merkez ve şubeler, şubelerle arıza ve bakım ekipleri arasında haberleşmenin tam olarak yapılamadığı anlaşıldığından dilekçi iddialarının kabulü ile 1398 sayılı ilamın 12’nci maddesi ile toplam 12.675,00 YTL.’ye ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
13) 1398 sayılı ilamın 13’üncü maddesinde, ASKİ tarafından Oyakbank’tan alınan 90.000.000,00 USD krediden doğan Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi’nin (BSMV) ASKİ bütçesinden karşılanması nedeniyle toplam 109.48,52 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçi dilekçesinde, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin Kararı ile “susuzluk sıkıntısı nedeni ile ASKİ bütçe imkanları ile yaklaşık 125 km.lik mesafeden su getirmeye yeterli olmadığından milli bankalardan borçlanma yaparak para teminine gitmek zorunluluğu doğduğu, Bu nedenle ASKİ Yönetim Kurulunun; 5393 sayılı Belediye Kanununun 68.maddesine göre, milli bankalardan bir veya birkaçından ihale toplam tutarına göre 250 milyon dolar borçlanma yapmasına, borçlanma süresinin maksimum yedi yıl olmasına, bu sürenin ne kadarının ödemesiz ne kadarının ödemeli olacağına, faiz oranlarının tespitine, vergi ve fon yükümlülüklerinin tespitine, bu borçlanmalar dolayısıyla ASKİ su gelirlerinin borçlanılan Mili Banka veya bankalara temlik edilebilmesine yetkili kılınması konusunda bir karar alınmasını, ASKİ Yönetim Kurulunun Kararı doğrultusunda yapılacak sözleşmeleri imzalamak için ASKİ Genel Müdürünün yetkili kılınmasına ve gerekmesi halinde Büyükşehir Belediyesi ile EGO'nun ASKİ borçlanmalarına kefil olması için yetkili kılınmasına" karar verildiğini,
Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin kararları doğrultusunda İdarece bu kararlarda kendisine verilen yetki çerçevesinde çalışmalar başlatılarak gerekli maddi kaynağın temini için birçok banka ile görüşmeler yapıldığını, Bu bağlamda yaklaşık 20 bankaya yazı yazılarak çekilecek kredi miktarı, uygulanacak faiz oranları, kredinin ne şekilde ve ne zamanda nasıl geri ödeneceği, vergi ve fon yükümlülüğünün nasıl tespit edileceği gibi hususlar belirtilmek suretiyle bankalardan teklif vermeleri istendiğini, Olumlu cevap veren her iki banka ile çekilecek krediye ilişkin imzalanacak sözleşmenin detaylarını belirleme hususunda görüşmelere başlandığını ve kuruluşun menfaatine olabilecek her türlü ayrıntının titizlikle gözden geçirildiğini, çekilen kredi miktarına uygulanacak faiz oranlarının olabilecek en düşük seviyede belirlenmesi kredi miktarının geri ödemesinde İdare açısından en uygun süre ve ödeme şeklinin saptanması, bankaca istenen teminat hususunda idarenin elde edeceği su gelirlerinin bankaya temliki durumunda olumsuz etkilenmemesi gibi daha birçok detay üzerinde durulduğunu, sonuç olarak bütün bu detaylar birlikte değerlendirilerek, İdarenin ve Kamu menfaati dikkate alınmak suretiyle Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin Kararlarında da verilen yetkiye dayanılarak kredi sözleşmesinde BSMV’nin İdarece ödenmesinin kabul edildiğini,
Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisinin (BSMV) niteliği itibariyle yansıtılabilir bir vergi olduğunu, Banka ile idare arasında imzalanan kredi genel sözleşmesinin "Faiz, komisyon, ücret, masraf, fon kesintisi ve vergiler" başlıklı 10/7.maddesinde : "Müşteri, bu sözleşmeye göre açılacak krediler ve bu kredilerin teminatları ile ilgili işlemlerin gerektirdiği ve gerektireceği halen mevcut ve ileride konulacak banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi, damga vergisi ve diğer her türlü vergi, resim ve harçlarla cezaların, sigorta ve protesto masrafları ile diğer eklentilerin de kendisine ait olacağını ve Bankanın bunları nakden veya hesaben tahsil yetkisine sahip bulunduğunu kabul eder." Hükmü bulunduğunu, Bu nedenle kredi genel sözleşmesi ile BSMV’nin İdareye ait olacağı taahhüt edildiğinden kamu zararından bahsedilmesinin mümkün olmadığını,
Konu ile ilgili Yargıtay 11.Hukuk Dairesi kararlarında BSMV'nin yine kredi sözleşmesindeki hükümler uyarınca hangi tarafa yüklenmişse o tarafça ödenmesi gerektiği, banka tarafından BSMV'nin herhangi bir şekilde ödenmiş olması halinde dahi yine kredi sözleşmesi hükümleri uyarınca krediyi kullanana bankanın rücu edebileceğini hatta temerrüt tarihinden itibaren sözleşmede belirtilen oranda faiz isteyebileceğinin hükme bağlandığını , Bu nedenle İdare açısından Ankara halkının susuz kalmaması için yapılması mutlak suretle zorunlu Kesikköprü'den Ankara'ya su getirilmesi projesi kapsamında kullanılan krediye ilişkin olarak kredi geri ödemelerinde faizlerin %5 i oranındaki BSMV'nin İdarece ödenmiş olmasının yargı kararları ve kredi genel sözleşmesi hükümleri uyarınca mevzuata aykırı olmayıp herhangi bir kamu zararı da olmadığını,
Diğer taraftan BSMV'nin devletin bankacılık işlemleri çerçevesinde alması gereken bir vergi olduğu hususu da dikkate alındığında bu verginin bir şekilde devlet hazinesine ödenmiş olmasının da devletin herhangi bir vergi ziaına uğramadığını da gösterdiğini,
Türkiye'de bu güne kadar devlet bankaları dahil hiçbir banka kullandırdığı kredi nedeni ile ödenmesi gereken BSMV'yi kendisi ödeyecek şekilde kredi kullandırma sözleşmesi imzalamayıp bu şekilde bir kredi de kullandırmadığını, Ayrıca 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 28. ve 30. maddelerindeki yasal düzenleme BSMV'nin bankalar ve sigorta şirketleri tarafından ödeneceği yönünde ise de yansıtılabilir bir vergi türü olan BSMV'nin İdare ile kredi sözleşmesi imzalayan bankalar arasında yapılan görüşmeler neticesinde sözleşmede İdare lehine bir menfaat elde edilmesi koşulu ile BSMV'nin ödenmesinin kabulü için hiçbir yasal engel bulunmadığını, Zira İdarenin kredi sözleşmesinde BSMV ödemeyi kabul ettiğini, ancak bu kabul neticesinde sözleşmede İdarenin menfaatine olabilecek (faiz oranlarının düşürülmesi, kredinin geri ödenmesindeki zaman aralığının arttırılması, teminat olarak temlik edilen su geliri alacaklarımızın en aza indirgenerek İdarenin bu hususta olumsuz etkilenmemesi vb.) birçok hususu da bankalara kabul ettirmeyi başardığını, Gerek projenin finansman miktarının büyüklüğü ve işin aciliyeti, gerek yargı kararları gerekse kredi sözleşmesinde BSMV'nin İdarece ödenmesinin kabulü karşılığında sözleşmenin diğer hükümlerinde İdare lehine sağlanan menfaatler birlikte değerlendirildiğinde kamu zararının oluşmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.
Sayıştay Savcılığı “Dilekçi tarafından ileri sürülen gerekçeler, 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu’nun 28 ve 30 uncu maddeleri ile Banka ve Sigorta Şirketlerinin 10.06.1985 tarih ve 3226 sayılı Finansal Kiralama kanun’un ilgili hükümleri ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanun’unun 71 inci maddesinde belirtilen nedenlere uygun düşmemektedir. Dolayısıyla, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisinin karşılanmaması yani banka tarafından ödenmesi gerekirdi. İzah edilen denelerden dolayı temyiz itirazının reddi ile mevzuata uygun Daire Kararının tasdikine karar verilmesi uygun olur.” Şeklinde görüş bildirmiştir.
6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu’nun “Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi” başlıklı birinci bölümünün “I-Mevzu, Vergiyi Doğuran Olay” başlıklı 28 inci maddesinin ilk fıkrasında aynen; “Banka ve sigorta şirketlerinin 10/06/1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununa göre yaptıkları işlemler hariç olmak üzere, her ne şekilde olursa olsun yapmış oldukları bütün muamaleler dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paralar banka ve sigorta muameleleri vergisine tabidir.” Denilmektedir. Aynı Kanunun “Mükellef” başlıklı 30 uncu maddesinde ise bu verginin banka ve bankerlerle sigorta şirketlerince ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
Banka ve sigorta muameleleri vergilerinin mükellefi banka olmakla birlikte uygulamada bankaların kredi sözleşmelerinde ödenmesi gereken BSMV'yi kendisi ödeyecek şekilde kredi kullandırma sözleşmesi imzalamayıp bu şekilde kredi kullandırmadıkları görülmektedir. Bankalardan tekliflerinin “Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi” kendilerine ait olması şeklinde yapmaları istenildiği takdirde uygulayacakları faiz oranının dolayısı ile kredi maliyetinin artacağı da şüphesizdir. Bu bağlamda BSMV'nin İdarece ödenmesinin kabulü karşılığında sözleşmenin diğer hükümlerinde İdare lehine sağlanan menfaatler birlikte değerlendirildiğinde kamu zararı bulunmamaktadır. İdarenin yapılan sözleşme gereği bu ödemeyi yapması zorunlu olduğundan dilekçi iddialarının kabulü ile 1398 sayılı ilamın 13’üncü maddesiyle toplam 109.48,52 YTL.’ye ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
14) 1398 sayılı ilamın 14’üncü maddesinde, ASKİ tarafından Vakıfbank’tan alınan 200.000.000,00 USD krediden doğan Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi’nin (BSMV) ASKİ bütçesinden karşılanması nedeniyle toplam 131.325,58 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçinin iddiaları ve savcılık görüşü ilamın 13’üncü maddesinde olduğu gibidir. İşbu ilamın 13’üncü maddesindeki gerekçelerle, 1398 sayılı ilamın 14’üncü maddesiyle toplam 131.325,58 YTL.’ye verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
Karar verildiği 14.02.2012 tarih ve 34386 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
1) 1398 sayılı ilamın 1’inci maddesinde denetçilere ödenen aylıklara taban aylık ve yan ödeme tutarının eklenerek hesaplanması nedeniyle toplam 14.895,36 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçiler dilekçelerinde, Sayıştay ilamına konu yapılan ek ödemelerin tarihinin 6009 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği tarih olan 23.07.2010'dan önce olması nedeniyle ilamında adı geçenler hakkında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamayıp başlatılan işlemlerin ise kaldırılması gerektiğini, ilamın 3’üncü maddesinde aylık kavramının taban ve kıdem aylığını içerdiği şeklindeki açıklamalarına ilaveten 375 sayılı KHK' nin 1. maddesinin son fıkrasında "Bu göstergeler 657 sayılı Kanun ve diğer personel kanunlarına ve kanun hükmünde kararnamelere göre her ne ad altında olursa olsun ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, ücret ve benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz" hükmüne yer verildiğini, Bahse konu düzenleme içinde yalnızca zam, tazminat, ödenek ve ücret sayılıp, ikramiye ifadesine ise yer verilmediğini, bunun yerine "ve benzeri" ibaresi yazıldığını, ASKİ Genel Müdürlüğü' nün kuruluş kanunu olan 2560 sayılı Kanunun 6. maddesinin (d) bendinde "...yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirlemek" hükmü yer aldığını, Bu hüküm uyarınca ASKİ personeline ödenen ikramiyenin esas unsurunun aylık değil maaş olduğunu, Ayrıca 2560 sayılı Kanun personel kanunu olmayıp su ve kanalizasyon idarelerinin kuruluş ve görevleri hakkında yayımlanmış özel bir kanun olduğunu, anılan mevzuat hükümlerine göre maaş kavramı, aylık kavramı, ikramiye kavramı "ve benzeri" ibaresi yönünden ayrı açıklamayı gerektirdiğini,
Buna göre;
a) "ve benzeri" ibaresi yönüyle:
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili fıkrasında ikramiye ifade sine/öğe sine yer verilmediği, bunun yerine "Her ne ad altında olursa olsun... ve benzeri ödemelerin..." açıklamasının ikramiye ödemesini kapsamadığını, Eğer 375 sayılı K.H.K' de ki "Her ne ad altında olursa olsun ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, ücret ve benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz" metnindeki bu ibare ikramiyeyi de kapsıyor olsa idi, bu kararnameden çok daha sonra yürürlüğe giren temsil ve görev tazminatlarının ödenmesini düzenleyen 13.07.2001 tarih ve 24461 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 13. madde sinin (a) bendinde "ilgili mevzuatına göre ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye payı, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun benzeri ödemelerin hesabında... dikkate alınamaz." hükmüne yer verilmeyeceğini, Her iki kararname karşılaştırıldığında dikkati çeken hususun, sonradan yürürlüğe giren 631 sayılı KHK benzeri ödeme ibaresinden önce iki öğenin daha yazılmış bulunduğu ve bunların da döner sermaye payı ile ikramiye öğeleri olduğunu, Bunun 375 sayılı KHK' nin anılan maddesinin hem döner sermaye payını hem de ikramiyeyi içermediğini ve düzenlemediğini tartışmasız olarak ortaya koyduğunu, Görüldüğü üzere, öznesi bir hakkın kullanılması olduğu için aylığa ya da maaşa esas oluşturan öğelerden hangilerinin kısıtlamaya tabi tutulacağının açık bir şekilde yazılmak zorunda olduğunu,
b) Maaş ve Aylık Kavramları Yönüyle:
Aylık ile maaş ayrı ayrı kavramlar olduğunu, Esasında maaşın, 657 sayılı Kanunda her derece için tespit edilen göstergeler ile varsa görevin niteliğine göre belirlenen ek göstergeler toplamının kanunlar gereği saptanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan tutara karşılık gelen aylık ile eşdeğer olmayıp, maaşın dar anlamda tanımlanan aylık ile zam ve tazminatların toplamından meydana geldiğini, Bundan başka, aylığın yalnızca 657 sayılı D.M.K.'nın 155.maddesinden hareketle dar anlamda yorumlanamayacağına ilişkin 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun 2, 3, 94 ve 61.maddelerinde de açıklamalar yer aldığını, yasa maddelerinden ve açıklamalardan görüleceği üzere, aylık kavramından bahsedildiğinde, memurun her ay düzenli ve sürekli olarak aldığı tüm meblağı ifade ettiğini,
Ayrıca, bütün bunlardan hariç olmak üzere sorgu konusu harcama Aski Genel Kurul Kararı uyarınca yapıldığından 5018 sayılı Kanunun 8.maddesi uyarınca kamu kaynağının kullanılmasında yetkili olan ve hesap verme sorumluğunu üstlenen ASKİ Genel Kuruluna sorgu yöneltilmesi gerektiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.
Sayıştay Savcılığı “Dilekçi tarafından ileri sürülen gerekçeler 657 sayılı Devlet Memurları Kanun’unun 36 ve 155 inci maddesi ile, 30.06.1989 tarih ve 20211 sayılı Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan 375 sayılı Kanun hükmündeki kararnamede belirtilen hükümlere uygun düşmediği, Çünkü denetçilere ödenen aylıklara taban aylık ve yan ödeme tutarının eklenerek hesaplandığını, bu da fazla ödemeye neden olduğunu, dolayısıyla dilekçi iddialarının reddi ile mevzuata uygun Daire kararının tasdikine karar verilmesi uygun olur.” Şeklinde görüş bildirmiştir.”
2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un
6’ncı maddesinde;
“……
c) Bütçeyi inceleyerek karara bağlamak,
d) Personel kadrolarının ihdas, değiştirilme ve kaldırılmasına karar vermek, yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirlemek, ….” Genel Kurulun görevleri arasında,
9’uncu maddesinde;
“….b) Genel Müdürlükçe hazırlanacak yönetmelik, bütçe, bilanço ve kadro taslakları ile personele verilecek ikramiye miktar ve zamanlarına ilişkin önerilerin ön incelemelerini yaparak Genel Kurula sunmak……” Yönetim Kurulunun görevi olarak sayılmıştır.
10. maddesinde;
“DENETÇİLER
MADDE 10 - (Değişik: 3009 - 23.5.1984 / m.8) İSKİ'nin işlemleri, hizmet süreleri içinde sürekli olarak çalışacak olan iki denetçi tarafından denetlenir.
Denetçi seçilebilmek için mühendislik, hukuk, ekonomi ve işletme konularından en az birinde yüksek öğrenim görmüş ve uzmanlaşmış bulunmak ve aynı konuda en az 10 yıl görev yapmış olmak gerekir.
Denetçilerin hizmet süreleri iki yıl olup, hizmet süreleri sonunda yeniden seçilmeleri mümkündür.
Denetçiler İSKİ'nin çalışmalarına ilişkin olarak tespit ettikleri eksiklikler, aksaklıklar ve yasa dışı işlemler hakkındaki raporlarını Genel Kurula verirler. Raporun bir örneği de bilgi için İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanına sunulur. Ayrıca Genel Kurulun Mayıs ayı toplantısında Yönetim Kurulunun bir yıllık faaliyeti hakkında rapor verirler.
Denetçilerin istedikleri bilgi ve belgelerin Yönetim Kurulu ve Genel Müdürlükçe verilmesi zorunludur.
Denetçilerin ücretleri, Devlet memurlarına verilen birinci derecenin son kademesi aylık tutarını (Ek Gösterge hariç) aşmamak üzere Genel Kurulca kararlaştırılır.” Denilmektedir.
2560 sayılı kanun’un 10’uncu maddesinde …..Denetçilerin ücretleri, Devlet memurlarına verilen birinci derecenin son kademesi aylık tutarını (Ek Gösterge hariç) aşmamak üzere Genel Kurulca kararlaştırılır, ….” Denilmektedir. ASKİ Genel Kurulunca kabul edilen Bütçe Kararnamesinde kurum deneticileri için 1.Derecenin 4.kademesi (Ek gösterge hariç) aylığı ve taban aylığı, yan ödemesi dahil ödenek koyulduğu belirtilmiştir. Denetçi ücret ödemelerinin, ASKİ Genel kurul kararına uygun olarak yapıldığı ve bütçede belirlenen miktarın üzerinde de bir ödeme yapılmadığı anlaşıldığından dilekçi iddialarının kabulü ile 1398 sayılı ilamın 1’inci maddesiyle toplam 14.895,36 YTL.’ye tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
2) Dilekçi 1398 sayılı ilamın 2 nci maddesi ile verilen tazmin hükmüne itiraz etmekte ise de, aynı tazmin hükmünde harcama yetkilisi sıfatıyla iştiraki bulunan Gülen Başkan YAVUZ’un başvurusu üzerine düzenlenen 14.02.2012 tarih ve 34385 tutanak sayılı Temyiz Kurulu ilamı ile kaldırılmış bulunduğu anlaşılmakla dilekçilerin işbu madde ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,
3) 1398 sayılı ilamın 3’üncü maddesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında görev yapmakta olan kurum personeline Ocak ayında ödenen 1’inci ikramiye tutarları için, Temmuz ayına ilişkin katsayı artışından doğan ikramiye farklarının da ayrıca hesaplanarak ödenmesi nedeniyle toplam 49.180,26 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçiler dilekçesinde, Öncelikle 6009 sayılı kanuna göre ilamın hükmünün işlemden kaldırılması gerektiğini, Ocak ayında yapılan ikramiye ödemesi sırasında tespit edilen katsayının Temmuz ayında yeniden belirlenmiş olmasından dolayı memur maaşının 2007 yılı için tutarının tam olarak belirlenmesinden ibaret olduğunu, Verilecek ikramiyelerin miktarının yanında zamanının belirlenmesi yetkisi ASKİ Genel Müdürlüğü Genel Kuruluna ait olup, Genel Kurul'un kararı ile ASKİ Yönetim kurulunca belirlenecek bir tarihte ödeneceği kararlaştırıldığını ve uygulamanın buna göre yapıldığını, Ayrıca, konu harcama Genel Kurul Kararı uyarınca yapıldığından 5018 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca kamu kaynağının kullanılmasında yetkili olan ve hesap verme sorumluğunu üstlenen ASKİ Genel Kuruluna sorgu yöneltilmesi gerektiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.
Sayıştay Savcılığı “Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (ASKİ)de çalışan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi personele 657 sayılı kanun ile ASKİ Genel Müdürlüğünün 2007 yılı Bütçe Kararnamesinin 9 uncu maddesi ve 2560 sayılı yasanın 6. maddesi gereği, Ocak ayında ödenen ikramiyeye Temmuz ayına ilişkin katsayı farklarının da hesaplanarak ödenmesi nedeniyle yapılan ödemenin de, yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı bulunduğundan temyiz itirazının reddi ile Daire kararının tasdikine karar verilmesi uygun olur.” Şeklinde görüş bildirmiştir.
2560 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile 2 maaş tutarını geçmemek üzere memurlara ödenecek ikramiyenin miktar ve zamanını belirleme yetkisi Genel Kurula verilmiştir. Genel Kurul ise Bütçe Kararnamesinin 9 uncu maddesi ile memurlara, ikramiyenin Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere iki dilim halinde ödeneceğini belirtmiştir. Ancak, Bütçeye ekli 2006 Yılı Kadro Gerekçesinin 7 nci maddesinde ise yıl içerisinde meydana gelecek katsayı artışlarından doğacak ikramiye farklarının da Yönetim Kurulunca belirlenecek bir tarihte ödeneceği ifade edilmiştir.
2560 sayılı Kanun, idarelere, ikramiye ödemelerinin miktar ve zamanını belirleyebilmeleri hususunda bir serbesti tanımıştır. ASKİ Genel Müdürlüğü Genel Kurulu, ikramiyelerin, Aralık ayı içinde tek seferde, Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere iki seferde ya da yılın ilk yarısında herhangi bir ayda tek seferde ödeneceğini kararlaştırabilecektir. Kanun koyucu aylık katsayılar hususunda bir kısıtlamaya gitmediğinden, söz konusu ödemenin, ocak ayı içinde yapılmasında ve temmuz ayı katsayısının esas alınmasında mevzuata aykırılık olmayacağından, aylık katsayı artış farkının ödenmesinde de bir aykırılık yoktur.
Yapılan açıklamalar doğrultusunda; 1398 sayılı ilamın 3. maddesi ile toplam 49.180,26 YTL.’ye verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
4) 1398 sayılı ilamın 4’üncü maddesinde, ASKİ personeline yapılan görev ve temsil tazminatı ödemelerinden, ikramiye ödemelerinin mahsup edilmemesi nedeniyle toplam 15.348,00 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçi dilekçesinde, ödemelerin tarihinin 6009 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği tarih olan 23.07.2010'dan önce olması nedeniyle ilamında adı geçenler hakkında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamayıp başlatılan işlemlerin ise kaldırılması gerektiğini, ayrıca sorgunun üçüncü maddesinde Daire Başkanları ve 1.Hukuk müşavirine yersiz olarak makam ve görev tazminatı ödendiği gerekçesiyle borç tahakkuk ettirildiğini, bununla bağlantılı olarak makam ve görev tazminatları ile ilgili olarak yapılmış savunma kabul edilmediği takdirde tahsil edileceği belirtilmektedir.
Sayıştay Savcılığı “Temsil Tazminatı Ödenmesi Hakkında 10.03.2000 tarih ve 2000/457 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli kararın 1 ve 4 üncü maddeleri ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 213 üncü maddesi ve ayrıca 10.01.2002 tarih ve 2002/3546 sayılı Bakanlar Kururu Kararına 2002/3929 kararla eklenen geçici madde de belirtilen hükümlere aykırı olarak ASKİ personeline yapılan görev ve temsil tazminatı ödemelerinden ikramiye ödemeleri mahsup edilmediği için yapılan fazla ödemeden dolayı kamu zararına sebebiyet verilmiştir.İzah edilen nedenlerden dolayı temyiz itirazının reddi ile mevzuata uygun Daire Kararının tasdikine karar verilmesi uygun olur.” Şeklinde görüş bildirmiştir.
Dilekçiler tazmin hükmünün 6009 sayılı kanunla getirilen af kapsamında değerlendirilerek kaldırılmasını istemekte ise de; 6009 sayılı Kanunun geçici 8. maddesindeki “Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, bu Kanunun yayımı tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye, büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri haklarında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır.” Hükmü, herhangi bir mevzuatla öngörülmemiş olan, toplu sözleşme ile ya da idari bir tasarrufla bütün çalışanların koşullarını iyileştirici nitelikte yapılan ek ödemelerle ilgili olup tazmine konu ödemeyi bu kanun kapsamında değerlendirmek mümkün değildir.
Diğer taraftan, ilamda Daire Başkanları ve 1.Hukuk müşavirine ödenen makam ve görev tazminatı ile ilgili tazmin hükmolunmamıştır. Bu nedenle ilamda belirtilen gerekçelerle, ASKİ personeline yapılan görev ve temsil tazminatı ödemelerinden, ikramiye ödemelerinin mahsup edilmesi gerektiğinden, dilekçi iddialarının reddi ile 1398 sayılı ilamın 4’üncü maddesiyle toplam 15.348,00 YTL.’ye ilişkin tazmin hükmünün TASDİKİNE,
5) 1398 sayılı ilamın 5’inci maddesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında görev yapmakta olan kurum personeline ödenen ikramiyenin hesabına taban ve kıdem aylıklarının dahil edilmesi nedeniyle toplam 1.251.004,52 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçiler dilekçelerinde, Sayıştay ilamına konu yapılan ek ödemelerin tarihinin 6009 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği tarih olan 23.07.2010'dan önce olması nedeniyle ilamında adı geçenler hakkında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamayıp başlatılan işlemlerin ise kaldırılması gerektiğini, ASKİ’nin konumu ile ilgili açıklamalarına ilaveten 375 sayılı KHK' nin 1. maddesinin son fıkrasında "Bu göstergeler 657 sayılı Kanun ve diğer personel kanunlarına ve kanun hükmünde kararnamelere göre her ne ad altında olursa olsun ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, ücret ve benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz" hükmüne yer verildiğini, Bahse konu düzenleme içinde yalnızca zam, tazminat, ödenek ve ücret sayılıp, ikramiye ifadesine ise yer verilmediğini, bunun yerine "ve benzeri" ibaresi yazıldığını, ASKİ Genel Müdürlüğü' nün kuruluş kanunu olan 2560 sayılı Kanunun 6. maddesinin (d) bendinde "...yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirlemek" hükmü yer aldığını, Bu hüküm uyarınca ASKİ personeline ödenen ikramiyenin esas unsurunun aylık değil maaş olduğunu, Ayrıca 2560 sayılı Kanun personel kanunu olmayıp su ve kanalizasyon idarelerinin kuruluş ve görevleri hakkında yayımlanmış özel bir kanun olduğunu, anılan mevzuat hükümlerine göre maaş kavramı, aylık kavramı, ikramiye kavramı "ve benzeri" ibaresi yönünden ayrı açıklamayı gerektirdiğini,
Buna göre;
a) "ve benzeri" ibaresi yönüyle:
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili fıkrasında ikramiye ifade sine/öğe sine yer verilmediği, bunun yerine "Her ne ad altında olursa olsun... ve benzeri ödemelerin..." açıklamasının ikramiye ödemesini kapsamadığını, Eğer 375 sayılı K.H.K' de ki "Her ne ad altında olursa olsun ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, ücret ve benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz" metnindeki bu ibare ikramiyeyi de kapsıyor olsa idi, bu kararnameden çok daha sonra yürürlüğe giren temsil ve görev tazminatlarının ödenmesini düzenleyen 13.07.2001 tarih ve 24461 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 13. madde sinin (a) bendinde "ilgili mevzuatına göre ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye payı, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun benzeri ödemelerin hesabında... dikkate alınamaz." hükmüne yer verilmeyeceğini, Her iki kararname karşılaştırıldığında dikkati çeken hususun, sonradan yürürlüğe giren 631 sayılı KHK benzeri ödeme ibaresinden önce iki öğenin daha yazılmış bulunduğu ve bunların da döner sermaye payı ile ikramiye öğeleri olduğunu, Bunun 375 sayılı KHK' nin anılan maddesinin hem döner sermaye payını hem de ikramiyeyi içermediğini ve düzenlemediğini tartışmasız olarak ortaya koyduğunu, Görüldüğü üzere, öznesi bir hakkın kullanılması olduğu için aylığa ya da maaşa esas oluşturan öğelerden hangilerinin kısıtlamaya tabi tutulacağının açık bir şekilde yazılmak zorunda olduğunu,
b) Maaş ve Aylık Kavramları Yönüyle:
Aylık ile maaş ayrı ayrı kavramlar olduğunu, Esasında maaşın, 657 sayılı Kanunda her derece için tespit edilen göstergeler ile varsa görevin niteliğine göre belirlenen ek göstergeler toplamının kanunlar gereği saptanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan tutara karşılık gelen aylık ile eşdeğer olmayıp, maaşın dar anlamda tanımlanan aylık ile zam ve tazminatların toplamından meydana geldiğini, Bundan başka, aylığın yalnızca 657 sayılı D.M.K.'nın 155.maddesinden hareketle dar anlamda yorumlanamayacağına ilişkin 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun 2, 3, 94 ve 61.maddelerinde de açıklamalar yer aldığını, yasa maddelerinden ve açıklamalardan görüleceği üzere, aylık kavramından bahsedildiğinde, memurun her ay düzenli ve sürekli olarak aldığı tüm meblağı ifade ettiğini,
Ayrıca, bütün bunlardan hariç olmak üzere sorgu konusu harcama Aski Genel Kurul Kararı uyarınca yapıldığından 5018 sayılı Kanunun 8.maddesi uyarınca kamu kaynağının kullanılmasında yetkili olan ve hesap verme sorumluğunu üstlenen ASKİ Genel Kuruluna sorgu yöneltilmesi gerektiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.
Sayıştay Savcılığı “2560 sayı kanun gereğince ASKİ personeline ödeneceği öngörülen ikramiyenin tespitine taban ve kıdem aylık tutarının dahil edilmemesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili hükümleri gereği olduğundan ikramiye ödemesine taban ve kıdem aylık tutarının dahil edilmesi yasal değildir.Bu nedenle Daire kararının tasdikine dilekçi iddialarının reddine karar verilmesi uygun olur.” Şeklinde görüş bildirmiştir.”
2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun ek 5. Maddesine göre bu kanun diğer büyükşehir belediyeleri hakkında da uygulanmaktadır. Kanunun 1. Maddesinin son fıkrasıyla İSKİ personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi tutulmuştur. Kanunun 6.maddesinin d bendinde yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirleme görevi Genel Kurul’a verilmiştir.
Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün 2007 Yılı Bütçe Kararnamesinin 9 uncu maddesinde;
“İdaremizin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur personeline, yılda toplam iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyeler, Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere iki dilimde ödenecektir.”
Denilmektedir. Bütçeye ekli 2007 Yılı Kadro Gerekçesinin 7’ nci maddesinde ise; maaşın aylık, ek gösterge, taban aylık, kıdem aylık, yan ödeme, özel hizmet tazminatı ve makam tazminatı unsurları toplamından oluştuğu ifade edilerek, personele, söz konusu unsurlardan oluşan maaş tutarının 2 katını geçmemek üzere ikramiye ödeneceği belirtilmiştir.
Yapılan ikramiye ödemelerinin, ASKİ Genel kurul kararına uygun olarak bütçede belirlenen limit dahilinde yapıldığı anlaşıldığından dilekçi iddialarının kabulü ile 1398 sayılı ilamın 5’inci maddesiyle toplam 1.251.004,52 YTL.’ye tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
6) 1398 sayılı ilamın 6’ncı maddesinde, Tubin İnşaat San. ve Turizm A.Ş. tarafından ASKİ Genel Müdürlüğü aleyhine başlatılan icra takibi neticesinde “Ankara Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisindeki Muhtelif Bölge Cadde ve Sokaklarda İçmesuyu Şebeke ve İletim Hattı Proje ve İçmesuyu Altyapı İnşaatı” işine ait 8 nolu hakediş bedeline ilişkin asıl alacak yanında, gecikme faizi, vekalet ücreti, harç ve diğer giderlerin de kurum bütçesinden ödenmesi nedeniyle kamu zararına sebebiyet verilmesi nedeniyle toplam 156.408,86 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçilerden Erhan Ali KAÇAR ile Reyhan ARAL dilekçesinde,
A-) Bahse konu "Ankara Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde Muhtelif Bölge, Cadde ve Sokaklarda İçmesuyu Altyapı İnşaatı İşi"ne ait 8 no.lu Hakediş, yüklenici firma Tubin İnş.San.Tur.A.Ş. tarafından 08.12.2006 tarihinde imzalanmış olup, ASKİ Genel Müdürlüğü yapı denetim görevlilerinin imzalarını müteakiben ilgili daire başkanı tarafından 11.01.2007 tarihinde, Daire Başkanlığının bağlı bulunduğu Genel Müdür Yardımcısı tarafından da aynı tarihte (11.01.2007) imzalandığını,
Ankara 4.İcra Dairesi'nin "İlamsız Takiplerde Ödeme Emri" belgesinde de belirtildiği üzere 11.01.2007 tarihi, soruşturma konusu 8 no.lu Hakedişin onay tarihi olarak dikkate alındığını, Hakedişin yüklenici firma tarafından imzalandığı ve işin sözleşmesi gereği tahakkuk ve ödeme için gereken 45 (kırkbeş) günlük sürenin 22.01.2007 tarihinde dolduğu dikkate alındığında ise; 8 no.lu Hakedişin yasal süresi içerisinde imzalandığını,
Diğer taraftan, hakedişin onaylanıp tahakkuka bağlandığı aşamadan sonra yüklenici firmaya, ödemenin usulü çerçevesinde dairesinde yapılması sürecinde ise; harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisinin yetki, kontrol ve inisiyatifi dahilinde bulunmadığını, ödemenin; Genel Müdürlük Makamı'nın direktif ve talimatlarıyla gerçekleştiğini, Yüklenici firmaya ödeme yapılması talimatının verilmesi, doğrudan Genel Müdürlük Makamı'nın yetki ve tasarrufunda olup, adı geçen müvekkilin bu hususta hiçbir yetkisinin bulunmadığını,
Nitekim, yüklenici firmanın hakedişin bu suretle tahakkuka bağlanmış olduğunu gerekçe göstererek hukuki süreci başlattığını, Ancak, mahkeme ve icra işlemi neticesinde, İdarenizin haksız bulunarak, dava ile ilgili gecikme faizi, harç ve diğer masrafların da dahil edilerek, yükleniciye ödemenin yapılması işlemi de ilgili ödeme emri belgesinin harcama yetkilisi sıfatıyla müvekkil tarafından imzalanmasını kanunen zorunlu oldğunu,
Dilekçi Ahmet ŞAHİN, ödemede gecikme olmuşsa gecikmesine neden olanların sorumlu tutulması gerektiğini, ödeme emrinin hukuk işlerine tebliği üzerine haklı bir neden olmadığından, idarenin daha fazla zarara uğramaması için ödeme emrinin gerçekleştirildiğini, dilekçi İhsan FİNCAN sözkonusu 8 nolu hakedişin görevde olmadığı tarihlerde işlem gördüğünü, hakediş ödemesinde imzası olmadığını, belirterek bütün dilekçiler adlarına tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesini talep etmektedir.
Sayıştay Savcılığı “Mahkeme kararlarını uygulayıcıların yerine getirmek mecburiyetleri vardır. Aksi durumda suç işlemiş olurlar. Bu nedenle sorumluların aklanmasına karar verilmesi uygun olur. Ancak 8 nolu hakediş bedeline ilişkin asıl alacağın ödenmesi işleminde geciktirme nedeniyle 5018 sayılı Kamu Malı Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun’un ilgili maddeleri gereğince kamu zararına sebebiyet verenler hakkında idari yönden değerlendirme yapılması uygun olur.” Şeklinde görüş bildirmiştir.
Sorumlular tarafından yapılan savunmalarda, gecikmenin kendi kusurlarından kaynaklanmadığı, mahkeme kararını yerine getirmek zorunda olduklarından sözkonusu ödemeleri yaptıkları belirtilmektedir. Söz konusu takip kurum aleyhine yapıldığına göre anılan giderlerinde kurum bütçesinden ödenmesi gerekir. Bunun yanısıra bu kişilerin ödemenin geciktirilmesi hususunda kusurlu olup olmadığına ilişkin bir tespitte sözkonusu değildir.
Bu nedenlerle dilekçilerin iddialarının kabulü ile 1398 sayılı ilamın 6’ncı maddesi ile toplam 156.408,86 YTL.’ye tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
7) 1398 sayılı ilamın 7’nci maddesinde, Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketinden 289 adet muhtelif marka ve modeldeki araç ve iş makinelerine yaptırılan geniş kasko ve makine kırılması sigortası bedelinin bütçeden ödenmesi nedeniyle toplam 215.983,35 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçiler, 2006 yılı 1123 sayılı ilamın 8’inci maddesinde ileri sürdüğü iddialara ilave olarak; "kanunların verdiği yetkiye istinaden kurul kararı ile yapılan harcamalarda , harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurula ait olur.” Denildiğini, Yönetim Kurulu ve Genel Müdürlük makamı tarafından tespit edilen ihale şartlarının ilgili kurullar tarafından talimat yolu ile yerine getirildiğini, 26.01.2009 tarihli Aski Genel Müdürlüğü tarafından imzalanarak tüm birimlere gönderilen genelgede, "....Genel Müdürlük çerçevesinde kendi birimlerinde hazırlayarak ihale işlemlerini gerçekleştirecekler, ihale yetkilisi olarak görevlendirilen Genel Müdür Yardımcısı onayına sunacaklardır. İhale onayını müteakip harcama birimleri, tüm ihale sürecini takip ve neticelendirilmesinden sorumlu olacaktır." Denildiğini, 2560 sayılı kanunun 31. maddesini uygulaması çok açık ve net bir şekilde sayın ASKİ Genel Müdürü tarafından da genelge ile belirtildiğini ve harcama birimlerinin bağlı ve sınırlı yetkisinin ihale sürecinin takip ve neticelendirilmesinden sorumlu olduğunun genelge ile kendilerine bildirildiğini, 25.01.2006 tarihli toplantı karar tutanağında, " 2005 yılı için ; İdare ihale yönetmeliğinin 4. maddesine göre aynı yönetmeliğin 1. maddesinde sayılan (alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma) işler için 10.000 TL ye kadar olan ihalelere Genel Müdürün, bu limitin üzerindeki ihalelere de Yönetim Kurulunun kararı ile başlanması uygun bulundu/' İfadesi yer almakla, sorumluluğun ve karar mekanizması gereği ilgili makamların sorumluluklarının belirtildiğini, bu nedenlerle sorumluluğun yönetim kuruluna ait olduğunu ifade ederek adlarına tanzim olunan tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.
Sayıştay Savcılığı, “ ASKİ Genel Müdürlüğü Büyükşehir Belediyesine bağlı bir kamu kuruluşudur. Devlette ana kural kamu mallarının sigorta ettirilmemesidir. Aksi takdirde çok büyük mal varlığına sahip olan Devlet aşırı tutarda sigorta ücreti ödemek zorunda kalır. Kaldı ki kasa ile ilgili işlemleri yapan kamu görevlilerinin üstlenmiş oldukları sorumluluk sigorta ile teminat altına alınan hususları da kapsamaktadır. Görev esnasında meydana gelecek zararı sorumluluk kusurları oranında tazmin etmek mecburiyetindedirler. Sigorta yapılması halinde meydana gelecek zarar ikinci kez teminat altına alınmış olmaktadır. Bu durumda ödenecek olan sigorta ücreti kamu kaynağından eksilmeye neden olacaktır. Bu bakımdan temyiz itirazlarının reddi ile Daire Kararının onanmasına karar verilmesi uygun olur” şeklinde görüş bildirmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 106. maddesinde de “Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine ve belediyelere, kamu iktisadi teşebbüslerine ve kamu kuruluşlarına ait motorlu araçların sebep oldukları zararlardan dolayı, bu Kanunun işletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin hükümleri uygulanır. Bu kuruluşlar, 85 inci maddenin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere 101 inci maddedeki şartları haiz milli sigorta şirketlerine mali sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlüdürler.” denilmek suretiyle belediyelere ait motorlu araçlara sadece mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu getirilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanununun 60.maddesinin (h) bendinde “faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderleri” denilerek sigorta giderleri, belediyenin giderleri arasında sayılmıştır. Ancak burada ifade edilen sigorta giderleri mevzuatın izin verdiği sigorta giderlerini kapsamaktadır.
İl özel idaresi, belediye, bağlı idare ve mahalli idare birliklerinin bütçe ve muhasebe kayıt ve işlemlerini kapsayan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği 10.03.2006 tarih ve 26104 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01.01.2006 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.Söz konusu yönetmelikte kasko sigorta giderinin ödeneceğine dair açık bir hüküm bulunmadığı gibi “Hüküm Bulunmayan Haller” başlıklı 464.maddesinde de; “Bütçeye ilişkin olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan ve ihtiyaç duyulan hallerde, Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe için yapılan düzenlemeler esas alınır.”denilmektedir. Buradan hareketle 2006 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa bakıldığında Bütçe Kanununa bağlı (E) cetvelinin 26. sırasında;
“Bütçelerin diğer tertiplerinin esas giderlerine ilişkin olarak ödenen sigorta giderleri dışında Devlet mallarının sigorta edilmemesi esastır. Ancak;
a) Yanıcı, patlayıcı maddeler, gemi, uçak ve ilaç depolama yerlerinin sigorta giderleri,
b) Dış ülkelerdeki Devlete ait temsilcilik binaları ile Devlete ait eşyanın ve kira ile tutulan bina için yapılan kontratta sigorta zorunluluğu varsa kiralık binanın, Türk mülkiyetinde olan veya kira ile tutulan yerlerde organizatör şirket tarafından sigorta zorunluluğu konulmuşsa söz konusu yerlerin sigorta giderleri,
c) Sağlık Bakanlığına ait 112 acil ambulanslarının kasko sigortası ile dış kuruluşlarla ilgili olarak taşıt sigortası (misyon şefinin uygun gördüğü hallerde tam kasko) giderleri,
d) Belgelerine göre ayrılması mümkün olmayan sigorta ve navlun giderleri, bütçelerin ilgili tertiplerinden ödenir.”hükmüne yer verildiği görülmektedir.
Buna göre, Merkezi Yönetim kapsamındaki idarelere ait devlet mallarının bazı istisnalar hariç ilke olarak sigorta ettirilmemesi esası benimsenmiştir. Mahalli idareler, merkezi yönetim kapsamında olmamakla birlikte malları Devlet malı niteliğindedir.
Devlet mallarının sigorta ettirilmemesi genel bir ilke olmakla birlikte, ASKİ Genel Müdürlüğü' nün görev alanının, 2560 sayılı Yasa ile Büyükşehir Belediye sınırları olarak belirlenmesi ve 5216 sayılı Yasa ile belediye sınırlarının genişletilmesi dolayısıyla çalışma alanının arttığı, bu nedenle içme suyu kaynakları için Kesik Köprü Barajı'ndan Ankara'ya su getirilmesi projesi kapsamında çok geniş bir arazi üzerinde (140 km.)araç ve iş makinelerinin çalıştırılmasına ihtiyaç duyulduğu, bu taşıtların çalışma saatleri dışında güvenlikli bir alanda toplanması ve emniyetlerinin tam olarak temin edilmesinin mümkün olmadığı, sadece bu proje süre ve kapsamında çalışan kamyonet ve iş makineleri için yaptırılan sigortanın ASKİ Yönetim Kurulu kararı ile işin niteliği gereği zorunlulu sebeplerle yapıldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca araçların sigortalandığı sigorta şirketinden ödenen sigorta giderine karşın daha çok hasar bedeli tahsil edildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle dilekçi iddialarının kabulü ile 1398 sayılı ilamın 7’nci maddesiyle toplam 215.983,35 YTL.’ye tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
8) 1398 sayılı ilamın 8’inci maddesinde, Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketinden 87 adet muhtelif marka ve modeldeki araç ve iş makinelerine yaptırılan geniş kasko ve makine kırılması sigortası bedelinin kurum bütçesinden ödenmesi nedeniyle toplam 138.022,13 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçinin iddiaları ve savcılık görüşü ilamın 7’nci maddesinde olduğu gibidir. İşbu ilamın 7’nci maddesindeki gerekçelerle, 1398 sayılı ilamın 8’inci maddesiyle toplam 138.022,13 YTL.’ye verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
9) 1398 sayılı ilamın 9’uncu maddesinde, Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketinden 69 adet muhtelif marka ve modeldeki araç ve iş makinelerine yaptırılan geniş kasko ve makine kırılması sigortası bedelinin kurum bütçesinden ödenmesi nedeniyle toplam 116.786,58 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçinin iddiaları ve savcılık görüşü ilamın 7’nci maddesinde olduğu gibidir. İşbu ilamın 7’nci maddesindeki gerekçelerle, 1398 sayılı ilamın 9’uncu maddesiyle toplam 116.786,58 YTL.’ye verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
10) 1398 sayılı ilamın 10’uncu maddesinde, Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketinden 46 adet muhtelif marka ve modeldeki araç ve iş makinelerine yaptırılan geniş kasko ve makine kırılması sigortası bedelinin kurum bütçesinden ödenmesi nedeniyle toplam 100.953,58 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçinin iddiaları ve savcılık görüşü ilamın 7’nci maddesinde olduğu gibidir. İşbu ilamın 7’nci maddesindeki gerekçelerle, 1398 sayılı ilamın 10’uncu maddesiyle toplam 100.953,58 YTL.’ye verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
11) 1398 sayılı ilamın 11’inci maddesinde, kurum bünyesinde bulunan 39 adet kasa ile 41 adet veznedarın “Hırsızlık gasp ve emniyeti suiistimal sigortalarına” ilişkin giderlerin ASKİ Genel Müdürlüğü bütçesinden ödenmesi nedeniyle toplam 5.241,60 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Sayıştay Savcılığı, “ASKİ Genel Müdürlüğü Büyükşehir Belediyesine bağlı bir kamu kuruluşudur. Devlette ana kural kamu mallarının sigorta ettirilmemesidir. Aksi takdirde çok büyük mal varlığına sahip olan Devlet aşırı tutarda sigorta ücreti ödemek zorunda kalır. Kaldı ki kasa ile ilgili işlemleri yapan kamu görevlilerinin üstlenmiş oldukları sorumluluk sigorta ile teminat altına alınan hususları da kapsamaktadır. Görev esnasında meydana gelecek zararı sorumluluk kusurları oranında tazmin etmek mecburiyetindedirler. Sigorta yapılması halinde meydana gelecek zarar ikinci kez teminat altına alınmış olmaktadır. Bu durumda ödenecek olan sigorta ücreti kamu kaynağından eksilmeye neden olacaktır. Bu bakımdan temyiz itirazlarının reddi ile Daire Kararının onanmasına karar verilmesi uygun olur”şeklinde görüş bildirmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanununun 60.maddesinin (h) bendinde “faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderleri” denilerek sigorta giderleri, belediyenin giderleri arasında sayılmıştır. Ancak burada ifade edilen sigorta giderleri mevzuatın izin verdiği sigorta giderlerini kapsamaktadır. İl özel idaresi,belediye, bağlı idare ve mahalli idare birliklerinin bütçe ve muhasebe kayıt ve işlemlerini kapsayan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği 10.03.2006 tarih ve 26104 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01.01.2006 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Söz konusu yönetmeliğin “Hüküm Bulunmayan Haller” başlıklı 464.maddesinde; “Bütçeye ilişkin olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan ve ihtiyaç duyulan hallerde, Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe için yapılan düzenlemeler esas alınır.”denilmektedir. Buradan hareketle 2006 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa bakıldığında Bütçe Kanununa bağlı (E) cetvelinin 26. sırasında;
“Bütçelerin diğer tertiplerinin esas giderlerine ilişkin olarak ödenen sigorta giderleri dışında Devlet mallarının sigorta edilmemesi esastır. Ancak;
a) Yanıcı, patlayıcı maddeler, gemi, uçak ve ilaç depolama yerlerinin sigorta giderleri,
b) Dış ülkelerdeki Devlete ait temsilcilik binaları ile Devlete ait eşyanın ve kira ile tutulan bina için yapılan kontratta sigorta zorunluluğu varsa kiralık binanın, Türk mülkiyetinde olan veya kira ile tutulan yerlerde organizatör şirket tarafından sigorta zorunluluğu konulmuşsa söz konusu yerlerin sigorta giderleri,
c) Sağlık Bakanlığına ait 112 acil ambulanslarının kasko sigortası ile dış kuruluşlarla ilgili olarak taşıt sigortası (misyon şefinin uygun gördüğü hallerde tam kasko) giderleri,
d) Belgelerine göre ayrılması mümkün olmayan sigorta ve navlun giderleri, bütçelerin ilgili tertiplerinden ödenir.”hükmüne yer verildiği görülmektedir.
Buna göre, Merkezi Yönetim kapsamındaki idarelere ait devlet mallarının bazı istisnalar hariç ilke olarak sigorta ettirilmemesi esası benimsenmiştir.
ASKİ Genel Müdürlüğü Ankara Büyükşehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli bir kamu kuruluşu mahiyetini haiz olduğundan sahip olduğu malları da “Devlet Malı” niteliğindedir. Nitekim bu husus 2560 sayılı Kanunun 27 nci maddesinde de “ İSKİ'ye ait taşınır ve taşınmaz mallar Devlet malı sayılır….”denilerek açıkça belirtilmiştir.
Diğer yandan, 7397 sayılı (Mülga) Sigorta Murakabe Kanunu’nun “Yurtdışında Yaptırılabilecek Sigortalar ve Zorunlu Sigortalar” başlıklı 29’uncu maddesi hükmüne göre; Bakanlar Kurulu kamu yararı açısından zorunlu sorumluluk sigortaları ihdas edebilir ve bu sigortaların tarife ve talimatlarını tespit etmeye yetkilidir.” Hükmüne göre; gerek kasa sigortası gerekse veznedarlara ilişkin suiistimal sigortalarının zorunlu sigortalar kapsamına alındığına ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı da mevcut değildir.
Dilekçiler taraftan, sigortalama amacının dışardan gelebilecek risklere ve muhtemel suiistimal olasılıklarına karsı ihdas edilmiş olduğu belirtilmekte ise de, kamu görevlileri üstlenmiş oldukları yetki ve görev sorumluluğu kapsamında sigorta ile teminat altına alınan hususları görevlerini ifa ederken yerine getirmekle zaten yükümlü bulunduklarından, ortaya çıkabilecek olan zararların, 657 sayılı Kanun 12’nci maddesine göre sorumluluk ilkesi gereği kusurlu olduğu tespit edilen personel tarafından tazmin edilmesi gerekmektedir.
Bütün bu nedenlerle, 39(otuz dokuz) adet kasa ile 41 (kırkbir) veznedarın hırsızlık gasp ve emniyeti suistimal sigortalarına ait giderlerin yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak kurum bütçesinden ödenmesi mümkün olmadığından, dilekçilerin iddialarının reddi ile 1398 sayılı ilamın 11’inci maddesi ile toplam 5.241,60 YTL.’ye ilişkin tazmin hükmünün TASDİKİNE,
12) 1398 sayılı ilamın 12’nci maddesinde, ASKİ personeline cep telefonu kontörü alınması ve bedelinin bütçeden ödenmesi nedeniyle toplam 12.675,00 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçiler Dilekçelerinde, çok geniş bir görev ve çalışma alanına sahip bulunan Su ve Kanal İşletme Dairesine bağlı bölge müdürlüklerinde 2560 sayılı kanun gereğince idareye yüklenen kamu hizmetinin kesintisiz ve hızlı bir şekilde yerine getirilmesi amacıyla kullanılan telefonlara yüklenen kontörler olduğunu, 5216 sayılı Büyükşehir belediyesi Kanunun geçici madde 2 hükmü uyarınca Büyükşehir belediyesinin mücavir alan sınırı şehir merkezinden itibaren yarıçapı elli kilometre olacak şekilde belirlendiğini, 5594 sayılı Kanunla da Büyükşehir belediyesinin mücavir alan sınırları içerisinde bulunan ilk kademe ve ilçe belediyelerinin Su ve kanal hizmetlerinin de İdareye devredildiğini, İdarenin Su ve Kanal İşletme Daire Başkanlığına bağlı şube müdürlüklerince her türlü kanal ve içme suyu şebekesi arızalarının gecikmeye meydan verilmeksizin giderilmesi, Ankara halkına sunulmak zorunda olan ve kesintisiz olarak 24 saat yerine getirilmesi gereken bir kamu hizmeti olduğunu, bu hizmetlerin sadece mesai saatleri içerisinde dahili telefonlarla yerine getirilmeye çalışılmasının kamu hizmetinin sunumunda gecikmeye, hizmetin hiç veya gereği gibi yerine getirilememesi sonucuna yol açacağını, bu gerekçelerle, 2560 Sayılı Kanunun Yönetim Kurulu'nun görevlerini düzenleyen 9. maddesinin (h) bendinin "hizmetin gerektirdiği düzenlemeler hakkında Genel Müdürlükçe yapılacak önerileri inceleyip karara bağlamak" yönündeki hükmü uyarınca, 17.04.2002 tarih ve 6053 sayılı Genel Müdürlük Oluru çerçevesinde, Yönetim Kurulunun 25.04.2002 tarih ve 172 sayılı kararıyla, İçişleri Bakanlığı Mülkiye Müfettişliğinin 2002 yılı Teftiş Raporunun 135. maddesinin 2. paragrafındaki "Su ve Kanal İşletme Dairesi Başkanlığına bağlı şube müdürlükleri ile şubenin iş sahalarında çalışan ekipler arasında telsiz haberleşmesinin iyi düzeyde yapılmadığının gözlemlendiği, kurum hizmetlerinin verimli ve süratli yapılabilmesi için haberleşmenin sağlıklı yapılmasının öneminin büyük olduğu, bunun için, ise telsiz rölesinin belirli bölgelerde kurulması veya geliştirilmesinin, bu ekonomik olarak mümkün değilse, şube müdürlüklerine ve ekiplere kontörlü hazır kartla çalışan telefon tahsis edilmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığı yönündeki tespit ve önerileri doğrultusunda, 24 saat kesintisiz olarak verilen su ve kanal hizmetlerinin telsiz rölelerinde sık sık medyana gelen arıza ve elektrik kesintileri nedeniyle merkez ve şubeler, şubelerle arıza ve bakım ekipleri arasında haberleşmenin kesintiye uğradığı ve hizmetin aksamasına yol açtığından şube müdürlüklerine ve ekiplere kontörlü hazır kartla çalışan telefon tahsis edilmesine karar verildiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.
Sayıştay Savcılığı “Dilekçi tarafından ileri sürülen gerekçe ve savunmaların kabulü ile sorumluların aklanmasına ve Daire kararının bozulmasına karar verilmesi uygun olur.” Şeklinde görüş bildirmiştir.
ASKİ Genel Müdürlüğü’nce içme suyu kaynakları için Kesik Köprü Barajı'ndan Ankara'ya su getirilmesi projesi kapsamında çok geniş bir alanda verilen hizmetlerin niteliği gereği haberleşmenin sadece mesai saatleri içerisinde dahili telefonlarla yerine getirilmesinin mümkün olmadığı, mevcut telsiz rölelerinde sık sık medyana gelen arıza ve elektrik kesintileri nedeniyle merkez ve şubeler, şubelerle arıza ve bakım ekipleri arasında haberleşmenin tam olarak yapılamadığı anlaşıldığından dilekçi iddialarının kabulü ile 1398 sayılı ilamın 12’nci maddesi ile toplam 12.675,00 YTL.’ye ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
13) 1398 sayılı ilamın 13’üncü maddesinde, ASKİ tarafından Oyakbank’tan alınan 90.000.000,00 USD krediden doğan Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi’nin (BSMV) ASKİ bütçesinden karşılanması nedeniyle toplam 109.48,52 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçi dilekçesinde, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin Kararı ile “susuzluk sıkıntısı nedeni ile ASKİ bütçe imkanları ile yaklaşık 125 km.lik mesafeden su getirmeye yeterli olmadığından milli bankalardan borçlanma yaparak para teminine gitmek zorunluluğu doğduğu, Bu nedenle ASKİ Yönetim Kurulunun; 5393 sayılı Belediye Kanununun 68.maddesine göre, milli bankalardan bir veya birkaçından ihale toplam tutarına göre 250 milyon dolar borçlanma yapmasına, borçlanma süresinin maksimum yedi yıl olmasına, bu sürenin ne kadarının ödemesiz ne kadarının ödemeli olacağına, faiz oranlarının tespitine, vergi ve fon yükümlülüklerinin tespitine, bu borçlanmalar dolayısıyla ASKİ su gelirlerinin borçlanılan Mili Banka veya bankalara temlik edilebilmesine yetkili kılınması konusunda bir karar alınmasını, ASKİ Yönetim Kurulunun Kararı doğrultusunda yapılacak sözleşmeleri imzalamak için ASKİ Genel Müdürünün yetkili kılınmasına ve gerekmesi halinde Büyükşehir Belediyesi ile EGO'nun ASKİ borçlanmalarına kefil olması için yetkili kılınmasına" karar verildiğini,
Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin kararları doğrultusunda İdarece bu kararlarda kendisine verilen yetki çerçevesinde çalışmalar başlatılarak gerekli maddi kaynağın temini için birçok banka ile görüşmeler yapıldığını, Bu bağlamda yaklaşık 20 bankaya yazı yazılarak çekilecek kredi miktarı, uygulanacak faiz oranları, kredinin ne şekilde ve ne zamanda nasıl geri ödeneceği, vergi ve fon yükümlülüğünün nasıl tespit edileceği gibi hususlar belirtilmek suretiyle bankalardan teklif vermeleri istendiğini, Olumlu cevap veren her iki banka ile çekilecek krediye ilişkin imzalanacak sözleşmenin detaylarını belirleme hususunda görüşmelere başlandığını ve kuruluşun menfaatine olabilecek her türlü ayrıntının titizlikle gözden geçirildiğini, çekilen kredi miktarına uygulanacak faiz oranlarının olabilecek en düşük seviyede belirlenmesi kredi miktarının geri ödemesinde İdare açısından en uygun süre ve ödeme şeklinin saptanması, bankaca istenen teminat hususunda idarenin elde edeceği su gelirlerinin bankaya temliki durumunda olumsuz etkilenmemesi gibi daha birçok detay üzerinde durulduğunu, sonuç olarak bütün bu detaylar birlikte değerlendirilerek, İdarenin ve Kamu menfaati dikkate alınmak suretiyle Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin Kararlarında da verilen yetkiye dayanılarak kredi sözleşmesinde BSMV’nin İdarece ödenmesinin kabul edildiğini,
Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisinin (BSMV) niteliği itibariyle yansıtılabilir bir vergi olduğunu, Banka ile idare arasında imzalanan kredi genel sözleşmesinin "Faiz, komisyon, ücret, masraf, fon kesintisi ve vergiler" başlıklı 10/7.maddesinde : "Müşteri, bu sözleşmeye göre açılacak krediler ve bu kredilerin teminatları ile ilgili işlemlerin gerektirdiği ve gerektireceği halen mevcut ve ileride konulacak banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi, damga vergisi ve diğer her türlü vergi, resim ve harçlarla cezaların, sigorta ve protesto masrafları ile diğer eklentilerin de kendisine ait olacağını ve Bankanın bunları nakden veya hesaben tahsil yetkisine sahip bulunduğunu kabul eder." Hükmü bulunduğunu, Bu nedenle kredi genel sözleşmesi ile BSMV’nin İdareye ait olacağı taahhüt edildiğinden kamu zararından bahsedilmesinin mümkün olmadığını,
Konu ile ilgili Yargıtay 11.Hukuk Dairesi kararlarında BSMV'nin yine kredi sözleşmesindeki hükümler uyarınca hangi tarafa yüklenmişse o tarafça ödenmesi gerektiği, banka tarafından BSMV'nin herhangi bir şekilde ödenmiş olması halinde dahi yine kredi sözleşmesi hükümleri uyarınca krediyi kullanana bankanın rücu edebileceğini hatta temerrüt tarihinden itibaren sözleşmede belirtilen oranda faiz isteyebileceğinin hükme bağlandığını , Bu nedenle İdare açısından Ankara halkının susuz kalmaması için yapılması mutlak suretle zorunlu Kesikköprü'den Ankara'ya su getirilmesi projesi kapsamında kullanılan krediye ilişkin olarak kredi geri ödemelerinde faizlerin %5 i oranındaki BSMV'nin İdarece ödenmiş olmasının yargı kararları ve kredi genel sözleşmesi hükümleri uyarınca mevzuata aykırı olmayıp herhangi bir kamu zararı da olmadığını,
Diğer taraftan BSMV'nin devletin bankacılık işlemleri çerçevesinde alması gereken bir vergi olduğu hususu da dikkate alındığında bu verginin bir şekilde devlet hazinesine ödenmiş olmasının da devletin herhangi bir vergi ziaına uğramadığını da gösterdiğini,
Türkiye'de bu güne kadar devlet bankaları dahil hiçbir banka kullandırdığı kredi nedeni ile ödenmesi gereken BSMV'yi kendisi ödeyecek şekilde kredi kullandırma sözleşmesi imzalamayıp bu şekilde bir kredi de kullandırmadığını, Ayrıca 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 28. ve 30. maddelerindeki yasal düzenleme BSMV'nin bankalar ve sigorta şirketleri tarafından ödeneceği yönünde ise de yansıtılabilir bir vergi türü olan BSMV'nin İdare ile kredi sözleşmesi imzalayan bankalar arasında yapılan görüşmeler neticesinde sözleşmede İdare lehine bir menfaat elde edilmesi koşulu ile BSMV'nin ödenmesinin kabulü için hiçbir yasal engel bulunmadığını, Zira İdarenin kredi sözleşmesinde BSMV ödemeyi kabul ettiğini, ancak bu kabul neticesinde sözleşmede İdarenin menfaatine olabilecek (faiz oranlarının düşürülmesi, kredinin geri ödenmesindeki zaman aralığının arttırılması, teminat olarak temlik edilen su geliri alacaklarımızın en aza indirgenerek İdarenin bu hususta olumsuz etkilenmemesi vb.) birçok hususu da bankalara kabul ettirmeyi başardığını, Gerek projenin finansman miktarının büyüklüğü ve işin aciliyeti, gerek yargı kararları gerekse kredi sözleşmesinde BSMV'nin İdarece ödenmesinin kabulü karşılığında sözleşmenin diğer hükümlerinde İdare lehine sağlanan menfaatler birlikte değerlendirildiğinde kamu zararının oluşmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.
Sayıştay Savcılığı “Dilekçi tarafından ileri sürülen gerekçeler, 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu’nun 28 ve 30 uncu maddeleri ile Banka ve Sigorta Şirketlerinin 10.06.1985 tarih ve 3226 sayılı Finansal Kiralama kanun’un ilgili hükümleri ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanun’unun 71 inci maddesinde belirtilen nedenlere uygun düşmemektedir. Dolayısıyla, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisinin karşılanmaması yani banka tarafından ödenmesi gerekirdi. İzah edilen denelerden dolayı temyiz itirazının reddi ile mevzuata uygun Daire Kararının tasdikine karar verilmesi uygun olur.” Şeklinde görüş bildirmiştir.
6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu’nun “Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi” başlıklı birinci bölümünün “I-Mevzu, Vergiyi Doğuran Olay” başlıklı 28 inci maddesinin ilk fıkrasında aynen; “Banka ve sigorta şirketlerinin 10/06/1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununa göre yaptıkları işlemler hariç olmak üzere, her ne şekilde olursa olsun yapmış oldukları bütün muamaleler dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paralar banka ve sigorta muameleleri vergisine tabidir.” Denilmektedir. Aynı Kanunun “Mükellef” başlıklı 30 uncu maddesinde ise bu verginin banka ve bankerlerle sigorta şirketlerince ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
Banka ve sigorta muameleleri vergilerinin mükellefi banka olmakla birlikte uygulamada bankaların kredi sözleşmelerinde ödenmesi gereken BSMV'yi kendisi ödeyecek şekilde kredi kullandırma sözleşmesi imzalamayıp bu şekilde kredi kullandırmadıkları görülmektedir. Bankalardan tekliflerinin “Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi” kendilerine ait olması şeklinde yapmaları istenildiği takdirde uygulayacakları faiz oranının dolayısı ile kredi maliyetinin artacağı da şüphesizdir. Bu bağlamda BSMV'nin İdarece ödenmesinin kabulü karşılığında sözleşmenin diğer hükümlerinde İdare lehine sağlanan menfaatler birlikte değerlendirildiğinde kamu zararı bulunmamaktadır. İdarenin yapılan sözleşme gereği bu ödemeyi yapması zorunlu olduğundan dilekçi iddialarının kabulü ile 1398 sayılı ilamın 13’üncü maddesiyle toplam 109.48,52 YTL.’ye ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
14) 1398 sayılı ilamın 14’üncü maddesinde, ASKİ tarafından Vakıfbank’tan alınan 200.000.000,00 USD krediden doğan Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi’nin (BSMV) ASKİ bütçesinden karşılanması nedeniyle toplam 131.325,58 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçinin iddiaları ve savcılık görüşü ilamın 13’üncü maddesinde olduğu gibidir. İşbu ilamın 13’üncü maddesindeki gerekçelerle, 1398 sayılı ilamın 14’üncü maddesiyle toplam 131.325,58 YTL.’ye verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
Karar verildiği 14.02.2012 tarih ve 34386 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.