Temyiz Karar Detayı

Kamu İdaresi
Yılı
2007
Daire
2
Dosya No
34197
Tutanak No
34908
Tutanak Tarihi
08.05.2012
Konu
KARAR

Duruşma talep eden dilekçi Tahsin UYSAL ile Sayıştay Savcısının dinlenilmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1336 sayılı ilamın 3 üncü maddesiyle; Zeytinburnu Belediyesinin 2007 yılı Stratejik Plan, Faaliyet Planı ve Uygulama Programının Hazırlanması ve Takibi işinin ZD Standart Bilişim Eğitim Yönetim Stratejileri San. Ve Tic. Ltd.Şti.'ne yaptırıldığı gerekçesiyle 33.038,88 YTL.’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler dilekçesinde özetle:

Kamu yönetimi reformu ve yerel yönetimler reformu çerçevesinde hazırlanan Belediye Kanunu 07.12.2004 tarih ve 5272 sayı ile kabul edilmiş; 24.12.2004 tarih ve 25690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 5272 sayılı kanun geçici 6. Maddesin de aynen; " Bu Kanunun 41. Maddesinde öngörülen stratejik planın hazırlanmasına dair 6 aylık süre, Kanunun yürürlüğünü müteakip hazırlanması gereken ilk stratejik plan için 1 yıl olarak uygulanır " hükmü yer almış, daha sonra ise bu sürenin planı hazırlamak için yeterli olmayacağı hesaba katılarak 21.03.2005 tarih ve 5335 sayılı -halk arasında Torba Yasa olarak bilinen- Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan değişikle stratejik plan hazırlanması gereken süre 28. maddesinin (n) bendinin 4. fıkrasında aynen,- "...n) 07.12.2004 tarihli ve 5272 sayılı Kanunun; 4) Geçici 6. maddesinde geçen "bir yıl" ibaresi "iki yıl" olarak değiştirilmiştir… " hükmü yer alarak süre 2 yıla çıkarılmıştır.

5393 sayılı Kanunun geçici 4. Maddesinde ise aynen "41. maddede öngörülen stratejik plan, Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 1 yıl içerisinde hazırlanır." hükmü yer almış bulunmakta olduğunu, Buna göre Belediyelerin stratejik planla ilgili çalışmalarını 5393 sayılı kanunun yürürlüğe giriş tarihinden sonraki bir yıl olan 13.07.2006 yılına kadar bitirmeleri gerekmekte olduğunu, Görüldüğü üzere Stratejik Planın hazırlanma süresi konusunda 'kanun yapıcı' üç farklı kanunda farklı süreler belirlemiştir. Konunun tarihi seyri yukarıdaki gibi özetlendikten sonra, esası yönünden incelemeye geçebileceğini, Stratejik Planla ilgili düzenleme, hazırlık ve koordinasyon çalışmalarını DPT. analitik bütçe, faaliyet raporları ve performans programı ile ilgili hazırlık çalışmalarını Maliye Bakanlığı ve bunların denetimi konusunda ise Sayıştay yetkili ve görevli kılındığını, Buna rağmen yukarıda bahsedilen konular Türkiye'de yeni kavramlar olduğunu, Bunlar özel sektörde daha önce başladığını, Kamu ise bu kavramlarla daha sonra tanıştığını, Son derece yeni olan bu konularla ilgili fazlaca da bilgi birikiminin olmadığı da ortada olduğunu, Daha önceki deneyimlerin olmaması ve konuyu çok iyi bilen görevlilerin yok denecek kadar az olması nedenleri ile Belediyede bu konuda çekingenlik söz konusu olduğunu, Belki de konu iyice anlatılsa, belli sayıda eleman yetiştirilse ve daha sonra hukuki altyapısı hazırlansa daha iyi olabilirdi. Uygulamada ise bunlarla ilgili olarak, karşımıza çok sayıda cevabı bilinmeyen soruların ve kavram kargaşasının çıktığını,

Nitekim Emekli Vali Fethi AYTAÇ Yerel Yönetim ve Denetim Dergisinin cilt 10 sayı 8'de yayımlanan makalesinin son kısmında konuyla ilgili ilginç tespitlerde bulunmuştur : "Unutulmaması gerek bir ülke gerçeğimiz var: 1950,li yıllarda başlayan ve zamanla hız kazanan köylerden şehirlere göç olayı ve bunun özellikle şehirlerimiz açısından yarattığı sorunlarla, gerektirdiği dinamik bir belediyecilik politikası. Bu gerçek, uzun vadeli katı kalıplı plan ve programlar yapılmasını geçerli kılmaktadır. Küçüklü büyüklü pek çok beldemiz "bugünden yarına" yeni ihtiyaç ve konularla karşı karşıya kalmaktadır. Mesela 1961 yılı Anayasası ruhu içinde kurulan DPT, teorik olarak 5 yıldan 5 yıla çok değerli Kalkınma Planı ve Yıllık Programlar hazırlanmaktadır. Ama samimiyetle kabul etmek gerekir ki bu özenle hazırlanmış plan ve programlar "uygulanmamaktadır." Bu gerçek, Belediyelerimiz için daha çok söz konusudur. O nedenle mahalli idareler genel seçimleri ile oluşan Belediye Başkanı Belediye Meclisinden uzun vadeli çok statik gelişme programları hazırlanmasını istemek ve beklemek yerine kendi seçim dönemleri içinde gerçekleştirebilecekleri daha mütevazı fakat daha tutarlı planlar beklemek isabetli olur. Bu nitelikte planların da "stratejik plan" gibi abartılmış isimlere hiç ihtiyaçları yoktur."

Merkez Valisi Mustafa TAMER'in anılan derginin cilt 11, sayı 6*da yayımlanan " Belediyelerde Stratejik Planlama Yapımının son günü olan 13 Temmuz 2006 tarihi ertelenmelidir." adlı makalesinin sonuç kısmında; "Merkezde yer alan Kamu Kurumlarının zaman yönünden bir zorunluluğunun bulunmaması ve hatta DPT'nin dahi ciddi bir hazırlığının olmadığı bir ortamda; Belediyelerde bu zorunluluğun yerine getirilmesi haksızlık ve tedbirsizliktir. Çünkü Belediyeler bu iş için henüz hazır değildir ve bünyeleri de bunu hazırlamaya uygun değildir. Henüz planı hazırlayıp koordinasyonundan sorumlu olan bir kurumun, yani DPT'nin kendisinin dahi hazırlanmış bir stratejik planının olmadığı bir ortamda, Belediyelerin buna zorlanması insaf ve ihtiyaç ölçüleri içinde değildir. Belediyelere getirilen bu plan zorunluluğu mutlaka gözden geçirilmesi, merkezdeki uygulamalara paralel ve daha gerçekçi olarak tespit edilmelidir. Unutulmamalıdır ki ABD ve Almanya gibi ülkeler dahi bu uygulamaya 10-15 yıllık alt yapı düzenlemesi ve hazırlık dönemlerinden sonra geçebilmişlerdir. Bilinmesi gereken şudur ki, planlama süreçleri uzun solukludur ve kalıcı olmalıdır. Planlamanın çok aceleye getirilmemesi gerekir. Belediyelerin bir yıllık plan yapma zorunluluğu gözden geçirilmeli ve bu anlayış doğrultusunda değiştirilmelidir. Yukarıda bahsedilen 26 Mayıs 2006 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelikte diğer kurumlar için öngörülen 31.01.2009 tarihi Belediyeler için de esas alınmalı ve 5393 sayılı Belediye Kanununda bunun için gereken değişiklikler acilen yapılmalıdır." şeklinde görüş belirtildiğini, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 9. maddesi hükmüne dayanılarak Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca hazırlanan ve 26 Mayıs 2006 tarih ve 26179 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te stratejik planların hazırlık sürecine ayrıntılı bir şekilde yer verilmiştir. Söz konusu Yönetmeliğin " Hazırlık dönemi ve programı" başlıklı 8'inci maddesinde konuya ilişkin olarak; "Kamu İdarelerinin stratejik planlama süreci hazırlık dönemi ile başlar. Üst yönetici tarafından iç genelge ile çalışmaların başlatıldığı duyurulur. Çalışmaların sevk ve idaresini yürütmek üzere strateji geliştirme biriminin koordinatörlüğünde bir strateji planlama ekibi kurulur. Stratejik planlama ekibi hazırlık dönemine ilişkin faaliyetleri ve zaman çizelgesini içeren bir hazırlık programı oluşturur. Hazırlık programında aşağıdaki hususlara yer verilir.

a) Stratejik planlama sürecinin aşamaları.

b) Bu aşamalarda gerçekleştirilecek faaliyetler.

c) Aşama ve faaliyetlerin tamamlanacağı tarihleri gösteren zaman çizelgesi.

d) Sorumlu birim ve kişiler.

e) Eğitim ihtiyacı.

f) Gerek duyulması halinde danışmanlık hizmeti ihtiyacı,

g) Planlama sürecinin gerektirdiği masraflar ile beşeri ve teknik kaynak ihtiyacı.

İdareler, hazırlık programını oluştururken, geçiş takviminde bulundukları yeri, beşeri kaynaklarını, organizasyon yapısını, teknik donanımlarını, idare ölçeğini ve benzeri hususları dikkate alır.

"Kamu idareleri stratejik planlarını hazırlamaya başlamadan önce hazırlık programında yer alan tüm hususları gerçekleştirmek zorundadır." denildiğini,

Aynen yer verilen madde hükmünden de açıkça görüleceği üzere stratejik plan hazırlanmasında strateji geliştirme birimi koordinatör durumunda olup çalışmaları yürütmekte görevli olduğunu, Yani stratejik planı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa, anılan Yönetmeliğe Kılavuza ve Müsteşarlıkça yayımlanan stratejik planlamaya ilişkin diğer rehberlere uygun olarak hazırlayacak birim ise stratejik planlama ekibi olduğunu, Bu ekip planın hazırlanmasında gerekli duyulursa danışmanlık hizmeti ihtiyacı olduğunu belirterek profesyonel yardım alabileceğini,

Yönetmeliğin " Genel ilkeler" başlıklı 5. maddesinde danışmanlık hizmetinin yöntem ve süreç danışmanlığı ile eğitim hizmetleri konularıyla alakalı olduğu hüküm altına alındığını,

Devlet Planlama Teşkilatı tarafından yukarıda yer alan Yönetmeliğe göre hazırlanan ve stratejik planların genel çerçevesini belirleme amacını taşıyan " Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu’nda ise Kurum dışından alınabilecek danışmanlık ihtiyacı açıkça belirtildiğini, Söz konusu kılavuzda konuya ilişkin olarak "Stratejik planlama sürecine rehberlik etmek üzere kuruluş dışı danışmanlık hizmetine ihtiyaç olup olmadığına karar verilmesi gerektiğini, İhtiyaç var ise, alınacak danışmanlık hizmeti, yöntem ve süreç danışmanlığı ve eğitimle ilgili olması gerektiği, Kılavuzda geçen "Stratejik Planlama Süreci " ile "Yöntem" kavramlarından ne anlaşılması gerekir? Yöntem kavramı, normal olarak stratejinin veya politikanın uygulanış şekli ile ilgilidir. Stratejik Planlama Süreci kavramı ise. hızlı değişimin yaşandığı günümüz belirsizlik ortamında, kurumu değişikliklerin yönlendirdiği bir yapı olmaktan çıkarıp, değişimin yönünü etkileme veya en azından değişikliklerden ve belirsizliklerden olumsuz yönde etkilenmeme veya bunu daha aza indirmek için mümkün olan bütün çabaların gösterilmesi gerekliliği,

Buna göre idareler, stratejik planın uygulanışı ve bu uygulama sırasında meydana gelebilecek muhtemel her türlü belirsizliklerin giderilmesi için Danışmanlık ve Eğitim hizmeti alınması Yönetmelik ve Kılavuzla mümkün kılınmakta olduğunu,

Belediyenin 2007 yılında stratejik plana göre yapılması gereken faaliyet planını ve uygulama programlarını yürütülmesiyle Belediye birimlerinin performans değerlendirilmesi yöntem ve süreci ile ilgili olarak 4734 Sayılı Kamu İhale Kanun'unun 22/d maddesine göre ZD Standart Bilişim Eğitim Yönetim Str. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne gördürüldüğünü,

Nitekim işin Teknik Şartnamesinin ( Ek : 1 ) 15 numaralı maddesinde; "Yüklenici proje kapsamında yapacağı çalışmaları Hesap İşleri Müdürlüğü ile koordineli olarak yürütecektir. " açıklaması yer aldığını, Şartnamenin bu maddesinden de adı geçen Şirkete ihale yoluyla gördürülen hizmet tamamen belediyenin Hesap İşleri Müdürlüğü ( Mali Hizmetler Müdürlüğü ) koordinatörlüğünde yürütüldüğünü, Bu maddeden de anlaşıldığı üzere faaliyet planı ve uygulama programının hazırlanması, takibi ve raporlanması Mali Hizmetler Müdürlüğünce hazırlanmış olup işin yöntem, süreç ve eğitim yönü ise anılan firmadan temin edildiğini,

Kaldı ki 5018 Sayılı Kanunun 04/05/2007 tarih ve 5628 Sayılı Kanunla değişik 71. maddesinin 1. Fıkrasında Kamu Zararı: "Kanın görevlilerinin kasıt, kusur ve ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde ifade edilmiştir." Bu tanıma göre bir kamu görevlisinin Kamu Zararına neden olduğu ifade ediliyorsa o görevlinin mutlaka kasıt, kusur ve ihmalinin olması şartına bağlanmıştır. Aksi halde oluşan bir zarardan söz edilebilinirse de bu zarar kamu zararı olmayacaktır. Kamu görevlisinin fiiliyle kamu zararı arasında bir bağ kurulamıyorsa kamu görevlisinin sorumluluğundan da söz edilemeyeceğini,

Bu açıklamalara göre yukarıda tarih ve numarası belirtilen ilamda yer alan kamu zararı kamu görevlisinin kasıt, kusur ve ihmaline bağlanmadığı gibi kamu görevlisiyle kamu zararı arasında herhangi bir illiyet bağı da kurulamadığını,

Bu itibarla Belediyenin 2007 yılında stratejik plana göre yapılması gereken faaliyet planını ve uygulama programlarını yürütülmesi ile Belediye birimlerinin performans değerlendirilmesi yöntem, süreci ve eğitimi ilgili firmadan temin edilmesi Stratejik Planlamaya İlişkin Usûl ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte belirtilen usûl ve esaslara göre yapıldığından herhangi bir kamu zararı da oluşmadığından hakkımız da tesis olunan ilamın kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Sayıştay savcılığı daire kararının onanması yönünde mütalaada bulunmuştur.

26.05.2006 tarih ve 26179 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Genel İlkeler" başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde stratejik planların doğrudan doğruya kamu idarelerince ve idarelerin kendi çalışanları tarafından hazırlanmasının zorunlu olduğu, ancak ihtiyaç duyulması hâlinde idare dışından temin edilecek danışmanlık hizmetlerinin sadece yöntem ve süreç danışmanlığı ile eğitim hizmetleri konularıyla sınırlı olduğu hüküm altına alınmıştır.

2006/9972 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Strateji Geliştirme Birimlerinin Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmeliğinin strateji geliştirme birimlerinin görevlerinin sıralandığı 5 inci maddesinin (g) bendinde idarenin stratejik plan ve performans programının hazırlanmasını koordine etmek ve sonuçlarının konsolide edilmesi çalışmalarını yürütmek; "Mali hizmetler fonksiyonu" başlıklı 9 uncu maddesinin (a) fıkrasının dokuzuncu sırasında da idare faaliyetlerinin stratejik plan, performans programı ve bütçeye uygunluğunu izlemek ve değerlendirmek görevi bu birime verilmiştir. Aynı Yönetmeliğin "Stratejik yönetim ve planlama fonksiyonu" başlıklı 6 ncı maddesinde ise aynen;

"Stratejik yönetim ve planlama fonksiyonu kapsamında yürütülecek görevler şunlardır:

a) İdarenin stratejik planlama çalışmalarına yönelik bir hazırlık programı oluşturmak, idarenin stratejik planlama sürecinde ihtiyaç duyulacak eğitim ve danışmanlık hizmetlerini vermek veya verilmesini sağlamak ve stratejik planlama çalışmalarını koordine etmek;

b) Stratejik planlamaya ilişkin diğer destek hizmetlerini yürütmek.

c) İdare faaliyet raporunu hazırlamak.

….

j) İdare faaliyetleri ile ilgili bilgi ve verileri toplamak, tasnif etmek, analiz etmek." Denilmektedir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinde özetle, stratejik planların doğrudan doğruya kamu idarelerince ve idarelerin kendi çalışanları tarafından hazırlanmasının zorunlu olduğu, ancak ihtiyaç duyulması hâlinde yöntem ve süreç danışmanlığı ile eğitim hizmetleri konularıyla sınırlı olarak Strateji Geliştirme (Mali Hizmetler) Daire Başkanlığı'nca idare dışından danışmanlık hizmeti temin edilebileceği; ancak faaliyet planı, stratejik plan hazırlamak ve bunların uygulama sonuçlarının izlenmesi gibi işlerin bu Daire Başkanlığınca yapılması gerektiği belirtilmektedir. Oysa Zeytinburnu Belediyesinin 2007 yılı Stratejik Plan, Faaliyet Planı ve Uygulama Programının Hazırlanması ve Takibi işinin doğrudan temin yöntemiyle ZD Standart Bilişim Eğitim Yönetim Stratejileri San. Ve Tic. Ltd.Şti.'ne yaptırıldığı anlaşılmıştır.

Dilekçiler dilekçelerinde söz konusu işin danışmanlık hizmeti alım işi olduğunu, stratejik plan ile faaliyet planının tamamen firma tarafından yapılmadığını, firma yetkililerinin oluşturulan komisyona danışman olarak katıldıklarını belirtmiş olsalar da işe ait teknik şartname incelendiğinde sözleşme konusu işin yöntem ve süreç danışmanlığı değil, Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın görevleri arasında bulunan faaliyet planı ve uygulama programının hazırlanması, takibi ve raporlanması olduğu anlaşılmaktadır.

İhaleye ilişkin Teknik Şartnamede dilekçinin belirttiğinin aksine yöntem ve süreç danışmanlığı değil, Faaliyet Raporunun Hazırlanması, Uygulanması ve Takibi işinin teknik detayları düzenlenmiştir. Dolayısıyla teknik şartname hükümlerinden bilfiil faaliyet planı ve uygulama programının hazırlanması, takibi ve raporlanması işinin yüklenici tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca taraflar arasındaki sözleşmenin 5 inci maddesinde de işin tanımı “Belediyenizin 2007 Yılı Faaliyet Planı ve Uygulama Programının Hazırlanması ve Takibi” olarak belirtilmiştir. Sonuçta yapılan danışmanlık değil işin bilfiil kendisinin yerine getirtilmesidir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddedilerek 1336 sayılı ilamın 3 üncü maddesiyle 33.038,88 YTL.’ye ilişkin tazmin kararının TASDİKİNE,

Karar verildiği 08.05.2012 tarih ve 34908 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.