Duruşma talebinde bulunan dilekçi İlhami ORTEKİN ve Vekili Avukat Akın YAKAN ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1) 1438 sayılı ilamın 5. maddesi ile Yüklenici Cengiz İnş.Ltd.Şti.’nin alacağının zamanında ödenmemesi üzerine ilgili tarafından 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre icra takibi başlatılması sonucunda Belediye bütçesinden faiz ödenmesi nedeniyle 40.000,00 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

Ülkemizde yaşanan yüksek enflasyon ve ekonomik krizlerin neticesi olarak, Belediye Kanunlarından kaynaklanan gelirlerin erozyona uğraması neticesinde kaynak yetersizliği nedeniyle çalışanların net maaşlarının dahi zamanında ödenmesinde güçlük çekildiğini, muhtelif kamu kurumlarına ve mal ve hizmet alımları ile taahhüt işlerine bağlı borçların zamanında ödenemediğini ve bu nedenle gecikme zammı ödenmek zorunda kalındığını,

Söz konusu ödemenin Aydın şehri için çok önemli bir yatırım olan Katı Atık ve Çöp Deponi tesisinsin yapımına ilişkin olduğunu, bu yatırımın gerek çevrecilik anlamında gerekse toplum sağlığı açısından çok büyük önem taşıdığını, bu yatırımla Aydın’daki vahşi depolamaya son verilerek çağdaş bir çöp depolama ve geri dönüşüm tesisine kavuşulduğunu, Bakanlıkça örnek tesis olarak belirlenerek, tüm belediyelere örnek gösterildiğini,

Böyle önemli bir tesisin şehre kazandırılması sırasında ekonomik imkânsızlıklar nedeniyle ödemelerde gecikmeler yaşandığını, burada kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlik söz konusu olmayıp, tamamen Belediyenin ekonomik imkânsızlıklarından kaynaklandığını,

Bu tür ödemelerin sadece Aydın Belediyesi tarafından geciktirilen ödemeler olmayıp, ülkemizde bütün belediyelerin kaynak yetersizliği karşısında, şehirde yaşayan halkın taleplerinin yerine getirilebilmesi için Belediyelerin tamamına yakını tarafından yapılan bir uygulama olduğunu, Müvekkilinin kişisel bir kusuru söz konusu olmadığını, Şehir halkının ihtiyaçlarını karşılayacak altyapı, sosyal yatırımlar, personel, maaş, özlük, ikramiye ve kıdem tazminatı giderlerinin öncelikle ödenmesi nedeniyle diğer ödemelerde gecikmeler meydana gelebildiğini, Şehrin zorunlu ihtiyaçlarının karşılanmasına öncelik verildiğini ve ödemelerde gecikmeler yaşandığını,

Aydın Belediyesi'ne Katı Atık ve Çöp Deponi Tesisini yapan Cengiz İnşaat Ltd.Şti'nin alacağının zamanında ödenemediğini, ödemlerde aksama olması sonucunda ilgilinin Aydın 1. İcra Müdürlüğü'nün 2007/3913 sayılı dosyası ile Aydın Belediye'si aleyhine icra takibi başlattığını, İcra takibi kapsamında Belediyenin tüm gayrimenkulleri ve bankalardaki mevduatları üzerine haciz konduğunu, Belediyenin vereceği hizmetlerin aksamaması için dosyanın sulhen çözümlendiğini, dosya borcu olarak İcra Müdürlüğünce hesaplanan miktardan indirim yapılarak ödeme gerçekleştirildiğini, bu nedenle herhangi bir kamu zararı söz konusu olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı “Aydın ilinin ikliminin genel olarak sıcak olması çöplerin hijyenik şekilde toplanabilmesi için katı atık ve çöp toplama tesisine ihtiyaç duyulduğu ve yapıldığı, ancak ödemelerin zamanında yapılamaması sonucunda, yüklenici firma tarafından, Aydın 1. İcra Müdürlüğü’nün 2007/3913 sayılı dosyası ile Aydın Belediyesi aleyhine icra takibi başlattığı, icra takibi kapsamında Belediyenin tüm gayrimenkulleri ve bankadaki mevduatları üzerine haciz konulduğu, sonradan borçlar faizi ile beraber ödendiği anlaşılmıştır. Burada kişilerin kasıt, kusur, tedbirsizlik veya ihmalinin bulunmadığı, ancak belediyenin ekonomik imkansızlıklar sebebiyle anaparanın ödenememesi sonucunda faiz ödendiği anlaşıldığından temyiz talebinin kabulü ile tazmin kararının kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmaktadır.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Devlet Memurları Kanununun 12. maddesinde (Değişik: 12/5/1982 - 2670/5 md.); “Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.

Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.” denilmektedir.

Yine 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71. maddesinde kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması olarak tanımlanmıştır.

Ayrıca icra takibine konu borcun ödenememesine ilişkin olarak Belediyenin nakit sıkıntısı içerisinde olması gerekçe gösterilmiş ve bu konuda kamu görevlilerinin herhangi bir kasıt, kusur ya da ihmalinin bulunmadığı belirtilmiştir.

Yukarıda ifade edilen mevzuat hükümleri uyarınca, devlet memurları kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlik sonucu verecekleri zarardan sorumlu tutulmuşlar, yine kamu zararının oluşması için kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmali aranmıştır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre icra takibi başlatılması sonucunda Aydın 1. İcra Müdürlüğü emrini yerine getiren ve faiz ödenmesinde herhangi bir kasıt, kusur veya ihmali bulunmayan kamu görevlisinin sorumlu tutulması ve buna ilişkin kamu zararından bahsedilmesi mümkün değildir.

Bu itibarla dilekçi iddialarının kabulü ile 1438 sayılı ilamın 5. maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

2) 1438 sayılı ilamın 8. maddesi ile Yüklenici alacağının zamanında ödenmemesi üzerine ilgili tarafından 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre icra takibi başlatılması sonucunda Belediye bütçesinden faiz ödenmesi nedeniyle 17.250,00 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

Geçmiş yıllarda Ülkemizde yaşanan yüksek enflasyon ve ekonomik krizlerin neticesi olarak, Belediye Kanunlarından kaynaklanan gelirlerin erozyona uğraması neticesinde kaynak yetersizliği nedeniyle çalışanların net maaşlarını dahi zamanında ödenmesinde güçlük çekildiğini, Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü payının ve muhtelif kamu kurumlarına olan borçların zamanında ödenememesi neticesi faiz ve icra masrafları ödenmek zorunda kalındığını,

Burada kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlik söz konusu olmayıp, tamamen Belediyenin ekonomik imkansızlıklarından kaynaklandığını, bu tür ödemelerin sadece Aydın Belediyesi tarafından geciktirilen ödemeler olmayıp, ülkemizde bütün belediyelerin kaynak yetersizliği karşısında, şehirde yaşayan halkın taleplerinin yerine getirilebilmesi için Belediyelerin tamamına yakını tarafından yapılan bir uygulama olduğunu, Bu konudaki borçların çözüme kavuşturulabilmesi için çıkarılan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun Geçici 5. maddesine istinaden, 2005/8928 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Hazine Müsteşarlığı bünyesinde Belediyeler uzlaşma komisyonu oluşturulmuş olup, Aydın Belediyesince de bu kapsamdaki borçların taksitlendirilerek, ödemelerin devam ettiğini,

Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü payının zamanında yatırılmaması sonucu ödenmek zorunda kalınan faiz ve icra masraflarının da yukarıda açıklandığı gibi Belediyelerin borçlarından olduğunu, söz konusu faiz ödemelerinin kamu zararı sayılmaması gerektiği yönünde 11/11/2008 tarih ve 30413 sayılı Sayıştay Temyiz Kurulu kararı da bulunduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı “Yapılan ödemede kişilerin kasıt, kusur, tedbirsizlik veya ihmalinin bulunmadığı, ancak belediyenin ekonomik imkansızlıklar sebebiyle anaparanın ödenememesi sonucunda faiz ödendiği anlaşıldığından temyiz talebinin kabulü ile tazmin kararının kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmaktadır.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Devlet Memurları Kanununun 12. maddesinde (Değişik: 12/5/1982 - 2670/5 md.); “Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.

Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.” denilmektedir.

Yine 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71. maddesinde kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması olarak tanımlanmıştır.

Ayrıca icra takibine konu borcun ödenememesine ilişkin olarak Belediyenin nakit sıkıntısı içerisinde olması gerekçe gösterilmiş ve bu konuda kamu görevlilerinin herhangi bir kasıt, kusur ya da ihmalinin bulunmadığı belirtilmiştir.

Yukarıda ifade edilen mevzuat hükümleri uyarınca, devlet memurları kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlik sonucu verecekleri zarardan sorumlu tutulmuşlar, yine kamu zararının oluşması için kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmali aranmıştır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre icra takibi başlatılması sonucunda Ankara 9. İcra Müdürlüğü emrini yerine getiren ve faiz ödenmesinde herhangi bir kasıt, kusur veya ihmali bulunmayan kamu görevlisinin sorumlu tutulması ve buna ilişkin kamu zararından bahsedilmesi mümkün değildir.

Bu itibarla dilekçi iddialarının kabulü ile 1438 sayılı ilamın 8. maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

3) 1438 sayılı ilamın 11. maddesi ile Memurlar eliyle yürütülmesi gereken işler için hizmet satın alınması nedeniyle 56.640,00 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

Kamu İhale Kanunu’nun 63. maddesinin e bendinde “İdarelerce kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre istihdam edilen personelin yeterli nitelik veya sayıda olmaması halinde, bu Kanunda belirtilen hizmetler için ihaleye çıkılabilir. Ancak danışmanlık hizmet alım ihalelerinde, istihdam edilen personelin yeterli nitelik veya sayıda olmaması şartı aranmaz." hükmünün yer aldığını,

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun Belediyenin Giderleri başlıklı 60. maddesinin I bendinde:

"l) Avukatlık, danışmanlık ve denetim hizmetleri karşılığı yapılacak ödemeler." denildiğini,

Yine aynı kanunun “Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri” başlıklı 38. maddesinin a, b ve i bentlerinde:

"a) Belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak.

b) Belediyeyi stratejik plâna uygun olarak yönetmek, belediye idaresinin kurumsal stratejilerini oluşturmak, bu stratejilere uygun olarak bütçeyi, belediye faaliyetlerinin ve personelinin performans ölçütlerini hazırlamak ve uygulamak, izlemek ve değerlendirmek, bunlarla ilgili raporları meclise sunmak.

i) Bütçeyi uygulamak, bütçede meclis ve encümenin yetkisi dışındaki aktarmalara onay vermek" denildiğini,

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun Üst Yönetici başlıklı 11. maddesinde belediye başkanının belediyenin üst yöneticisi olduğunun, üst yöneticilerin idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumlu olduğunun belirtildiğini,

Aynı Kanun’un 31 ve 32. maddeleri gereğince üst yöneticinin bu sorumluluğunu harcama yetkilileri aracılığıyla yerine getireceğini, harcama yetkililerinin harcama talimatının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli şekilde kullanılmasından sorumlu olduğunu,

Belediye teşkilatının en üst amiri olarak Belediye Başkanının yukarıda belirtilen ilgili kanun maddeleri gereğince belediye hizmetlerinin etkin ve verimli yürütülmesi yanında sorunlara çözüm önerileri, bilgi aktarımı, yürürlükte olan veya yürürlüğe girecek mevzuat konusunda belediye yetkilisini yazılı veya sözlü bilgilendirme, sorulara cevap verme, idarenin karşılaştığı sorunlara çözüm önerileri sunma ve norm kadro çalışmalarında görüş ve önerileri kapsayan hizmet alımı yapılmasını uygun görerek, 4734 sayılı kanunun 21/f maddesi hükümlerine göre hizmet alımı ihalesi oluru verdiğini,

Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 7. maddesinde "İdare, danışmanlık hizmeti almak üzere ihaleye çıkacağı işin tanımını hazırlar. İş tanımında verilen hizmetlerin kapsamı, işin bütçesine uygun şekilde belirlenir. İş tanımı, hizmetin amacını, kapsamını, ulaşılmak istenen sonuçları ve ilgili çalışmalar ile temel bilgiler de dahil olmak üzere hizmetin geçmişine ilişkin çalışmaları açıkça ve anlaşılır bir biçimde ifade eder." hükmünün yer aldığını, Söz konusu hizmetin kapsamının teknik şartnamede açıkça belirtildiğini, iş tanımı yapılarak danışmanlık hizmet alındığını,

İhale konusu hizmetin memur eliyle yürütülecek işlerden olmadığını, şartname incelendiğinde tanımı yapılan işin uzmanlık gerektirdiğini, memur eliyle yürütülen rutin işlemlerden olmadığının görüleceğini, bu anlamda mevzuata bir aykırılık bulunmadığını, mevzuata aykırı olmayan bir işlem nedeniyle kamu zararının doğmasının da mümkün olmadığını,

Bütçede bu iş için kullanılabilir ödeneğin mevcut olduğunu, 30/03/2007 tarihinde harcama talimatı verilerek ihale sürecinin başlatıldığını ve mevzuata uygun olarak sonuçlandırıldığını, 12/04/2007 tarihinde sözleşme imzalanarak, sözleşme hükümleri uyarınca hak edişlerin hazırlanarak ödemelerin gerçekleştirildiğini,

Bahse konu sözleşmenin İçişleri Bakanlığı Mülkiye Müfettişlerince 23/08/2007 tarihinde hazırlanan 61/69-144/57-64/57 sayılı rapor gereğince karşılıklı olarak feshedildiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı daire kararının onanması yönünde görüş bildirmiştir.

Kamu İhale Kanunu’nun 62. maddesinin e bendinde; “İdarelerce kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre istihdam edilen personelin yeterli nitelik veya sayıda olmaması halinde, bu Kanunda belirtilen hizmetler için ihaleye çıkılabilir. Ancak danışmanlık hizmet alım ihalelerinde, istihdam edilen personelin yeterli nitelik veya sayıda olmaması şartı aranmaz." denilmekte,

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun Belediyenin Giderleri başlıklı 60. maddesinin I bendinde ise:

"l) Avukatlık, danışmanlık ve denetim hizmetleri karşılığı yapılacak ödemeler." denilerek danışmanlık hizmet alımı Belediyenin giderleri arasında sayılmıştır.

Yukarıda ifade edilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere Belediyenin danışmanlık hizmeti alması için istihdam edilen personelin yeterli nitelik veya sayıda olmaması şartı aranmamaktadır. Ayrıca danışmanlık hizmetleri açıkça belediyenin giderleri arasında sayılmıştır. Diğer yandan rapor dosyası incelendiğinde; bütçede bu iş için kullanılabilir ödeneğin mevcut olduğu, 30.03.2007 tarihinde harcama talimatı verilerek ihale sürecinin başlatıldığı ve mevzuata uygun olarak ihalenin sonuçlandırıldığı, 12.04.2007 tarihinde sözleşme imzalanarak, sözleşme hükümleri uyarınca hakedişlerin ödendiği görülmüştür.

Bu itibarla dilekçi iddialarının kabulü ile 1438 sayılı ilamın 11. maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 26.06.2012 tarih ve 35318 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.