Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Yılı
2007
Daire
3
Dosya No
34174
Tutanak No
35892
Tutanak Tarihi
11.12.2012
Konu
KARAR
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:
1- 1287 sayılı ilamın 7. maddesiyle,
A- 1) Daire başkanları ve I. Hukuk müşavirine makam ve görev tazminatı ödendiği,
2) I.Hukuk müşaviri ek göstergesinin hatalı tespit edildiği,
B- Müfettişlere özel hizmet tazminatı ve denetim tazminatının fazla ödendiği,
C- İç denetçilere özel hizmet tazminatı, denetim tazminatı ve ek ödemenin fazla ödendiği,
Gerekçesiyle toplam 80.940,33 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçiler dilekçelerinde özetle;
İZSU’nun müstakil bütçeli bir kurum olduğu, I. Hukuk müşavirine ödenen 3600 ek gösterge rakamına ilişkin olarak da ayrıca, 3600 ek gösterge rakamının 2560 sayılı yasanın ekinde yayımlanmış olan 400 ek gösterge puanının güncellenmesi sonunda uygulanmış bir rakam olduğunu, Devlet Personel Başkanlığının GASKİ Genel Müdürlüğüne yazdığı 30.04.1997 tarihli yazıda I. Hukuk Müşaviri için uygulanacak ek göstergenin 657 sayılı Kanuna ekli II Sayılı Ek gösterge cetvelinin “2.Yargı Kuruluşları, Bağlı ve İlgili Kuruluşlar ile Yüksek Öğretim Kuruluşları bölümünde öngörülen 3600 ek gösterge” olacağının belirtildiğinden bahisle tazmin hükmünün kaldırılmasını istemişlerdir.
Savcılık Daire kararının onanması yönünde görüş bildirmiştir.
A- 1) Daire başkanları ve I. Hukuk müşavirine yersiz olarak makam ve görev tazminatı ödendiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Anayasanın İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzelkişiliği başlıklı 123’üncü maddesinde; “İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir. İdarenin kuruluş ve görevleri, merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanır. Kamu tüzelkişiliği, ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulur.” hükmü yer almaktadır. Bu hükme göre idarenin kuruluş ve görevleri ile bir bütün olduğu, bu bütünün merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanarak kanunla düzenleneceği, kamu tüzel kişiliğinin kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulacağı açıktır. Anayasada yer alan bu hükümler idarenin kuruluşu açısından merkezi ve yerinden yönetim arasında bir farklılık gözetmemektedir. Anayasa yerinden yönetimin de merkezi yönetim gibi kuruluşunun kanunla düzenleneceğini, kamu tüzel kişiliğinin kanunla kurulacağını esas almaktadır. Bu esaslar nedeni ile kanunla düzenlenen kuruluş ile kanun ya da kanunun açıkça verdiği bir yetkiye dayanılarak kurulan kamu tüzel kişiliği açısından merkezi yönetim ile yerel yönetimler arasında bir fark bulunmamaktadır. Merkezi yönetim ile yerel yönetim arasındaki fark ve üstünlük kuruluş ve görevlerde değil, Anayasa ve kanunlarla verilen yetkilerdedir. Bu nedenle merkezi yönetimdeki bağlı idare, müstakil genel müdürlük, müstakil bütçe, kamu tüzel kişiliği gibi idarenin kuruluşunu düzenleyen hukuki ibareler yerel yönetimler için de geçerlidir.
Anayasanın, kamu tüzel kişiliğinin (hükmi şahsiyetin) kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulacağını açık olarak belirttiği ancak, bu tüzel kişiliğe sahip genel müdürlükler arasında, müstakil genel müdürlük veya bağlı genel müdürlük gibi herhangi bir ayrıma gitmediği, uygulamada da, kamu tüzel kişiliğine sahip genel müdürlükler oluşturulurken, müstakil veya bağlı olmaları gözetilmeden hemen hepsinde, benzer bir teşkilat yapısı oluşturulduğu, buna bağlı olarak başta Anayasa olmak üzere, diğer mevzuatımızda da müstakil genel müdürlük ve bağlı genel müdürlük ayrımına yer verilmediği, bunların ayrı ayrı tanımlandığı bilinmektedir. Bu durum birer yerel yönetim olan büyükşehir belediyeleri sınırları içinde görevli ve 2560 sayılı Kanuna tabi olan Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlükleri için de geçerlidir.
Aynı Kanunun 1’inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Genel Müdürlüğün hizmeti, İstanbul Büyük Şehir Belediyesinin görev alanı ile sınırlıdır. Ancak, şehrin yararlandığı su kaynaklarının korunmasına ilişkin hizmetler, büyük şehir belediye sınırları dışında da olsa bu kuruluş tarafından yürütülür. Ayrıca İçişleri ile Bayındırlık ve İskan Bakanlıklarının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu anasistem ile ilgili başka belediye ve köylerin su ve kanalizasyon işlerini de bu Genel Müdürlüğe verebilir.” hükmü uyarınca İSKİ’nin İstanbul Büyükşehir Belediyesinin görev alanı ile sınırlı olduğu, ancak şehrin yararlandığı su kaynaklarının korunmasına ilişkin hizmetlerin, Büyükşehir belediye sınırları dışında da olsa bu kuruluş tarafından yürütüleceği açıktır.
2560 sayılı Kanunun 1’inci maddesinde “İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile koordineli olarak hizmetlerini yürüten, müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğine haiz bir kuruluş olup personel statüsü bakımından 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek geçici 9 uncu maddesi hükümlerine, diğer işlemlerinde ise özel hukuk hükümlerine tabidir.” denilmekte iken, 23/05/1984 tarihli ve 3009 sayılı Kanunun 1’inci maddesiyle yapılan değişiklik ile bu madde; “İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi, İstanbul Büyükşehir Belediyesine bağlı, müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluştur. İSKİ personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabidir.” şeklinde değiştirilmiştir. Bu nedenle idarenin yapısını belirleyen organlarında ve görevlerinde hiç bir değişikliğe gidilmeksizin, ilk düzenlemede İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile koordineli olarak çalışacağı belirtilen İSKİ’nin, yapılan değişiklik ile İstanbul Büyükşehir Belediyesine bağlı olduğu düzenlemesinin getirilmiş olması, müstakil olarak kurulan idarenin yapısı ve işleyişinin değiştirilmediğini göstermektedir. Bu çerçevede; 2560 sayılı Kanunun Genel Kurul başlıklı 4’üncü maddesinde “İstanbul Büyük Şehir Belediye Meclisi, İSKİ Genel Kurulu olarak görevli ve yetkilidir.” hükmü ile Yönetim Kurulu başlıklı 7’inci maddesindeki “Büyük Şehir Belediye Başkanı Yönetim Kurulunun başkanıdır. Belediye Başkanının bulunmaması halinde, Genel Müdür Yönetim Kuruluna başkanlık eder.” hükmü Büyükşehir Belediye organlarına ikinci görevler vermektedir.
İSKİ kamu tüzel kişiliğine sahip olduğundan, başka bir anlatımla müstakil genel müdürlük statüsünde bulunduğundan, görevin yürütülmesi için alınan kararlarda her hangi bir makamın iznine, onayına ve denetimine tabi bulunmamaktadır. Bu idareler tarifeleri belirlemekte, kamulaştırma kararlarını kendileri almakta, bu kararların iptali ve kamulaştırma bedelinin artırılması için açılan davalarda hasım gösterilmekte, kamulaştırma bedelinin tespiti için açılan davaları yine doğrudan bunlar tarafından açılmakta, idarelerin yapmış olduğu herhangi bir faaliyeti nedeniyle Büyükşehir Belediyesi aleyhine açılan davaların, su ve kanalizasyon idarelerinin ayrı tüzel kişiliğe sahip olduğu gerekçesiyle mahkemece reddedildiği durumlar bulunmaktadır.
Merkezi idare içinde yer alan Bakanlıkların kuruluşunu düzenleyen 27/9/1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinde bakanlık bağlı kuruluşları, 11’inci maddesinde ise, bakanlık ilgili kuruluşları tanımlanmıştır. Belediyelerin kuruluşunu düzenleyen 5393 sayılı Kanunda, belediyeye bağlı veya ilgili kuruluş düzenlemesine yer verilmediği, Belediye teşkilâtı başlıklı 48 inci maddede belediyenin birimlerinin hangileri olduğu ve nasıl oluşturulacağı belirlenmiştir. Büyükşehir Belediyelerinin kuruluşunu düzenleyen 5216 sayılı Kanununda, bağlı kuruluş, ilgili kuruluş veya bağlı genel müdürlük tanımı veya ifadesi bulunmamaktadır.
2560 sayılı Kanunun 1’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi, İstanbul Büyük Şehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluştur. İSKİ personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir.” hükmü ile su ve kanalizasyon idarelerinin müstakil bütçeye ve kamu tüzel kişiliğe sahip olduğu belirtilmiştir. Kanundaki bu hüküm ile 657 sayılı Kanunun ekindeki cetvellerde yer alan bağımsız genel müdürlük (mahalli idarelere bağlı genel müdürlükler hariç) ifadesi ile birlikte değerlendirilmelidir. Bir genel müdürlüğün bütçesi müstakilse ve bu genel müdürlük kamu tüzel kişiliğine de sahipse, bu genel müdürlüğün, başka bir otoritenin izin, onay veya denetimine tabi olmadan karar alma ve uygulama yetkisine sahip bulunduğu açıktır. Nitekim, söz konusu cetvellerde müstakil genel müdürlük olarak belirtilen genel müdürlüklerin kuruluş kanunlarında, kamu tüzel kişiliklerinin bulunduğu ifade edilmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Devlet Demir Yolları Genel Müdürlüğü gibi bu idarelere örnek olarak gösterilebilecek genel müdürlüklerde, kamu tüzel kişiliğine sahip olma ibaresi ile bağlı olma ibaresi, aynı şekilde 2560 sayılı Kanuna tabi Su ve kanalizasyon idareleri için de geçerlidir.
İSKİ’nin personel rejimi ile alakalı düzenlemeye 2560 sayılı Kanunda yer verilerek bu Kanunun 1’inci maddesine göre; su ve kanalizasyon idaresinde görevli personelin 657 sayılı Kanuna tabi olduğu, personele özlük ve maaş yönünden bunların uygulanması gerektiği aşikardır.
Su ve kanalizasyon idareleri genel müdürlüklerinin 1. hukuk müşavirlerinin 1994 yılından, daire başkanlarının ise 15 Nisan 1997 tarihinden itibaren, makam ve görev tazminatından faydalandırıldıkları, Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığı görüşleriyle, idari yargıya konu olan davalar sonucu su ve kanalizasyon idarelerindeki 1. hukuk müşaviri ve daire başkanlarının makam ve görev tazminatı alabilecekleri hususunda kararların verildiği görülmektedir.
Bu itibarla 1287 sayılı ilamın 7. maddesinin A-1 bendiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
2) I.Hukuk müşavirine ödenen ek gösterge tutarının 3000 yerine 3600 rakamı esas alınarak hesaplandığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanuna ekli II sayılı Cetvelde; “6- Mahalli İdareler İle Bağlı Ve İlgili Kuruluşlar” bölümünde birinci derecede görev yapan I. Hukuk Müşaviri için 3000 ek gösterge rakamı öngörülmüştür. Dilekçede belirtilen Devlet Personel Başkanlığı yazısı 30.04.1997 tarihli olup, bu tarihte 657 sayılı Devlet Memurları Kanuna ekli II sayılı Cetvelde “6- Mahalli İdareler İle Bağlı Ve İlgili Kuruluşlar” bölümündeki “Büyükşehir Belediyesi I.Hukuk Müşaviri” ibaresi, 12/10/1999 tarihinden geçerli olarak “Büyükşehir Belediyesi ile Bağlı Kuruluşlarındaki I. Hukuk Müşaviri” şeklinde değiştirilmiştir. Dolayısıyla bu tarihten itibaren büyükşehir belediyelerine bağlı su ve kanalizasyon idarelerinde görevli I.Hukuk Müşaviri için esas alınacak ek göstergenin bu kapsamda değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla dilekçilerin iddialarının reddiyle 1287 sayılı ilamın 7. Maddesinin A-2 bendiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,
B) Müfettişlere özel hizmet tazminatının 195, denetim tazminatının 30 oranı esas alınarak ödeme yapıldığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar”a ekli II sayılı cetvelde çeşitli görevler için ödenecek özel hizmet tazminat oranları belirlenmiştir. Cetvelin (B) Denetim Hizmetleri bölümünün 3. ve 4. sırasında;
“3 a) Bakanlık, Denizcilik Müsteşarlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı ve bağımsız genel müdürlük (mahalli idarelere bağlı genel müdürlükler hariç) Müfettişleri, Başkanlık, Müstakil Genel Müdürlük, Büyükşehir Belediyesi, Büyükşehir Belediyesi bulunan illerin İl Özel İdaresi ile Üniversiteler ve Yüksek Teknoloji Enstitüleri İç Denetçileri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişleri, Bakanlıklar merkez teşkilatına dahil kadrolarda görevli Kontrolörler, İçişleri Bakanlığı Dernekler Denetçisi, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlık Müfettişleri, Sigorta Müfettişleri, Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO-POL Tesisleri İşletme Başkanlığı Müfettişlerinden;
-1-2 derecelerden aylık alanlar ...........................................:195
-Diğer derecelerden aylık alanlar ........................................:185
b)Bunların Yardımcıları, Stajyer Kontrolörler .........................:125
4 a) Başbakanlık Uzmanları, Planlama Uzmanları, Hazine Uzmanları, Dış Ticaret Uzmanları, Türkiye İstatistik Kurumu Uzmanları, Devlet Personel Uzmanları, Devlet Bütçe Uzmanları, Sosyal Güvenlik Uzmanları, Çalışma Uzmanları, Yurt Dışı İşçi Hizmetleri Uzmanları, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanları, Maliye Bakanlığı Vergi, Muhasebe ve Milli Emlak Denetmenleri, Büyükşehir Belediyeleri ile bunlara bağlı genel müdürlük Müfettişleri, İlköğretim Müfettişleri, Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenleri, Sosyal Yardım Uzmanları ile (2) ve (3) üncü sırada sayılmayan İç Denetçilerden;
-1-2 derecelerden aylık alanlar ........................................................:130
-Diğer derecelerden aylık alanlar .....................................................: 125
b) Bunların Yardımcıları (meslekte üç yıldan daha az kıdemli İlköğretim
Müfettişleri dahil) ........................................................................ : 92”,
Söz konusu Kararnameye ekli “Diğer Tazminatlar” başlıklı III sayılı cetvelin “E.Denetim Tazminatı” bölümünde,
E.Denetim Tazminatı:
II Sayılı Cetvelin (B) Denetim Hizmetleri Bölümünün;
a) 1, 2 ve 3 üncü sıralarında sayılanlardan;
-KİT personeli.......................................................... :10
-Diğerleri.................................................................:30
b) 4, 5, 6 ve 7 nci sıralarında sayılanlar …........ : 20”
Denilmektedir.
Görüldüğü üzere II sayılı cetvelde 3. sırada bağımsız genel müdürlükler sayılmış, ancak parantez içinde mahalli idarelere bağlı genel müdürlüklerin hariç olduğu belirtilmiş; 4. sırada ise Büyükşehir Belediyeleri ile bunlara bağlı genel müdürlük müfettişleri sayılmıştır.
Dolayısıyla 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli II sayılı cetvelde büyükşehir belediyelerine bağlı genel müdürlük müfettişlerinin % 130 oranında özel hizmet tazminatı alacağı açıkça düzenlenmiş olup, İZSU Genel Müdürlüğünün bağımsız genel müdürlük olarak kabul edilip edilmemesinin bir önemi bulunmamaktadır.
Diğer taraftan özel hizmet tazminatına bağlı olarak denetim tazminatının da 20 oranı esas alınarak ödenmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddiyle, ilamın 7/B maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,
C) İç denetçilere özel hizmet tazminatının 195, denetim tazminatının 30 oranı esasa alınarak ödeme yapıldığı ve ek ödemenin fazla ödendiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Yukarıda açıklandığı üzere müfettişlerde olduğu gibi iç denetçilere de özel hizmet tazminatının 130, denetim tazminatının 20 oranı esas alınarak ödeme yapılması gerekmektedir.
Kamu idarelerinin iç denetçi kadrolarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanuna göre istihdam edilenlere yapılacak ek ödemeye ilişkin usul ve esasların belirlenmesine ilişkin 13/2/2006 tarih ve 2006/10808 sayılı Kararnamenin 3.maddesinde;
“Bu Karar kapsamına giren personele en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil);
a) 657 sayılı Kanunun 152 nci maddesinin "II- Tazminatlar" kısmının "A) Özel Hizmet Tazminatı" bölümünün (f) bendinde sayılan iç denetçilerden,
1) 1-4 derecelerden aylık alanlara %175’i,
2) Diğer derecelerden aylık alanlara %170’i,
b) 657 sayılı Kanunun 152 nci maddesinin "II- Tazminatlar" kısmının "A) Özel Hizmet Tazminatı" bölümünün (g) bendinde sayılan iç denetçilerden,
1) 1-4 derecelerden aylık alanlara %170’i,
2) Diğer derecelerden aylık alanlara %165’i,
c) 657 sayılı Kanunun 152 nci maddesinin "II- Tazminatlar" kısmının "A) Özel Hizmet Tazminatı" bölümünün (h) bendinde sayılan iç denetçilerden,
1) 1-4 derecelerden aylık alanlara %165’i,
2) Diğer derecelerden aylık alanlara %160’ı,
oranında ek ödeme yapılır.”
Denilmektedir.
657 sayılı Kanunun 152.maddesinin II-Tazminatlar kısmının A) Özel Hizmet Tazminatı bölümünün (f) bendinde;
“Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Başkan, Üye, Başdenetçi, Denetçi ve Denetçi Yardımcıları, Başbakanlık, Bakanlık, Müsteşarlık, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği ve Gelir İdaresi Başkanlığı İç Denetçileri ile Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı ve Gümrük Müsteşarlığı merkez denetim elemanları için % 210 una,”,
(g) bendinde;
“Bakanlık, Denizcilik Müsteşarlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı ve bağımsız genel müdürlük (mahalli idarelere bağlı genel müdürlükler hariç) Başmüfettiş Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları ile, Başkanlık, Müstakil Genel Müdürlük, Büyükşehir Belediyesi, Büyükşehir Belediyesi bulunan illerin İl Özel İdaresi ile Üniversiteler ve Yüksek Teknoloji Enstitüleri İç Denetçileri … % 195 ine,”
(h) bendinde;
“Başbakanlık Uzmanları, D.P.T. Planlama Uzmanları, Hazine Uzmanları, Dış ticaret Uzmanları, Türkiye İstatistik Kurumu Uzmanları, Devlet Personel Uzmanları, Devlet Bütçe Uzmanları, Sosyal Güvenlik Uzmanları, Çalışma Uzmanları, Yurt Dışı İşçi Hizmetleri Uzmanları, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanları, Maliye Bakanlığı Vergi, Muhasebe ve Milli Emlak Denetmenleri, Büyükşehir Belediyeleri ile bunlara bağlı genel müdürlük Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları, İlköğretim Müfettişleri ile Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenleri, Sosyal Yardım Uzmanları ve bunların yardımcıları, (f) ve (g) bendinde sayılmayan İç denetçiler için % 130 una,”
Hükümleri yer almaktadır.
Büyükşehir belediyesine bağlı genel müdürlük iç denetçileri 657 sayılı Kanunun 152.maddesinin II-Tazminatlar kısmının A) Özel Hizmet Tazminatı bölümünün (f) ve (g) bentlerinde sayılmadığı için kendilerine aynı bölümün (h) bendinde yer alan “(f) ve (g) bendinde sayılmayan İç denetçiler” ifadesi gereğince (h) bendinden özel hizmet tazminatı ödenmesi gerektiğinden ek ödemenin de 2006/10808 sayılı Kararnamenin 3.maddesinin (c) bendi uyarınca % 165 oranı üzerinden yapılması gerekmektedir.
Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddiyle, ilamın 7/C maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,
Sonuç olarak, 1287 sayılı ilamın 7.maddesiyle verilen toplam 80.940,33 TL tazmin tutarından maddenin A-1 fıkrasıyla verilen 69.504,75 TL.nin düşülerek kalan 11.435,58 TL.nin ilamda adı geçen sorumluların uhdelerinde bırakılmak suretiyle ilam hükmünün DÜZELTEREK TASDİKİNE,
2- 1287 sayılı ilamın 9. maddesiyle, memurlara ödenen iki maaş tutarında ikramiye hesabına taban ve kıdem aylıklarının da ilave edildiği gerekçesiyle 939.218,84 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçiler dilekçelerinde özetle;
375 Sayılı K.H.K.'nin ilgili fıkrasında yer alan "her ne ad altında olursa olsun ………… ve benzeri ödemelerin …………." Düzenlemesinin ikramiye öğesini içermediği, çeşitli kanunlarda yapılan tanımlamalara istinaden taban ve kıdem aylığının aylık kavramı içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini,
Sayıştay Temyiz Kurulunun ASKİ Genel Müdürlüğünün 2006 yılı hesabına ilişkin olarak 14.02.2012 tarih ve 34381 tutanak nolu kararında, “Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün 2006 Yılı Bütçe Kararnamesinin 9 uncu maddesinde;
“İdaremizin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur personeline, yılda toplam iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyeler, Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere iki dilimde ödenecektir.”
Denilmektedir. Bütçeye ekli 2006 Yılı Kadro Gerekçesinin 7’ nci maddesinde ise; maaşın aylık, ek gösterge, taban aylık, kıdem aylık, yan ödeme, özel hizmet tazminatı ve makam tazminatı unsurları toplamından oluştuğu ifade edilerek, personele, söz konusu unsurlardan oluşan maaş tutarının 2 katını geçmemek üzere ikramiye ödeneceği belirtilmiştir.
Yapılan ikramiye ödemelerinin, ASKİ Genel kurul kararına uygun olarak bütçede belirlenen limit dahilinde yapıldığı anlaşıldığından dilekçi iddialarının kabulü ile 1123 sayılı ilamın 4’üncü maddesiyle toplam 1.164.953,33 YTL’ye tazmin hükmünün KALDIRILMASINA” karar verildiğini,
İZSU Genel Kurulunca onaylanan İZSU Genel Müdürlüğünün 2007 Yılı Bütçe Denge Kararnamesinin 1.maddesinde de “İdarenin 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur personeline aylık, ek gösterge, taban aylık, kıdem aylık, özel hizmet tazminatı ve makam tazminatından oluşan maaşının, yılda iki katını geçmemek üzere verilecek ikramiyeler Ocak 2007 ayı içinde avans olarak ödenir. Aralık 2007 ayı içinde tahakkuku ve kesin hesabı yapılır. Yıl içinde emekli olan personelden ikramiye farkları geri alınmaz.” denildiğini,
Buna göre aynı hükümleri ifade eden düzenlemelere istinaden kendileri hakkında verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemişlerdir.
Savcılık Daire kararının onanması yönünde görüş bildirmiştir.
2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun ek 5. Maddesine göre bu kanun diğer büyükşehir belediyeleri hakkında da uygulanmaktadır. Kanunun 1. maddesinin son fıkrasıyla İSKİ personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi tutulmuştur. Kanunun 6.maddesinin d bendinde yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirleme görevi Genel Kurul’a verilmiştir.
657 sayılı Kanunun “Memurlara Ödenecek Aylık Tutarları” başlıklı 155. maddesinde, “Bu kanunun 36 ncı maddesinde yer alan sınıflara ait gösterge tablosundaki rakamların, genel bütçe kanununda o yıl için tespit edilen katsayı ile çarpılması sonunda bulunacak miktar, sınıfların derece ve kademelerindeki memurların aylık tutarlarını gösterir.”,
“Göstergeler” başlıklı 43. maddesinin B bendinde; “Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır.” ,
Hükümlerine yer verilmek suretiyle “Aylık” kavramı, her derece için tespit edilen göstergeler ile görevin niteliğine göre belirlenen ek göstergeler toplamının Bütçe Kanununda saptanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan tutar olarak tanımlanmıştır.
Danıştay 1. Dairesinin 06.05.1999 tarih ve 1999/81 Karar No.lu Kararında da, 657 sayılı Kanunun 155 ve 43/(B) maddesine atıf yapılarak aylık tanımının, 657 sayılı Kanunda her derece için tespit edilen göstergeler ile varsa görevin niteliğine göre belirlenen ek göstergeler toplamının kanunlar gereği saptanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan tutarı ifade ettiği, aylık tanımının diğer ödeme unsurlarını da kısmen ya da tamamen kapsayacak şekilde ancak yeni bir yasal düzenlemeyle değiştirilebileceği, böyle bir düzenleme yapılmadıkça 657 sayılı Kanunda yer alan aylık tanımının diğer ödeme unsurlarını da kapsayacak şekilde yorum yoluyla değiştirilmesinin mümkün olmayacağı, yılda iki maaşı geçmeyen ikramiye uygulamasına ilişkin tutarın hesaplanmasında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda tanımı yapılan aylık tutarın dışında kalan diğer ödeme unsurlarının dikkate alınmasına hukuken olanak bulunmadığı görüşüne varılmıştır.
Diğer taraftan, 375 sayılı Devlet Memurları Ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı İle Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 1. maddesinde “Bu göstergeler 657 sayılı Kanun ve diğer personel kanunlarına ve kanun hükmünde kararnamelere göre her ne ad altında olursa olsun ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, ücret ve benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.” Denilmektedir. Düzenlemede her ne kadar “ikramiye” ifadesine yer verilmese de, “her ne ad altında olursa olsun” ile “ve benzeri ödemeler” ibarelerinden, kapsamın sadece sayılan ödeme türleriyle sınırlı olmadığı, “ikramiye” hesabına da taban ve kıdem aylığının dahil edilmeyeceği açıkça anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, 1287 sayılı ilamın 9. maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,
3- İlamın 12.maddesiyle İZSU Denetçilerine ödenen aylıkların devlet memurları için belirlenen 1. derecenin 4.kademesi aylık tutarına taban aylık tutarının da ilave edilerek hesaplandığı gerekçesiyle 14.713,92 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçiler dilekçelerinde özetle;
375 sayılı KHK uyarınca taban aylığının aylık kavramı içerisinde değerlendirilmesi gerektiği, Sayıştay Temyiz Kurulunun 14.05.2002 tarih ve 25673 sayılı kararının da bu yönde olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemişlerdir.
Savcılık Daire kararının onanması yönünde görüş bildirmiştir.
2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un 10. maddesinde;
“DENETÇİLER
MADDE 10 - (Değişik: 3009 - 23.5.1984 / m.8) İSKİ'nin işlemleri, hizmet süreleri içinde sürekli olarak çalışacak olan iki denetçi tarafından denetlenir.
Denetçi seçilebilmek için mühendislik, hukuk, ekonomi ve işletme konularından en az birinde yüksek öğrenim görmüş ve uzmanlaşmış bulunmak ve aynı konuda en az 10 yıl görev yapmış olmak gerekir.
Denetçilerin hizmet süreleri iki yıl olup, hizmet süreleri sonunda yeniden seçilmeleri mümkündür.
Denetçiler İSKİ'nin çalışmalarına ilişkin olarak tespit ettikleri eksiklikler, aksaklıklar ve yasa dışı işlemler hakkındaki raporlarını Genel Kurula verirler. Raporun bir örneği de bilgi için İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanına sunulur. Ayrıca Genel Kurulun Mayıs ayı toplantısında Yönetim Kurulunun bir yıllık faaliyeti hakkında rapor verirler.
Denetçilerin istedikleri bilgi ve belgelerin Yönetim Kurulu ve Genel Müdürlükçe verilmesi zorunludur.
Denetçilerin ücretleri, Devlet memurlarına verilen birinci derecenin son kademesi aylık tutarını (Ek Gösterge hariç) aşmamak üzere Genel Kurulca kararlaştırılır.” Denilmektedir.
Buna göre denetçilere ödenecek ücret, 657 sayılı Kanun’da yer alan I sayılı Gösterge Tablosu’nda yer alan göstergelerin katsayı ile çarpılması sonucu bulunacak tutar kadardır.
27.06.1989 tarih ve 375 sayılı “Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname”nin 1. maddesinde;
“Bu göstergeler 657 sayılı Kanun ve diğer personel kanunlarına ve kanun hükmünde kararnamelere göre her ne ad altında olursa olsun ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, ücret ve benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.”
Hükmü yer almaktadır.
Bu hükme göre denetçi ücretlerinin hesabında taban ve kıdem aylıklarının dikkate alınması mümkün değildir.
Bu itibarla dilekçilerin iddialarının reddi ile 1287 sayılı ilamın 12. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,
Karar verildiği 11.12.2012 tarih ve 35892 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
1- 1287 sayılı ilamın 7. maddesiyle,
A- 1) Daire başkanları ve I. Hukuk müşavirine makam ve görev tazminatı ödendiği,
2) I.Hukuk müşaviri ek göstergesinin hatalı tespit edildiği,
B- Müfettişlere özel hizmet tazminatı ve denetim tazminatının fazla ödendiği,
C- İç denetçilere özel hizmet tazminatı, denetim tazminatı ve ek ödemenin fazla ödendiği,
Gerekçesiyle toplam 80.940,33 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçiler dilekçelerinde özetle;
İZSU’nun müstakil bütçeli bir kurum olduğu, I. Hukuk müşavirine ödenen 3600 ek gösterge rakamına ilişkin olarak da ayrıca, 3600 ek gösterge rakamının 2560 sayılı yasanın ekinde yayımlanmış olan 400 ek gösterge puanının güncellenmesi sonunda uygulanmış bir rakam olduğunu, Devlet Personel Başkanlığının GASKİ Genel Müdürlüğüne yazdığı 30.04.1997 tarihli yazıda I. Hukuk Müşaviri için uygulanacak ek göstergenin 657 sayılı Kanuna ekli II Sayılı Ek gösterge cetvelinin “2.Yargı Kuruluşları, Bağlı ve İlgili Kuruluşlar ile Yüksek Öğretim Kuruluşları bölümünde öngörülen 3600 ek gösterge” olacağının belirtildiğinden bahisle tazmin hükmünün kaldırılmasını istemişlerdir.
Savcılık Daire kararının onanması yönünde görüş bildirmiştir.
A- 1) Daire başkanları ve I. Hukuk müşavirine yersiz olarak makam ve görev tazminatı ödendiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Anayasanın İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzelkişiliği başlıklı 123’üncü maddesinde; “İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir. İdarenin kuruluş ve görevleri, merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanır. Kamu tüzelkişiliği, ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulur.” hükmü yer almaktadır. Bu hükme göre idarenin kuruluş ve görevleri ile bir bütün olduğu, bu bütünün merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanarak kanunla düzenleneceği, kamu tüzel kişiliğinin kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulacağı açıktır. Anayasada yer alan bu hükümler idarenin kuruluşu açısından merkezi ve yerinden yönetim arasında bir farklılık gözetmemektedir. Anayasa yerinden yönetimin de merkezi yönetim gibi kuruluşunun kanunla düzenleneceğini, kamu tüzel kişiliğinin kanunla kurulacağını esas almaktadır. Bu esaslar nedeni ile kanunla düzenlenen kuruluş ile kanun ya da kanunun açıkça verdiği bir yetkiye dayanılarak kurulan kamu tüzel kişiliği açısından merkezi yönetim ile yerel yönetimler arasında bir fark bulunmamaktadır. Merkezi yönetim ile yerel yönetim arasındaki fark ve üstünlük kuruluş ve görevlerde değil, Anayasa ve kanunlarla verilen yetkilerdedir. Bu nedenle merkezi yönetimdeki bağlı idare, müstakil genel müdürlük, müstakil bütçe, kamu tüzel kişiliği gibi idarenin kuruluşunu düzenleyen hukuki ibareler yerel yönetimler için de geçerlidir.
Anayasanın, kamu tüzel kişiliğinin (hükmi şahsiyetin) kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulacağını açık olarak belirttiği ancak, bu tüzel kişiliğe sahip genel müdürlükler arasında, müstakil genel müdürlük veya bağlı genel müdürlük gibi herhangi bir ayrıma gitmediği, uygulamada da, kamu tüzel kişiliğine sahip genel müdürlükler oluşturulurken, müstakil veya bağlı olmaları gözetilmeden hemen hepsinde, benzer bir teşkilat yapısı oluşturulduğu, buna bağlı olarak başta Anayasa olmak üzere, diğer mevzuatımızda da müstakil genel müdürlük ve bağlı genel müdürlük ayrımına yer verilmediği, bunların ayrı ayrı tanımlandığı bilinmektedir. Bu durum birer yerel yönetim olan büyükşehir belediyeleri sınırları içinde görevli ve 2560 sayılı Kanuna tabi olan Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlükleri için de geçerlidir.
Aynı Kanunun 1’inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Genel Müdürlüğün hizmeti, İstanbul Büyük Şehir Belediyesinin görev alanı ile sınırlıdır. Ancak, şehrin yararlandığı su kaynaklarının korunmasına ilişkin hizmetler, büyük şehir belediye sınırları dışında da olsa bu kuruluş tarafından yürütülür. Ayrıca İçişleri ile Bayındırlık ve İskan Bakanlıklarının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu anasistem ile ilgili başka belediye ve köylerin su ve kanalizasyon işlerini de bu Genel Müdürlüğe verebilir.” hükmü uyarınca İSKİ’nin İstanbul Büyükşehir Belediyesinin görev alanı ile sınırlı olduğu, ancak şehrin yararlandığı su kaynaklarının korunmasına ilişkin hizmetlerin, Büyükşehir belediye sınırları dışında da olsa bu kuruluş tarafından yürütüleceği açıktır.
2560 sayılı Kanunun 1’inci maddesinde “İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile koordineli olarak hizmetlerini yürüten, müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğine haiz bir kuruluş olup personel statüsü bakımından 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek geçici 9 uncu maddesi hükümlerine, diğer işlemlerinde ise özel hukuk hükümlerine tabidir.” denilmekte iken, 23/05/1984 tarihli ve 3009 sayılı Kanunun 1’inci maddesiyle yapılan değişiklik ile bu madde; “İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi, İstanbul Büyükşehir Belediyesine bağlı, müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluştur. İSKİ personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabidir.” şeklinde değiştirilmiştir. Bu nedenle idarenin yapısını belirleyen organlarında ve görevlerinde hiç bir değişikliğe gidilmeksizin, ilk düzenlemede İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile koordineli olarak çalışacağı belirtilen İSKİ’nin, yapılan değişiklik ile İstanbul Büyükşehir Belediyesine bağlı olduğu düzenlemesinin getirilmiş olması, müstakil olarak kurulan idarenin yapısı ve işleyişinin değiştirilmediğini göstermektedir. Bu çerçevede; 2560 sayılı Kanunun Genel Kurul başlıklı 4’üncü maddesinde “İstanbul Büyük Şehir Belediye Meclisi, İSKİ Genel Kurulu olarak görevli ve yetkilidir.” hükmü ile Yönetim Kurulu başlıklı 7’inci maddesindeki “Büyük Şehir Belediye Başkanı Yönetim Kurulunun başkanıdır. Belediye Başkanının bulunmaması halinde, Genel Müdür Yönetim Kuruluna başkanlık eder.” hükmü Büyükşehir Belediye organlarına ikinci görevler vermektedir.
İSKİ kamu tüzel kişiliğine sahip olduğundan, başka bir anlatımla müstakil genel müdürlük statüsünde bulunduğundan, görevin yürütülmesi için alınan kararlarda her hangi bir makamın iznine, onayına ve denetimine tabi bulunmamaktadır. Bu idareler tarifeleri belirlemekte, kamulaştırma kararlarını kendileri almakta, bu kararların iptali ve kamulaştırma bedelinin artırılması için açılan davalarda hasım gösterilmekte, kamulaştırma bedelinin tespiti için açılan davaları yine doğrudan bunlar tarafından açılmakta, idarelerin yapmış olduğu herhangi bir faaliyeti nedeniyle Büyükşehir Belediyesi aleyhine açılan davaların, su ve kanalizasyon idarelerinin ayrı tüzel kişiliğe sahip olduğu gerekçesiyle mahkemece reddedildiği durumlar bulunmaktadır.
Merkezi idare içinde yer alan Bakanlıkların kuruluşunu düzenleyen 27/9/1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinde bakanlık bağlı kuruluşları, 11’inci maddesinde ise, bakanlık ilgili kuruluşları tanımlanmıştır. Belediyelerin kuruluşunu düzenleyen 5393 sayılı Kanunda, belediyeye bağlı veya ilgili kuruluş düzenlemesine yer verilmediği, Belediye teşkilâtı başlıklı 48 inci maddede belediyenin birimlerinin hangileri olduğu ve nasıl oluşturulacağı belirlenmiştir. Büyükşehir Belediyelerinin kuruluşunu düzenleyen 5216 sayılı Kanununda, bağlı kuruluş, ilgili kuruluş veya bağlı genel müdürlük tanımı veya ifadesi bulunmamaktadır.
2560 sayılı Kanunun 1’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi, İstanbul Büyük Şehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluştur. İSKİ personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir.” hükmü ile su ve kanalizasyon idarelerinin müstakil bütçeye ve kamu tüzel kişiliğe sahip olduğu belirtilmiştir. Kanundaki bu hüküm ile 657 sayılı Kanunun ekindeki cetvellerde yer alan bağımsız genel müdürlük (mahalli idarelere bağlı genel müdürlükler hariç) ifadesi ile birlikte değerlendirilmelidir. Bir genel müdürlüğün bütçesi müstakilse ve bu genel müdürlük kamu tüzel kişiliğine de sahipse, bu genel müdürlüğün, başka bir otoritenin izin, onay veya denetimine tabi olmadan karar alma ve uygulama yetkisine sahip bulunduğu açıktır. Nitekim, söz konusu cetvellerde müstakil genel müdürlük olarak belirtilen genel müdürlüklerin kuruluş kanunlarında, kamu tüzel kişiliklerinin bulunduğu ifade edilmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Devlet Demir Yolları Genel Müdürlüğü gibi bu idarelere örnek olarak gösterilebilecek genel müdürlüklerde, kamu tüzel kişiliğine sahip olma ibaresi ile bağlı olma ibaresi, aynı şekilde 2560 sayılı Kanuna tabi Su ve kanalizasyon idareleri için de geçerlidir.
İSKİ’nin personel rejimi ile alakalı düzenlemeye 2560 sayılı Kanunda yer verilerek bu Kanunun 1’inci maddesine göre; su ve kanalizasyon idaresinde görevli personelin 657 sayılı Kanuna tabi olduğu, personele özlük ve maaş yönünden bunların uygulanması gerektiği aşikardır.
Su ve kanalizasyon idareleri genel müdürlüklerinin 1. hukuk müşavirlerinin 1994 yılından, daire başkanlarının ise 15 Nisan 1997 tarihinden itibaren, makam ve görev tazminatından faydalandırıldıkları, Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığı görüşleriyle, idari yargıya konu olan davalar sonucu su ve kanalizasyon idarelerindeki 1. hukuk müşaviri ve daire başkanlarının makam ve görev tazminatı alabilecekleri hususunda kararların verildiği görülmektedir.
Bu itibarla 1287 sayılı ilamın 7. maddesinin A-1 bendiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
2) I.Hukuk müşavirine ödenen ek gösterge tutarının 3000 yerine 3600 rakamı esas alınarak hesaplandığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanuna ekli II sayılı Cetvelde; “6- Mahalli İdareler İle Bağlı Ve İlgili Kuruluşlar” bölümünde birinci derecede görev yapan I. Hukuk Müşaviri için 3000 ek gösterge rakamı öngörülmüştür. Dilekçede belirtilen Devlet Personel Başkanlığı yazısı 30.04.1997 tarihli olup, bu tarihte 657 sayılı Devlet Memurları Kanuna ekli II sayılı Cetvelde “6- Mahalli İdareler İle Bağlı Ve İlgili Kuruluşlar” bölümündeki “Büyükşehir Belediyesi I.Hukuk Müşaviri” ibaresi, 12/10/1999 tarihinden geçerli olarak “Büyükşehir Belediyesi ile Bağlı Kuruluşlarındaki I. Hukuk Müşaviri” şeklinde değiştirilmiştir. Dolayısıyla bu tarihten itibaren büyükşehir belediyelerine bağlı su ve kanalizasyon idarelerinde görevli I.Hukuk Müşaviri için esas alınacak ek göstergenin bu kapsamda değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla dilekçilerin iddialarının reddiyle 1287 sayılı ilamın 7. Maddesinin A-2 bendiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,
B) Müfettişlere özel hizmet tazminatının 195, denetim tazminatının 30 oranı esas alınarak ödeme yapıldığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar”a ekli II sayılı cetvelde çeşitli görevler için ödenecek özel hizmet tazminat oranları belirlenmiştir. Cetvelin (B) Denetim Hizmetleri bölümünün 3. ve 4. sırasında;
“3 a) Bakanlık, Denizcilik Müsteşarlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı ve bağımsız genel müdürlük (mahalli idarelere bağlı genel müdürlükler hariç) Müfettişleri, Başkanlık, Müstakil Genel Müdürlük, Büyükşehir Belediyesi, Büyükşehir Belediyesi bulunan illerin İl Özel İdaresi ile Üniversiteler ve Yüksek Teknoloji Enstitüleri İç Denetçileri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişleri, Bakanlıklar merkez teşkilatına dahil kadrolarda görevli Kontrolörler, İçişleri Bakanlığı Dernekler Denetçisi, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlık Müfettişleri, Sigorta Müfettişleri, Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO-POL Tesisleri İşletme Başkanlığı Müfettişlerinden;
-1-2 derecelerden aylık alanlar ...........................................:195
-Diğer derecelerden aylık alanlar ........................................:185
b)Bunların Yardımcıları, Stajyer Kontrolörler .........................:125
4 a) Başbakanlık Uzmanları, Planlama Uzmanları, Hazine Uzmanları, Dış Ticaret Uzmanları, Türkiye İstatistik Kurumu Uzmanları, Devlet Personel Uzmanları, Devlet Bütçe Uzmanları, Sosyal Güvenlik Uzmanları, Çalışma Uzmanları, Yurt Dışı İşçi Hizmetleri Uzmanları, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanları, Maliye Bakanlığı Vergi, Muhasebe ve Milli Emlak Denetmenleri, Büyükşehir Belediyeleri ile bunlara bağlı genel müdürlük Müfettişleri, İlköğretim Müfettişleri, Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenleri, Sosyal Yardım Uzmanları ile (2) ve (3) üncü sırada sayılmayan İç Denetçilerden;
-1-2 derecelerden aylık alanlar ........................................................:130
-Diğer derecelerden aylık alanlar .....................................................: 125
b) Bunların Yardımcıları (meslekte üç yıldan daha az kıdemli İlköğretim
Müfettişleri dahil) ........................................................................ : 92”,
Söz konusu Kararnameye ekli “Diğer Tazminatlar” başlıklı III sayılı cetvelin “E.Denetim Tazminatı” bölümünde,
E.Denetim Tazminatı:
II Sayılı Cetvelin (B) Denetim Hizmetleri Bölümünün;
a) 1, 2 ve 3 üncü sıralarında sayılanlardan;
-KİT personeli.......................................................... :10
-Diğerleri.................................................................:30
b) 4, 5, 6 ve 7 nci sıralarında sayılanlar …........ : 20”
Denilmektedir.
Görüldüğü üzere II sayılı cetvelde 3. sırada bağımsız genel müdürlükler sayılmış, ancak parantez içinde mahalli idarelere bağlı genel müdürlüklerin hariç olduğu belirtilmiş; 4. sırada ise Büyükşehir Belediyeleri ile bunlara bağlı genel müdürlük müfettişleri sayılmıştır.
Dolayısıyla 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli II sayılı cetvelde büyükşehir belediyelerine bağlı genel müdürlük müfettişlerinin % 130 oranında özel hizmet tazminatı alacağı açıkça düzenlenmiş olup, İZSU Genel Müdürlüğünün bağımsız genel müdürlük olarak kabul edilip edilmemesinin bir önemi bulunmamaktadır.
Diğer taraftan özel hizmet tazminatına bağlı olarak denetim tazminatının da 20 oranı esas alınarak ödenmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddiyle, ilamın 7/B maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,
C) İç denetçilere özel hizmet tazminatının 195, denetim tazminatının 30 oranı esasa alınarak ödeme yapıldığı ve ek ödemenin fazla ödendiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Yukarıda açıklandığı üzere müfettişlerde olduğu gibi iç denetçilere de özel hizmet tazminatının 130, denetim tazminatının 20 oranı esas alınarak ödeme yapılması gerekmektedir.
Kamu idarelerinin iç denetçi kadrolarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanuna göre istihdam edilenlere yapılacak ek ödemeye ilişkin usul ve esasların belirlenmesine ilişkin 13/2/2006 tarih ve 2006/10808 sayılı Kararnamenin 3.maddesinde;
“Bu Karar kapsamına giren personele en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil);
a) 657 sayılı Kanunun 152 nci maddesinin "II- Tazminatlar" kısmının "A) Özel Hizmet Tazminatı" bölümünün (f) bendinde sayılan iç denetçilerden,
1) 1-4 derecelerden aylık alanlara %175’i,
2) Diğer derecelerden aylık alanlara %170’i,
b) 657 sayılı Kanunun 152 nci maddesinin "II- Tazminatlar" kısmının "A) Özel Hizmet Tazminatı" bölümünün (g) bendinde sayılan iç denetçilerden,
1) 1-4 derecelerden aylık alanlara %170’i,
2) Diğer derecelerden aylık alanlara %165’i,
c) 657 sayılı Kanunun 152 nci maddesinin "II- Tazminatlar" kısmının "A) Özel Hizmet Tazminatı" bölümünün (h) bendinde sayılan iç denetçilerden,
1) 1-4 derecelerden aylık alanlara %165’i,
2) Diğer derecelerden aylık alanlara %160’ı,
oranında ek ödeme yapılır.”
Denilmektedir.
657 sayılı Kanunun 152.maddesinin II-Tazminatlar kısmının A) Özel Hizmet Tazminatı bölümünün (f) bendinde;
“Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Başkan, Üye, Başdenetçi, Denetçi ve Denetçi Yardımcıları, Başbakanlık, Bakanlık, Müsteşarlık, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği ve Gelir İdaresi Başkanlığı İç Denetçileri ile Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı ve Gümrük Müsteşarlığı merkez denetim elemanları için % 210 una,”,
(g) bendinde;
“Bakanlık, Denizcilik Müsteşarlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı ve bağımsız genel müdürlük (mahalli idarelere bağlı genel müdürlükler hariç) Başmüfettiş Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları ile, Başkanlık, Müstakil Genel Müdürlük, Büyükşehir Belediyesi, Büyükşehir Belediyesi bulunan illerin İl Özel İdaresi ile Üniversiteler ve Yüksek Teknoloji Enstitüleri İç Denetçileri … % 195 ine,”
(h) bendinde;
“Başbakanlık Uzmanları, D.P.T. Planlama Uzmanları, Hazine Uzmanları, Dış ticaret Uzmanları, Türkiye İstatistik Kurumu Uzmanları, Devlet Personel Uzmanları, Devlet Bütçe Uzmanları, Sosyal Güvenlik Uzmanları, Çalışma Uzmanları, Yurt Dışı İşçi Hizmetleri Uzmanları, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanları, Maliye Bakanlığı Vergi, Muhasebe ve Milli Emlak Denetmenleri, Büyükşehir Belediyeleri ile bunlara bağlı genel müdürlük Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları, İlköğretim Müfettişleri ile Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenleri, Sosyal Yardım Uzmanları ve bunların yardımcıları, (f) ve (g) bendinde sayılmayan İç denetçiler için % 130 una,”
Hükümleri yer almaktadır.
Büyükşehir belediyesine bağlı genel müdürlük iç denetçileri 657 sayılı Kanunun 152.maddesinin II-Tazminatlar kısmının A) Özel Hizmet Tazminatı bölümünün (f) ve (g) bentlerinde sayılmadığı için kendilerine aynı bölümün (h) bendinde yer alan “(f) ve (g) bendinde sayılmayan İç denetçiler” ifadesi gereğince (h) bendinden özel hizmet tazminatı ödenmesi gerektiğinden ek ödemenin de 2006/10808 sayılı Kararnamenin 3.maddesinin (c) bendi uyarınca % 165 oranı üzerinden yapılması gerekmektedir.
Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddiyle, ilamın 7/C maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,
Sonuç olarak, 1287 sayılı ilamın 7.maddesiyle verilen toplam 80.940,33 TL tazmin tutarından maddenin A-1 fıkrasıyla verilen 69.504,75 TL.nin düşülerek kalan 11.435,58 TL.nin ilamda adı geçen sorumluların uhdelerinde bırakılmak suretiyle ilam hükmünün DÜZELTEREK TASDİKİNE,
2- 1287 sayılı ilamın 9. maddesiyle, memurlara ödenen iki maaş tutarında ikramiye hesabına taban ve kıdem aylıklarının da ilave edildiği gerekçesiyle 939.218,84 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçiler dilekçelerinde özetle;
375 Sayılı K.H.K.'nin ilgili fıkrasında yer alan "her ne ad altında olursa olsun ………… ve benzeri ödemelerin …………." Düzenlemesinin ikramiye öğesini içermediği, çeşitli kanunlarda yapılan tanımlamalara istinaden taban ve kıdem aylığının aylık kavramı içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini,
Sayıştay Temyiz Kurulunun ASKİ Genel Müdürlüğünün 2006 yılı hesabına ilişkin olarak 14.02.2012 tarih ve 34381 tutanak nolu kararında, “Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün 2006 Yılı Bütçe Kararnamesinin 9 uncu maddesinde;
“İdaremizin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur personeline, yılda toplam iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyeler, Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere iki dilimde ödenecektir.”
Denilmektedir. Bütçeye ekli 2006 Yılı Kadro Gerekçesinin 7’ nci maddesinde ise; maaşın aylık, ek gösterge, taban aylık, kıdem aylık, yan ödeme, özel hizmet tazminatı ve makam tazminatı unsurları toplamından oluştuğu ifade edilerek, personele, söz konusu unsurlardan oluşan maaş tutarının 2 katını geçmemek üzere ikramiye ödeneceği belirtilmiştir.
Yapılan ikramiye ödemelerinin, ASKİ Genel kurul kararına uygun olarak bütçede belirlenen limit dahilinde yapıldığı anlaşıldığından dilekçi iddialarının kabulü ile 1123 sayılı ilamın 4’üncü maddesiyle toplam 1.164.953,33 YTL’ye tazmin hükmünün KALDIRILMASINA” karar verildiğini,
İZSU Genel Kurulunca onaylanan İZSU Genel Müdürlüğünün 2007 Yılı Bütçe Denge Kararnamesinin 1.maddesinde de “İdarenin 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur personeline aylık, ek gösterge, taban aylık, kıdem aylık, özel hizmet tazminatı ve makam tazminatından oluşan maaşının, yılda iki katını geçmemek üzere verilecek ikramiyeler Ocak 2007 ayı içinde avans olarak ödenir. Aralık 2007 ayı içinde tahakkuku ve kesin hesabı yapılır. Yıl içinde emekli olan personelden ikramiye farkları geri alınmaz.” denildiğini,
Buna göre aynı hükümleri ifade eden düzenlemelere istinaden kendileri hakkında verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemişlerdir.
Savcılık Daire kararının onanması yönünde görüş bildirmiştir.
2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun ek 5. Maddesine göre bu kanun diğer büyükşehir belediyeleri hakkında da uygulanmaktadır. Kanunun 1. maddesinin son fıkrasıyla İSKİ personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi tutulmuştur. Kanunun 6.maddesinin d bendinde yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirleme görevi Genel Kurul’a verilmiştir.
657 sayılı Kanunun “Memurlara Ödenecek Aylık Tutarları” başlıklı 155. maddesinde, “Bu kanunun 36 ncı maddesinde yer alan sınıflara ait gösterge tablosundaki rakamların, genel bütçe kanununda o yıl için tespit edilen katsayı ile çarpılması sonunda bulunacak miktar, sınıfların derece ve kademelerindeki memurların aylık tutarlarını gösterir.”,
“Göstergeler” başlıklı 43. maddesinin B bendinde; “Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır.” ,
Hükümlerine yer verilmek suretiyle “Aylık” kavramı, her derece için tespit edilen göstergeler ile görevin niteliğine göre belirlenen ek göstergeler toplamının Bütçe Kanununda saptanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan tutar olarak tanımlanmıştır.
Danıştay 1. Dairesinin 06.05.1999 tarih ve 1999/81 Karar No.lu Kararında da, 657 sayılı Kanunun 155 ve 43/(B) maddesine atıf yapılarak aylık tanımının, 657 sayılı Kanunda her derece için tespit edilen göstergeler ile varsa görevin niteliğine göre belirlenen ek göstergeler toplamının kanunlar gereği saptanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan tutarı ifade ettiği, aylık tanımının diğer ödeme unsurlarını da kısmen ya da tamamen kapsayacak şekilde ancak yeni bir yasal düzenlemeyle değiştirilebileceği, böyle bir düzenleme yapılmadıkça 657 sayılı Kanunda yer alan aylık tanımının diğer ödeme unsurlarını da kapsayacak şekilde yorum yoluyla değiştirilmesinin mümkün olmayacağı, yılda iki maaşı geçmeyen ikramiye uygulamasına ilişkin tutarın hesaplanmasında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda tanımı yapılan aylık tutarın dışında kalan diğer ödeme unsurlarının dikkate alınmasına hukuken olanak bulunmadığı görüşüne varılmıştır.
Diğer taraftan, 375 sayılı Devlet Memurları Ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı İle Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 1. maddesinde “Bu göstergeler 657 sayılı Kanun ve diğer personel kanunlarına ve kanun hükmünde kararnamelere göre her ne ad altında olursa olsun ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, ücret ve benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.” Denilmektedir. Düzenlemede her ne kadar “ikramiye” ifadesine yer verilmese de, “her ne ad altında olursa olsun” ile “ve benzeri ödemeler” ibarelerinden, kapsamın sadece sayılan ödeme türleriyle sınırlı olmadığı, “ikramiye” hesabına da taban ve kıdem aylığının dahil edilmeyeceği açıkça anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, 1287 sayılı ilamın 9. maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,
3- İlamın 12.maddesiyle İZSU Denetçilerine ödenen aylıkların devlet memurları için belirlenen 1. derecenin 4.kademesi aylık tutarına taban aylık tutarının da ilave edilerek hesaplandığı gerekçesiyle 14.713,92 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçiler dilekçelerinde özetle;
375 sayılı KHK uyarınca taban aylığının aylık kavramı içerisinde değerlendirilmesi gerektiği, Sayıştay Temyiz Kurulunun 14.05.2002 tarih ve 25673 sayılı kararının da bu yönde olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemişlerdir.
Savcılık Daire kararının onanması yönünde görüş bildirmiştir.
2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un 10. maddesinde;
“DENETÇİLER
MADDE 10 - (Değişik: 3009 - 23.5.1984 / m.8) İSKİ'nin işlemleri, hizmet süreleri içinde sürekli olarak çalışacak olan iki denetçi tarafından denetlenir.
Denetçi seçilebilmek için mühendislik, hukuk, ekonomi ve işletme konularından en az birinde yüksek öğrenim görmüş ve uzmanlaşmış bulunmak ve aynı konuda en az 10 yıl görev yapmış olmak gerekir.
Denetçilerin hizmet süreleri iki yıl olup, hizmet süreleri sonunda yeniden seçilmeleri mümkündür.
Denetçiler İSKİ'nin çalışmalarına ilişkin olarak tespit ettikleri eksiklikler, aksaklıklar ve yasa dışı işlemler hakkındaki raporlarını Genel Kurula verirler. Raporun bir örneği de bilgi için İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanına sunulur. Ayrıca Genel Kurulun Mayıs ayı toplantısında Yönetim Kurulunun bir yıllık faaliyeti hakkında rapor verirler.
Denetçilerin istedikleri bilgi ve belgelerin Yönetim Kurulu ve Genel Müdürlükçe verilmesi zorunludur.
Denetçilerin ücretleri, Devlet memurlarına verilen birinci derecenin son kademesi aylık tutarını (Ek Gösterge hariç) aşmamak üzere Genel Kurulca kararlaştırılır.” Denilmektedir.
Buna göre denetçilere ödenecek ücret, 657 sayılı Kanun’da yer alan I sayılı Gösterge Tablosu’nda yer alan göstergelerin katsayı ile çarpılması sonucu bulunacak tutar kadardır.
27.06.1989 tarih ve 375 sayılı “Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname”nin 1. maddesinde;
“Bu göstergeler 657 sayılı Kanun ve diğer personel kanunlarına ve kanun hükmünde kararnamelere göre her ne ad altında olursa olsun ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, ücret ve benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.”
Hükmü yer almaktadır.
Bu hükme göre denetçi ücretlerinin hesabında taban ve kıdem aylıklarının dikkate alınması mümkün değildir.
Bu itibarla dilekçilerin iddialarının reddi ile 1287 sayılı ilamın 12. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,
Karar verildiği 11.12.2012 tarih ve 35892 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.