Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Yılı
2007
Daire
2
Dosya No
33975
Tutanak No
35989
Tutanak Tarihi
25.12.2012
Konu
KARAR
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;
1- 1095 sayılı ilamın 1, 2, 3, 4, 5, 6, 28 nci maddeleriyle, Sur Belediyesi bünyesindeki memur statüsündeki personele, Belediye ile Tüm-Bel-Sen arasında imzalanan toplu iş sözleşmesine dayanarak iyileştirme zammı, bayram yardımı ve doğum yardımı ödemesi adı altında ödeme yapılması nedeniyle tazmin hükmü verilmiştir.
Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 6009 sayılı Kanunun Geçici 8. madde hükmü aynen şöyledir:
“Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, bu Kanunun yayımı tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye, büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri haklarında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır.”
Bu hüküm karşısında Diyarbakır Sur Belediyesi Saymanlığı 2007 yılı hesabı ile ilgili olarak Sayıştay 2. Dairesince çıkarılan 1095 sayılı ilâmın, 6009 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi kapsamında bulunduğu anlaşılan 1, 2, 3, 4, 5, 6, 28 nci maddeleri hakkında mali yargılama ve takibat yapılamayacağından temyiz konusu dosyanın ilgili maddelerinin İŞLEMDEN KALDIRILMASINA,
2- 1095 sayılı ilamın 7 inci maddesiyle, Sur Belediyesi'nde çalışan işçi statüsündeki personele fazla mesai ücretlerinin yasal limiti aşan miktarda ödenmesi gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde özetle:
İlamın 7, 8, ve 9'uncu sırasında yer alan maddelere ilişkin olarak:
Ancak bu gerekçe 4857 Sayılı İş Kanununa, İşveren ile Sendika arasında yapılan sözleşme ile hukuka aykırı olduğunu, Şöyle ki; 4857 Sayılı İş Kanunun 63. maddesinde, genel bakımdan çalışma süresinin haftada en çok 45 saat olduğu, aksi kararlaştırılmamışsa bu sürenin, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı: tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresinin, işyerlerinde haftanın çalışma günlerine, günde onbir saat koşulu ile farklı şekilde dağıtabileceği, bu halde iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresinin, normal haftalık çalışma süresini aşamayacağı, denkleştirme süresinin toplu iş sözleşmesi ile dört aya kadar arttırabileceği hükmü yer aldığını,
Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle kırk beş saatin altında belirlendiği durumlarda yukarıda belirtilen esaslar dahilinde uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve kırk beş saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalar olduğunu, Fazla sürelerde çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarın yüzde yirmi beş yükseltilmesiyle ödeneceğini, Aynı Kanunun 41. Madde'ye göre "Fazla Çalışma süresinin toplamı bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamaz" hükmü öngörüldüğünü, Diğer yandan 4857 Sayılı İş Kanunun '"Ulusal Bayram ve Genel tatil günlerinde çalışma" başlıklı 44. maddesinde: Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışamayacağının toplu iş sözleşmesi veya hizmet akitlerinde gösterileceği, bugünlere ait ücretlerin 47. maddeye göre ödeneceği belirtildiğini,
Aynı Kanunun 46. maddesinde de, bu kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününde önce 63. maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisi/ en az yirmi dört saat dinlenme (Hafta tatili) verileceği, çalışılmayan hatta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olarak olmaksızın o günün ücretinin tam olarak ödeneceği düzenlendiğini,
Ayrıca, 394 sayılı Halta tatili Kanununda işyerlerinde faaliyetin hafta tatili günlerinde tatil edilmesi ve haftada 6 işgünü çalışan işçilere bir gün hafta tatili verilmesi öngörüldüğünü, Diğer taraftan. 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller hakkında kanunda, resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı gününün genel tatil günleri olduğu, nitelikleri itibariyle sürekli görev yapması gereken resmi daire ve kuruluşların özel kanunlarındaki hükümleri saklı kalmak kaydıyla tatil edileceği. 29 Ekim Gününün Ulusal Bayram olduğu, hafta tatilinin de Pazar günü olduğu. Hafta tatili kanunu ve 4857 sayılı iş Kanunun hükümlerinin saklı olduğu,
Bu düzenlemelere göre; 1)4857 Sayılı İş Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmaların fazla çalışma, haftalık çalışma süresinin kırk beş saatin altında belirlendiği durumlarda bu sureyi aşan ve kırkbeş saate kadar yapılan çalışmaların ise fazla çalışma olması nedeniyle, fazla sürelerle çalışma süreleri, bir yılda 270 saat olan fazla çalışma süresine dahil edilmeyeceğini,
2)Fazla Çalışma, iş günlerinde çalışma saatleri dışında yapılan çalışmalar olduğundan, Ulusal Bayram ve genel tatil günlerinde yapılan çalışmalar fazla çalışma olarak değerlendirilmediğinden, bu günlerde yapılan çalışmalar yıllık 270 saatlik fazla çalışmaya dahil edilemeyeceğini: ekte sunulan ve görüş olarak istenen Çalışma Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Çalışma Genel Müdürlüğünün) 14.07.2008 tarih ve 23476 sayılı yazılarından da anlaşıldığını, (EK-4)
Buna göre yukarıda açıklanan mevzuat Kanun ve Çalışma Sosyal Güvenlik Bakanlığından alman görüş yazısı da dikkatle incelendiğinde: loplu İş Sözleşmesinin 30. maddesi gereğince (EK-5) de haftalık çalışma süresi 40 saate indirildiğinden dolayı Cumartesi günü de Genel tatil günlerine dahil edilerek değerlendirildiği Ulusal Bayram günleri ile diğer resmi tatil olarak kabul edilen dini ve yılbaşı günlerinde çalışılan günler için Fazla mesailerin İlgi görüşü yazıya istinaden, yıllık 270 saate dahil edilemeyeceği göz önünde bulundurularak ödenen fazla çalışma ücretlerinin yukarıda yazılı mevzuat ve kanun hükümlerine göre ödendiği gerekçeleriyle tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.
Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:
“1095 sayılı ilamın 7,8 ve 9 uncu maddeleri yönünden; 4857 sayılı Yasa’ya göre bir işçi bir yıl içerisinde toplan 270 saatin üzerinde fazla çalışma yapamaz. Dolayısıyla bir işçiye azami 270 saatlik fazla çalışma ücreti ödenebilir. Fazla çalışmanın genel tatil veya bayram günlerinde yapılmış olması durumu değiştirmez. Bu surette yapılan çalışma süreleri de 270 saate dahildir. Bu bakımdan temyiz itirazlarının reddi ile Daire kararının onanmasına” denilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesinde; “Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalardır. 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile, bazı haftalarda toplam kırkbeş saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.
Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.
Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle kırkbeş saatin altında belirlendiği durumlarda yukarıda belirtilen esaslar dahilinde uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve kırkbeş saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalardır. Fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yirmibeş yükseltilmesiyle ödenir.
Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat onbeş dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir.
İşçi hak ettiği serbest zamanı altı ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanır.
63 üncü maddenin son fıkrasında yazılı sağlık nedenlerine dayanan kısa veya sınırlı süreli işlerde ve 69 uncu maddede belirtilen gece çalışmasında fazla çalışma yapılamaz.
Fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerekir.
Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamaz.” Denilmektedir.
İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin 5. maddesinde yıllık 270 saat sınırının; işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkin olduğu ifade edilmiştir.
Fazla çalışmada sınır konusunda 4857 sayılı İş Kanunu günlük ya da haftalık bir sınır getirmemiştir. Sadece yılık olarak sınırlama getirmiştir. Buna göre fazla çalışma yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına yöneliktir. Yapılabilecek fazla çalışmanın yıllık olarak 270 saat ile sınırlanması, bu miktarı aşan çalışmaların fazla çalışma gibi değerlendirilmesine engel değildir. Aksi düşüncenin kabulü “işçiyi sürekli olarak çalıştırıp kendisine bir hak tanımamak” gibi adalet ve eşitlik ilkeleriyle bağdaşması mümkün olmayan bir görüş tarzının seçimine götürür ki, bu durum hakkaniyet ve nesafet ölçülerine ters düşer. Zira işçinin kanuna aykırı olarak çalıştırılmasının hukuki sonuçlara bağlanmaması gerçeklerle, hak ve adalet duygularıyla bağdaşmaz.
Yılda 270 saatten fazla çalıştırılan işçilerin emek ve hizmetleri karşılığında belediyenin mal varlığında bir artış meydana geldiği, ödenen ücretlerin geri alınması halinde bunun belediye lehine sebepsiz ve haksız zenginleşmeye yol açacağı bilinen bir gerçektir.
Öte yandan, işçi yararına konulmuş hükümlerin onun zararına uygulanması yorum kurallarını da uygun düşmez. İşçiye yılda 270 saatten fazla olmak üzere fazla mesai yaptırılması yasak olsa da 270 saati aşan çalışmaların fazla çalışma olarak değerlendirilip ücretlerinin zamlı olarak ödenmesi gerekir.
Bu itibarla dilekçinin 1095 sayılı ilamın 7 inci maddesiyle ilgili iddialarının kabulü ile ilamın 7 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
3- 1095 sayılı ilamın 8 inci maddesiyle, Sur Belediyesi'nde çalışan işçi statüsündeki personele fazla mesai ücretlerinin yasal limiti aşan miktarda ödenmesi gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçinin dilekçesi ve Başsavcılık karşılaması bu tutanağın 2. maddesinde belirtildiği gibi olup; sözü edilen madde de belirtilen gerekçelerle dilekçinin 1095 sayılı ilamın 8 inci maddesiyle ilgili iddialarının kabulü ile ilamın 8 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
4- 1095 sayılı ilamın 9 uncu maddesiyle, Sur Belediyesi'nde çalışan işçi statüsündeki personele fazla mesai ücretlerinin yasal limiti aşan miktarda ödenmesi gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçinin dilekçesi ve Başsavcılık karşılaması bu tutanağın 2. maddesinde belirtildiği gibi olup; sözü edilen madde de belirtilen gerekçelerle dilekçinin 1095 sayılı ilamın 9 uncu maddesiyle ilgili iddialarının kabulü ile ilamın 9 uncu maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
5- 1095 sayılı ilamın 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24 üncü maddelerine ilişkin olarak dilekçi tazmin hükmünün tahsil edilmesi için gerekli yazılı ve sözlü olarak ilgili kişilere bildirildiğini ve tahsilatın en kısa sürede yapılacağını ifade etmiştir.
Dilekçi dilekçesinde tazmin hükmünün tahsil edileceğini belirtmekte ise de, henüz tahsilâta ilişkin bir belge gönderilmemesi ve ilam hükmüne bir itiraz da söz konusu olmaması nedenleri ile 1095 sayılı ilamın 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24 üncü maddelerine ilişkin olarak Kurulumuzca Yapılacak İşlem Olmadığına,
6- 1095 sayılı ilamın 25 inci maddesiyle; Sur Belediyesi ile Yüklenici Tunç Güneş Petrol İthalat İhracat Madencilik arasında 2 (iki) nüsha olarak imzalanan sözleşmenin her bir nüshası için binde 7,5 oranındaki sözleşme damga vergisi ile işe ait ihale komisyonu kararı üzerinden binde 4,5 damga vergisi kesilmediği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde özetle:
İlamın 25. Maddesinde, Sur İlçe Belediyesi ile Tunç Güneş Petrol İthalat İhracat Madencilik arasında iki nüsha olarak imzalanan sözleşmeden dolayı, her bir nüshası iki kez binde 7.5 oranındaki Sözleşme Damga Vergisi ile işe ait ihale komisyonu karan ü/erinden binde 4.5 damga vergisi kesilmemesi ile ilgili ve ıkı kez kesilmesi hukuka aykırıdır. Şöyle ki:
Belediyenin yıllık ihtiyacı olan akaryakıt ihalesi sonucunda, yüklenici firma ile bir sureti firmada diğer sureti ise Belediyede kalmak suretiyle yapılan sözleşmeden ancak: Belediyede kalan nüshası için Sözleşme Damga Vergisi ile İhale Karar Damga Vergisi kesilmesi gerektiği ve bir nüshasından kesilmeyen suretinden de, firma ile yapılan anlaşma sonucunda. 2006 ve 2007 yılları içerisinde yapılan ödemelerde Damga Vergisi ve Karar Pulu olarak ayrı ayrı kesildiği ve bazı ödemelerden ise sehven KDV dahil ödemelerden Damga Vergisi kesildiği ekte sunulan (K.K-6) Ödeme Emri Belgesi ile dökümü yapılan listeden de anlaşılacağı üzere fazla kesilen kesintilerin, düşülerek kalan 3.402,00.TL nin ilgi firmadan tahsil edilerek 05.10.2010 tarih ve 3333 yevmiye nosu (EK-7) Muhasebe Fişi ile muhasebeleştirilmesi yapıldığını,
Söz konusu iki nüsha olarak düzenlenmesi ile diğerinin firmada kalmasından dolayı. Kesilemeyeceği hususunu belirterek bu konuya ilişkin tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.
Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:
“1095 sayılı ilamın 25 inci maddesi yönünden; A)Herhangi bir kağıdın Damga Vergisine tabi olması için resmi daireye ibrazı gerekir. Sözleşmenin birden fazla nüsha olarak düzenlenmesi her nüsha için Damga Vergisini doğurmaz. İk nüsha düzenlenen sözleşmenin bir nüshası firmada kaldığına göre bir eksiklik söz konusu olmadığından bu konu ile ilgili olarak sorumluların aklanmasına,
B)Karar pulu ile ilgili olarak tahsilat bildirildiğinden yargılamanın iadesi açısından dosyanın Dairesine gönderilmesine,”denilmiştir.
1095 sayılı ilamın 25.maddesiyle tazmin hükmolunan 3.402 YTL.nin, 05.10.2010 tarih ve 3333/1 sayılı muhasebe işlem fişi ile tahsil edildiği bildirilmiş olup hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğundan bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,
Dilekçinin 2 nüshadan birden damga vergisi kesintisi yapılmaması yönündeki itirazına ilişkin olarak,
488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde; "Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga Vergisine tabidir. Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan (Değişik: 5228/59-4/a md.) (Yürürlük: 31.7.2004) belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder........"
Kanun’un 3 . maddesinde; " Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder........."
Aynı kanunun 5. maddesinde; "Bir nüshadan fazla olarak düzenlenen kağıtların her nüshası ayrı ayrı aynı miktar veya nispette Damga Vergisine tabidir. Şu kadar ki, poliçe ve emre yazılı ticari senetlerin yalnız tedavüle çıkarılan nüshaları vergiye tabi tutulur.
26. maddesinde de, Resmi dairelerin ilgili memurları kendilerine ibraz edilen kağıtların Damga vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunları tutanağı düzenlenmek üzere, vergi dairesine göndermeye mecburdurlar "Denilmektedir.
Damga Vergisi Kanunu’nun resmi dairelerin mecburiyeti başlığını taşıyan 26. maddesinde, resmi dairelerin ilgili memurlarının kendilerine ibraz edilen kağıtların damga vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere ,vergi dairesine göndermeye mecbur oldukları ifade edilmiştir.
Dolayısıyla, anılan işte her ne kadar sözleşme iki nüsha düzenlenmişse de, resmi daireye bir nüshası ibraz edildiğinden ve ibraz edilen belgeye ait Damga Vergisinin de tahsil edildiği anlaşıldığından, ibraz edilmeyen nüshalar dolayısıyla tazmin hükmü verilmesinin mevzuata uygun olmadığına,
Bu itibarla 7 inci Daire tarafından verilen 1095 sayılı ilamın 25 inci maddesiyle verilen 6.899,00 TL tazmin hükmünden mevzuata uygun ödenen 2.653,50 TL. düşülerek geriye kalan ve mevzuata aykırı ödenen 4.245,50 TL.’nin Gerçekleştirme Görevlisi Nedim Çelebi (Katip) ile Harcama Yetkilisi Yaşar Dündar Temizlik İşleri Müdür Vekili)’ın uhdesinde kalmak üzere DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,
7- 1095 sayılı ilamın 26 ncı maddesiyle, Belediye ile Yüklenici Taha Petrol İthalat İhracat Madencilik arasında 2 (iki) nüsha olarak imzalanan sözleşmenin her bir nüshası için binde 7,5 oranında sözleşme damga vergisi kesilmediği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
1095 sayılı ilamın 26.maddesiyle tazmin hükmolunan 423 YTL.nin, 20.08.2008 tarih ve 2073/1 sayılı muhasebe işlem fişiyle dilekçi tarafından tahsilat bildirilmekte ise de, hüküm tarihinden önce yapılmış olan söz konusu tahsilat, temyiz konusu olmayıp yargılamanın iadesi ile ilgili bulunduğundan bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve gereğinin ifasını teminen dosyanın ilgili Daireye Gönderilmesine,
8- 1095 sayılı ilamın 27 nci maddesiyle, Belediyede çalışan memur statüsündeki personele yapılacak yiyecek yardımında, yemek maliyetinin yarısından fazlasının Belediye bütçesinden karşılanması suretiyle fazla ödemede bulunulduğu gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde özetle:
İlamın 27. Maddesinde, sıra nolu 2007 yılı itibariyle Belediyemizde görevli memurlara ve Beledi)e Başkanına mevzuata aykırı olarak "yemek yardımı" adı altında fazla ödeme yapılması ile ilgili ödemelerin hukuka aykırılık olmadığı Belediyemiz memurlarının öğle yemeği ihtiyacı için özel bir yemek şirketi ile anlaşma yapılmış olup. Belediyemiz memurlarına yapılan yemek yardımı 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun 212. maddesine dayanılarak hazırlanan 19.11.1986 tarih ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek yardımı Yönetmeliğinin 4. maddesi dikkate alınarak yemek yardımı yapılacağını,
Ancak; Öğle Yemeği servisinden faydalanan memurlardan 01.01.2007-31.12.2007 tarihler arasında alınacak yemek bedelleri 12.01.2007 tarihli ve 26401 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 1 sıra nolu 2006 malı yılı Bütçe talimatı) la belirlenmiş olup. (EK-9) 2007 mali yılı bütçe uygulama tebliğinde belirlenen varı maliyetinin dışında 2007 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Talimatı ile belirlenen ve öğle yemeği servisinden faydalanacak olanlardan en az belirlenen tutarlar üzerinden günlük yemek bedeli alınması uygun görüldüğünü, Söz konusu tebliğin 3. maddesinde kuruluşların hizmetlerin özelliği yemek maliyetleri ve yemek servisinin farklı mahallerde daha iyi şartlarda sunulması gibi hususları dikkate alarak belirtilen miktarların üzerinde yemek bedeli tespit edilebileceğini,
Yemek yardımının yemek verme şeklinde yapılabilmesi için belediyede yemekhane için uygun ver bulunmaması sebebi ile yürürlükteki ihale mevzuatı çerçevesinde 2007 yılında 55 memura yemek verilmesi işi için 2006 yılında yapılan ihaleyi Multinet Kurumsal Hizmetler VS. firmasının aldığını, firmanın ihale şartnamesinde belirtilen şekilde 1 öğün öğle yemeğini ( KDV.dahil) 12.98.-Tl’ye vermeyi taahhüt ettiğini, memurların ilgili firma tarafından verilen Multinet Yemek Kartına yüklenen kredinin, firmanın göstermiş olduğu anlaşmalı lokantalardan yemek hizmetini aldıklarını, ay sonunda yemek faturası karşılığı firmaya ödeme yapıldığını,
Belediyenin 2007 yılı için Memurlara ilgili kanun uyarınca. Yemek yardımı için Bütçeye konulan yemek yardımı ödeneğin ekte sunulan 2007 Yılı Bütçe Gider Kesin Hesabı Cetvelinde de belirtildiği gibi (EK-10) Bütçeye konulan ödeneğin 210.000.00 TL'lik ödeneğe mukabil. Bütçe Gideri Toplamı (Harcanan) 133.839.96.TL'yi ilgili firmaya ödeme yapıldığı yemek bedeli olarak ver yıl yayımlanan Bütçe Uygulama Talimatı gereği ek göstergeler karşılığı belirtilen en az tutarların her ay memurların maaşından kesildiğini, kesilen toplam 9.064.44.TL'sini bütçeye gelir kaydedildiğini ve Belediyeye maliyetinin 124.775.52.IL olduğunu dolayısıyla yıl içinde yiyecek yardımı için ödenen miktarın bütçedeki miktarı geçmediğini, ve iptal edilen ödenek ise 76.160,04.TL olduğu açık bir şekilde olduğu görüleceği üzere yemek yardımı ödeneğinin aşılmadığı ve Belediyeye 1999 yılından beri personel alımı yapılmadığı, gerek demirbaş alımı ve gerekse azami şekilde tasarrufa gidildiği gibi sadece Belediyenin asli görevleri olan Temizlik, park ve bahçe düzenlenmesi, sokakların parke taşlarının döşenmesi ile yapılan giderler ve ağırlıklı olarak personel maaş ödemeleri yapılmış ve ayrıca aşağıda tarih ve noları yazılı Sayıştay Temyiz ;, Kurulu Kararları da bu yönde yapılan iş ve işlemlerin doğruluğunu kanıtlamakla birlikte Sayışta) Temyiz Kurul Kararları aşağıda sunulduğu gibidir:
Sayıştay Temyiz Kurulu 7. Dairesinin 29368 Dosva No, 30001 Tutanak No ile verilen Kararında da Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü: 877 sayılı ilamın 2 nci maddesinde, Belediyede memur statüsünde çalışan ve öğle yemeği yardımından yararlanan personelden, yemeğin maliyetinin %50'sinden daha düşük oranda katılım payı kesilmesi nedeniyle toplam 152.034.640.000 liraya tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçi dilekçesinde özetle, 2003 yılı Bütçe Uygulama Talimatı ile belirlenen asgari bedellerin memur maaşlarından kesilerek yiyecek yardımının ayni olarak yapıldığı, yemek yardımı ödeneğinin aşılmadığı, kesin hesabın çıktığı, personel ve demirbaş harcaması yapılmadığından tasarruf sağlandığını belirterek 1 sorumluluğunun kaldırılmasını istemektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212. maddesine dayanılarak çıkarılan Devlet memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin Yemek Servisi Giderleri başlıklı 4. maddesinde; "Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konacak ödeneklerle karşılanır. Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu personeline Tayın Bedeli verilmesi Hakkındaki Kanuna göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemeleri halinde yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır." denilmektedir. Buna göre, kurum bütçesinden kadrolu memurların her gün yiyebileceği ihtimaline karşılık konulan yiyecek yardımı ödeneğini aşmamak üzere harcama yapılabilecektir.
Yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan kısmı yemek yiyenlerden karşılanacaktır. Yemek yiyenlerden alınacak yemek ücretleri tarifesi ise, her yılbaşında Bütçe Uygulama Talimatı ile asgari rakamlar üzerinden belirlenmekte olup, kurumlar yemek maliyetinin kalan yarısını karşılayacak şekilde bu rakamların daha üstünde fiyatlar tespit edilebilecektir. "Dosyada mevcut belgelerin incelenmesinde; Bursa Osmangazi Belediyesinde yıl içinde memurların öğle yemeği ihtiyacının, yemek ihalesi sonucunda ihaleyi kazanan Sodexho isimli yemek firmasından karşılandığı, her ay düzenlenen hak edişler ile memur sayısı ve o ay içindeki iş günü sayısı dikkate alınarak, bu rakam üzerinden adı geçen firmaya ödeme yapıldığı, bunun karşılığında memurlara yapılan maaş ödemelerine esas bordrolardan, yemek adedine göre yemek katkı payı kesildiği, kesintilerin ise 15.01.2003 tarih ve 24994 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2 sıra nolu Bütçe Uygulama Talimatında yer alan ek göstergelere göre değişen en az yemek bedelleri üzerinden yapıldığı görülmüştür. Bütçeye konulan ödenekler gerçek anlamda bir maliyet olmayıp bütçe hazırlama rehberine göre personel sayısı dikkate alınarak hazırlanan standart maliyeti ifade etmektedir. Dolayısıyla bütçeye ödenek, yemek maliyetinin yarısını aşmayacak şekilde tespit edilip konulmaktadır. Söz konusu olayda Yiyecek Yardımı Yönetmeliğindeki amaç, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19. maddesine istinaden açık ihale yolu ile alım yapılmak suretiyle yerine getirilmiş olup konulmuş ödenek aşılmadığından ve Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen tutarlar yemek yiyen memurlardan tahsil edildiğinden dilekçi iddialarının kabulü ile 877 sayılı ilamın 2. maddesiyle verilen 152.034.640.000 liraya ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA, Karar verildiği 11.03.2008 tarih ve 30001 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı." Denilmektedir.
Yine Sayıştay Temyiz Kurulu 7. Dairesinin İlam No :750, Dosya No: 28469, Tutanak No: 29215 ve Tutanak Tarihi olan 20.03.2008 sayı ve tarihle Temyiz Kurulu Kararında da aynen "Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü: İlamın 2. maddesiyle; belediyede çalışan memurlara öğle yemeği verilmesinde yemek maliyetinin yarısından fazlasının bütçeden karşılanması sonucu fazla ödemede bulunulduğu gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir. Dilekçiler dilekçelerinde özetle; Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 3 ve 4. maddelerindeki; yiyecek yardımının yemek verme şeklinde yapılacağı, yiyecek yardımının gerektirdiği giderlerin yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere kurum bütçelerine konulacak ödenekle karşılanacağı, bütçeden karşılanmayan kısmın yemek yiyenlerden alınacağına ilişkin hükümleri ile birlikte 2002 mali yılı bütçe uygulama talimatının 2.maddesinde,2002 yılında öğle yemeği servisinden faydalanacak memurlardan en az; (21.01.2002 tarihinden 15.01.2003 tarihine kadar) talimatın 4. maddesine göre ise; Kuruluşların, hizmetlerinin özelliği, yemek maliyetleri ve yemek servisinin farklı mahallerde daha iyi şartlarda sunulması gibi hususları dikkate alarak belirtilen miktarların ü/erinde de yemek bedeli tespit edebileceğini.
Yemek yardımının yemek verme şeklinde yapılabilmesi için belediyede yemekhane için uygun yer bulunmaması sebebi ile yürürlükteki ihale mevzuatı çerçevesinde 2002 yılında 136 memura yemek verilmesi işi için 26.12.2001 tarihinde yapılan ihaleyi Sodexho Restoran Servisleri A.Ş. firmasının aldığını. Kirmanın ihale şartnamesinde belirtilen şekilde I öğün öğle yemeğini ( kdv.dahil) 3.469.200.-TL.sına vermeyi taahhüt ettiğini, memurların ilgili firma tarafından verilen aylık fişlerle, firmanın göstermiş olduğu anlaşmalı lokantalardan yemek hizmetini aldıklarını, ay sonunda yemek faturası karşılığı firmaya ödeme yapıldığını ifade ederek belediyedeki uygulama anlatılmıştır.Ayrıca 2002 yılında bütçeye konulan 121.000.000.000-TL sı ödeneğe mukabil firmaya 118.703.000.000-TL sı ödendiğini, yemek bedeli olarak her yıl yayımlanan Bütçe Uygulama Talimatı gereği ek göstergeler karşılığı belirtilen en az tutarların her ay memurların maaşından kesildiğini, kesilen toplam 15.045.100.000-TL sının bütçeye gelir kaydedildiğini ve Belediyeye maliyetinin 103.657.900.000-TL olduğunu dolayısıyla yıl içinde yiyecek yardımı için ödenen miktarın bütçedeki miktarı geçmediğini,Yemek verme işinin, mevcut yasalar çerçevesinde fiş karşılığında yemek verme şeklinde yapıldığını, yemek yardımı yönetmeliğindeki amaca ters olmadığını, belediyenin de diğer maliyetleri karşılamadığından kurumun zarara uğratılmadığını ve Konu ile ilgili olarak Sayıştay Temyiz Kurulunun 23.05.2000 tarih ve 24760 sayılı kararı örnek gösterilerek savunmalarının kabulü ile tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedirler.
657 sav ılı Devlet Memurları Kanununun 212. maddesine dav anılarak çıkarılan Devlet memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin Yemek Servisi Giderleri başlıklı 4. maddesinde; "Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin varışını aşmamak üzere, bu yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konacak ödeneklerle karşılanır. Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sav ısı dikkate alınmak suretiyle yapılır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sav ılı Bazı Kamu personeline lavın Bedeli verilmesi Hakkındaki Kanuna göre tavın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu v önetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemeleri halinde yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır." denilmektedir.Buna göre, kurum bütçesinden kadrolu memurların her gün yiyebileceği ihtimaline karşılık konulan yiyecek yardımı ödeneğini aşmamak üzere harcama yapılabilecektir.
Yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan kısmı yemek yiyenlerden karşılanacaktır. Yemek yiyenlerden alınacak yemek ücretleri tarifesi ise, her yılbaşında Bütçe Uygulama Talimatı ile asgari rakamlar üzerinden belirlenmekte olup, kurumlar yemek maliyetinin kalan varışını karşılayacak şekilde bu rakamların daha üstünde fiyatlar tespit edilebilecektir.
Dosyada mevcut belgelerin incelenmesinde; Yalova Belediyesinde yıl içinde memurların öğle yemeği ihtiyacının , yemek ihalesi sonucunda ihaleyi kazanan Sodexho isimli yemek firmasından karşılandığı, Yapılan ihale sözleşmesine göre 1 öğün yemek bedelinin 2.940.000 TL. (KDV DAHİL: 3.469.200 TL) olarak belirlendiği , her ay düzenlenen hak edişler ile memur sayısı ve o ay içindeki iş günü sayısı dikkate alınarak, bu rakam üzerinden adı geçen firmaya ödeme yapıldığı, Bunun karşılığında memurlara yapılan maaş ödemelerine esas bordrolardan, yemek adedine göre yemek katkı payı kesildiği, Kesintilerin ise 18.01.2002 tarih ve 24644 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5 sıra sayılı Bütçe Uygulama Talimatında Yer alan ek göstergelere göre değişen en az yemek bedelleri üzerinden yapıldığı görülmüştür. Bütçeye konulan ödenekler gerçek anlamda bir maliyet olmayıp bütçe hazırlama rehberine göre personel sayısı dikkate alınarak hazırlanan standart maliyeti ifade etmektedir.Dolayısıyla bütçeye ödenek, yemek maliyetinin yarısını aşmayacak şekilde tespit edilip konulmaktadır.Söz. konusu olayda Yiyecek yardımı yönetmeliğindeki amaç, konulan ödeneğin belediyenin yılı bütçesine, belediye bütçe muhasebe usul ve yönetmeliğine uygun olarak ihale yolu ile alım yapılmak suretiyle verine getirilmiş olup konulmuş ödenek aşılmadığından ve Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen tutarlar yemek yiyen memurlardan tahsil edildiğinden dilekçi iddialarının kabulü ile 750 sayılı ilamın 2. maddesiyle verilen toplam 39,128.622.157.-TL. na ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA, Karar verildiği 20.03.2007 tarih ve 29215 sayılı tutanakta vazıh olmakla işbu ilam tanzim kılındı"
Buna göre Sayıştay Temyiz Kurulu Kararında da belirtildiği ve yukarıda açıklanan izahat ve Bütçe ödeneğinin aşılmadığı ve diğer açıklamalarda göz önünde bulundurularak, Belediye memurlarını öğle yemeği ihtiyacını karşılaması 2007 yılı merkezi yönetim Bütçe Uygulama tebliği esaslarına göre yapıldığını, İtiraza konu ettiği Memur Yiyecek Yardımının yukarıda açıklanan Sayıştay Temyiz Kurulunun vermiş olduğu karar ile de ödeneklerin aşılmadığı gibi ödemelerin hukuka uygun olduğunu beyan ederek, tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.
Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:
“Yiyecek yardımının gerektirdiği giderlerin yarısının kurum, diğer yarısının da yiyecek yardımından istifade edenlerce karşılanacağı yönetmelik gereğidir. Bu hükme rağmen Belediye bütçesinden karşılanan tutar yemek bedelinin yarısından fazladır. Bütçeye konan ödeneğin aşılmamış olmasının bir önemi yoktur. Önemli olan ödeneğin yemek maliyetinin yarısını aşmayacak şekilde kullanılmasıdır. Ayrıca yemek yiyenlerden Bütçe Uygulama Talimatı ile belirlenen asgari ücretin alınması yeterli değildir. Yemek bedelinin yarısının alınması gerekir. Bu bakımdan Daire kararının onanmasına,”denilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212. maddesine dayanılarak çıkarılan Devlet memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin Yemek Servisi Giderleri başlıklı 4. maddesinde;
“Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konacak ödeneklerle karşılanır.
Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu personeline Tayın Bedeli verilmesi Hakkındaki Kanuna göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemeleri halinde yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” denilmektedir.
Bu madde hükmüne göre, kurum bütçesinden kadrolu memurların her gün yiyebileceği ihtimaline karşılık konulan yiyecek yardımı ödeneğini aşmamak üzere harcama yapılabilecektir.
Yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan kısmı yemek yiyenlerden karşılanacaktır. Yemek yiyenlerden alınacak yemek ücretleri tarifesi ise, her yılbaşında Bütçe Uygulama Talimatı ile asgari rakamlar üzerinden belirlenmekte olup, kurumlar yemek maliyetinin kalan yarısını karşılayacak şekilde bu rakamların daha üstünde fiyatlar tespit edebileceklerdir.
Bütçeye konulan ödenekler gerçek anlamda bir maliyet olmayıp bütçe hazırlama rehberine göre personel sayısı dikkate alınarak hazırlanan standart maliyeti ifade etmektedir. Dolayısıyla bütçeye ödenek, yemek maliyetinin yarısını aşmayacak şekilde tespit edilip konulmaktadır.
Tazmin hükmü, Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin 4. maddesinde yer alan, “Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere bu yönetmelik kapsamına dahil memur adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır.” Hükmüne dayanmaktadır.
Yönetmeliğin 5, 6 ve 7. maddelerinden yemek yardımının, memurlara kurumlarca oluşturulacak veya oluşturulmuş yemek servisleri aracılığıyla verilmesine göre düzenlendiği anlaşılmakta; servisler aracılığıyla verilen ve yarısı yemek yiyenlerden alınacağı belirtilen yemek maliyetinin nasıl belirleneceği ise anılan Yönetmeliğin 9. maddesinde açıklanmaktadır. Yönetmeliğin anılan 9. maddesinde ise; “Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin uygulanmasında, kurum kadrolarında olup, yemek servisinde görevlendirilen personel giderleri kira, amortisman, su, elektrik ve havagazı giderleri yemek maliyetine dahil edilmez.” Hükmü yer almakta; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4. maddesine göre de yemek ihtiyacının ihale yolu ile temini mümkün bulunmaktadır. Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, yemek yiyenlerden yarısının alınacağı belirtilen yemek bedelinden, Yönetmeliğin 9. maddesi ile yemek maliyetine dahil edilmeyecek unsurların düşülmesi, kalan tutarın yarısının yemek yiyenlerden alınması gerekir. İhale yolu ile yapılan yemek alımlarında ise bu unsurlara tekabül eden payın hesabı mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle yemek maliyetinin büyük kısmını oluşturan bu unsurlara tekabül eden tutardan sonra kalan kısmın yarısına tekabül edeceği düşünülen Maliye Bakanlığı’nca yayımlanan asgari yemek bedellerinin yemek yiyenlerden alınması yeterli bulunmaktadır.
Dosyada mevcut belgelerin incelenmesinde; Diyarbakır Sur Belediyesinde yıl içinde memurların öğle yemeği ihtiyacının, yemek ihalesi sonucunda ihaleyi kazanan yemek firmasından karşılandığı, her ay düzenlenen hak edişler ile ay içinde yemek yiyen memurların fiilen çalıştığı iş günü sayısı dikkate alınarak, bu rakam üzerinden adı geçen firmaya ödeme yapıldığı,
Bunun karşılığında memurlara yapılan maaş ödemelerine esas bordrolardan, yemek adedine göre yemek katkı payı kesildiği,
2007 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Talimatında yer alan ek göstergelere göre değişen en az yemek bedelleri üzerinden yapıldığı görülmüştür.
Söz konusu olayda Yiyecek Yardımı Yönetmeliğindeki amaç, konulan ödeneğin belediyenin yılı bütçesine, belediye bütçe muhasebe usul ve yönetmeliğine uygun olarak ihale yolu ile alım yapılmak suretiyle yerine getirilmiş olup konulmuş ödenek aşılmadığından ve Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen tutarlar yemek yiyen memurlardan tahsil edildiğinden dilekçi iddialarının kabulü ile 1095 sayılı ilamın 27. maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
9- 1095 sayılı ilamın 29, 30, 35 inci maddelerine ilişkin olarak dilekçi tazmin hükmünün tahsil edilmesi için gerekli yazılı ve sözlü olarak ilgili kişilere bildirildiğini ve tahsilâtın en kısa sürede yapılacağını ifade etmiştir.
Dilekçi dilekçesinde tazmin hükmünün tahsil edileceğini belirtmekte ise de, henüz tahsilâta ilişkin bir belge gönderilmemesi ve ilam hükmüne bir itiraz da söz konusu olmaması nedenleri ile 1095 sayılı ilamın 29, 30, 35 inci maddelerine ilişkin olarak Kurulumuzca Yapılacak İşlem Olmadığına,
10- 1095 sayılı ilamın 31 inci maddesiyle; Kiralama karşılığı yapılan ödemelerden gelir vergisi tevkifatının kiraya veren yerine Belediye bütçesinden karşılanması gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde özetle:
İlamın 31. Maddesinde yer alan Belediyemizce Mehmet TEMİZ'e ait dairelerin kiralama işlemlerine ilişkin Encümen Kararı ve kira sözleşmesi ile gelir stopajının idare taralından ödenmesi ile hukuka aykırı olmadığı şöyleki: Belediyece Mehmet TEMİZ'e ait dairelerin kiralama işlemleri net 750.00.TL olarak karşılıklı anlaşma yapılmış olup. bu husus kira kontratında net ifadesi ile belirtilmiş ve daire sahibi kira bedelini vergi ve diğer kesintiler kiralayana ait olmak üzere 750.00.TL net olarak alacağı şeklinde anlaşmaya varılmasıyla, bu husus Encümen kararlarında da açıkça belirtilmemiş olması nedeniyle Encümen kararlarındaki yazım hatasından kaynaklı olduğunu, Encümen kararlarına imza atan Encümen üyelerince verginin, idareye ait olduğu ve kira bedelinin net 750.00.TL üzerinden ödenmesi gerektiği bilinmekte olup. % 20 Stopaj Vergisi Belediye Bütçesinden karşılanması hukuka aykırılık olmadığı ve kaldırılması gerektiğini belirtmiştir.
Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:
“1095 sayılı ilamın 31 inci maddesi yönünden; Gelir Vergisi Yasası’na göre vergi mükellefi kiraya verendir. Yapılan stopaj neticede kiralayanın vergisinden mahsup edilecektir. Belediye Encümen Kararında da zaten stopajın kurumca karşılanacağına dair bir hüküm yoktur. Belediye Başkanı Encümen Kararı doğrultusunda sözleşme yapmak mecburiyetindedir. Kiraya veren tarafından karşılanması gereken stopajın belediyece ödenmesi kamu zararıdır. Daire kararının onanmasına,” denilmiştir.
Mehmet Temiz'e ait dairelerin kiralama işlemlerine ilişkin olarak alınan 12.10.2006 tarih ve 276 sayılı encümen kararında, kira miktarı 750 YTL olarak belirlenmiştir.
Encümence 750 TL. kira bedeli öngörülmüştür. Fakat taraflar arasında yapılan kira kontratında kira tutarı bölümünde açıkça net ifadesi yer almaktadır. Dolayısıyla karşılıklı anlaşma yapılmış, bu husus kira kontratında net ifadesi ile belirtilmiş ve daire sahibi kira bedelini vergi ve diğer kesintiler kiralayana ait olmak üzere 750.00.TL net olarak alacağı şeklinde sözleşmeyi imza altına almışlardır.
Bu itibarla, dilekçi iddialarının kabulü ile 1095 sayılı ilamın 31 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
11- 1095 sayılı ilamın 32 inci maddesiyle; Kiralama karşılığı yapılan ödemelerden gelir vergisi tevkifatının kiraya veren yerine Belediye bütçesinden karşılanması gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir
Dilekçinin dilekçesi ve Başsavcılık karşılaması bu tutanağın 10. maddesinde belirtildiği gibi olup; sözü edilen madde de belirtilen gerekçelerle dilekçi iddialarının kabulü ile 1095 sayılı ilamın 32 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
12- 1095 sayılı ilamın 33 üncü maddesiyle; Belediye ile yükleniciler arasında akdedilen taşıt kira sözleşmelerinden binde 7.5 oranında sözleşme damga vergisi kesilmediği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
1095 sayılı ilamın 33.maddesiyle verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak dilekçi tarafından tahsilat bildirilmekte ise de, hüküm tarihinden önce yapılmış olan söz konusu tahsilat, temyiz konusu olmayıp yargılamanın iadesi ile ilgili bulunduğundan bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve gereğinin ifasını teminen dosyanın ilgili Daireye Gönderilmesine,
13- 1095 sayılı ilamın 34 üncü maddesiyle; Kiralama karşılığı yapılan ödemelerden gelir vergisi tevkifatının kiraya veren yerine Belediye bütçesinden karşılanması gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir
Dilekçinin dilekçesi ve Başsavcılık karşılaması bu tutanağın 10. maddesinde belirtildiği gibi olup; sözü edilen madde de belirtilen gerekçelerle dilekçi iddialarının kabulü ile 1095 sayılı ilamın 34 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
Karar verildiği 25.12.2012 tarih ve 35989 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
1- 1095 sayılı ilamın 1, 2, 3, 4, 5, 6, 28 nci maddeleriyle, Sur Belediyesi bünyesindeki memur statüsündeki personele, Belediye ile Tüm-Bel-Sen arasında imzalanan toplu iş sözleşmesine dayanarak iyileştirme zammı, bayram yardımı ve doğum yardımı ödemesi adı altında ödeme yapılması nedeniyle tazmin hükmü verilmiştir.
Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 6009 sayılı Kanunun Geçici 8. madde hükmü aynen şöyledir:
“Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, bu Kanunun yayımı tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye, büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri haklarında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır.”
Bu hüküm karşısında Diyarbakır Sur Belediyesi Saymanlığı 2007 yılı hesabı ile ilgili olarak Sayıştay 2. Dairesince çıkarılan 1095 sayılı ilâmın, 6009 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi kapsamında bulunduğu anlaşılan 1, 2, 3, 4, 5, 6, 28 nci maddeleri hakkında mali yargılama ve takibat yapılamayacağından temyiz konusu dosyanın ilgili maddelerinin İŞLEMDEN KALDIRILMASINA,
2- 1095 sayılı ilamın 7 inci maddesiyle, Sur Belediyesi'nde çalışan işçi statüsündeki personele fazla mesai ücretlerinin yasal limiti aşan miktarda ödenmesi gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde özetle:
İlamın 7, 8, ve 9'uncu sırasında yer alan maddelere ilişkin olarak:
Ancak bu gerekçe 4857 Sayılı İş Kanununa, İşveren ile Sendika arasında yapılan sözleşme ile hukuka aykırı olduğunu, Şöyle ki; 4857 Sayılı İş Kanunun 63. maddesinde, genel bakımdan çalışma süresinin haftada en çok 45 saat olduğu, aksi kararlaştırılmamışsa bu sürenin, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı: tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresinin, işyerlerinde haftanın çalışma günlerine, günde onbir saat koşulu ile farklı şekilde dağıtabileceği, bu halde iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresinin, normal haftalık çalışma süresini aşamayacağı, denkleştirme süresinin toplu iş sözleşmesi ile dört aya kadar arttırabileceği hükmü yer aldığını,
Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle kırk beş saatin altında belirlendiği durumlarda yukarıda belirtilen esaslar dahilinde uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve kırk beş saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalar olduğunu, Fazla sürelerde çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarın yüzde yirmi beş yükseltilmesiyle ödeneceğini, Aynı Kanunun 41. Madde'ye göre "Fazla Çalışma süresinin toplamı bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamaz" hükmü öngörüldüğünü, Diğer yandan 4857 Sayılı İş Kanunun '"Ulusal Bayram ve Genel tatil günlerinde çalışma" başlıklı 44. maddesinde: Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışamayacağının toplu iş sözleşmesi veya hizmet akitlerinde gösterileceği, bugünlere ait ücretlerin 47. maddeye göre ödeneceği belirtildiğini,
Aynı Kanunun 46. maddesinde de, bu kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününde önce 63. maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisi/ en az yirmi dört saat dinlenme (Hafta tatili) verileceği, çalışılmayan hatta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olarak olmaksızın o günün ücretinin tam olarak ödeneceği düzenlendiğini,
Ayrıca, 394 sayılı Halta tatili Kanununda işyerlerinde faaliyetin hafta tatili günlerinde tatil edilmesi ve haftada 6 işgünü çalışan işçilere bir gün hafta tatili verilmesi öngörüldüğünü, Diğer taraftan. 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller hakkında kanunda, resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı gününün genel tatil günleri olduğu, nitelikleri itibariyle sürekli görev yapması gereken resmi daire ve kuruluşların özel kanunlarındaki hükümleri saklı kalmak kaydıyla tatil edileceği. 29 Ekim Gününün Ulusal Bayram olduğu, hafta tatilinin de Pazar günü olduğu. Hafta tatili kanunu ve 4857 sayılı iş Kanunun hükümlerinin saklı olduğu,
Bu düzenlemelere göre; 1)4857 Sayılı İş Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmaların fazla çalışma, haftalık çalışma süresinin kırk beş saatin altında belirlendiği durumlarda bu sureyi aşan ve kırkbeş saate kadar yapılan çalışmaların ise fazla çalışma olması nedeniyle, fazla sürelerle çalışma süreleri, bir yılda 270 saat olan fazla çalışma süresine dahil edilmeyeceğini,
2)Fazla Çalışma, iş günlerinde çalışma saatleri dışında yapılan çalışmalar olduğundan, Ulusal Bayram ve genel tatil günlerinde yapılan çalışmalar fazla çalışma olarak değerlendirilmediğinden, bu günlerde yapılan çalışmalar yıllık 270 saatlik fazla çalışmaya dahil edilemeyeceğini: ekte sunulan ve görüş olarak istenen Çalışma Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Çalışma Genel Müdürlüğünün) 14.07.2008 tarih ve 23476 sayılı yazılarından da anlaşıldığını, (EK-4)
Buna göre yukarıda açıklanan mevzuat Kanun ve Çalışma Sosyal Güvenlik Bakanlığından alman görüş yazısı da dikkatle incelendiğinde: loplu İş Sözleşmesinin 30. maddesi gereğince (EK-5) de haftalık çalışma süresi 40 saate indirildiğinden dolayı Cumartesi günü de Genel tatil günlerine dahil edilerek değerlendirildiği Ulusal Bayram günleri ile diğer resmi tatil olarak kabul edilen dini ve yılbaşı günlerinde çalışılan günler için Fazla mesailerin İlgi görüşü yazıya istinaden, yıllık 270 saate dahil edilemeyeceği göz önünde bulundurularak ödenen fazla çalışma ücretlerinin yukarıda yazılı mevzuat ve kanun hükümlerine göre ödendiği gerekçeleriyle tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.
Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:
“1095 sayılı ilamın 7,8 ve 9 uncu maddeleri yönünden; 4857 sayılı Yasa’ya göre bir işçi bir yıl içerisinde toplan 270 saatin üzerinde fazla çalışma yapamaz. Dolayısıyla bir işçiye azami 270 saatlik fazla çalışma ücreti ödenebilir. Fazla çalışmanın genel tatil veya bayram günlerinde yapılmış olması durumu değiştirmez. Bu surette yapılan çalışma süreleri de 270 saate dahildir. Bu bakımdan temyiz itirazlarının reddi ile Daire kararının onanmasına” denilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesinde; “Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalardır. 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile, bazı haftalarda toplam kırkbeş saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.
Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.
Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle kırkbeş saatin altında belirlendiği durumlarda yukarıda belirtilen esaslar dahilinde uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve kırkbeş saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalardır. Fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yirmibeş yükseltilmesiyle ödenir.
Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat onbeş dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir.
İşçi hak ettiği serbest zamanı altı ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanır.
63 üncü maddenin son fıkrasında yazılı sağlık nedenlerine dayanan kısa veya sınırlı süreli işlerde ve 69 uncu maddede belirtilen gece çalışmasında fazla çalışma yapılamaz.
Fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerekir.
Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamaz.” Denilmektedir.
İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin 5. maddesinde yıllık 270 saat sınırının; işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkin olduğu ifade edilmiştir.
Fazla çalışmada sınır konusunda 4857 sayılı İş Kanunu günlük ya da haftalık bir sınır getirmemiştir. Sadece yılık olarak sınırlama getirmiştir. Buna göre fazla çalışma yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına yöneliktir. Yapılabilecek fazla çalışmanın yıllık olarak 270 saat ile sınırlanması, bu miktarı aşan çalışmaların fazla çalışma gibi değerlendirilmesine engel değildir. Aksi düşüncenin kabulü “işçiyi sürekli olarak çalıştırıp kendisine bir hak tanımamak” gibi adalet ve eşitlik ilkeleriyle bağdaşması mümkün olmayan bir görüş tarzının seçimine götürür ki, bu durum hakkaniyet ve nesafet ölçülerine ters düşer. Zira işçinin kanuna aykırı olarak çalıştırılmasının hukuki sonuçlara bağlanmaması gerçeklerle, hak ve adalet duygularıyla bağdaşmaz.
Yılda 270 saatten fazla çalıştırılan işçilerin emek ve hizmetleri karşılığında belediyenin mal varlığında bir artış meydana geldiği, ödenen ücretlerin geri alınması halinde bunun belediye lehine sebepsiz ve haksız zenginleşmeye yol açacağı bilinen bir gerçektir.
Öte yandan, işçi yararına konulmuş hükümlerin onun zararına uygulanması yorum kurallarını da uygun düşmez. İşçiye yılda 270 saatten fazla olmak üzere fazla mesai yaptırılması yasak olsa da 270 saati aşan çalışmaların fazla çalışma olarak değerlendirilip ücretlerinin zamlı olarak ödenmesi gerekir.
Bu itibarla dilekçinin 1095 sayılı ilamın 7 inci maddesiyle ilgili iddialarının kabulü ile ilamın 7 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
3- 1095 sayılı ilamın 8 inci maddesiyle, Sur Belediyesi'nde çalışan işçi statüsündeki personele fazla mesai ücretlerinin yasal limiti aşan miktarda ödenmesi gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçinin dilekçesi ve Başsavcılık karşılaması bu tutanağın 2. maddesinde belirtildiği gibi olup; sözü edilen madde de belirtilen gerekçelerle dilekçinin 1095 sayılı ilamın 8 inci maddesiyle ilgili iddialarının kabulü ile ilamın 8 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
4- 1095 sayılı ilamın 9 uncu maddesiyle, Sur Belediyesi'nde çalışan işçi statüsündeki personele fazla mesai ücretlerinin yasal limiti aşan miktarda ödenmesi gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçinin dilekçesi ve Başsavcılık karşılaması bu tutanağın 2. maddesinde belirtildiği gibi olup; sözü edilen madde de belirtilen gerekçelerle dilekçinin 1095 sayılı ilamın 9 uncu maddesiyle ilgili iddialarının kabulü ile ilamın 9 uncu maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
5- 1095 sayılı ilamın 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24 üncü maddelerine ilişkin olarak dilekçi tazmin hükmünün tahsil edilmesi için gerekli yazılı ve sözlü olarak ilgili kişilere bildirildiğini ve tahsilatın en kısa sürede yapılacağını ifade etmiştir.
Dilekçi dilekçesinde tazmin hükmünün tahsil edileceğini belirtmekte ise de, henüz tahsilâta ilişkin bir belge gönderilmemesi ve ilam hükmüne bir itiraz da söz konusu olmaması nedenleri ile 1095 sayılı ilamın 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24 üncü maddelerine ilişkin olarak Kurulumuzca Yapılacak İşlem Olmadığına,
6- 1095 sayılı ilamın 25 inci maddesiyle; Sur Belediyesi ile Yüklenici Tunç Güneş Petrol İthalat İhracat Madencilik arasında 2 (iki) nüsha olarak imzalanan sözleşmenin her bir nüshası için binde 7,5 oranındaki sözleşme damga vergisi ile işe ait ihale komisyonu kararı üzerinden binde 4,5 damga vergisi kesilmediği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde özetle:
İlamın 25. Maddesinde, Sur İlçe Belediyesi ile Tunç Güneş Petrol İthalat İhracat Madencilik arasında iki nüsha olarak imzalanan sözleşmeden dolayı, her bir nüshası iki kez binde 7.5 oranındaki Sözleşme Damga Vergisi ile işe ait ihale komisyonu karan ü/erinden binde 4.5 damga vergisi kesilmemesi ile ilgili ve ıkı kez kesilmesi hukuka aykırıdır. Şöyle ki:
Belediyenin yıllık ihtiyacı olan akaryakıt ihalesi sonucunda, yüklenici firma ile bir sureti firmada diğer sureti ise Belediyede kalmak suretiyle yapılan sözleşmeden ancak: Belediyede kalan nüshası için Sözleşme Damga Vergisi ile İhale Karar Damga Vergisi kesilmesi gerektiği ve bir nüshasından kesilmeyen suretinden de, firma ile yapılan anlaşma sonucunda. 2006 ve 2007 yılları içerisinde yapılan ödemelerde Damga Vergisi ve Karar Pulu olarak ayrı ayrı kesildiği ve bazı ödemelerden ise sehven KDV dahil ödemelerden Damga Vergisi kesildiği ekte sunulan (K.K-6) Ödeme Emri Belgesi ile dökümü yapılan listeden de anlaşılacağı üzere fazla kesilen kesintilerin, düşülerek kalan 3.402,00.TL nin ilgi firmadan tahsil edilerek 05.10.2010 tarih ve 3333 yevmiye nosu (EK-7) Muhasebe Fişi ile muhasebeleştirilmesi yapıldığını,
Söz konusu iki nüsha olarak düzenlenmesi ile diğerinin firmada kalmasından dolayı. Kesilemeyeceği hususunu belirterek bu konuya ilişkin tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.
Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:
“1095 sayılı ilamın 25 inci maddesi yönünden; A)Herhangi bir kağıdın Damga Vergisine tabi olması için resmi daireye ibrazı gerekir. Sözleşmenin birden fazla nüsha olarak düzenlenmesi her nüsha için Damga Vergisini doğurmaz. İk nüsha düzenlenen sözleşmenin bir nüshası firmada kaldığına göre bir eksiklik söz konusu olmadığından bu konu ile ilgili olarak sorumluların aklanmasına,
B)Karar pulu ile ilgili olarak tahsilat bildirildiğinden yargılamanın iadesi açısından dosyanın Dairesine gönderilmesine,”denilmiştir.
1095 sayılı ilamın 25.maddesiyle tazmin hükmolunan 3.402 YTL.nin, 05.10.2010 tarih ve 3333/1 sayılı muhasebe işlem fişi ile tahsil edildiği bildirilmiş olup hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğundan bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,
Dilekçinin 2 nüshadan birden damga vergisi kesintisi yapılmaması yönündeki itirazına ilişkin olarak,
488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde; "Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga Vergisine tabidir. Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan (Değişik: 5228/59-4/a md.) (Yürürlük: 31.7.2004) belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder........"
Kanun’un 3 . maddesinde; " Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder........."
Aynı kanunun 5. maddesinde; "Bir nüshadan fazla olarak düzenlenen kağıtların her nüshası ayrı ayrı aynı miktar veya nispette Damga Vergisine tabidir. Şu kadar ki, poliçe ve emre yazılı ticari senetlerin yalnız tedavüle çıkarılan nüshaları vergiye tabi tutulur.
26. maddesinde de, Resmi dairelerin ilgili memurları kendilerine ibraz edilen kağıtların Damga vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunları tutanağı düzenlenmek üzere, vergi dairesine göndermeye mecburdurlar "Denilmektedir.
Damga Vergisi Kanunu’nun resmi dairelerin mecburiyeti başlığını taşıyan 26. maddesinde, resmi dairelerin ilgili memurlarının kendilerine ibraz edilen kağıtların damga vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere ,vergi dairesine göndermeye mecbur oldukları ifade edilmiştir.
Dolayısıyla, anılan işte her ne kadar sözleşme iki nüsha düzenlenmişse de, resmi daireye bir nüshası ibraz edildiğinden ve ibraz edilen belgeye ait Damga Vergisinin de tahsil edildiği anlaşıldığından, ibraz edilmeyen nüshalar dolayısıyla tazmin hükmü verilmesinin mevzuata uygun olmadığına,
Bu itibarla 7 inci Daire tarafından verilen 1095 sayılı ilamın 25 inci maddesiyle verilen 6.899,00 TL tazmin hükmünden mevzuata uygun ödenen 2.653,50 TL. düşülerek geriye kalan ve mevzuata aykırı ödenen 4.245,50 TL.’nin Gerçekleştirme Görevlisi Nedim Çelebi (Katip) ile Harcama Yetkilisi Yaşar Dündar Temizlik İşleri Müdür Vekili)’ın uhdesinde kalmak üzere DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,
7- 1095 sayılı ilamın 26 ncı maddesiyle, Belediye ile Yüklenici Taha Petrol İthalat İhracat Madencilik arasında 2 (iki) nüsha olarak imzalanan sözleşmenin her bir nüshası için binde 7,5 oranında sözleşme damga vergisi kesilmediği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
1095 sayılı ilamın 26.maddesiyle tazmin hükmolunan 423 YTL.nin, 20.08.2008 tarih ve 2073/1 sayılı muhasebe işlem fişiyle dilekçi tarafından tahsilat bildirilmekte ise de, hüküm tarihinden önce yapılmış olan söz konusu tahsilat, temyiz konusu olmayıp yargılamanın iadesi ile ilgili bulunduğundan bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve gereğinin ifasını teminen dosyanın ilgili Daireye Gönderilmesine,
8- 1095 sayılı ilamın 27 nci maddesiyle, Belediyede çalışan memur statüsündeki personele yapılacak yiyecek yardımında, yemek maliyetinin yarısından fazlasının Belediye bütçesinden karşılanması suretiyle fazla ödemede bulunulduğu gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde özetle:
İlamın 27. Maddesinde, sıra nolu 2007 yılı itibariyle Belediyemizde görevli memurlara ve Beledi)e Başkanına mevzuata aykırı olarak "yemek yardımı" adı altında fazla ödeme yapılması ile ilgili ödemelerin hukuka aykırılık olmadığı Belediyemiz memurlarının öğle yemeği ihtiyacı için özel bir yemek şirketi ile anlaşma yapılmış olup. Belediyemiz memurlarına yapılan yemek yardımı 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun 212. maddesine dayanılarak hazırlanan 19.11.1986 tarih ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek yardımı Yönetmeliğinin 4. maddesi dikkate alınarak yemek yardımı yapılacağını,
Ancak; Öğle Yemeği servisinden faydalanan memurlardan 01.01.2007-31.12.2007 tarihler arasında alınacak yemek bedelleri 12.01.2007 tarihli ve 26401 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 1 sıra nolu 2006 malı yılı Bütçe talimatı) la belirlenmiş olup. (EK-9) 2007 mali yılı bütçe uygulama tebliğinde belirlenen varı maliyetinin dışında 2007 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Talimatı ile belirlenen ve öğle yemeği servisinden faydalanacak olanlardan en az belirlenen tutarlar üzerinden günlük yemek bedeli alınması uygun görüldüğünü, Söz konusu tebliğin 3. maddesinde kuruluşların hizmetlerin özelliği yemek maliyetleri ve yemek servisinin farklı mahallerde daha iyi şartlarda sunulması gibi hususları dikkate alarak belirtilen miktarların üzerinde yemek bedeli tespit edilebileceğini,
Yemek yardımının yemek verme şeklinde yapılabilmesi için belediyede yemekhane için uygun ver bulunmaması sebebi ile yürürlükteki ihale mevzuatı çerçevesinde 2007 yılında 55 memura yemek verilmesi işi için 2006 yılında yapılan ihaleyi Multinet Kurumsal Hizmetler VS. firmasının aldığını, firmanın ihale şartnamesinde belirtilen şekilde 1 öğün öğle yemeğini ( KDV.dahil) 12.98.-Tl’ye vermeyi taahhüt ettiğini, memurların ilgili firma tarafından verilen Multinet Yemek Kartına yüklenen kredinin, firmanın göstermiş olduğu anlaşmalı lokantalardan yemek hizmetini aldıklarını, ay sonunda yemek faturası karşılığı firmaya ödeme yapıldığını,
Belediyenin 2007 yılı için Memurlara ilgili kanun uyarınca. Yemek yardımı için Bütçeye konulan yemek yardımı ödeneğin ekte sunulan 2007 Yılı Bütçe Gider Kesin Hesabı Cetvelinde de belirtildiği gibi (EK-10) Bütçeye konulan ödeneğin 210.000.00 TL'lik ödeneğe mukabil. Bütçe Gideri Toplamı (Harcanan) 133.839.96.TL'yi ilgili firmaya ödeme yapıldığı yemek bedeli olarak ver yıl yayımlanan Bütçe Uygulama Talimatı gereği ek göstergeler karşılığı belirtilen en az tutarların her ay memurların maaşından kesildiğini, kesilen toplam 9.064.44.TL'sini bütçeye gelir kaydedildiğini ve Belediyeye maliyetinin 124.775.52.IL olduğunu dolayısıyla yıl içinde yiyecek yardımı için ödenen miktarın bütçedeki miktarı geçmediğini, ve iptal edilen ödenek ise 76.160,04.TL olduğu açık bir şekilde olduğu görüleceği üzere yemek yardımı ödeneğinin aşılmadığı ve Belediyeye 1999 yılından beri personel alımı yapılmadığı, gerek demirbaş alımı ve gerekse azami şekilde tasarrufa gidildiği gibi sadece Belediyenin asli görevleri olan Temizlik, park ve bahçe düzenlenmesi, sokakların parke taşlarının döşenmesi ile yapılan giderler ve ağırlıklı olarak personel maaş ödemeleri yapılmış ve ayrıca aşağıda tarih ve noları yazılı Sayıştay Temyiz ;, Kurulu Kararları da bu yönde yapılan iş ve işlemlerin doğruluğunu kanıtlamakla birlikte Sayışta) Temyiz Kurul Kararları aşağıda sunulduğu gibidir:
Sayıştay Temyiz Kurulu 7. Dairesinin 29368 Dosva No, 30001 Tutanak No ile verilen Kararında da Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü: 877 sayılı ilamın 2 nci maddesinde, Belediyede memur statüsünde çalışan ve öğle yemeği yardımından yararlanan personelden, yemeğin maliyetinin %50'sinden daha düşük oranda katılım payı kesilmesi nedeniyle toplam 152.034.640.000 liraya tazmin hükmolunmuştur.
Dilekçi dilekçesinde özetle, 2003 yılı Bütçe Uygulama Talimatı ile belirlenen asgari bedellerin memur maaşlarından kesilerek yiyecek yardımının ayni olarak yapıldığı, yemek yardımı ödeneğinin aşılmadığı, kesin hesabın çıktığı, personel ve demirbaş harcaması yapılmadığından tasarruf sağlandığını belirterek 1 sorumluluğunun kaldırılmasını istemektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212. maddesine dayanılarak çıkarılan Devlet memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin Yemek Servisi Giderleri başlıklı 4. maddesinde; "Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konacak ödeneklerle karşılanır. Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu personeline Tayın Bedeli verilmesi Hakkındaki Kanuna göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemeleri halinde yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır." denilmektedir. Buna göre, kurum bütçesinden kadrolu memurların her gün yiyebileceği ihtimaline karşılık konulan yiyecek yardımı ödeneğini aşmamak üzere harcama yapılabilecektir.
Yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan kısmı yemek yiyenlerden karşılanacaktır. Yemek yiyenlerden alınacak yemek ücretleri tarifesi ise, her yılbaşında Bütçe Uygulama Talimatı ile asgari rakamlar üzerinden belirlenmekte olup, kurumlar yemek maliyetinin kalan yarısını karşılayacak şekilde bu rakamların daha üstünde fiyatlar tespit edilebilecektir. "Dosyada mevcut belgelerin incelenmesinde; Bursa Osmangazi Belediyesinde yıl içinde memurların öğle yemeği ihtiyacının, yemek ihalesi sonucunda ihaleyi kazanan Sodexho isimli yemek firmasından karşılandığı, her ay düzenlenen hak edişler ile memur sayısı ve o ay içindeki iş günü sayısı dikkate alınarak, bu rakam üzerinden adı geçen firmaya ödeme yapıldığı, bunun karşılığında memurlara yapılan maaş ödemelerine esas bordrolardan, yemek adedine göre yemek katkı payı kesildiği, kesintilerin ise 15.01.2003 tarih ve 24994 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2 sıra nolu Bütçe Uygulama Talimatında yer alan ek göstergelere göre değişen en az yemek bedelleri üzerinden yapıldığı görülmüştür. Bütçeye konulan ödenekler gerçek anlamda bir maliyet olmayıp bütçe hazırlama rehberine göre personel sayısı dikkate alınarak hazırlanan standart maliyeti ifade etmektedir. Dolayısıyla bütçeye ödenek, yemek maliyetinin yarısını aşmayacak şekilde tespit edilip konulmaktadır. Söz konusu olayda Yiyecek Yardımı Yönetmeliğindeki amaç, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19. maddesine istinaden açık ihale yolu ile alım yapılmak suretiyle yerine getirilmiş olup konulmuş ödenek aşılmadığından ve Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen tutarlar yemek yiyen memurlardan tahsil edildiğinden dilekçi iddialarının kabulü ile 877 sayılı ilamın 2. maddesiyle verilen 152.034.640.000 liraya ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA, Karar verildiği 11.03.2008 tarih ve 30001 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı." Denilmektedir.
Yine Sayıştay Temyiz Kurulu 7. Dairesinin İlam No :750, Dosya No: 28469, Tutanak No: 29215 ve Tutanak Tarihi olan 20.03.2008 sayı ve tarihle Temyiz Kurulu Kararında da aynen "Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü: İlamın 2. maddesiyle; belediyede çalışan memurlara öğle yemeği verilmesinde yemek maliyetinin yarısından fazlasının bütçeden karşılanması sonucu fazla ödemede bulunulduğu gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir. Dilekçiler dilekçelerinde özetle; Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 3 ve 4. maddelerindeki; yiyecek yardımının yemek verme şeklinde yapılacağı, yiyecek yardımının gerektirdiği giderlerin yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere kurum bütçelerine konulacak ödenekle karşılanacağı, bütçeden karşılanmayan kısmın yemek yiyenlerden alınacağına ilişkin hükümleri ile birlikte 2002 mali yılı bütçe uygulama talimatının 2.maddesinde,2002 yılında öğle yemeği servisinden faydalanacak memurlardan en az; (21.01.2002 tarihinden 15.01.2003 tarihine kadar) talimatın 4. maddesine göre ise; Kuruluşların, hizmetlerinin özelliği, yemek maliyetleri ve yemek servisinin farklı mahallerde daha iyi şartlarda sunulması gibi hususları dikkate alarak belirtilen miktarların ü/erinde de yemek bedeli tespit edebileceğini.
Yemek yardımının yemek verme şeklinde yapılabilmesi için belediyede yemekhane için uygun yer bulunmaması sebebi ile yürürlükteki ihale mevzuatı çerçevesinde 2002 yılında 136 memura yemek verilmesi işi için 26.12.2001 tarihinde yapılan ihaleyi Sodexho Restoran Servisleri A.Ş. firmasının aldığını. Kirmanın ihale şartnamesinde belirtilen şekilde I öğün öğle yemeğini ( kdv.dahil) 3.469.200.-TL.sına vermeyi taahhüt ettiğini, memurların ilgili firma tarafından verilen aylık fişlerle, firmanın göstermiş olduğu anlaşmalı lokantalardan yemek hizmetini aldıklarını, ay sonunda yemek faturası karşılığı firmaya ödeme yapıldığını ifade ederek belediyedeki uygulama anlatılmıştır.Ayrıca 2002 yılında bütçeye konulan 121.000.000.000-TL sı ödeneğe mukabil firmaya 118.703.000.000-TL sı ödendiğini, yemek bedeli olarak her yıl yayımlanan Bütçe Uygulama Talimatı gereği ek göstergeler karşılığı belirtilen en az tutarların her ay memurların maaşından kesildiğini, kesilen toplam 15.045.100.000-TL sının bütçeye gelir kaydedildiğini ve Belediyeye maliyetinin 103.657.900.000-TL olduğunu dolayısıyla yıl içinde yiyecek yardımı için ödenen miktarın bütçedeki miktarı geçmediğini,Yemek verme işinin, mevcut yasalar çerçevesinde fiş karşılığında yemek verme şeklinde yapıldığını, yemek yardımı yönetmeliğindeki amaca ters olmadığını, belediyenin de diğer maliyetleri karşılamadığından kurumun zarara uğratılmadığını ve Konu ile ilgili olarak Sayıştay Temyiz Kurulunun 23.05.2000 tarih ve 24760 sayılı kararı örnek gösterilerek savunmalarının kabulü ile tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedirler.
657 sav ılı Devlet Memurları Kanununun 212. maddesine dav anılarak çıkarılan Devlet memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin Yemek Servisi Giderleri başlıklı 4. maddesinde; "Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin varışını aşmamak üzere, bu yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konacak ödeneklerle karşılanır. Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sav ısı dikkate alınmak suretiyle yapılır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sav ılı Bazı Kamu personeline lavın Bedeli verilmesi Hakkındaki Kanuna göre tavın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu v önetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemeleri halinde yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır." denilmektedir.Buna göre, kurum bütçesinden kadrolu memurların her gün yiyebileceği ihtimaline karşılık konulan yiyecek yardımı ödeneğini aşmamak üzere harcama yapılabilecektir.
Yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan kısmı yemek yiyenlerden karşılanacaktır. Yemek yiyenlerden alınacak yemek ücretleri tarifesi ise, her yılbaşında Bütçe Uygulama Talimatı ile asgari rakamlar üzerinden belirlenmekte olup, kurumlar yemek maliyetinin kalan varışını karşılayacak şekilde bu rakamların daha üstünde fiyatlar tespit edilebilecektir.
Dosyada mevcut belgelerin incelenmesinde; Yalova Belediyesinde yıl içinde memurların öğle yemeği ihtiyacının , yemek ihalesi sonucunda ihaleyi kazanan Sodexho isimli yemek firmasından karşılandığı, Yapılan ihale sözleşmesine göre 1 öğün yemek bedelinin 2.940.000 TL. (KDV DAHİL: 3.469.200 TL) olarak belirlendiği , her ay düzenlenen hak edişler ile memur sayısı ve o ay içindeki iş günü sayısı dikkate alınarak, bu rakam üzerinden adı geçen firmaya ödeme yapıldığı, Bunun karşılığında memurlara yapılan maaş ödemelerine esas bordrolardan, yemek adedine göre yemek katkı payı kesildiği, Kesintilerin ise 18.01.2002 tarih ve 24644 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5 sıra sayılı Bütçe Uygulama Talimatında Yer alan ek göstergelere göre değişen en az yemek bedelleri üzerinden yapıldığı görülmüştür. Bütçeye konulan ödenekler gerçek anlamda bir maliyet olmayıp bütçe hazırlama rehberine göre personel sayısı dikkate alınarak hazırlanan standart maliyeti ifade etmektedir.Dolayısıyla bütçeye ödenek, yemek maliyetinin yarısını aşmayacak şekilde tespit edilip konulmaktadır.Söz. konusu olayda Yiyecek yardımı yönetmeliğindeki amaç, konulan ödeneğin belediyenin yılı bütçesine, belediye bütçe muhasebe usul ve yönetmeliğine uygun olarak ihale yolu ile alım yapılmak suretiyle verine getirilmiş olup konulmuş ödenek aşılmadığından ve Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen tutarlar yemek yiyen memurlardan tahsil edildiğinden dilekçi iddialarının kabulü ile 750 sayılı ilamın 2. maddesiyle verilen toplam 39,128.622.157.-TL. na ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA, Karar verildiği 20.03.2007 tarih ve 29215 sayılı tutanakta vazıh olmakla işbu ilam tanzim kılındı"
Buna göre Sayıştay Temyiz Kurulu Kararında da belirtildiği ve yukarıda açıklanan izahat ve Bütçe ödeneğinin aşılmadığı ve diğer açıklamalarda göz önünde bulundurularak, Belediye memurlarını öğle yemeği ihtiyacını karşılaması 2007 yılı merkezi yönetim Bütçe Uygulama tebliği esaslarına göre yapıldığını, İtiraza konu ettiği Memur Yiyecek Yardımının yukarıda açıklanan Sayıştay Temyiz Kurulunun vermiş olduğu karar ile de ödeneklerin aşılmadığı gibi ödemelerin hukuka uygun olduğunu beyan ederek, tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.
Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:
“Yiyecek yardımının gerektirdiği giderlerin yarısının kurum, diğer yarısının da yiyecek yardımından istifade edenlerce karşılanacağı yönetmelik gereğidir. Bu hükme rağmen Belediye bütçesinden karşılanan tutar yemek bedelinin yarısından fazladır. Bütçeye konan ödeneğin aşılmamış olmasının bir önemi yoktur. Önemli olan ödeneğin yemek maliyetinin yarısını aşmayacak şekilde kullanılmasıdır. Ayrıca yemek yiyenlerden Bütçe Uygulama Talimatı ile belirlenen asgari ücretin alınması yeterli değildir. Yemek bedelinin yarısının alınması gerekir. Bu bakımdan Daire kararının onanmasına,”denilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212. maddesine dayanılarak çıkarılan Devlet memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin Yemek Servisi Giderleri başlıklı 4. maddesinde;
“Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konacak ödeneklerle karşılanır.
Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu personeline Tayın Bedeli verilmesi Hakkındaki Kanuna göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemeleri halinde yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” denilmektedir.
Bu madde hükmüne göre, kurum bütçesinden kadrolu memurların her gün yiyebileceği ihtimaline karşılık konulan yiyecek yardımı ödeneğini aşmamak üzere harcama yapılabilecektir.
Yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan kısmı yemek yiyenlerden karşılanacaktır. Yemek yiyenlerden alınacak yemek ücretleri tarifesi ise, her yılbaşında Bütçe Uygulama Talimatı ile asgari rakamlar üzerinden belirlenmekte olup, kurumlar yemek maliyetinin kalan yarısını karşılayacak şekilde bu rakamların daha üstünde fiyatlar tespit edebileceklerdir.
Bütçeye konulan ödenekler gerçek anlamda bir maliyet olmayıp bütçe hazırlama rehberine göre personel sayısı dikkate alınarak hazırlanan standart maliyeti ifade etmektedir. Dolayısıyla bütçeye ödenek, yemek maliyetinin yarısını aşmayacak şekilde tespit edilip konulmaktadır.
Tazmin hükmü, Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin 4. maddesinde yer alan, “Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere bu yönetmelik kapsamına dahil memur adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır.” Hükmüne dayanmaktadır.
Yönetmeliğin 5, 6 ve 7. maddelerinden yemek yardımının, memurlara kurumlarca oluşturulacak veya oluşturulmuş yemek servisleri aracılığıyla verilmesine göre düzenlendiği anlaşılmakta; servisler aracılığıyla verilen ve yarısı yemek yiyenlerden alınacağı belirtilen yemek maliyetinin nasıl belirleneceği ise anılan Yönetmeliğin 9. maddesinde açıklanmaktadır. Yönetmeliğin anılan 9. maddesinde ise; “Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin uygulanmasında, kurum kadrolarında olup, yemek servisinde görevlendirilen personel giderleri kira, amortisman, su, elektrik ve havagazı giderleri yemek maliyetine dahil edilmez.” Hükmü yer almakta; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4. maddesine göre de yemek ihtiyacının ihale yolu ile temini mümkün bulunmaktadır. Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, yemek yiyenlerden yarısının alınacağı belirtilen yemek bedelinden, Yönetmeliğin 9. maddesi ile yemek maliyetine dahil edilmeyecek unsurların düşülmesi, kalan tutarın yarısının yemek yiyenlerden alınması gerekir. İhale yolu ile yapılan yemek alımlarında ise bu unsurlara tekabül eden payın hesabı mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle yemek maliyetinin büyük kısmını oluşturan bu unsurlara tekabül eden tutardan sonra kalan kısmın yarısına tekabül edeceği düşünülen Maliye Bakanlığı’nca yayımlanan asgari yemek bedellerinin yemek yiyenlerden alınması yeterli bulunmaktadır.
Dosyada mevcut belgelerin incelenmesinde; Diyarbakır Sur Belediyesinde yıl içinde memurların öğle yemeği ihtiyacının, yemek ihalesi sonucunda ihaleyi kazanan yemek firmasından karşılandığı, her ay düzenlenen hak edişler ile ay içinde yemek yiyen memurların fiilen çalıştığı iş günü sayısı dikkate alınarak, bu rakam üzerinden adı geçen firmaya ödeme yapıldığı,
Bunun karşılığında memurlara yapılan maaş ödemelerine esas bordrolardan, yemek adedine göre yemek katkı payı kesildiği,
2007 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Talimatında yer alan ek göstergelere göre değişen en az yemek bedelleri üzerinden yapıldığı görülmüştür.
Söz konusu olayda Yiyecek Yardımı Yönetmeliğindeki amaç, konulan ödeneğin belediyenin yılı bütçesine, belediye bütçe muhasebe usul ve yönetmeliğine uygun olarak ihale yolu ile alım yapılmak suretiyle yerine getirilmiş olup konulmuş ödenek aşılmadığından ve Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen tutarlar yemek yiyen memurlardan tahsil edildiğinden dilekçi iddialarının kabulü ile 1095 sayılı ilamın 27. maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
9- 1095 sayılı ilamın 29, 30, 35 inci maddelerine ilişkin olarak dilekçi tazmin hükmünün tahsil edilmesi için gerekli yazılı ve sözlü olarak ilgili kişilere bildirildiğini ve tahsilâtın en kısa sürede yapılacağını ifade etmiştir.
Dilekçi dilekçesinde tazmin hükmünün tahsil edileceğini belirtmekte ise de, henüz tahsilâta ilişkin bir belge gönderilmemesi ve ilam hükmüne bir itiraz da söz konusu olmaması nedenleri ile 1095 sayılı ilamın 29, 30, 35 inci maddelerine ilişkin olarak Kurulumuzca Yapılacak İşlem Olmadığına,
10- 1095 sayılı ilamın 31 inci maddesiyle; Kiralama karşılığı yapılan ödemelerden gelir vergisi tevkifatının kiraya veren yerine Belediye bütçesinden karşılanması gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde özetle:
İlamın 31. Maddesinde yer alan Belediyemizce Mehmet TEMİZ'e ait dairelerin kiralama işlemlerine ilişkin Encümen Kararı ve kira sözleşmesi ile gelir stopajının idare taralından ödenmesi ile hukuka aykırı olmadığı şöyleki: Belediyece Mehmet TEMİZ'e ait dairelerin kiralama işlemleri net 750.00.TL olarak karşılıklı anlaşma yapılmış olup. bu husus kira kontratında net ifadesi ile belirtilmiş ve daire sahibi kira bedelini vergi ve diğer kesintiler kiralayana ait olmak üzere 750.00.TL net olarak alacağı şeklinde anlaşmaya varılmasıyla, bu husus Encümen kararlarında da açıkça belirtilmemiş olması nedeniyle Encümen kararlarındaki yazım hatasından kaynaklı olduğunu, Encümen kararlarına imza atan Encümen üyelerince verginin, idareye ait olduğu ve kira bedelinin net 750.00.TL üzerinden ödenmesi gerektiği bilinmekte olup. % 20 Stopaj Vergisi Belediye Bütçesinden karşılanması hukuka aykırılık olmadığı ve kaldırılması gerektiğini belirtmiştir.
Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:
“1095 sayılı ilamın 31 inci maddesi yönünden; Gelir Vergisi Yasası’na göre vergi mükellefi kiraya verendir. Yapılan stopaj neticede kiralayanın vergisinden mahsup edilecektir. Belediye Encümen Kararında da zaten stopajın kurumca karşılanacağına dair bir hüküm yoktur. Belediye Başkanı Encümen Kararı doğrultusunda sözleşme yapmak mecburiyetindedir. Kiraya veren tarafından karşılanması gereken stopajın belediyece ödenmesi kamu zararıdır. Daire kararının onanmasına,” denilmiştir.
Mehmet Temiz'e ait dairelerin kiralama işlemlerine ilişkin olarak alınan 12.10.2006 tarih ve 276 sayılı encümen kararında, kira miktarı 750 YTL olarak belirlenmiştir.
Encümence 750 TL. kira bedeli öngörülmüştür. Fakat taraflar arasında yapılan kira kontratında kira tutarı bölümünde açıkça net ifadesi yer almaktadır. Dolayısıyla karşılıklı anlaşma yapılmış, bu husus kira kontratında net ifadesi ile belirtilmiş ve daire sahibi kira bedelini vergi ve diğer kesintiler kiralayana ait olmak üzere 750.00.TL net olarak alacağı şeklinde sözleşmeyi imza altına almışlardır.
Bu itibarla, dilekçi iddialarının kabulü ile 1095 sayılı ilamın 31 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
11- 1095 sayılı ilamın 32 inci maddesiyle; Kiralama karşılığı yapılan ödemelerden gelir vergisi tevkifatının kiraya veren yerine Belediye bütçesinden karşılanması gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir
Dilekçinin dilekçesi ve Başsavcılık karşılaması bu tutanağın 10. maddesinde belirtildiği gibi olup; sözü edilen madde de belirtilen gerekçelerle dilekçi iddialarının kabulü ile 1095 sayılı ilamın 32 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
12- 1095 sayılı ilamın 33 üncü maddesiyle; Belediye ile yükleniciler arasında akdedilen taşıt kira sözleşmelerinden binde 7.5 oranında sözleşme damga vergisi kesilmediği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.
1095 sayılı ilamın 33.maddesiyle verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak dilekçi tarafından tahsilat bildirilmekte ise de, hüküm tarihinden önce yapılmış olan söz konusu tahsilat, temyiz konusu olmayıp yargılamanın iadesi ile ilgili bulunduğundan bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve gereğinin ifasını teminen dosyanın ilgili Daireye Gönderilmesine,
13- 1095 sayılı ilamın 34 üncü maddesiyle; Kiralama karşılığı yapılan ödemelerden gelir vergisi tevkifatının kiraya veren yerine Belediye bütçesinden karşılanması gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir
Dilekçinin dilekçesi ve Başsavcılık karşılaması bu tutanağın 10. maddesinde belirtildiği gibi olup; sözü edilen madde de belirtilen gerekçelerle dilekçi iddialarının kabulü ile 1095 sayılı ilamın 34 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
Karar verildiği 25.12.2012 tarih ve 35989 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.