Duruşma talebinde bulunan dilekçiler Rafiye KARAKAN ve Gülhan YÜKSEL’in kendileri, adlarına Avukat Mehmet GÜMÜŞ ile Sayıştay Başsavcı Vekilinin sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1- 1581 sayılı ek ilamın 1. maddesiyle 1485 sayılı (asıl) ilamın 9. maddesindeki 22.267,34 YTL tazmin hükmüyle ilgili olarak; havuz kullanım ücretlerinin belirlenmesi konusunda görevli ve yetkili olmayan Genel Sekreter Vekili Prof. Dr. Haluk DARENDELİLER’e sorumluluk yüklenemeyeceğinden 22.267,34 YTL tazmin hükmünün Genel Sekreter Vekili Prof. Dr. Haluk DARENDELİLER’in uhdesinden kaldırılmasına, söz konusu tutarın Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanı Rafiye KARAKAN ve Strateji Geliştirme Daire Başkanı Gülhan YÜKSEL’den müştereken ve müteselsilen tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Dilekçiler öncelikli olarak; gelecek nesli; dünya ile rekabet edebilecek teknik donanıma sahip uzmanlar ve sosyal ve kişisel gelişimlerini tamamlamış genç insanlar olarak yetiştirmenin yükseköğretim kurumlarının asli görevlerinden olduğunu, Orta Doğu Teknik Üniversitesinde; yaklaşık 24.000 öğrencinin eğitim gördüğü, 7.000 civarında öğrencinin yurtlarında barındığını ve 3.500 civarında akademik ve idari personelin görev yaptığı geniş bir kampus alanında faaliyet gösterdiğini, bilimsel, kültürel, spor, eğitim faaliyetleri kapsamında birçok ulusal, uluslararası başarı kazandığını ve bu tür çok sayıda etkinliğe ev sahipliği yapmakta olduğunu, öğrencilerinin barınma, beslenme, sağlık, kültür, spor ihtiyaçlarına yönelik hizmetleri olanaklar çerçevesinde Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı ve bağlı Müdürlükler vasıtası ile en iyi şekilde yerine getirmek için büyük çaba göstermekte olduğunu, 2007 yılında Havuz Müdürlüğü'nün bünyesinde faaliyet gösteren kapalı ve açık havuzların Üniversitedeki sporcu öğrencilerin çalışmaları, hazırlıkları ve antrenmanları için etkin olarak kullanıldığını, değişik su sporları yarışma ve etkinliklerine katılan öğrencilerin yoğun çalışmalarını ve hazırlıklarını havuzlarda yapmakta olduklarını, öğrenci takım ve topluluklarının bu çalışmaları sonucunda 2007 yılı içinde Üniversite adına değişik yarışmalara, dalış şampiyonalarına katıldıklarını ve aralarında yüzmede Türkiye üçüncülüğü de bulunan bireysel çok önemli dereceler elde ettiklerini, ayrıca, Üniversitenin havuzunun, görevi gereği 2007 yılında gerek öğrencilerin düzenlediği yarışmalara, gerekse Türkiye Sutopu ve Sualtı Sporları Federasyonlarının düzenlediği çok sayıda etkinliğe herhangi bir ücretlendirme söz konusu olmadan ev sahipliği yaptığını (bu zamanlarda havuzdan kullanım geliri sağlanamadığını), bunların yanı sıra, Beden Eğitimi ve Spor Bölümü öğrencilerinin eğitimlerinin gereği olarak havuzu ve diğer spor alanlarını ücretsiz olarak yoğunlukla kullanmakta olduklarını belirterek genel bir açıklamada bulunmuşlar, daha sonra temyiz gerekçelerini sıralamışlardır. Buna göre dilekçiler;

I. ÜNİVERSİTELERİN EĞİTİM ÖĞRETİM VERDİKLERİ ÖĞRENCİLERİNİN KULLANIMINA SUNMAK ZORUNDA OLDUĞU SPOR TESİSLERİNİN KAMU SOSYAL TESİSLERİ TEBLİĞİ KAPSAMINDA OLMADIĞINI;

Üniversitelerin eğitim öğretim faaliyetlerinin 2547 sayılı Kanun tarafından düzenlendiğini ve bu kapsamda öğrencilere ve çalışanlara spor yapma olanağı sunulmasının üniversite görevleri arasında sayılarak, Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı'nın bu hizmeti nasıl vereceği konusunda ayrıntılı hükümlerin getirildiğini;

1. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun, üniversitelere spor tesisleri kurma ve işletme görevi verdiğini;

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu hükümlerine göre görevlerini yapmakta olan Üniversitenin; eğitimin sürdürülmesi için gerekli her türlü derslikleri ve laboratuvarları sağlamakla yükümlü olduğu kadar, öğrencilerinin beden ve ruh sağlığının korunması, çalışma ve boş zamanlarının değerlendirilmesi, spora ilgi duymalarının sağlanması, enerjilerinin olumlu yöne yöneltilmesi amacı ile sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik olarak, bahse konu spor tesislerini oluşturmak, çalıştırmak, buralardan öğrencilerinin en iyi şekilde yararlanmalarını sağlamakla da yükümlü olduklarını, bu amaca yönelik olarak oluşturulan, açık ve kapalı Spor alanlarının ve dolayısıyla açık-kapalı havuzların Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı'na bağlı Havuz Müdürlüğü sorumluluğunda öğrencilere hizmet vermekte olduğunu, Üniversitenin açık-kapalı yüzme havuzlarının öncelikle Üniversite öğrencileri ve öğrencilerin kullanımını aksatmayacak şekilde Üniversite personeli tarafından da kullanılmakta olduğunu, havuzların kar amacı ile dışarıya açık olarak isletilen sosyal tesis işletmeleri olmadığını, 2547 sayılı yasa kapsamındaki Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığına bağlı hizmet birimleri olarak çalışmalarını yürüttüklerini, Havuz Müdürlüğü'nün temel sorumluluğunun ve görevinin öğrencilerin ilgi duydukları branşlarda su sporları yapmalarını sağlamak, değişik su sporlarını öğrencilere tanıtmak, öğrenci takım ve topluluklarının sportif yarışmalara, turnuvalara katılmaları için gerekli her türlü altyapıyı hazırlamak, diğer üniversite öğrencilerinin de katılımına açık spor etkinliklerinin düzenlenmesini sağlamak gibi öğrencilerin su sporu faaliyetlerine yönelik çalışmaları sürdürmek olduğunu, açık-kapalı havuzların, Havuz Müdürlüğü'nün bu işleri yapabilmesi için gerekli temel spor tesisleri olduğunu, spor tesislerinin, bu kapsamda havuzların yapılması ve işletilmesinin, 2547 sayılı yasayla düzenlenen asli faaliyetler arasında olması ve bu görevin üniversitelere yüklenilmesi nedeniyle, ilgili tüm mali mevzuatın "Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ" dışında düzenlendiğini,

2. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile üniversitelere spor faaliyetleri ile ilgili olarak harcama yapma yetkisi verildiğini;

Spor ve diğer sosyal hizmetlerin sunulmasına yönelik giderler için kullanılacak kaynağın (cari hizmet maliyetine öğrenci katkısı: öğrenci harçları ve diğer öz gelirler) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46’ncı maddesinde belirtildiğini, Yükseköğretim Kurumlarında; ilgili mevzuata göre belli amaçlarla kullanılması öngörülen öz gelirler ile bunlara ilişkin giderlerin bütçelendirilmesinde uyulması gerekli kurallar çerçevesinde, Üniversitenin bütçe tekliflerinin her yıl Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Bütçe Çağrısı ve Bütçe Hazırlama Rehberinde belirtilen esaslara göre hazırlandığını, Üniversite Havuz Müdürlüğünün faaliyetlerinin; bu esaslara uygun olarak Sağlık Kültür Spor Daire Başkanlığının öğrencilerin kültür ve spor faaliyetlerine ilişkin giderlerin 2007-2009 Dönemi Bütçe Çağrısı ve Bütçe Hazırlama Rehberinin "3.2. Yükseköğretim Kurumları" alt başlığı altında belirlenen esaslarda, Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı kurumsal kodu altındaki ilgili "Öğrencilerin kültür ve spor faaliyetlerine ilişkin giderler", 09.6.0.06 fonksiyonunda bütçelendirildiğini,

3. Üniversitelerin spor tesisleri için yaptıkları harcamaların 5018 sayılı Yasa kapsamında kamu gideri olarak tanımlandığını;

Bu doğrultuda 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun verdiği yetki ile Üniversitelerin spor vb. tesisler için yaptığı harcamaların kamu gideri kapsamına girdiğini, bu durumun Üniversitelerin spor vb. harcamalarının "Kamu Sosyal Tesisleri" harcamaları kapsamında olmadığını gösterdiğini,

4. Maliye Bakanlığınca, üniversite spor tesisleri gibi sosyal tesis gelir ve giderlerinin de özel bütçe içinde takip edilerek muhasebeleştirilmesinin benimsendiğini;

Üniversitede bulunan Spor tesislerinin (açık-kapalı havuz) konumu hususunda açıklayıcı olacağı düşüncesi ile 2006-2008 yılları bütçe teklifleri çalışmalarına yönelik olarak, 2005 yılında Maliye Bakanlığı tarafından, Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı'na yazılmış olan "2547 sayılı Kanunun 46 ncı maddesi gereğince ayrı bütçe olarak uygulanmakta olan Öğrenci Sosyal Hizmetler Bütçesinin 2006 yılından itibaren 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde Üniversitelerin bütçelerine dahil edilmesinin öngörüldüğünü, ağırlıklı olarak Öğrenci Sosyal Hizmetler bütçesi içerisinde yer alan kültür merkezi, kreş, misafirhane, kantin, yemekhane, eğitim tesisleri, ve spor tesisleri gibi sosyal tesislerin gelir ve giderlerinin de özel bütçe içerisinde takip edilerek muhasebeleştirilmesi ilkesinin benimsendiğini; bu nedenle Üniversitelerce işletilen Sosyal Tesislerin faaliyet türünü belirlenmesi" konusundaki B.07.0BMK.0.10.38.01.390 sayılı yazı ve yine aynı konuda YÖK tarafından Üniversitelere hitaben aynı yılda yazılmış olan B.30.0.İMİ.0.00.00.01/1045-20170 sayılı yazının dilekçe ekinde sunulduğunu, yazılarda da belirtildiği üzere, 5018 sayılı yasa uygulamalarına geçiş sırasında, 2547 sayılı Kanunun 46’ncı maddesi uyarınca işletilen Üniversite Sosyal Tesislerinin, Öğrenci Sosyal Hizmetler Bütçesinin Üniversite Bütçesine dahil edilerek, Sağlık Kültür Spor Dairesine bağlı birimler olarak işleyişlerini sürdürmelerinin de bir faaliyet türü olarak öngörüldüğünü, bilindiği gibi, Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ kapsamındaki Spor ve diğer tesislerle ilgili temel hususlardan birisinin de bu tesislerin hesaplarının bütçeden ayrı olarak tutulması gereği olup, Tebliğ kapsamındaki Kamu kurum ve kuruluşlarının sosyal tesis hesaplarının bütçeden ayrı olarak tutulmasına ilişkin esas ve usullerin Resmi Gazetede yayınlanan "Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller" de belirtilmekte olduğunu, Maliye Bakanlığının 2006 yılında 5018 sayılı yasa uygulamalarına geçiş sırasında dilekçe eki yazıda belirtildiği üzere, Üniversite sosyal tesislerinin bütçe içinde takibinin öngörülerek, Tebliğ uygulamaları kapsamı dışında tutulduğunu,

5. Sayıştay'ın ilgili konularda vermiş olduğu kararlar da, "Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ" hükümlerinin üniversite spor tesislerine uygulanamayacağının belirtildiğini;

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu hükümlerinin ve uygulamada bu hükümlerle uyumlu olarak getirilen düzenlemelerin, üniversite spor tesislerinin "Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ" dışında olması sonucunu yarattığının Sayıştay kararlarıyla da kabul edilmekte olduğunu ifade ettikten sonra bu gerekçelere ek olarak;

(a) 2007 yılı için, Üniversitenin Açık ve Kapalı Havuzları ile ilgili olarak bu ilamda söz konusu olan "ücretlerin Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ ve Bütçe Uygulama Talimatlarına aykırı hesaplanması" konusundaki sorgu dışında, Üniversitenin 2007 ve 2008 yılları hesaplarına ilişkin Sayıştay sorguları kapsamında; "Kamu Sosyal Tesislerine ilişkin Tebliğ" ve Bütçe Uygulama Talimatlarına aykırı olarak:

i. Spor Müdürlüğü-Havuz Müdürlüğü faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin bu tesislerin giderlerini karşılamadığı,

ii. ODTÜ Rektörlüğünce tesis gelirleri-giderlerinin bütçe içerisinde takip edildiği, kanuna aykırı bu uygulama sonucunda da spor-kültür amaçlı sosyal tesis giderlerinin gelirlerinden fazla olması nedeni ile kamu zararında bulunulduğu,

iii. ODTÜ Sosyal Tesislerinden (Spor, Havuz ...) elde edilen gelirlerden, KDV tahsilatı yapılmaması nedeni ile kamu zararına neden olunduğu

belirtilerek sorgu gönderildiğini, bu sorguların; Üniversite Spor-Havuz tesisleri için, 2547 sayılı yasa çerçevesinde yapılan benzer savunmalar ve sunulan belgeler ışığında her iki yıl (2007-2008) hesabı için de beraat ile sonuçlandığını (İlam No: 2007/1485, 2008/1325), bu sonucun (beraat kararının), Üniversitenin Spor - Havuz, Kültür ve Sosyal tesislerinin 2547 sayılı yasa kapsamında düşünülmesi gerektiğinin ve "Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ" kapsamında değerlendirilmediğinin bir göstergesi olduğunu,

(b) 2008 yılı için bu ilama konu olan "ücretlerin Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ ve Bütçe Uygulama Talimatlarına aykırı hesaplanması" gerekçesiyle gönderilen Sayıştay sorgusunun beraatle sonuçlandığını,

(c) Üniversitenin 2009 Yılı hesabının incelenmesi sonucunda da mevzuata uygun bulunmayan ve noksan görülen işler için 832 sayılı Sayıştay Kanununun 48’inci maddesi gereğince düzenlenen, 10 numaralı Sayıştay sorgusunda; 2009 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun "Kamu İdarelerince İşletilen Sosyal Tesisler" başlıklı 26’ncı maddesi, 27 Mart 2009 tarih ve 27182 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ" in "Ortak Hususlar" başlıklı (V). bölümü, 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazetede Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller dayanak gösterilerek; Üniversitede bulunan Kafeterya, Havuz, Spor Tesisleri, Kültür ve Kongre Merkezi, Misafirhane, Yuva kamu sosyal tesisleri kapsamında değerlendirildiğini, gelir ve gider karşılaştırması yapılarak söz konusu tesislerin, yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine aykırı olarak Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığına bağlı olarak bütçe içinde yürütülmesinin ve gelir-gider dengesinin aranmamasının; 13 numaralı Sayıştay Sorgusunda ise; yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri dayanak gösterilerek Orta Doğu Teknik Üniversitesi Havuz kamu sosyal tesisine 2009 yılı için gelirinin giderini karşılamaması nedeniyle bütçeden 115.757,00 TL katkıda bulunulması sonucunda kamu zararında bulunulmasının, yasal gerekçeleri ile açıklanmasının istenildiğini, 2009 yılına ilişkin 10 ve 13 numaralı sorgulara verilen, sorgu konusu Üniversitenin sosyal, kültür, spor alan ve tesislerinin Kamu Sosyal Tesis Tebliği kapsamında olmadığına yönelik açıklama ve savunmaların Sayıştay Başkanlığınca değerlendirilmesi sonucu yukarıda belirtilen her iki sorgu konusunun beraatle sonuçlandığını, aynı konularda Üniversitece yapılan savunma ve açıklamalar kapsamında 2009/10 ve 13 nolu sorguların beraatle sonuçlanmasının; Başkanlığımızca temyiz sürecinde dikkate alınması gerektiğini,

II. ÜNİVERSİTEDE SPOR (HAVUZ) TESİSLERİNİN GİDERLERİNİN ÖĞRENİM KATKI PAYLARINDAN KARŞILANMAKTA OLDUĞUNU, ÖĞRENCİLERDEN TEBLİĞ KAPSAMINDA KULLANIM ÜCRETİ ALINMASININ ADALETE VE KAMU YARARINA AYKIRI OLACAĞINI;

Spor tesislerinin giderlerini zaten karşılamış olan öğrencilerden, spor tesislerinin kullanımı için tekrar ve Tebliğ hükümlerince ücret alınmasının anlamlı ve adil olmadığını, kaldı ki, Tebliğ'in özünde "kamu sosyal tesisi giderlerinin kullanıcılar tarafından karşılanması" şeklindeki beklentisinin, Üniversitede öğrencilerin ödedikleri öğrenim payları ile giderleri karşılanan spor tesisleri durumunda zaten sağlanmakta olduğunu, öğrencilerden kapalı ve açık havuzlardan yararlandıkları her bir saat için Tebliğde belirtilen ücretin (2007 yılı için 2,90 TL/saat) alınması durumunda, öğrencilerin havuzları kullanmalarının mümkün olmayacağını, gelir düzeyi düşük öğrencilerin böyle bir uygulamadan özellikle olumsuz şekilde etkileneceğini, öğrencilerden Tebliğ hükümlerine göre ücret alınması halinde, öğrencilerin spor tesislerini kullanma oranlarının düşeceği böyle bir uygulamanın 2547 sayılı yasa ile verilen görevin gerçekleşmesini engelleyeceğini,

Bu nedenlerle, Üniversite havuzlarından, ilamda söz edilen 15.09.2008 tarih ve 2008.331 sayılı yazı ekinde sunulmuş olan kullanım bedellerine ilişkin yazılarda görüldüğü üzere antrenman ve yarışmaya hazırlık çalışmaları için yararlanan takım ve topluluk öğrencileri ve lisanslı sporcular dışındaki öğrencilerden Tebliğ kapsamında olmayan kullanım bedellerinin, kullanımının etkin bir şekilde sağlanması, yürütülmesi ve gereksiz israfın önlenmesi amacıyla alınmakta olduğunu, mevcut kapasitenin atıl kalmaması için, asli kullanımı aksatmamak, öğrencilerin önceliğe sahip olması ve öğrencilere engel olmaması koşulu ile yapılan zorunlu giderlerin kişi başı miktarını azaltmak, tekrar öğrenciye dönecek olan öz gelire katkıda bulunmak amacı ile gün içinde belirli zamanlarda personel, personel yakını, mezun ve az sayıda başvurusu kabul edilen Üniversiteyle ilişkili, Üniversitenin görev tanımı içindeki etkinlikler için yerleşkede bulunan havuzları kullanabilmekte, bu grupta bulunanlardan ayrıca üyelik ve farklı giriş ücreti alınmakta olduğunu, söz konusu havuzlardan öğrenci ve personel dışında kişilerin yararlanmalarına çok düşük bir oranda izin verilme nedeninin ise öğrencilerin yoğun olarak kullanmadığı gün ve saatlerde havuzların atıl kalmasının önlenmesi ve tesis giderlerinin karşılanmasına yardım edecek destek elde edilmesinin sağlanması olduğunu,

III. KALDI Kİ, İLÂMDA YER ALAN KAMU ZARARI TABLOSUNUN HESAPLAMASINDA GEÇERSİZ VERİLERİN KULLANILDIĞINI;

1. Kamu zararı hesaplamasına temel olan kullanıcı sayılarının tahmini ve takribi olduğunu;

Üniversitede kapalı ve açık havuzları kullanan takım-topluluk öğrencilerinin sayısal bilgilerinin tam olarak tutulmamakta olduğunu, havuzlar özellikle öğrenciler ve sporcular tarafından çok yoğun kullanıldığından kullanıcı sayılarının tam ve gerçekçi olarak tespit etmenin mümkün olamadığını, takdir edileceği üzere, paylaşımlı olarak kullanılan havuzlar için bir topluluk veya takım için ayrılan zaman dilimi içindeki tahmini kullanıcı sayılarının maksimum kullanım potansiyelini yansıtmakta olduğunu, ilama konu denetçi raporunda temel alınan ve Üniversitenin açık-kapalı havuzlarının kullanımını gösteren sayısal verilerin, söz konusu spor tesislerinin fiilen kullanılması halini göstermemekte olup, spor takım topluluk öğrencilerinin ve lisanslı sporcuların antrenman ve çalışmalarına yönelik kullanımlarını da içermekte olduğunu, kamu zararı tablosundaki tahsil edilmesi gereken tutara yönelik hesaplamaların, sorgu savunmasına cevap olarak sunulan Havuz Müdürlüğü bünyesindeki kapalı ve açık havuzların birim bazında tahmini kullanıcı/saat miktarlarını ve kullanıcı potansiyelini gösterir tablolardaki sayılar ile tebliğdeki saat ücretleri çarpılarak yapıldığını, ayrıca; açık havuz için üç saatlik seans kullanımı esas alınarak, Üniversitede uygulanan seans ücretlerinin önce üçe bölündüğünü; daha sonra tahsil edilen tutarın hesaplanması için kullanıcı sayılarının üç ile çarpıldığını; bu şekilde elde edilen rakamların, Üniversitenin tahsil edildiğini beyan ettiği tutarların altında bulunduğunu, tahsil edilmesi gereken tutarların hesaplanmasında da tebliğdeki saat ücretleri (veya kullanıcı sayıları) üç kat olarak alındığından, arada yüksek bir fark ortaya çıktığını, havuz seanslarının kullanım durumu incelendiğinde, havuzun büyük ölçüde öğrenciler tarafından kullanıldığının görüldüğünü, Açık Havuz kullanım ilanında seansların 2,5 veya 3 saat gibi süreler için tanımlanmış olmasına rağmen fiiliyatta kullanımın böyle olmadığını, öğrenci kullanımı ile ilgili kayıtlı olmayan verilerin kendilerine 1 saat veya altı kullanımın daha yoğun olduğunu gösterdiğini, öğrenci hareketliliğinin çok yüksek ve havuza giriş-çıkışların belirtilen sürelerin hep altında olduğunu, bu nedenlerle de kamu zarar tablosundaki hesaplamanın sağlıksız sonuçlar vereceğini veya kamu zararını yansıtan yasal bir belge olamayacağını,

2. Tebliğ'de (IV. madde) bile bazı kullanıcı gruplarından ücret alınmayabileceği veya düşük ücret alınabileceği seklinde düzenlemeler varken, denetçinin, elde ettiği tahmini kullanıcı sayısını standart ücretlerle çarparak hesaplama yaptığını;

Kamu zararı tablosunun hazırlanmasında, Tebliğ'in IV. maddesinde lisanslı sporculara ve ders kapsamındaki öğrencilere uygulanabilecek muafiyetler veya havuzları yıl boyunca kullanan öğrenciler için dönemlik indirim veya abone uygulaması yapılabileceği gibi hususların göz önüne alınmadığını, hâlbuki spor tesislerini kullanan öğrencilerin önemli bir bölümünün lisanslı spor kulübü-topluluk sporcuları ile Beden Eğitimi ve Spor Bölümü öğrencileri olduğunu, aynı şekilde, 7.000 öğrencinin kampusta yaşadığı Üniversitede, öğrencilerin Tebliğ'in IV. maddesinin 3. ve 4. şıkları kapsamındaki dönem veya abone indirimlerden yararlanabilmesinin mümkün olabileceğini,

SONUÇ OLARAK;

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde 2547 sayılı yasanın 46 ve 47’nci maddeleri uyarınca, Üniversitenin Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı sorumluluğunda vermekle yükümlü olduğu hizmetlere yönelik olarak tesis edilen açık-kapalı havuzların, Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ kapsamında bulunmadığını, Üniversitenin bu tür spor tesislerini Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığının özgelir bütçesi gelir-gider disiplini içinde hizmet tesisi olarak sunmakla yükümlü olduğunu ve bu görevi en iyi şekilde yerine getirmeye çalışarak kamu hizmetinde bulunduğunu dile getirmek suretiyle tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık karşılamasında, adı geçenlerin müşterek imzalı dilekçelerinde ilamda yer alan tazmin hükmünün mevzuatına uygun olmadığı, tazmine konu meblağın sağlıklı hesaplanmadığı, yapılan işlemlerde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı belirtilerek, haklarında verilen tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmekte ise de adı geçen tarafından ortaya konulanlar Daire tarafından verilen kararın gerekçelerini karşılamaktan uzak olduğundan temyiz talebinin reddi ile bahis konusu kararın tasdikine hükmedilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmiştir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Amaç” başlıklı 4’üncü maddesinde:

“Yükseköğretimin amacı:

…

(6) Beden, zihin, ruh, ahlak ve duygu bakımından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş,

(7) İlgi ve yetenekleri yönünde yurt kalkınmasına ve ihtiyaçlarına cevap verecek, aynı zamanda kendi geçim ve mutluluğunu sağlayacak bir mesleğin bilgi, beceri, davranış ve genel kültürüne sahip, vatandaşlar olarak yetiştirmek,

…”

“Cari hizmet maliyetinin hesaplanması, öğrenci katkı payları ve öğrenim ücretleri” başlıklı 46’ncı maddesinde:

"Yükseköğretim kurumlarında cari hizmet ödenekler öğrenci başına olmak üzere belirlenir, öğrenci başına düşen cari hizmet ödeneği, öğrenim dallarının nitelikleri ve süreleri ile yükseköğretim kurumlarının özellikleri göz önünde tutularak Yükseköğretim Kurulunca farklı miktarlarda tespit edilir. Bu miktarın her yıl Bakanlar Kurulunca belirlenecek kısmı Devletçe karşılanır ve öğrenci adına ilgili yükseköğretim kurumu bütçesine ödenek olarak kaydolunur. Geri kalan kısmı öğrenci tarafından ödenir. Devletçe karşılanacak kısım cari hizmet maliyetlerinin yarısından az olamaz. Devlet ve öğrenci tarafından yapılacak ödemelerin miktar ve bölgelere göre oranları, yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak ücretlerin miktarı ile uygulamaya ilişkin esas ve usuller her yıl Bakanlar Kurulunca en geç Temmuz ayı içerisinde belirlenir.

Öğrenci tarafından ödenecek miktar, istekleri halinde ödeme güçlüğü olan öğrencilere Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunca kredi olarak verilebilir.

Öğrenci katkısını ödemeyenlerin kayıtları yapılmaz ve yenilenmez.

Cari hizmet maliyetine öğrenci katkısı ve öğrenci sosyal tesis ve faaliyetlerinden elde edilen gelirler ile yükseköğretim kurumlarınca önceki yıllarda bastırılan ders kitapları ve teksirlerinin satışından elde edilen gelirler, ... başta öğrencilerin beslenme, sağlık, spor, kültür ve diğer sosyal hizmetleri olmak üzere, üniversitenin cari, kalkınma plan ve programlarına uygun yatırım, transfer ve öğrencilerin kısmi zamanlı olarak geçici işlerde çalıştırılmasına ilişkin giderlerinde kullanılır. Kullanım ve harcamaya ilişkin esas ve usuller Maliye ve Gümrük Bakanlığının görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulunca belirlenir."

“Faaliyetlerin Düzenlenmesi” başlıklı 47’nci maddesinde:

"Yükseköğretim kurumları, Yükseköğretim Kurulu'nun yapacağı plan ve programlar uyarınca, öğrencilerin beden ve ruh sağlığının korunması, barınma, beslenme, çalışma, dinlenme ve boş zamanlarını değerlendirme gibi sosyal ihtiyaçlarını karşılamak ve bu amaçla bütçe imkanları nispetinde okuma salonları, yataklı sağlık merkezleri, mediko-sosyal merkezleri, öğrenci kantin ve lokantaları açmak, toplantı ve tiyatro salonları, spor salonları ve sahaları, kamp yerleri sağlamakla ve bunlardan öğrencilerin en iyi şekilde yararlanmaları için gerekli önlemleri almakla görevlidirler.”

Hükümleri yer almaktadır.

Öte yandan 124 Sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı ve Görevleri” başlıklı 7’nci Bölümünün “Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı” başlıklı 32’nci maddesinde Sağlık, Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığının görevleri olarak, öğrencilerin ve personelin, spor, kültürel ve sosyal ihtiyaçlarını karşılayacak faaliyetleri düzenlemek de sayılmaktadır.

Ayrıca 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 2880 sayılı Kanunla değişik 46 ve 47’nci maddelerine dayanılarak hazırlanan Yükseköğretim Kurumlan Mediko-Sosyal, Sağlık, Kültür ve Spor İşleri Dairesi Uygulama Yönetmeliğinin, 10’uncu maddesinde Dairede yürütülecek başlıca hizmetler olarak sosyal, kültürel ve spor hizmetlerinden de bahsedilmektedir.

Bu yönetmeliğin 17’nci maddesinde ise:

"Dairede; spor hizmetleri olarak öğrencilerin ve çalışanların beden sağlıklarını korumak ve geliştirmek, onlara disiplinle çalışma alışkanlığı kazandırmak, spora ilgi duymalarını sağlamak, enerjilerini bu olumlu yöne yöneltmek, boş zamanlarını değerlendirmek için ilgi duydukları spor dalında çalışmalarını sağlamak üzere aşağıdaki hizmetler yürütülür.

a) Grup çalışmaları ve karşılaşmalar düzenlemek, spor birlikleri kurmak,

b) Bu amaçlarla kurulmuş bulunan yurt dışı ve yurt içi kuruluşlarla işbirliği yaparak, bu alandaki çalışmaları yaygınlaştırmak, üniversiteyi temsilen öğrencilerin yarışma ve karşılaşmalara katılmalarını sağlamak.

c) Üniversitelerin tüm spor, tesis ve malzemelerinin tek elden kullanılmasını, elemanların planlı bir şekilde çalışmalarını ve bir merkezden yönetilmelerini sağlamak."

denilmektedir.

Son olarak, 2007 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunun 15’inci maddesi 2’nci bendinde:

"4.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 43. maddesinin (d) bendi, 46, 58, ek 25, ek 26 ve ek 27. maddeleri ile 19.11.1992 tarihli ve 3843 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca tahsil edilen tutarlar ve diğer gelirler, ilgili yükseköğretim kurumu bütçesine özgelir olarak kaydedilir. Kaydedilen bu tutarlar karşılığı olarak ilgili yükseköğretim kurumu bütçesine konulan ödenekler, gelir gerçekleşmelerine göre kullandırılır. (B) işaretli cetvelde gelir kodları itibarıyla tahmin edilen gelirleri aşan özgelir tahsilatları karşılığı kadar (A) işaretli cetveline ödenek eklemeye Maliye Bakanlığınca belirlenecek esas ve usuller çerçevesinde yükseköğretim kurumları yetkilidir. "

hükümleri yer almaktadır.

Anılan bu mevzuat hükümleri karşısında 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu hükümlerine göre görevlerini sürdürmekte olan Üniversiteler; eğitimin sürdürülmesi için gerekli her türlü derslikleri ve laboratuvarları sağlamakla yükümlü olduğu kadar, öğrencilerinin beden ve ruh sağlığının korunması, çalışma ve boş zamanlarının değerlendirilmesi, spora ilgi duymalarının sağlaması, enerjilerinin olumlu yöne yöneltilmesi amacı ile sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik olarak, bahse konu tesisleri oluşturmak, çalıştırmak, buralardan öğrencilerinin en iyi şekilde yararlanmalarını sağlamakla da yükümlüdür. Bir başka deyişle söz konusu bu yükümlülük yükseköğretim kurumlarının asli görevlerindendir. Bu amaca yönelik olarak oluşturulan, açık ve kapalı spor alanları ve dolayısıyla açık-kapalı havuzlar Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı'na bağlı Spor Müdürlüğü ve Havuz Müdürlüğü sorumluluğunda öğrencilere hizmet vermektedir. Üniversitenin spor tesisleri ve açık-kapalı yüzme havuzları öncelikle Üniversite öğrencileri ve öğrencilerin kullanımını aksatmayacak şekilde Üniversite personeli tarafından da kullanılmaktadır. Spor tesisleri ve havuzlar kar amacı ile dışarıya açık olarak işletilen sosyal tesis işletmeleri değildir. 2547 sayılı yasa kapsamındaki Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığına bağlı hizmet birimleri olarak çalışmalarını yürütmektedirler.

Spor Müdürlüğü ve Havuz Müdürlüğü'nün temel sorumluluğu ve görevi öğrencilerin ilgi duydukları branşlarda (su) sporlar(ı) yapmalarını sağlamak, değişik (su) sporları(nı) öğrencilere tanıtmak, öğrenci takım ve topluluklarının sportif yarışmalara, turnuvalara katılmaları için gerekli her türlü altyapıyı hazırlamak, diğer üniversite öğrencilerinin de katılımına açık spor etkinliklerinin düzenlenmesini sağlamak gibi öğrencilerin (su) spor(u) faaliyetlerine yönelik çalışmaları sürdürmektir. Açık-kapalı spor alanları ve havuzlar, Spor Müdürlüğü ve Havuz Müdürlüğü'nün bu işleri yapabilmesi için gerekli temel spor tesisleridir.

Her ne kadar ilamda; ODTÜ bünyesinde yer alan açık-kapalı spor alanları ve havuzlar 29.12.2006 tarih ve 26391 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 2007 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun "Kamu İdarelerince İşletilen Sosyal Tesisler" başlıklı 27'nci maddesi ile 17 Nisan 2007 tarih ve 26496 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007-1 sayılı “Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğin ortak hususlar başlıklı bölümünün 1’inci maddesi hükümleri dikkate alınarak sosyal tesis olarak vasıflandırılmış ise de söz konusu tesisin yaptığı faaliyetler dikkate alındığında ve bu tesislerden yararlananların büyük bir çoğunluğunun üniversite bünyesinde yer alan öğrenciler olduğu dikkate alındığında eğitim-öğretim-spor hizmeti verebilmek amacıyla kurduğu anlaşılan bu tesislerin 2007 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun 27’nci maddesi ile 2007/1 sayılı Tebliğde işaret edildiği şekilde bir sosyal tesis statüsünde olmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinde işaret edildiği üzere; Üniversite tarafından görevlerin yerine getirilebilmesi için sunulan hizmet kapsamında ve eğitim - öğretimin ayrılmaz parçası olarak yapılandırılmış olan üniversite eğitim-spor-kültür tesisleri ile diğer kamu kurumlarının eğitim dinlenme tesisleri arasında kısmi ad benzerliği dışında, işlev ve varoluş amacı bakımından ortak yön bulunmamaktadır.

Kaldı ki bu tesisler 2007 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun 27’nci maddesi ile 2007/1 sayılı Tebliğde işaret edildiği şekilde bir sosyal tesis olarak değerlendirilse bile söz konusu tebliğin IV. maddesinde Kamu kurumuna ait Spor tesislerinden "Amatör spor müsabakaları sırasında lisanslı sporcuların antrenman amacıyla veya öğrencilerin ders programı çerçevesinde belirtilen tesislerden yararlanmaları halinde ilgili idarelerce gerekli görüldüğü takdirde bedel alınmayabilir veya daha az bir bedel alınabilir." denilmektedir. Kapalı ve açık spor alanları ve havuzların kullanıcıları olan öğrencilerin çoğu antrenman yapan sporcu öğrencilerdir ve bu öğrencilerden bedel alınmayabileceği Sosyal Tesislere İlişkin Tebliğde dahi belirtilmektedir.

Yine aynı maddede;

“3 - Spor tesisleri ile hamam, sauna ve kaplıcaların eğitim ve dinlenme tesisleri içinde yer alması durumunda, belirli devreler itibarıyla dinlenme amacıyla kalanların bu tesislerden yararlanmaları halinde 1 inci ve 2 nci maddede belirtilen bedellerin 1/4’ü alınır.

4 - Spor tesisleri ile hamam, sauna ve kaplıcalara abone olan kamu personelinden alınacak 1 aylık abone bedeli, yukarıda belirtilen miktarların 15 katından az olmamak kaydıyla, kurumlarca belirlenebilir.” ifadeleri yer almaktadır.

Görüleceği üzere Tebliğ'de bile bazı kullanıcı gruplarından ücret alınmayabileceği veya düşük ücret alınabileceği seklinde düzenlemeler var iken ilamda tahmini kullanıcı sayısı standart ücretlerle çarpılmak suretiyle kamu zararı hesabı yapılmıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, Üniversitenin açık ve kapalı spor alanları ve havuzları 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu uyarınca Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığının görevleri arasında bulunan, öncelikle öğrencilerin ve ayrıca personelin, spor, kültürel ve sosyal ihtiyaçlarını karşılayacak faaliyetlerin düzenlenmesi kapsamındaki hizmet amacıyla yapılandırılmış olan, ilgili Daireye bağlı olarak çalışan spor tesisleri olmaları nedeniyle Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğe ve Bütçe Uygulama Esaslarına uygun bir uygulama ve ücretlendirme yapılması mümkün değildir.

Açıklanan nedenlerle, dilekçi iddialarının kabulü ile 1581 sayılı ek ilamın 1. maddesiyle verilen 22.267,34 YTL’nin tazminine ilişkin hükmün KALDIRILMASINA,

2- 1581 sayılı ek ilamın 2. maddesiyle 1485 sayılı (asıl) ilamın 10. maddesindeki 453.800,60 YTL tazmin hükmüyle ilgili olarak; spor tesislerinin kullanım ücretlerinin belirlenmesi konusunda görevli ve yetkili olmayan Genel Sekreter Vekili Prof. Dr. Haluk DARENDELİLER’e sorumluluk yüklenemeyeceğinden 453.800,600 YTL tazmin hükmünün Genel Sekreter Vekili Prof. Dr. Haluk DARENDELİLER’in uhdesinden kaldırılmasına, söz konusu tutarın Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanı Rafiye KARAKAN ve Strateji Geliştirme Daire Başkanı Gülhan YÜKSEL’den müştereken ve müteselsilen tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

İlam hükmünün içeriği, dilekçilerin iddiaları ve Başsavcılık Karşılaması işbu Temyiz Kurulu ilamının 1. maddesinde belirtildiği gibi olup burada yapılan açıklamalar doğrultusunda; Spor Müdürlüğü bünyesinde yer Spor Merkezi, Spor Merkezi Sauna, Baraka Spor Salonu, Baraka Fitness Salonu, Baraka Minder Sporları Salonu, Squash, Halı Saha, Büyük Spor Salonu, Aynalı Salon gibi yerlerde üniversitenin asli eğitim-öğretim-spor hizmetleri yerine getirildiğinden bu yerlere ait ücretler Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ ve Bütçe Uygulama Talimatlarına göre belirlenemeyeceğinden dilekçi iddialarının kabulü ile 1581 sayılı ek ilamın 2. maddesiyle verilen 453.800,60 YTL’nin tazminine ilişkin hükmün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 09.05.2013 tarih ve 37114 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.