Duruşma talep eden dilekçi F. Levent ARSLAN’A 23.09.2013 tarihinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369’uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyaplarında, gereği görüşüldü:

1- 601 sayılı ilamın 1. maddesi ile Müteahhit Cengiz İnşaat yükleniminde yaptırılan Yakakent - Gerze (Gerze Geçişi Dahil) yolu inşaatı işinde uygulama yılı birim fiyatlarının hatalı hesaplanması (2 Ocak yerine 31 Aralık tarihli T.C. Merkez Bankası alış kurunun esas alınması) sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 254.135,302 ABD Doları için tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi temyiz dilekçesinde özetle; tazmin hükmünün, uygulama yılı birim fiyatlarının hatalı hesaplanması sebebiyle fazla ödemeye yol açıldığı iddiası üzerine kurulu olduğunu, bu iddianın; "T.C. Merkez Bankası tarafından yayınlanan döviz kurlarının geçerlik tarihine" ilişkin hatalı bir yorumdan kaynaklandığını,

Söz konusu işe ait yapım sözleşmesinin 5/j maddesinde "Uygulama yılı birim fiyatı; onaylı iş programına uygun olarak her yıl yapılacak iş kalemlerine ait birim fiyat olup her uygulama yılının 2 Ocak tarihindeki T.C. Merkez Bankası alış kuru üzerinden hesaplanmış ABD doları (TL'den ABD dolarına çevirirken 3 hane alınacaktır)" denildiğini,

T.C. Merkez Bankasının; resmi tatil ve Cumartesi-Pazar günleri haricindeki tüm çalışma günlerinde, saat 15.30'da gösterge niteliğinde döviz kurlarını belirlediğini, bir gün sonraki Resmi Gazete’de yayınlanan bu kurların üzerinde harfi harfine aynen;

“2 Ocak 2012 Günü Saat 15: 30’da Belirlenen Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kurları” şeklinde ifade bulunduğunu,

Hukuki bir değerlendirme yapıldığında, Merkez Bankası'nın bu ifadesinin; "o güne ait döviz kurları" anlamına gelmediğini ve sadece "o gün saat 15.30'da belirlenen döviz kurları" olarak yorumlanması gerektiğini, bir başka ifadeyle; belirli bir gün, saat 15.30'da belirlenen döviz kurları, o güne ait kurlar olarak değerlendirilemeyeceğini, çünkü aynı gün geçerli olan resmi kurlar; bir gün önce belirlenen kurlar olduğunu, bir gün önce saat 15.30'da belirlense de, ertesi gün geçerli olan kur; esas itibariyle belirlendiği günün değil, ertesi günün kuru olduğunu,

Gerçekten de; kur belirleme görevinin, 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Kanunu'nun 4. maddesinden kaynaklanan resmi bir görev olduğunu, bu resmi görevin; Resmi Gazete'de yayınlama suretiyle ifa edildiğini, internet sitesi kanun metninde yer almadığından, kanunen geçerli olan yayın yeri Resmi Gazete olduğunu, 2 Ocak tarihli Resmi Gazete'de; 2 Ocak günü saat 15.30'da belirlenen bir kurun bulunması fiziken imkansız olduğundan; 2 Ocak tarihli bu Resmi Gazete'de, 31 Aralık tarihinde saat 15.30'da belirlenen kurların yer aldığını, (Bkz. Ekteki emsal Resmi Gazetelerin ilgili sayfaları) bir kurun belirlenmesinin ayrı bir olay, yayınlanmasının ise ayrı bir olay olduğunu, 2 Ocak tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan kur, her ne kadar 31 Aralık saat 15.30'da belirlenmişse de; hukuken 2 Ocak tarihli kur olduğunu, bu nedenledir ki; 2 Ocak tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan kur; 2 Ocak tarihindeki tüm resmi işlemlerde (Mahkemeler ve İcra Dairelerinde yapılan dava ve talepler dahil) esas alındığını, döviz üzerinden bir icra takibi yapmak istendiğinde; İcra Müdürünün takip tarihinde yayınlanan Resmi Gazete’de yayınlanan kuru göre işlem yaptığını, tüm resmi ve özel birimler için; 2 Ocak tarihli kur’un, 2 Ocak tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan kur olduğunu,

2 Ocak tarihinde yapılması gereken bir işlem için 3 Ocak tarihi beklenemeyeceğinden; 2 Ocak tarihinde resmi birimlere ulaşan Resmi Gazete'de bulunan kur, 2 Ocaktaki tüm resmi işlemlerde esas alınması gereken ve hukuken "2 Ocak tarihli resmi kur” olduğunu,

2 Ocak saat 15.30'da belirlenen kur da, aslında 3 Ocak tarihli kur olduğunu ve 3 Ocak tarihli Resmi Gazete’de yayınlandığını, temyize konu ilamın; 3 Ocak tarihli kuru esas almak suretiyle hataya düşülerek verilmiş bir ilam olduğunu,

Yukarıda belirtilen sözleşme maddesinde; “her uygulama yılının 2 Ocak tarihindeki T.C. Merkez Bankası alış kuru” ifadesinin yer aldığını, bu ifadenin hiçbir şekilde; "2 Ocak saat 15.30'da belirlenen kur" veya "2 Ocak'ta belirlenen kur" anlamına gelmediğini, bu ifadenin açık olduğunu ve "2 Ocak tarihli Resmi Gazete'de yer alan kur" kastedildiğini, uygulamanın da bu yönde yapıldığını, mevzuata aykırı bir husus bulunmadığını belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Sayıştay Başsavcılığı; “İlam’ın 1. maddesine ilişkin: ( İlam’ın 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8/B, 9 ve 13. maddelerindeki tazmin hükümlerinde konu birliği mevcut olduğundan, sorumlunun söz konusu maddelerle ilgili temyiz talebi bu madde ile karşılanmaktadır.) Sözleşme birim fiyatlarının tespitinde 02 Ocak tarihli ABD Doları kuru esas alınıldığından, Daire kararı isabetlidir. Taleplerin reddonulması uygun olur.“ şeklinde görüş belirtmiştir.

İşe ilişkin sözleşmenin 5 nci maddesinde;

" h) Birim fiyat; iş kalemleri için Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca her yıl tespit edilen ve yayımlanan bedeli ve bu bedellere ait her türlü uzunluk, derinlik, yükseklik ve su zammı gibi zamları (iş türüne göre TCK, DSİ, TEAŞ, TEDAŞ, DLH, İller Bankası ve Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü birim fiyatları dahil),

ı) Sözleşme Birim Fiyatı; birim fiyat tarifine, teknik ve özel şartnamesine uygun olarak yapılacak her iş kalemi için sözleşmesinde tespit edilmiş veya sözleşmesine göre tespit edilecek olan birim fiyatların 2 Ocak 1998 tarihli T.C. Merkez Bankası alış kuru üzerinden hesaplanmış ABD Dolarını (TL den ABD Dolarına çevrilirken 3 hane alınacaktır.),

j) Uygulama Yılı Birim Fiyat; onaylı iş programına uygun olarak her yıl yapılacak iş kalemlerine ait birim fiyat olup her uygulama yılının 2 Ocak 1998 tarihli T.C. Merkez Bankası alış kuru üzerinden hesaplanmış ABD Dolarını (TL den ABD Dolarına çevrilirken 3 hane alınacaktır.)," olarak tanımlanmıştır.

Sözleşmenin 19.1 maddesinde de birim fiyatlar " Bu işlerde Birim Fiyatlar ABD Doları cinsinden olup, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatlarının 2 Ocak 1998 tarihli T.C. Merkez Bankası alış kuru ile ABD Doları eşdeğeri olarak hesaplanacaktır. TL nin ABD Dolarına dönüştürülmesindeki hesaplamalarda rakamlar, gerekli hassasiyeti sağlamak için, virgülden sonra 3 (üç) hane uzatılacaktır." düzenlemesi yer almaktadır.

Merkez Bankasınca her iş günü saat 15:30'da gösterge niteliğinde kurlar belirlenmekte ve ertesi gün Resmi Gazete'de yayımlanmaktadır. Ancak, bu kurlar hiçbir kişi ve kurumu bağlamamakta, belirlendikleri günü takip eden iş günü Merkez Bankasının bazı gişe işlemlerinde ve muhasebe amaçlı olarak kullanılmaktadır. Merkez Bankası dışındaki gerçek ve tüzel kişiler arasındaki işlemlerde hangi kurun uygulanacağı hususu ise tamamen bu kişilerin kendi iradelerindedir. Resmi tatiller, hafta sonları ve yarım gün çalışılan günlerde gösterge kur belirlenmemektedir.

Sözleşme birim fiyatlarının tespitinde, dilekçede belirtilenin aksine T.C. Merkez Bankasınca 31 Aralık 1997 tarihinde belirlenip 2 Ocak 1998 Yılı Resmi Gazete’de yayımlanan ABD Doları kuru değil, 2 Ocak 1998 tarihinde belirlenip 3 Ocak 1998 Yılı Resmi Gazete’de yayımlanan ABD Doları kuru esas alınmıştır. Bu şekilde hesaplanan birim fiyatlarla birinci keşif çıkarılmış, sözleşme bedeli de aynı usulle belirlenmiştir

Fiyat farkı, sözleşme yılı fiyatlarının değişmesi halinde ödenir veya kesilir. Birim fiyat listesinde bulunan iş kalemlerine ait fiyatların değişmesi halinde fiyat farkı ödenir. Bunun için de sözleşme birim fiyatları hangi usulle tespit edilmişse, fiyat farkına esas uygulama yılı fiyatının da aynı usule göre tespit edilmesi gerekir. Sözleşme yılı birim fiyatları T.C. Merkez Bankasınca 2 Ocak 1998 tarihinde belirlenip 3 Ocak 1998 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan ABD Doları kuru esas alınarak hesaplandığından uygulama yılına ait birim fiyatların da 2 Ocak tarihinde belirlenip 3 Ocak günlü Resmi Gazete’de yayımlanan ABD Doları kuruna göre hesaplanması gerekir. Uygulama yılına ait birim fiyatlar bu şekilde hesaplanmadığından yapılan uygulama sözleşme hükümlerine aykırı olmaktadır.

Bu itibarla, dilekçi talebinin reddi ile 601 sayılı ilamın 1. maddesi ile 254.135,302 ABD Doları’na ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;



2- 601 sayılı ilamın 2. maddesi ile Doğuş+Polat Ortak Girişimi yüklenimindeki Araklı - İyidere Yolu İnşaatı işine ilişkin hakediş raporlarının incelenmesi sonucunda; uygulama yılı birim fiyatlarının hatalı hesaplanması (2 Ocak yerine 31 Aralık tarihli T.C. Merkez Bankası alış kurunun esas alınması) sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 22.538,261 ABD Doları için tazmin hükmü verilmiştir.

İşbu ilamın 1. Maddesinde belirtilen gerekçelerle, dilekçi talebinin reddi ile 601 sayılı ilamın 2. maddesi ile 22.538,261 ABD Doları’na ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;



3- 601 sayılı ilamın 3. maddesi ile Müteahhit Cengiz + Mapa + Makyol ortak girişimi yüklenimindeki Çayeli - Ardeşen - Hopa (Çayeli geçişi dahil) Yolu inşaatı işine ilişkin hakediş raporlarının incelenmesi sonucunda; uygulama yılı birim fiyatlarının hatalı hesaplanması (2 Ocak yerine 31 Aralık tarihli T.C. Merkez Bankası alış kurunun esas alınması) sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 312.812,430 ABD Doları için tazmin hükmü verilmiştir.

İşbu ilamın 1. Maddesinde belirtilen gerekçelerle, dilekçi talebinin reddi ile 601 sayılı ilamın 3. maddesi ile 312.812,430 ABD Doları’na ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

4- 601 sayılı ilamın 4. maddesi ile Müteahhit Limak + Kolin Ortak girişimi yükleniminde yaptırılan Espiye - Çarşıbaşı (Giresun Geçişi Dâhil) yolu inşaatı işinde; uygulama yılı birim fiyatlarının hatalı hesaplanması (2 Ocak yerine 31 Aralık tarihli T.C. Merkez Bankası alış kurunun esas alınması) sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 401.352,902 ABD Doları için tazmin hükmü verilmiştir.

İşbu ilamın 1. Maddesinde belirtilen gerekçelerle, dilekçi talebinin reddi ile 601 sayılı ilamın 4. maddesi ile 401.352,902 ABD Doları’na ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;



5- 601 sayılı ilamın 5. maddesi ile Müteahhit Limak İnşaat yüklenimindeki İyidere - Çayeli Yolu İnşaatı işine ilişkin hakediş raporlarının incelenmesi sonucunda; uygulama yılı birim fiyatlarının hatalı hesaplanması (2 Ocak yerine 31 Aralık tarihli T.C. Merkez Bankası alış kurunun esas alınması) sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 121.063,363 ABD Doları için tazmin hükmü verilmiştir.

İşbu ilamın 1. Maddesinde belirtilen gerekçelerle, dilekçi talebinin reddi ile 601 sayılı ilamın 5. maddesi ile 121.063,363 ABD Doları’na ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;



6- 601 sayılı ilamın 6. maddesi ile Müteahhit Güriş + Metiş ortak girişimi yüklenimindeki Piraziz - Espiye (Giresun Geçişi Hariç) Yolu İnşaatı işine ilişkin hakediş raporunun incelenmesi sonucunda; uygulama yılı birim fiyatlarının hatalı hesaplanması (2 Ocak yerine 31 Aralık tarihli T.C. Merkez Bankası alış kurunun esas alınması) sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 65.571,708 ABD Doları için tazmin hükmü verilmiştir.

İşbu ilamın 1. Maddesinde belirtilen gerekçelerle, dilekçi talebinin reddi ile 601 sayılı ilamın 6. maddesi ile 65.571,708 ABD Doları’na ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;



7- 601 sayılı ilamın 7. maddesi ile Tubin İnşaat yükleniminde yaptırılan Samsun - Azot Ayr.- Ünye Yolu İnşaatı İşinde; uygulama yılı birim fiyatlarının hatalı hesaplanması (2 Ocak yerine 31 Aralık tarihli T.C. Merkez Bankası alış kurunun esas alınması) sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 14.990,454 ABD Doları için tazmin hükmü verilmiştir.

İşbu ilamın 1. Maddesinde belirtilen gerekçelerle, dilekçi talebinin reddi ile 601 sayılı ilamın 7. maddesi ile 14.990,454 ABD Doları’na ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;



8- 601 sayılı ilamın 8. maddesi ile Müteahhit Doğuş İnşaat yükleniminde yaptırılan Sinop Boyabatlı (Tünelli Geçiş) Yolu İnşaatı işinde,

A-Tesviye işleri bünyesinde 2645 poz nolu imla altına kum silte malzemesi hazırlanması imalatında kullanılan kum çakıla 08.007/K poz nolu el ile kum çakıl yıkanması birim fiyatı ile yıkama bedelinin ödenmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 154.228,863 ABD Doları,

B- Uygulama yılı birim fiyatlarının hatalı hesaplanması (2 Ocak yerine 31 Aralık tarihli T.C. Merkez Bankası alış kurunun esas alınması) sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 234.629,443 ABD Doları,

Olmak üzere toplam 388.858,306 ABD Doları için tazmin hükmü verilmiştir.

A- Dilekçi ilamın A fıkrası ile ilgili olarak dilekçesinde özetle; yönetmeliklerin, kontrol teşkilatını, yönetim ve denetimi kendilerine verilen işlerin sözleşme ve eklerine, şartnamelere, fen ve sanat kurallarına uygun olarak ve iş programı gereğince iyi bir biçimde yapılıp süresinde bitirilmesini sağlamakla ve sonuçlarından sorumlu kıldığını, Kontrol Yönetmeliği madde 10.6.1'de; işte kullanılacak taş, kum, çakıl, tuğla, çimento ve diğer inşaat malzemesi ile her türlü tesisat işlerine ait malzemenin, ihzaratına başlamadan önce veya şantiyeye getirildiklerinde, örnekler alarak veya aldırarak gerekli deneyleri yapmak veya yaptırmakla; bu malzemenin, niteliğinin, ocak ve alınış yerleri, boyut, şekil ve markalarının sözleşme eki şartnamelerine uygunluğunu kontrol etmekle beraber, gerekirse bu incelemeyi yeterli bulmayarak adı geçen malzemenin kullanılacağı yere ve işe göre fennen uygun olmadığını inceletmekle kontrol teşkilatını görevlendirdiğini,

İlgili birim fiyatın tarifinde belirtilen Y.F.Ş. 11. kısmında; "Dolgunun, kum şilte ile tabii zemin yüzeyi (yani oynak zeminin üst yüzeyi) arasındaki kısmı, en yüksek yeraltı su seviyesi kabiliyeti olan, suya dayanıklı granüler bir malzeme ile teşkil edilecektir" denildiğini, Drenaj amacı ile teşkil edilecek şilte veya drenaj malzemesinin de iki kriteri sağlaması gerektiğini, bu iki kriterin;

1-Filtrasyon Kriteri: Drenajı sağlanan zemin tanelerinin drenaj malzemesini tıkamaması.

2-Premeabilite (Geçirgenlik) Kriteri: Drenaj malzemesinin suyu geçirebilme özelliği olması.

Bu iki kriter dikkate alınarak, fiilen uygulanan yıkama için de bu sebeple, hak edişlerde 08.007/K "Kum - Çakıl yıkanması bedeli ödendiğini,

Belirtildiği gibi, yıkamanın teknik zorunluluktan ileri geldiğini, herhangi bir birim fiyatın kendisine ait pozda belirtilen grupların hepsi birlikte göz önünde tutularak uygulanması gerektiğini, örneğin, 16.100/K-1/B, 16.120/K-1/B, 16.134/K-1/B poz no.'lu birim fiyat tarifinde, birim fiyata dahil olmayan masraflar başlığı altında kum ve kırmataşın yıkanması belirtilmesine rağmen, fiiliyatta kırmataş yıkanmadığı için (08.007/K) bedeli ödenmediğini, aksi takdirde, sadece birim fiyata dahil olmayan masraflar başlığı altında zikredildiğinden dolayı kırmataşa da yıkama bedelinin ödenmesi lüzumu söz konusu olacağını,

Sonuç olarak; fenni şartnameler, karayollarındaki zayıf zemin problemleri ve önlemleri şartları, fen ve sanat kuralları yıkama yapılmasını gerektirdiğinden, yukarıda belirtilen sebeplerden dolayı fazla ödemeye esas husus olarak değerlendirilmediğini, yapılan uygulamanın doğru olduğunu, herhangi bir fazla ödeme yapılmadığını belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Sayıştay Başsavcılığı; “8/A- İdarece lüzum görüldüğü takdirde sanat yapılarında ve köprülerde, inşaatın bünyesine girecek kum ve çakıl 08.007/K poz no’lu birim fiyat üzerinden ödeme yapılabileceğinden, imalatın yol altı dolgusunda kullanılan tefsiye bünyesindeki iş oluşu karşısında Daire kararı isabetli olup, 20.03.2012 tarih ve 34620 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı bu konudaki tazmin hükmünün tasdiki yönündedir. Dolayısı ile talebin reddolunarak Daire kararının korunması uygun olur. “ şeklinde görüş belirtmiştir.

2645 imla altına elenmiş kum şilte malzemesi hazırlanması birim fiyat tarifinde; “Y.F.Ş.nin 11. kısmında belirtilen granülometride elenmiş kum şilte malzemesinin hazırlanması.

Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar:

Malzemenin ocaklardan veya derelerden çıkarılması, depolanması, Y.F.Ş.nin 11. kısmındaki granülometriyi elde edecek şekilde elenmesi, vasıtalara yüklenmesi, boşaltılması, figüre edilmesi, aşağıda «Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar» başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alât ve edevat masrafları ile müteahhit kârı ve genel masraflar.

Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar:

Taşıma, serme, karıştırma, sulama, sıkıştırma ve elek artığı malzeme (ocakta).

Ölçü:

Poz 2644 deki gibidir.

Ödeme:

Birim Fiyat Cetvelinde, Poz 2645 deki «İmla Altına Elenmiş Kum Şilte Malzemesi Hazırlanması» m3 birim fiyatı üzerinden yapılır.

Not:

Poz 2644 deki Not (1) ve (2) gibidir.” hükmü, 2644 poz nolu imla altına elenmemiş kum şilte malzemesi hazırlanması birim fiyat tarifinde ise; “Elenmemiş kum şilte malzemesinin hazırlanması.

Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar:

Malzemenin ocaklardan veya derelerden çıkarılması, vasıtalara yüklenmesi, boşaltılması, figüre edilmesi, aşağıda «Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar» başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alât ve edevat masrafları ile müteahhit kârı ve genel masraflar.

Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar:

Taşıma, serme, karıştırma, sulama, sıkıştırma, kum-çakılın irilerinin ayıklanarak istifi.

Ölçü:

Kabarma ve çökme dikkate alınmadan teslim anındaki figüre ebadı üzerinden hesap edilen metreküp cinsinden hacmidir.

Ödeme:

Birim Fiyat Cetvelinde, Poz 2644 deki «İmla Altına Elenmemiş Kum Şilte Malzemesi Hazırlanması» m3 birim fiyatı üzerinden yapılır.

Not:

(1) Figüre İdarece istenilecek yer ve boyutta olacaktır.

(2) Müteahhit figüreyi, İdare teslim alıncaya kadar muhafaza edecek, çöküntü ve bozuklukları giderecektir.” hükmü öngörülmüştür.

Birim fiyat tariflerinin yukarıya alınan hükümlerinden anlaşılacağı üzere kum çakılın yıkanması bedeli birim fiyata dahil olmayan masraflar arasında sayılmamıştır.

Sözleşme eki birim fiyat tarifleri kitabının,

1.3.2 maddesinde “Bütün pozlarda, «Bîrim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar» başlığı altında sayılan unsurlar. kesin olarak belirtilmiş olup, sadece bunlar için, ilgili pozlarındaki birim fiyatları üzerinden ayrıca ödeme yapılır.

Ancak; 07.005/K. 07.006/K ve 2013 taşıma pozlarında «Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar» bölümünde gösterilen «Yükleme, boşaltma, ambarlama, istif ve figüre» unsurlarının ayrıca ödenebilmesi için bu unsurların ilgili imalat ve ihzarat birim fiyatlarına dahil edilmemiş olması ve bu imalat ve ihzarat pozlarının birim fiyat tariflerinde bu unsurların ayrıca ödeneceğinin belirtilmiş olması gerekir. Aksi halde bu unsurlar için ayrıca herhangi bir ödeme yapılmaz.”

1.3.3 maddesinde ise, “işin; her türlü durum ve şartlar altında, Y.F.Ş.' nin ilgili kısımlarındaki esaslar ve şartlara göre eksiksiz olarak meydana getirilmesi için gerekli olan ve «Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar» başlığı altında sayılan unsurlar ile 15.024 (Makineli kazılarda su müşkülat zammı), 15.024/1 (Üst yapı malzemelerinin temininde malzeme çıkarma müşkülatı zammı), 32.006/K (Tünele ait inşaat malzemelerinin yüklenmesi ve boşaltılması), 32.007/K (Tünel içinde kazı ve inşaat malzemesinin taşınması zammı), 32.009/1 (Kesiti 6-55 m2 olan tünellerde tünel zammı), 32.009/2 (Kesiti 55 m2 den büyük olan tünellerde tünel zammı), 32.011 (Tünel uzunluk zammı), Poz No.lu bîrim fiyatlar dışında kalan diğer bütün unsurlar birim fiyata dahildir.” Hükmü öngörülmüştür. Buna göre birim fiyata dahil olmayan masraflar arasında sayılmayan işler için başka birim fiyatlarda ödeme yapılması mümkün değildir.

Anılan işe ilişkin hakkedişlerin incelenmesinden 2645 poz nolu birim fiyatla bedeli ödenen imalatın tesfiye işleri bünyesinde yol altı dolgusunda kullanıldığı anlaşılmaktadır. Anılan birim fiyat tarifinde yapılan imalatın Yollar Fenni Şartnamesinin (YFŞ) 11. kısmında belirtilen şartlarda olacağı belirtilmektedir. YFŞ’nin 11. kısmında zayıf zeminlerin kaldırılıp depo edilmesi ve oynak (batak) zeminlerde inşaat metotları düzenlenmiştir.

08.007/K kum, çakıl yıkanması poz nolu birim fiyat tarifinde; “İdarece lüzum görüldüğü takdirde sanat yapılarında ve köprülerde, inşaatın bünyesine girecek kum ve çakıla” bu birim fiyat üzerinden ödeme yapılabileceği belirtilmiştir. İnşaat bünyesine girmeyen kum ve çakıl için herhangi bir bedel ödenmez. Bu itibarla 2645 poz nolu birim fiyatla bedeli ödenen kum çakıl için 08.007/K poz nolu birim fiyatla yıkama bedelinin ödenmemesi gerekir.

Sözleşme eki birim fiyat tarifleri kitabının l.3.2 maddesinde "Bütün pozlarda, «Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar» başlığı altında sayılan unsurlar, kesin olarak belirtilmiş olup sadece bunlar için, ilgili pozlarındaki birim fiyatları üzerinden ayrıca ödeme yapılır." hükmü yer almıştır. 2645 imla altına elenmiş kum şilte malzemesi hazırlanması birim fiyat tarifinde birim fiyata dahil olmayan masraflar olarak "Taşıma, serme, karıştırma, sulama, sıkıştırma, kum-çakılın irilerinin ayıklanarak istifi" sayılmıştır. Bunun dışında herhangi bir birim fiyat üzerinden ödeme yapılması mümkün değildir.

2645 poz nolu birim fiyatla bedeli ödenen imalatın, İdarece istenilen veya projesinde gösterilen ve Y.F.Ş’ nin 11. kısmındaki esaslara uygun olarak yapılması zorunludur. Bu itibarla sözleşme eki şartnamelere uygun imalat yapılması, ilave ödeme veya birim fiyat tarifinde belirtilenler dışında bir bedel ödenmesini gerektirmez. Kum - Çakıla yıkanma bedeli ödenmesi gerekseydi, 2645 poz nolu birim fiyat tarifinde birim fiyata dahil olmayan masraflar arasında kum - çakılın yıkanması da sayılırdı.

08.007/K kum, çakıl yıkanması poz nolu birim fiyat tarifinde; "İdarece lüzum görüldüğü takdirde sanat yapılarında ve köprülerde, inşaatın bünyesine girecek kum ve çakıla" bu birim fiyat üzerinden ödeme yapılabileceği belirtilmiştir. İnşaat bünyesine girmeyen kum ve çakıl için herhangi bir bedel ödenmez. Bu itibarla 2645 poz nolu birim fiyatla bedeli ödenen kum çakıl İçin 08.007/K poz nolu birim fiyatla yıkama bedelinin ödenmemesi gerekir.

Bu itibarla, dilekçinin 601 sayılı ilamın 8. Maddesinin A fıkrası ile ilgili talebinin reddi ile 601 sayılı ilamın 8. Maddesinin A fıkrası ile verilen tazmin hükmünün MEVZUATA UYGUN OLDUĞUNA,

B- İşbu ilamın 1. Maddesinde belirtilen gerekçelerle, dilekçinin 601 sayılı ilamın 8. Maddesinin B fıkrası ile ilgili talebinin reddi ile 601 sayılı ilamın 8. Maddesinin B fıkrası ile verilen tazmin hükmünün MEVZUATA UYGUN OLDUĞUNA,

Sonuç olarak ile 601 sayılı ilamın 8. Maddesi ile verilen toplam 388.858,306 ABD Doları’na ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

9- 601 sayılı ilamın 9. maddesi ile Yüksel İnşaat yükleniminde yaptırılan Ünye - Piraziz (İkmal İşi) Yolu İnşaatı İşinde, uygulama yılı birim fiyatlarının hatalı hesaplanması (2 Ocak yerine 31 Aralık tarihli T.C. Merkez Bankası alış kurunun esas alınması) sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 41.074,745 ABD Doları için tazmin hükmü verilmiştir.

İşbu ilamın 1. Maddesinde belirtilen gerekçelerle, dilekçi talebinin reddi ile 601 sayılı ilamın 9. maddesi ile 41.074,745 ABD Doları’na ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;



10- 601 sayılı ilamın 10. maddesi ile Bülbüloğlu İnş. yükleniminde bulunan Kütahya-Simav-Demirci Ayr. (1. Kısım) Yolu İnşaatı işinde, Üst Yapı İşleri bünyesinde yapılan 15.122/K poz no'Iu birim fiyatla bedeli ödenen imalatta kullanılan agregaya 4382 poz no'lu birim fiyatla yıkama bedeli ödendiği gerekçesi ile 18.024,00 TL için tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi temyiz dilekçesinde; kuruluşları tarafından kullanılmakta olan birim fiyatlara esas imalatların hangi esaslar dahilinde ve hangi aşamaları kapsadığı gerek birim fiyat tariflerinde gerekse bu birim fiyat tarifleri doğrultusunda hazırlanan birim fiyat analizlerinde de açıkça belirtildiğini, bu tarif ve analizlerde ilgili imalatın başlangıç çalışması ile imalatın hangi aşamadaki çalışmayla sonlandırılacağının belirtildiğini, buna göre; 15.122/K Poz nolu "istenilen tiplerde konkasörle kırılmış ve elenmiş asfalt mıcırı temini " birim fiyat tarifi incelendiğinde bu imalatın ocaktan taşın çıkartılması aşamasından başlayacağı ve İstenilen granülometrideki asfalt mıcırının kullanılması düşünülen yerde figüre edilmiş halde teslimiyle imalatın son bulacağının açıkça ifade edildiğini, aynı şekilde bu poza ait birim fiyat analizin de bu üretim zincirinde yer alan ödemelerden ibaret olduğunu, dolayısıyla üretilmiş ve figüre halinde teslim edilen söz konusu malzemenin kullanımı ile ilgili olarak, yapılacak yıkanması, katkı malzemesi kullanılması, kullanılacağı bitümlü malzeme ve kaplama türüne göre ilave başka işlemlere (bitümle kaplanması) tabi tutulması gibi çalışmaların söz konusu Poz dışında yapılan ilave imalatlar olduğunu, ödemelerinin de ayrıca yapıldığını, dolayısıyla 15.122/K Poz nolu asfalt mıcırı temini imalatına ait birim fiyat tarifinin fiyata dahil olanlar ile fiyata dahil olmayanlar kısmında bu birim fiyatın dışında tamamen ayrı bir imalat olan yıkamaya ait herhangi bir açıklama olmasının söz konusu olamayacağını, 15.122/K Poz nolu Asfalt mıcırı temini birim fiyatının kurumları tarafından kullanılmaya başlandığı yıllarda sathi kaplama yapımı için asfalt mıcırının yıkanmasının bir ön şart olarak görülmediğini, sadece taş ocağı ve taşın özellikleri dikkate alınarak gerekmesi halinde yaptırılan ve bedeli ödenen ilave imalat olarak uygulandığını, ancak zaman içinde kalitede istenilen standardın sağlanabilmesi için sathi kaplama yapımında kullanılacak tüm asfalt mıcırının yıkatılmasının kararlaştırıldığını, bu durumun Karayolları Teknik Şartnamesinde de yer aldığını, sonuç olarak; 15.122/K Poz nolu Asfalt mıcırı temini ile 4382 Poz nolu yıkama yaptırılması işleri birbirinden farklı iki ayrı imalat olduğunu ve yapılan işlemden dolayı fazla ödeme söz konusu olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Sayıştay Başsavcılığı; “İlam’ın 10. maddesine ilişkin: ( İlam’ın 14/B ve 15/B maddelerindeki tazmin hükümlerinde konu birliği mevcut olduğundan, sorumlunun söz konusu maddelerle ilgili temyiz talebi bu madde ile karşılanmaktadır.) Sorumlu, 15.122/K Poz no.lu Asfalt mıcır temini birim fiyatının, kurumları tarafından kullanılmaya başlanıldığı yıllarda sathi kaplama yapımı için asfalt mıcırının yıkanmasının bir ön şart olarak görülmediğini, zaman içinde uygulamaya girerek Karayolları Teknik Şartnamesinde bu hususun yer almaya başladığını belirterek, yıkama yaptırılmasının ayrı bir imalat olduğunu ileri sürmektedir.

Ancak; 4382 poz no’lu birim fiyat, mevcut agreganın yıkanma makinesi ile yıkanmasına ilişkin olup ihale kapsamındaki iş ise 15.122/K poz no.lu agrega ödemesidir. Kaldı ki, 20.03.2012 tarih ve 34579 tutanak ile 18.09.2012 tarih ve 35425 Tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararları bu konudaki tazmin hükmünün tasdiki yönündedir. Dolayısı ile ilgili talebinin reddolunarak Daire Kararının korunması uygun olur.“ şeklinde görüş belirtmiştir.

15.122/K poz no'lu ocak taşından istenilen tiplerde konkasörle kırılmış ve elenmiş asfalt mıcırı temini birim fiyat tarifinde

"Poz 15.120/K’daki esaslar ve şartlar dahilinde ocak taşının konkasörle kırılması ve elenmesi suretiyle istenilen tiplerde asfalt mıcırı temini.

Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar:

Taşların; ocaklardan çıkarılması, vasıtalara yüklenmesi, ocak - konkasör arasında nihai ortalama 150 m. mesafeye kadar taşınması, boşaltılması, konkasöre verilmesi, şartnamesinde belirtilen granülometriyi elde edecek şekilde konkasörle kırılması ve elenmesi, elenmiş malzemenin; asıtalara yüklenmesi, figüre yerinde boşaltılması, istenilen ebatta figüre edilmesi suretiyle; kırılmış ve elenmiş asfalt mıcırı hazırlanması, aşağıda "Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar" başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alât ve edevat masrafları ile müteahhit kârı ve genel masraflar.

Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar:

Poz 15.120/K daki gibidir.

Ölçü:

Poz 15.100’dekı gibidir.

Ödeme:

Birim Fiyat Cetvelinde, Poz 15.122/K’daki "Ocak Taşından İstenilen Tiplerde Konkasörle Kırılmış ve Elenmiş Asfalt Mıcırı Temini" m3 birim fiyatı üzerinden yapılır.

Not:

Poz 15.100 deki Not (1) ve (2) gibidir.

Poz 15.120/K daki Not (2) ve (4) gibidir.

Poz 15.102/2-K daki Not (2) gibidir." hükmü öngörülmüştür. 15.120/K poz no'lu birim fiyat tarifinde birim, fiyata dahil olmayan masraflar olarak sadece "Konkasörden figüre yerinetaşıma bedeli" sayılmıştır.

Birim fiyat tarifindeki bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere bitümlü kaplamalarda kullanılan agreganın hazırlanması için gerekli bütün unsurlar birim fiyata dahildir ve bu imalatlar mevcut agrega ile değil de bu imalatlar için hazırlanan agrega ile yapılmaktadır. Bu itibarla mevcut agreganın yıkanması birim fiyatının bu imalatlarda kullanılan agregaya uygulanması mümkün değildir.

Birim fiyat tarifleri kitabının genel hükümlerinde açıkça belirtildiği üzere, birim fiyata dahil olmayan masraflar arasında sayılmayan masrafların tamamı birim fiyata dahil olduğundan, birim fiyata dahil olmayan masraflar arasında sayılmayan “agreganın yıkanması” işi için 4382 poz no.lu birim fiyattan bir bedel ödenmesi mümkün değildir.

Dilekçiler her ne kadar dilekçelerinde; 15.122/K poz no.lu imalatta kullanılan agrega için yıkama bedeli ödendiğini, bu imalata ilişkin birim fiyat tarifinde yıkamanın dahil olmadığını savunmuşlarsa da;

15.122/K poz no.lu birim fiyat tarifinde, mıcırın “Konkasörden figüre yerine taşınması bedeli” dışında kalan bütün işlerin yapılması için gerekli her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve edevat masraflarının birim fiyata dahil olduğu belirtilmiştir. Yine aynı birim fiyat tarifinde bu birim fiyatın YFŞ’nin 70 ve 71.kısımlarında belirtilen esaslar dahilinde yapılan imalatın birim fiyatı olduğu belirtilmiştir. Bu itibarla bu imalatın YFŞ’nde sayılan bütün unsurları kapsadığı kabul edilmektedir.

4382 poz no.lu birim fiyat, mevcut agreganın yıkama makinesi ile yıkanması birim fiyatıdır. Oysa burada ihale kapsamında elde edilen ve 15.122/K poz no.lu birim fiyatla bedeli ödenen agrega söz konusu olup, YFŞ’nin 70 ve 71.kısımlarında belirtilen esaslara uygun olmasından yüklenici sorumludur. Yani yıkanması gerekiyorsa 15.122/K poz no.lu birim fiyat dahilinde, ayrıca bir bedel ödenmeksizin yıkanacaktır. Sadece yüklenici tarafından sunulan ve 15.122/K poz no.lu birim fiyatla bedeli ödenen agrega yerine idare malı agrega varsa, ayrıca YFŞ’nin 70 ve 71.kısımlarında belirtilen esaslara uygun olmazsa, 4382 poz no.lu birim fiyat ile yıkama bedeli ödenebilecektir.

Bu itibarla, dilekçi talebinin reddi ile 601 sayılı ilamın 10. maddesi ile 18.024,00-TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;



11- 601 sayılı ilamın 11. maddesi ile Müteahhit Makimsan Aş. Yükleniminde bulunan 2.506.055.802.871-TL bedelli Ankara - Kırıkkale- Delice yolu (2.Kısım) inşaatında

A- Yükleniciden yapılan idare malı bitüm kesintisi hesabında KDV oranının %1 olması gerekirken, %18 olarak alındığı ve netice itibariyle kesintide esas olan KDV hariç rafineri fiyatının hatalı hesaplandığı gerekçesi ile 499.431,84 TL,

B- İdare malı bitüm için yükleniciye 07.006/K (İdare Malı Bitümün Ana depoya Taşınması, 27 km) pozundan nakliye bedeli ödenmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 40.550,65 TL,

Olmak üzere toplam 539.982,49 TL için tazmin hükmü verilmiştir.

A) Dilekçi ve bu madde ile ilgili olarak temyiz talebinde bulunan diğer dilekçiler ilamın A fıkrası ile ilgili olarak özetle; 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli I sayılı listenin 10. sırasına göre penetrasyon asfalt ürünlerinin KDV'sinin % 1 olduğunu, ancak 67, 68 ve 71 nolu hak edişlerde yapılan bitüm kesinti hesabında görüldüğü üzere, bitüm rafineri güncel fiyatından ( 623,17 TL/ton, 662,56 TL/ton, 805,98 TL/ton ) % 18 KDV oranı düşülerek ( 528.110.169 TL/ton, 561.491.525 TL/ton, 683.033.898 TL/ton ) kesinti yapıldığını, KGM hakediş tekniğine göre işle ilgili bütün yapılan işler ile birlikte bitüm imalatlarının tutarları ödeme cetveline (kapağa) kadar KDV’siz olarak hesaplandığını ve en son ödeme cetvelinde % 18 KDV uygulandığını dolayısıyla bitüm fiyatı rafineri fiyatlarına (623,17 TL/ton, 662,56 TL/ton, 805,98 TL/ton) denk geldiğini, idare malı bitüm kesinti hesabından da görüleceği üzere kesilecek miktarın ödeme cetvelinden önceki icmal sayfasındaki diğer kesintiler kısmında KDV’siz yapıldığını,

67, 68 ve 71 nolu hak edişlerdeki kesinti hesabının bir de KDV'Lİ olarak yapılmasını gösteren hesap cetvelinin:

67 nolu hakedişte yapılan kesinti işleminin KDV'lİ hesabının:

* Karayollarına Maliyeti = 623,17 x 168 = 104.692,56 TL ( KDV'Iİ)

* Yükleniciye Ödenecek tutar =168 x 13.159.881 x 14,407 x1,18 = 37.585,19 TL

* Kesilmesi Gereken Fark = 104.692,56 - 37.585,19 = 67.107,37 TL

* Ödeme cetvelinden önce kesinti yapıldığı ve ödeme cetvelindeki KDV oranı % 18 olduğu için = 67.107,37 / 1,18 = 56.870,65 TL ( KDV hariç )

İcmal sayfasında diğer kesintilerdeki tutarın: 56.870,65 TL ( KDV Hariç ) olduğunu,

2009 yılı 601 numaralı İlamda kamu zararı tablosunda, 67 nolu hak edişteki hesaba ilişkin olarak;

623,17 TL / ton bitüm fiyatını %1 KDV düşülerek, 617,00 TL bulunduğunu, bu tutar o hak edişte kesilen bitüm miktarı ile çarpılarak Karayollarına olan maliyetinin hesaplandığını, Yükleniciye ödenecek tutarda kesildikten sonra, toplam kesilecek tutar bulunduğunu, ancak, 623,17 TL'den %1 KDV kesilmesine rağmen eksik kesilen tutara %18 KDV konularak, kamu zararı tablosunda %17'lik fazla ödeme ile teknik bir hata yapıldığını, bu teknik hatanın diğer hakediş incelemelerinde de yapıldığını

- 68 nolu hakedişte yapılan kesinti işleminin KDV'li hesabının:

* Karayollarına Maliyeti = 662,56 x 618 = 409.462,08 TL ( KDV'li)

* Yükleniciye Ödenecek tutar =618 x 13.159.881 x 14,710 x1,18 = 141.167,62 TL

* Kesilmesi Gereken Fark = 409.462,08 - 141.167,62 = 268.294,46 TL

* Ödeme cetvelinden önce kesinti yapıldığı ve ödeme cetvelindeki KDV oranı % 18 olduğu için = 268.294,46 / 1,18 = 227.368,18 TL ( KDV hariç )

İcmal sayfasında diğer kesintilerdeki tutar: 227.368,17 TL ( KDV Hariç ) olduğunu,



- 71 nolu hakedişte yapılan kesinti işleminin KDV'li hesabının:

* Karayollarına Maliyeti = 805,98 x 3109 = 2.505.791,82 TL ( KDV'li)

* Yükleniciye Ödenecek tutar =3109 x 13.159.881 x 17,999 x1,18 = 868.966,56 TL

* Rafineriden Güvercinliğe Nakliye = 7.522,02 x 1,18 = 8.875,98 TL

* Nakliye dahil Karayollarına Maliyeti ( KDV'li) = 2.505.791,82 + 8.875,98 = 2.514.667,80 TL

* Kesilmesi Gereken Fark = 2.514.667,80 - 868.966,56 = 1.645.701,24 TL

* Ödeme cetvelinden önce kesinti yapıldığı ve ödeme cetvelindeki KDV oranı % 18 olduğu için = 1.645.701,24 / 1,18 = 1.394.662,06 TL ( KDV hariç )

İcmal sayfasında diğer kesintilerdeki tutar: 1.394.662,06 TL ( KDV Hariç ) olduğunu,

Görüldüğü üzere 67, 68 ve 71 nolu hak edişlerde kesinti yapılan tutarlar KDV'siz olarak bulunarak ispat edildiğini,

Hesaptaki 168 ton, 618 ton ve 3109 ton idare malı bitümlerin 2009 yılı içerisindeki hak edişlerden rafineri listeli güncel fiyatlarla kesildiğini, ancak imalata giren 168 ton, 618 ton ve 3109 ton bitümün zati bedelleri ve ana depoya nakli pozu olan 4300 / T-a, yüklenici firmaya yapılan 67, 68 ve 71 nolu hak edişlerdeki yeşil defterlerinde ödenmediğini, bu işlemin her idare malı bitüm için geçerli olduğunu,

İcmal sayfasından yapılan bütün kesintiler Örnek olarak hazırlanan BİTÜM-73 nolu hakedişte kapaktan yapılarak işlemin doğruluğunun ispat edildiğini, kesinlikle 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 3. Maddesinin B fıkrasındaki gibi vergiyi doğuran herhangi sebebin bulunmadığını (Vergi kaybına sebep olacak şekilde bir muhasebe kaydı da yoktur.), hatta 29.900,47 TL tutarında fazla kesinti yapıldığı da ispatlandığını, bu tutarın KDV’li toplam tutar ile % 1 KDV düşülmüş tutar arasındaki fark olduğunu, bu da göstermektedir ki kesintiler KDV’li (toplam KDV’li) tutara denk geldiğini, eksik kesinti değil bilakis fazla kesinti yapıldığının ortaya çıktığını yukarıda belirtilen açıklamalardan dolayı kamu zararına yol açılmadığını, belirterek ilamın bu fıkrası ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını;

B) Dilekçi ve bu madde ile ilgili olarak temyiz talebinde bulunan diğer dilekçiler ilamın B fıkrası ile ilgili olarak özetle; eğer yüklenici firma bitümü kendi imkanları ile temin edip nakliyesini de yapmış olsaydı, 4300/T-a poz nolu inşaat bünyesine giren bitümlü malzeme zati bedeli ve ana depoya taşınması için yükleniciye 1998 yılı teklif birim fiyatları ile 13.159.881 TL/ton ödeme yapılması gerekmekte olduğunu, ayrıca, aynı pozun içinde nakliyesi olduğu için nakliye ödemesi de yapılmayacağını, ancak idarenin gösterdiği yer ve depolardan temin edilen bitüm için 4300/T pozunun dışında nakliye kaleminden de idareye ait bitümün nakledilmesi nedeniyle firmaya nakliye bedelinin ödenmesinin sözleşme gereği olduğunu, idare malı bitümü nakletmesi nedeniyle, yükleniciye yaptığı bir iş için nakliye ödenmemesi mümkün olmadığını, idare malı bitüme nakliyenin ancak İdare malı bitümün idare tarafından yüklenicinin depolarına teslim edilmesi durumunda ödenmeyeceğini, aksinin mümkün olmadığını, 4300/T-a nolu pozun açıklamasından anlaşılacağı üzere, bitüm zati bedeli ve ana depoya nakli birlikte ödendiğini, idare malı bitüm kesintisi hesabında görüldüğü gibi, bu pozun karşılığına denk gelen 13.159.881 TL / ton yüklenici firmaya hakedişin yeşil defterinde ve yapılan işler listesinde herhangi bir ödeme yapılmasının söz konusu olmadığını, kesintisi yapılan Toplam 3895,00 Ton idare malı bitüm için yüklenici firmanın hakedişlerinde yer alan 4300/T-a pozu ile ödeme yapılmadığından ve sadece idare malı bitümlerin Rafineriden nakliyesi yüklenici firmaya yaptırıldığından 07.006/K ( 22 D ) pozundan ödendiğini,

Yüklenici firmanın idare malı bitümün dışında ihtiyaçtan dolayı kendi getirdiği (temin ettiği) bitüm olursa, o zaman 4300/T-a pozundan yeşil defterde ödendiğini, örneğin, 71 nolu hakedişte idare malı bitüm miktarı 3109,00 ton olduğunu, yüklenici firmanın getirdiği bitüm miktarının ise 1793 ton olduğunu, bedelinin 4300/T-a pozundan ödendiğini, 3109 ton İdare malı bitümün Karayollarına maliyeti ile 4300/T-a pozunun tutarı arasındaki farkın tutanakta kesildiğini, yüklenicinin teklif fiyatı üzerinden bedeli ödenmeyen bitüm için kesinti yapılamayacağından tutanakta kesilmesi gereken bitüm bedeli farkı hesaplanırken 4300/T-a pozunun dikkate alındığını, yani tutanakta 4300/T-a pozu üzerinden bitüm bedeli ödenmiş gibi işlem yapıldığını, tutanakta yapılan 4300/T-a pozuna yönelik işlem % 18 KDV ödenmesi gereken tutar olduğunu, bitüm bedelinin eksik kesildiğine yönelik işlem yapılırken, tutanakta yükleniciye yapılan ödemeye KDV uygulanmadığının belirtilmemesinin de hakkaniyete uygun olmadığını, idare malı bitümün nakil bedeli, nakliyenin yüklenici tarafından yapılması nedeniyle 07.006 / K ( 22 D ) pozundan ödendiğini, yukarıda açıklanan sebeplerden dolayı idare tarafından yükleniciye verilen idare malı bitümün rafineriden ana depoya nakli yüklenici firma tarafından yaptırıldığını, ana depo, rafineri yada idarenin bitüm depoları demek olmadığını, ana deponun firmanın kendine ait bitüm depoları olduğunu, konu ile ilgili yüklenici firmaya ait nakliye araçlarının plakaları ve ana depoda bitümü teslim alacak idari personelin imza sirküleri de bulunduğunu, bütün bu sebeplerden dolayı yükleniciye 07.006/K ( 22 D ) idare malı bitümün ana depoya taşınması ( 27 Km ) pozundan 1998 yılı teklif birim fiyatları ile 18.155 TL/Ton.Km x 27 Km = 490.185 TL / ton ödeme yapıldığını, 4300/T-a pozunda sadece yükleniciye yaptırılan idare malı bitümün nakliyesine ait ödemelerin fiilen yapılan gerçek işler karşılığı yapılan ödemeler olduğunu belirterek ilamın bu fıkrası ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını,

Talep etmiştir.

Sayıştay Başsavcılığı; “İlam’ın 11. maddesine ilişkin: Sorumlu, kamu zararı ve fazla ödemenin söz konusu olmadığını savunmaktadır. Ancak; gerekçeli, usul ve hukuka uygun Daire kararının korunmasının uygun olacağı düşünülmektedir.“ şeklinde görüş belirtmiştir.

A) İlamda, yükleniciden yapılan idare malı bitüm kesintisi hesabında KDV oranının %1 olması gerekirken, %18 olarak alınması nedeniyle kesintide esas olan KDV hariç rafineri fiyatının hatalı hesaplanması sonucu kamu zararına neden olunduğu belirtilmektedir.

İdare tarafından bitüm verilmesi halinde ise idarenin zarara uğramaması için bitüm kesintisinin; bitümün yüklenici tarafından karşılanması halinde idarenin ödeyeceği bedel ile söz konusu bitüm için idarenin ödediği bedel (rafineri satış fiyatı) arasındaki fark üzerinden yapılması gerekir.

Şöyle ki;

Bitümün müteahhit tarafından temin edilmesi durumunda 67 numaralı hak edişte İdarenin ödeyeceği tutar için (KDV dahil):

15.03.2009 tarihli Rafineri Bitüm Fiyatı = 623,17 YTL/TON (KDV dahil)

168 ton (idare malı bitüm miktarı) * 623,17 = 104.692,56 YTL ( KDV'li)

Yukarıdaki hesaplamalara göre bitümün müteahhit tarafından temin edilmesi durumunda İdarenin ödeyeceği toplam tutar KDV dahil 104.692,56 YTL olmaktadır. Bu tutarı KDV”siz hale getirildiğinde 104.692,56 /1,18 = 88.722,50 YTL olmaktadır.

67 numaralı hak edişte; hak edişin iç kapağında (hak edişlere uygulanan %18 KDV oranından önce) yapılan idare malı bitüm kesintisi ise (KDV dahil):

*Yükleniciye Ödenecek tutar=168x13.159.881x14,407x1,18= 37.585,19 TL

*Kesilmesi Gereken Fark=104.692,56-37.585,1= 67.107,37 TL olmaktadır.

Ödeme cetvelinden önceki icmal sayfasındaki diğer kesintiler kısmında kesinti yapıldığı ve ödeme cetvelindeki KDV oranı % 18 olduğu için = 67.107,37 / 1,18 = 56.870,65 TL ( KDV hariç ) olmaktadır. Görüldüğü üzere 67 nolu hak edişte kesinti yapılan tutar da bu rakam olduğundan,

Bitümün müteahhit tarafından temin edilmesi durumunda 68 numaralı hak edişte İdarenin ödeyeceği tutar için (KDV dahil):

27.04.2009 tarihli Rafineri Bitüm Fiyatı = 662,56 YTL/TON (KDV dahil)

618 ton (idare malı bitüm miktarı) * 662,56 = 409.462,08 TL ( KDV'li)

Yukarıdaki hesaplamalara göre bitümün müteahhit tarafından temin edilmesi durumunda İdarenin ödeyeceği toplam tutar KDV dahil 409.462,08 TL olmaktadır. Bu tutarı KDV”siz hale getirildiğinde 409.462,08 /1,18 = 347.001,76 YTL olmaktadır.

68 numaralı hak edişte; hak edişin iç kapağında (hak edişlere uygulanan %18 KDV oranından önce) yapılan idare malı bitüm kesintisi ise (KDV dahil):

*Yükleniciye Ödenecek tutar=618x13.159.881x14,710x1,18=141.167,62 TL

* Kesilmesi Gereken Fark= 409.462,08-141.167,62=268.294,46 TL

Ödeme cetvelinden önceki icmal sayfasındaki diğer kesintiler kısmında kesinti yapıldığı ve ödeme cetvelindeki KDV oranı % 18 olduğu için = 268.294,46 / 1,18 = 227.368,18 TL ( KDV hariç ) olmaktadır. Görüldüğü üzere 63 nolu hak edişte kesinti yapılan tutar da bu rakam olduğundan,

Bitümün müteahhit tarafından temin edilmesi durumunda 71 numaralı hak edişte İdarenin ödeyeceği tutar için (KDV dahil):

08.09.2009 tarihli Rafineri Bitüm Fiyatı = 805,98 YTL/TON (KDV dahil)

3109 ton (idare malı bitüm miktarı) * 805,98 = 2.505.791,82 TL ( KDV'li)

Yukarıdaki hesaplamalara göre bitümün müteahhit tarafından temin edilmesi durumunda İdarenin ödeyeceği toplam tutar KDV dahil 2.505.791,82 TL olmaktadır. Bu tutarı KDV”siz hale getirildiğinde 2.505.791,82 TL /1,18 = 2.123.552,39 TL olmaktadır.

71 numaralı hak edişte; hak edişin iç kapağında (hak edişlere uygulanan %18 KDV oranından önce) yapılan idare malı bitüm kesintisi ise (KDV dahil):

*Yükleniciye Ödenecek tutar=3109x13.159.881x17,999x1,18=868.966,56 TL

*Rafineriden Güvercinliğe Nakliye = 7.522,02 x 1,18 = 8.875,98 TL

*Nakliye dahil Karayollarına Maliyeti ( KDV'li) = 2.505.791,82 + 8.875,98 = 2.514.667,80 TL

* Kesilmesi Gereken Fark = 2.514.667,80 - 868.966,56 = 1.646.701,24 TL

Ödeme cetvelinden önceki icmal sayfasındaki diğer kesintiler kısmında kesinti yapıldığı ve ödeme cetvelindeki KDV oranı % 18 olduğu için = 1.646.701,24 / 1,18 = 1.394.662,06 TL ( KDV hariç ) olmaktadır. Görüldüğü üzere 71 nolu hak edişte kesinti yapılan tutar da bu rakam olduğundan,

Yapılan uygulama ve ödemelerde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır

Bu itibarla, dilekçinin 601 sayılı ilamın 11. maddesinin A fıkrası ile ilgili talebinin kabulü ile 601 sayılı ilamın 11. maddesinin A fıkrası ile 499.431,84 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün MEZUATA AYKIRI OLDUĞUNA;



B) 4300/T-a poz nolu inşaat bünyesine giren bitümlü malzeme zati bedeli ve ana depoya taşınması için yükleniciye1998 yılı teklif birim fiyatları ile 13.159.881 TL/ton ödeme yapılması gerekmektedir. Pozun açıklamasından anlaşılacağı üzere, bitüm zati bedeli ve ana depoya nakli birlikte ödenmektedir. İdare malı bitüm kesintisi hesabında bu pozun karşılığına denk gelen 13.159.881 TL / ton yüklenici firmaya hakedişin yeşil defterinde ve yapılan işler listesinde herhangi bir ödeme yapılması söz konusu değildir. Kesintisi yapılan 168 ton, 618 ton ve 3109 ton idare malı bitümler, yüklenici firmanın hakedişlerinde yer alan 4300/T-a pozu ile ödeme yapılmadığından ve sadece idare malı bitümlerin rafineriden nakliyesi yüklenici firmaya yaptırıldığından pozundan ödenmektedir.

Yüklenici firma idare malı bitümün dışında ihtiyaçtan dolayı kendi getirdiği bitüm olursa, o zaman 4300/T-a pozundan ödenmektedir. Örneğin, 71 nolu hakedişte idare malı bitüm miktarı 3109 ton'dur. Yüklenici firmanın getirdiği bitüm miktarı 1793 ton olup, 4300/T-a pozundan ödenmiş olup, 07.006 / K ( 22 D ) pozundan ödenmemektedir. 3109 ton İdare malı bitüm Karayollarına maliyeti kesilerek, nakliyesi de 07.006/K ( 22 D ) pozundan ödenmiştir. Yukarıda açıklanan sebeplerden dolayı idare tarafından yükleniciye verilen idare malı bitümün rafineriden ana depoya nakli yüklenici firma tarafından yaptırılmaktadır. Bütün bu sebeplerden dolayı yükleniciye 07.006/K ( 22 D ) idare malı bitümün ana depoya taşınması ( 27 Km ) pozundan 1998 yılı teklif birim fiyatları ile 490.185 TL / ton ödeme yapılmıştır. Yapılan ödeme ve uygulamada mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dilekçinin 601 sayılı ilamın 11. maddesinin B fıkrası ile ilgili talebinin kabulü ile 601 sayılı ilamın 11. maddesinin B fıkrası ile 40.550,65 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün MEZUATA AYKIRI OLDUĞUNA;

Sonuç olarak, 658 sayılı ilamın 11. maddesiyle toplam 539.982,49-TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA;



12- 601 sayılı ilamın 12. maddesi ile Contransimex S.A.- Kisan İnşaat Mühendislik Sanayi ve Ticaret A.Ş. Ortak Girişimi yükleniminde bulunan 120.449.999.615 TL keşif bedelli Uşak-Kula (II. Kısım) Yolu Yapım işinde, üst yapı işlerinde kullanılan su miktarından daha fazlasına nakliye bedeli verilmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 33.909,82 TL için ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; Contransimex + Kisan A.Ş. Ortak Girişimindeki Uşak-Kula (2. Kısım) yolu işinde: 2009 yılı sonuna kadar yapılan (alttemel, temel, plentmiks alttemel, plentmiks temel) imalatlarında kullanılan su miktarı işe ait ataşman ve tutanaklara bağlı ekli tabloda hesaplanmış olup hesap şeklinin aşağıda belirtildiğini,

Plentmiks karışım olan 6100/2, 6100/3-1, 6115 ve 6115/1 pozlarına Birim Fiyatın Analizlerinde gösterilen 15.047 poz no'lu arazöz ile sulama karışımın serilmesinden sonra gerekli sıkıştırmanın elde edilmesi için yola nakledilen su miktarı olduğunu,

01 D: Plente Su Nakli (Plentte karışımda kullanılan su miktarı),

20 G, 20 W, 21 W: Yola Su Nakli olduğunu,

1-Konkasörle Kırılıp Elde Edilen (Plent-miks Olmayan) Alttemel ve Temel Malzemesi Temini:



Poz No Tarifi Miktarı (M3)

6000 Ocak Taşından Konkasörle Kırılmış Malzeme İle Alttemel Yapılması: 32236

6020 Kırılmamış ve Elenmemiş Çakıllı (Tüvenan) Malzeme île Alttemel Yapılması: 5060

6070 Kırılmış Ocak Taşı İle Temel Yapılması : + 1780

TOPLAM 39076 M3



Plent-miks olmadığı (Plentte karıştırılarak elde edilen malzeme olmadığı için)

01 D Plente Su Nakli: 0

Yolda sıkışmanın elde edilebilmesi için analizine göre su miktarı % 10 olup

20 S, 20 W, 21 W: Yola Su Nakli (39076 m3 x 0,10) : 3907.6 Ton

TOPLAM 3907,6 Ton



2-Konkasörle kırılıp Elde Edilen (Plent-miks Olan) Alttemel ve temel Malzemesi Temini

Poz No Tarifi Miktarı (Ton)

6100/2 Plent-miks Temel Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile Astarlı): 892.724,424

6100/3-1 Plent-miks Alttemel Yapılması (Kırılmış Ocak Taşı ile) : 748.087,102

6115 Plent-miks Banket Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) : 29.604,930

6115/1 Plent-miks Banket Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile :+105.002,520

Finişerle Serilmesi

TOPLAM 1.775.418,976

Plent-miks (Plent karıştırılarak elde edilen malzeme olduğu için) ve karışımın su ile yapıldığı için karışımda kullanılan su miktarı pozu 01 D olup

01 D: Plente Su Nakli (Optimum Su % 0,05) 1.775.418,976 x 0,05 : 88.770,949

20 G, 20 W, 21 W Yolda Sıkıştırmanın Elde Edilmesi Analizine Göre

Su Miktarı 0,01 olup (1.775.418,976 x 0,01) : +17.754,190

TOPLAM 106.525,139

Bu nedenle; Nakliye Esas Toplam Su Miktarı

01 D Plentte Su Nakli : 88.770,949

20 G, 20 W, 21 W : Yola Su Nakli (3.907,600 + 17.754,190) : 21.661.079

GENEL TOPLAM : 110.432,739 Ton

NAKLİYE EDİLMESİ GEREKEN TOPLAM MİKTAR : 110.432,739 Ton

(+, -) ORANLAR DAHİLİNDE ATAŞMAN DEFTERİ

ESAS ALINARAK ÖDENEN MİKTAR : 109.580,859 Ton

Olduğundan (110.432,729 - 109.580,859) : 851,880 Ton

eksik ödenmiş olacağından dolayı İdare lehine olup herhangi bir fazla ödeme olmayıp sunakliyesine ait ödemelerin fiilen yapılan gerçek işler karşılığı yapılan ödemeler olduğunu belirterek ilamın bu fıkrası ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Sayıştay Başsavcılığı; “İlam’ın 12. maddesine ilişkin; Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyat analizleri kitabına göre, birim imalatta 0,01 ton su hem plante çekilen su hem de yola giden su miktarını kapsadığından, Daire Kararı isabetlidir. Talebin reddolunarak Daire Kararının korunması uygun olur.“ şeklinde görüş belirtmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, ilamda hesaplanan su miktarının sadece yola giden su olduğunu ve optimum su (07.006/K (01D) optimum su için suyun plente nakli 0,05) için plente çekilen suyun hesaba katılmadığını ifade etmektedir.

6100/2 poz nolu Plent-Miks Temel Yapılması (Kırılmış Ve Elenmiş Ocak Taşı İle-Astarlı) imalatının birim fiyat tarifinde; Konkasörle kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile Yollar Fenni Şartnamesinin 67. kısmındaki esaslar ve şartlar dahilinde plent-miks temel yapılması.

BİRİM FİYATA DAHİL OLAN MASRAFLAR: Gerekli makine ve teçhizatın işbaşında temini, montajı ve demontajı, taşın ocaklardan çıkartılması, konkasöre verilecek ebatta kırılması, vasıtalara yüklenmesi, ocak-konkasör arasında nihai ortalama 150 m. mesafeye kadar taşınması, boşaltılması, konkasöre verilmesi, şartnamesinde belirtilen veya İdarece istenilen granülometriyi elde edecek şekilde konkasörle kırılması ve elenmesi, munzam elemeler ve granülometri ayarlama işlerinin yapılması, konkasör altının boşaltılması, kırılmış ve elenmiş agreganın; vasıtalara yüklenmesi, plent sahasında boşaltılması ve depo edilmesi, depo yerinden taşıma vasıtalarına yüklenmesi, plent silosuna kadar taşınarak plent silolarına boşaltılması, silolardaki agreganın iyi bir biçimde akması için gerektiğinde elle şişlenmesi, silolardan karışım plentine verilmesi, suyun temini ve su tanklarına doldurulması, belli oranda karıştırıcıya verilmesi, agrega ve suyun karıştırıcıda karıştırılması, karıştırıcıdan çıkan malzemenin taşıma vasıtalarına yüklenmesi, taşıma kamyonlarının plentte ve kantarda bekletilmesi karşılığı, araştırma ve teknik nezaret işlerinin yapılması, karışımının İdarece istenilecek kapasitedeki otomatik kart basan kantarla tartılması, karışımın taşıma vasıtalarından finişere boşaltılması, İdarece verilen röper, eksen, enkesit ve kotlara uygun olarak finişerle serilmesi, finişerin özel tokmak ve vibratörü ile ilk sıkıştırmanın yapılması, meydana gelen hataların elle düzeltilmesi, enine ve boyuna ek yerlerinin yapılması, temizlenmesi ve düzeltilmesi, sıkıştırma, reglaj ve ek yerlerinin yapılması için gerekli suyun işbaşında temini ve bu işlerde kullanılması, karışımın demir merdaneli ve lastik tekerlekli silindirlerle sıkıştırılması, taşıma kamyonlarının finişerle müşterek çalışmaları ve sırası gelinceye kadar bekletilmeleri karşılığı, yol sathının astardan evvel en az iki, astardan sonra en az bir defa olmak üzere bütün genişliğin ve kaplama anında ek yerlerinin süpürülmesi ve çıkan süprüntü malzemesinin platform dışına atılması veya tretuvar üzerine konulması, depo tankının temini, sarnıçlı vagon, tanker, kamyon ve röley tank gibi kaplarla taşınan bitümlü malzemenin tanklarda depolanması ve kullanılıncaya kadar muhafazası, depo tankındaki bitümlü malzemenin asfalt pompası ile distribütöre aktarılması, bitümlü malzemenin tatbik derecesine kadar distribütörde ısıtılması ve püskürtme borusu ile veya borunun yanaşmadığı yerlerde elle püskürtülmesi suretiyle astar yapılması, aşağıda "Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar" başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alât ve edevat masrafları ile müteahhit kârı ve genel masraflar.

BİRİM FİYATA DAHİL OLMAYAN MASRAFLAR: Agreganın plent sahasına, suyun işbaşına ve plente, karışımın serilme yerine, astar bitümlü malzemesinin depo veya servis tankına ve püskürtme yerine taşınması, bitümlü malzeme bedeli, şehir içinde yapılan süpürme işlerinde tretuvara konan süprüntü malzemesinin vasıtalara yüklenmesi, taşınması ve boşaltılması.

ÖLÇÜ: Hazırlanmış, serilmiş, sıkıştırılmış ve astarlanmış plent-miks temel tabakasındaki karışımın tartılarak bulunan ton cinsinden ağırlığıdır.

ÖDEME: Birim Fiyat Cetvelinde, Poz 6100/2 deki "Plent-Miks Temel Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile-Astarlı)" ton birim fiyatı üzerinden yapılır.

NOT: (1) Bu poz., üstü bitümlü sıcak karışımla kaplanan yol kesimlerindeki plent-miks temel tabakası teşkilinde uygulanır.

(2) Plent-miks ve sıcak karışımlarda müteahhit, İdarece verilen karışım formülüne göre imalât yapmak zorunda olduğundan dizayn değişmesinden dolayı birim fiyatta herhangi bir değişiklik yapılmaz. “denilmektedir.

Söz konusu pozun tarifinde görüldüğü üzere suyun işbaşına ve plente taşınması birim fiyatlara dahil olmayıp bedeli ayrıca ödenmektedir. Birim fiyata dahil olmayan masraflar ilamda belirtilen diğer 6100/3-1, 6115 ve 6115/1 poz numaralı imalatlar içinde benzer şekildedir.

6100/2, 6100/3-1, 6115 ve 6115/1 pozunun analizlerine bakıldığında arasözle sulama 15.047’den su miktarı 0,010 olarak ton olarak öngörülmüştür. Zaten bu miktar için ilamla dilekçilerin ifadeleri arasında bir problem bulunmamaktadır.

Ancak, İlamda “…Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyat analizleri kitabına göre birim imalatta 0,01 ton su hem plente çekilen su miktarını hem de yola giden su miktarını kapsamaktadır. Dolayısıyla, imalatta kullanılan malzeme miktarından daha fazlasına nakliye bedeli ödenmesi mümkün değildir.” Denilmiş ise de; birim imalatta yer alan 0,01 ton su sadece yola giden (arasöz ile sulama) su miktarını kapsamakta olup, malzemenin hazırlanması sırasında plentte kullanılan su miktarını kapsamamaktadır.

İlamla dilekçenin ifadeleri arasındaki fark plente çekilen suyun hesabında ortaya çıkmaktadır. 6100/2, 6100/3-1, 6115 ve 6115/1 pozlarının analizlerinde, Plent-Miks Alttemel ve Temel Karışımı Hazırlanması 4465/3 pozuna atıf yapıldığı görülmektedir. Bu pozun analizinde de su 0.050 ton olarak yer almaktadır. Bu miktarı da dikkate alındığında dilekçinin de ifade ettiği üzere 851,880 ton su eksik nakledilmiş olup ilamda belirtildiği gibi birim imalatta kullanılan su miktarından daha fazlasına nakliye bedeli ödenmemiştir.

Bu itibarla, dilekçi talebinin kabulü ile 601 sayılı ilamın 12. maddesi ile 33.909,82 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA;



13- 601 sayılı ilamın 13. maddesi ile verilen tazmin hükmü, yargılamanın iadesi yoluyla düzenlenen 03.05.2012 tarih ve 32519 tutanak sayılı 1145 nolu ek ilamla kaldırılmış bulunduğu anlaşılmakla, bu hususta Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA;



14- 601 sayılı ilamın 14. maddesi ile Şimşekler İnşaat yükleniminde bulunan 795.378.851.814 TL keşif bedelli Keban-Arapgir-Divriği ayrımı yolu işinde;

A- 7502 poz no'lu "Prefabrik Beton Parke İmali ve Yerine Döşenmesi" iş kaleminin birim fiyat analizinde PÇ.5O çimento yer almasına karşın fiilen PÇ.42.5 çimento kullanıldığı gerekçesi ile 12.086,00 TL,

B- Anılan işin, üstyapı işleri bünyesinde yapılan 15.122/K poz no'Iu birim fiyatla bedeli ödenen imalatta kullanılan agregaya 4382 poz no'lu birim fiyatla yıkama bedeli ödendiği gerekçesi ile 6.132,00 TL,

Olmak üzere toplam 18.218,00 TL için tazmin hükmü verilmiştir.

A) Dilekçi ilamın A fıkrası ile ilgili olarak özetle; söz konusu yol yapım işinde kullanılan 7500 ve 7502 Poz no'lu prefabrik beton parke imali ve yerine döşenmesi imalatında yapıldığı ifade edilen fazla ödemenin ilama konu işe ait özel bir uygulama olmayıp Karayolları Genel Müdürlüğünce yürütülen tüm işlerdeki rutin bir uygulama olduğunu, kurumlarında kullanılan prefabrik elemanlara ait analizler incelendiğinde imalat için öngörülen kriterlerin kullanıldığı yer ve işe ait şartlardan bağımsız olarak Türkiye geneli dikkate alınarak hazırlandığının görüleceğini, bu uygulamanın sadece prefabrik eleman imali ve yerine döşenmesi imalatına ait özel bir uygulama olmadığını, yine kurumlarınca kullanılan ve paçal hale getirilmiş hemen hemen tüm birim fiyatlar için yapılmış olan bir uygulama olduğunu, birim fiyat analizleri geliştirilirken imalatın genel yapım şartları dikkate alınarak farklı arazi, malzeme ve imalat yeri kriterlerine göre ödemeye esas tespit ve kabuller yapıldığını ve birim fiyatların yapılan bu tespit ve kabuller çerçevesinde hazırlandığını, söz konusu uygulamanın prefabrik eleman için kullanılan tüm pozlar için de geçerli olduğunu, prefabrik elemanlar için kurumlarınca kullanılan analizler incelendiğinde analiz içindeki malzeme (granülometrik kum, kırılmış ve elenmiş kırmataş, çimento ve su) miktarlarının tüm işler için aynı alındığının görülmekte olduğunu, yine aynı şekilde işçilik için öngörülen süreler, makine çalıştırma sureleri, nakliye mesafeleri, nakliye katsayıları gibi tespitlerin de tüm işler için aynı kabul edildiğinin görüldüğünü, oysa tüm bu değerler imalatta kullanılan malzeme tür ve ocaktan ve bu malzeme için oluşturulan dizayna göre, kullanıldığı yer ve işe bağlı olarak nakliye mesafesi ve nakliye katsayıları ile yapım şartlarına bağlı olarak farklı olduğu bilinen bir gerçek olduğunu, ancak kurumlarınca yapılan çalışmalarda bu farklılıklar dikkate alınmadan imalata ait poz tanımına ve amacına uygun olarak bir bütün halinde değiştirilmeden kullanıldığını, zaten söz konusu imalatlar için geliştirilmiş olan paçal analizlerin amacının da bu olduğunu, 7500 pozların söz konusu olan imalatın Birim Fiyat Tariflerinde yer alan vücuda getiren her türlü malzeme, işçilik, tesis, makine, alet edevat genel giderleri ile müteahhit kârının, prefabrik bordur birim fiyatı ve analizinde esas teşkil edecek fiyatın tespiti ve izahından ibaret olduğunu, kum ve çimentonun ister yanında alınsın ister yüzlerce km. den alınsın ister çimento cinsi değişsin fiyatının değişmediğini, kaldı ki bu imalatın ödenmesi için Birim Fiyat Tarifinde Prefabrik Beton Yapma Tesisinde Şartnamesine uygun bir şekilde eğilme dayanımı 50 kf/cm2 olması şartının arandığını, bu mukavemetin elde edilebilmesi için PÇ 42,5 çimento oranının artırılarak kullanılması ile şartnamede istenilen mukavemetin elde edilmesinin mümkün olduğunu, hakediş ödemelerinde de bu kriterin arandığını, aksi halde imalat kabul edilmeyerek ret edildiğini, yani; her ne kadar analizde PÇ 50 dökme çimento yer alıyorsa da, mukavemetin elde edilmesi için diğer çimento cinslerinin belirli oranlarda artırılarak aynı mukavemetin elde edilmesinin mümkün olduğunu, ayrıca bu ödeme kriterinin kurumlarınca ihaleden önce tespit edildiğini, ihaleye katılan firmaların bu kriterleri baz almak suretiyle yapılacak imalat türleri, yerleri ve yapım şartlarını dikkate alarak ihale indirimlerini yaptıklarını, sonuç olarak 7500 ve 7502 poz no ile ödemesi yapılan prefabrik parke yapımı imalatı ödemesinin kurumlarınca hazırlanan birim fiyat amaç ve mantığı çerçevesinde yapılan genel bir uygulama olduğunu, bu uygulama sonucunda fazla bir ödeme yapılmasının söz konusu olmadığını,

7502 poz no ile ödeme yapılabilmesi için Birim Fiyat Tarifinde "Y.F.Ş.' nin 56.Kısmındaki esaslar dahilinde prefabrik beton eleman yapma tesisinde imal edilen beton parke" ibaresi gereği prefabrik beton parke taşlarının Y.F.Ş.' nin 56.Kısmında(EK-2) ve K.T.Ş.' nin 316.Kısmında (EK-3) belirtilen kriterlere uygun olması gerektiğini, bu sebeple Prefabrik Beton Eleman Yapma Tesisinden alınan beton parke taşı numuneleri, Karayolları Bölge Müdürlüklerinin Araştırma laboratuarlarında Araştırma Başmühendisliklerince deneylere tabii tutularak Şartnameye uygun olup olmadıklarının kontrol edilerek rapor düzenlendiğini, söz konusu işte kullanılan beton parke taşlarına ait Karayolları 16.Bölge Müdürlüğü Araştırma Başmühendisliğince hazırlanan 17.11.2006 tarihli Araştırma Raporunda; Prefabrik Beton Eleman Yapma Tesisinde üretilen beton parke taşlarının şartnamede belirtilen kriterlere uygun olduğunun belirtildiğini,

K.T.Ş Tablo-308-18' de "Sanat Yapısı Tiplerine Göre Beton Dayanım Sınıfları" belirtilmiş olup, Prefabrik Beton Kaplama Elemanları için 316. kısımdaki Tablo-316-4' e göre Mukavemet tayini; Tablo-316-5' de belirtilen kriterlere uygun olması gerektiğini, yani Dmax, Trafik (Yaya Trafiği Etkisi) ve Çevre Etkilerine göre Kullanılacak Min. Çimento Miktarı: 320 kg-370 kg arasında, 28 Günlük Basınç Dayanımı(Mpa) ise 32,5 / 42,5 / 52,5 olması gerektiğini,

Ayrıca 30.11.2009 tarihli 39 nolu hakediş raporu ekinde yer alan 37, 38 ve 39 nolu hakedişlere esas Çimento için Malzeme Fiyat Farkı Hesabı ve Sanat Yapıları İcmali Sayfası, 20.11.2009 tarihli 38 nolu hakediş raporu ekinde yer alan Sanat Yapıları İcmali Sayfası ve 10.09.2009 tarihli 37 nolu hakedişte; demirli, demirsiz beton ve çimento miktarlarının yer aldığı yeşil defter sayfaları ile hangi sanat yapılarına beton nakli yapıldığını gösterir itinererler dikkatlice incelendiğinde;

2009 yılında 7502 poz nolu birim fiyat ile ödemesi yapılan 21.608,13 m2 prefabrik beton parke imali ve yerine döşenmesi imalatında; birim fiyat analizinde belirtilen 0,030 ton dökme çimento gereği hesaplanmış olan (21.608,13 x 0,03) = 648,24 ton PLÇ 42,5 Dökme Çimento için malzeme fiyat farkı ödenmediğinin görüleceğini,

Sonuç olarak; prefabrik beton parke imali ve yerine döşenmesinin 7502 poz nolu birim fiyat ile ödenmesinin, Kurumlarınca hazırlanan birim fiyat amaç ve mantığı çerçevesinde yapılan genel bir uygulama olup, prefabrik beton parke imalatında kullanılan dökme çimento için malzeme fiyat farkı ödenmediği de dikkate alındığında, bu uygulama sonucu fazla bir ödeme yapılması söz konusu olmadığını, belirterek ilamın bu fıkrası ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Sayıştay Başsavcılığı; “14/A sorumlular; imalatta PÇ 50 çimentosunun kullanılmadığını ancak aynı özelliği ve mukavemeti sağlamak için PÇ 42,5 çimentosunun daha fazla kullanılması yoluna gidildiğini belirterek artırmanın ne miktarda olduğunu ortaya koyamadıkları gibi labratuvar deneylerini kanıt olarak sunabilmiş değillerdir. Bu nedenle Daire kararı yerindedir. Talebin reddolunarak Daire kararının korunması uygun olur..“ şeklinde görüş belirtmiştir.

Tazmin hükmü, 7502 poz nolu "Prefabrik Beton Parke İmali ve Yerine Döşenmesi" iş kaleminin birim fiyat analizinde PÇ.5O çimento yer almasına karşın fiilen PÇ.32,5 çimento kullanılarak kamu zararına neden olunduğu gerekçesi ile verilmiştir.

Keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde fiyatı bulunmayan ancak yapılması idarece gerekli görülen yeni bir iş çıktığı takdirde bu yeni işe ait birim fiyatın nasıl hesaplanacağı BİGŞ’nin 20. maddesinde ve Karayolları Birim Fiyat Tarifi Kitabı 1. Bölüm Madde 2 de açıklanmaktadır.

Madde metinlerinden de anlaşılacağı üzere yeni birim fiyat tespitinin ön koşulu, yeni işe ait birim fiyatın keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde bulunmaması ve bu yeni işin yapılmasının idarece gerekli görülmesidir. Birim fiyatı keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde yer alan, ayrıca yapılması idarece gerekli görülmeyen bir iş için yeni birim fiyat tespitine gerek bulunmamaktadır.

Yapılan iş prefabrik beton imali ve yerine döşenmesi (6cm kalınlıkta) işi olup, bu işe ait 7502 poz nolu birim fiyatlar keşif özetinde ve Karayolları birim fiyat listesinde yer almaktadır. Bu pozun birim fiyat tarifinden çimento bedelinin de birim fiyata dahil olduğu açıkça görülmektedir. Dolayısıyla fiilen yapılan işin karşılığı olan birim fiyat keşif özetinde ve birim fiyat listesinde bulunduğu için BİGŞ. nin 20. maddesi ve birim fiyat tarifleri kitabında yer alan hükümlerden hareketle yeni birim fiyat tespiti mümkün değildir. Burada esas olan, işin YFŞ. nin 56. kısmında belirtilen esaslara ve birim fiyat tariflerine uygun olarak yapılmasıdır.

Sözleşme eki keşif özet cetvelinde yer alan bir işin birim fiyat tarifi değişmedikçe ve iş birim fiyat tariflerinde belirtilen esaslara göre yapılmışsa yeni birim fiyat tespit edilerek sözleşme birim fiyatı değiştirilemez.

İşe ait birim fiyatlar ihaleden önce belirlenerek keşif özetine konulmuş, bu fiyatların da dahil olduğu toplam keşif bedeli üzerinden işin ihalesi yapılmış, belli koşullarda rekabet sağlanarak yüklenici seçilmiş ve sözleşme bağıtlanmıştır. Keşif özetinde yer alan birim fiyatlar sözleşme birim fiyatı olmuştur. Yapılan uygulama sözleşme hükümlerinin ve birim fiyatının uygulanmasından ibaret olup yeni birim fiyat yapılmasına imkan bulunmamaktadır.

Prefabrik beton imali ve yerine döşenmesi imalatının işin projesine, YFŞ. nin 56. kısmına ve 7502 poz nolu birim fiyatların tarifine uygun olarak yapılmadığına ilişkin bir tespit de bulunmamaktadır. Yapılan ödemeler sözleşme gereği olup mevzuata uygundur.

Bu itibarla, dilekçinin 601 sayılı ilamın 14. maddesinin A fıkrası ile ilgili talebinin kabulü ile 601 sayılı ilamın 14. maddesinin A fıkrası ile 12.086,00 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün MEZUATA AYKIRI OLDUĞUNA;



B) İşbu ilamın 10. Maddesinde belirtilen gerekçelerle dilekçinin 601 sayılı ilamın 14. maddesinin B fıkrası ile ilgili talebinin reddi ile 601 sayılı ilamın 14. maddesinin B fıkrası ile 6.132,00 TL ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün MEZUATA UYGUN OLDUĞUNA;

Sonuç olarak, 601 sayılı ilamın 14. Maddesiyle verilen toplam 18.218,00 TL’ye verilen tazmin hükmünden A fıkrasına ilişkin olarak mevzuata uygun ödenen 12.086,00 TL.’nin düşülerek kalan 6.132,00 TL’nin ilamda belirtilen sorumluların uhdesinde kalmak üzere hükmün 6.132,00 TL olarak DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,



15- 601 sayılı ilamın 15. maddesi ile Müteahhit Kolin İnşaat yükleniminde bulunan "Sivas Kangal Ayr. Gemerek 6. Bölge Hududu Yolu II. Kısım İnşaatı İşi"nde üstyapı işleri bünyesinde yapılan 15.122/K poz no'Iu birim fiyatla bedeli ödenen imalatta kullanılan agregaya 4382 poz no'lu birim fiyatla yıkama bedeli ödendiği gerekçesi ile 29.465,70 TL. için tazmin hükmü verilmiştir.

İşbu ilamın 10. Maddesinde belirtilen gerekçelerle dilekçi talebinin reddi ile 601 sayılı ilamın 15. maddesi ile 29.465,70 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

Karar verildiği 08.10.2013 tarihli ve 37711 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.