Dilekçilerden Handan GÖÇENLER ve Hüseyin KARAMEHMETOĞLU ilama itiraz etmekte ise de, tazmin hükümleri ilamda isimleri yazılı kişilere yöneltilmiş olup dilekçilerin sorumluluğa iştirakleri bulunmamaktadır.

Sayıştay Dairelerince verilen kararlara karşı Temyiz Kurulu nezdinde temyize yetkili olanlar 832 sayılı Kanunun 68. maddesinin (c) fıkrasının atıfta bulunduğu 63. maddesinde belirtilen daire ve makamlar ile kendilerine tazmin hükmedilmiş olan memurlardan ibaret olup bunlar arasında yer almayan dilekçilerin işbu madde ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca yapılacak işlem bulunmamaktadır.

Dilekçi Zeki TOÇOĞLU, 904 sayılı ilama itiraz etmekte ise de;

832 sayılı Sayıştay Kanununun 69.maddesinde:

“Temyiz isteği dilekçe ile yapılır. Dilekçeye ilgililer tarafından itirazlarını ispat edecek belgeler bağlanır. Temyiz evrakının suretleri karşı tarafın sayısınca verilir.

…” denilmiştir.

Temyiz dilekçesinde bulunması gereken hususlar ise, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun değişik 430.maddesinde dokuz bent halinde sayılmıştır. Maddenin 9.sırasında yer alan "Temyiz edenin veya varsa yasal temsilci yahut vekilinin imzası" da bu hususlardan biridir.

Belirtilen madde hükümlerine göre, temyiz talebine yönelik dilekçe, imza ile tamamlandığından imzasız olarak yapılan temyiz başvurusu hakkında Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

Yine dilekçilerden Aziz DURAN ve Ali Osman TEMUR adına temyiz dilekçesine bir başkası (muhasebe yetkilisi) tarafından vekaleten imza atılmış ise de; 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun değişik 430.maddesinin 9.sırasında yer alan "Temyiz edenin veya varsa yasal temsilci yahut vekilinin imzası" temyiz dilekçesinde olması gereken hususlardan biri olarak sayılmıştır.Madde hükmüne göre, temyiz talebine yönelik dilekçenin, ilgilinin kendisi veya yasal temsilci yahut vekili tarafından imzalanması gerekmektedir. Dilekçinin kendisi, yasal temsilcisi veya vekili tarafından imzalanmamış olan temyiz dilekçesi hakkında Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

Duruşma talep eden dilekçilerden Ayhan SÖNMEZ, Davut YÜCE, İsmail ABDULLAH, Salim BOZKAN, Murteza OKTAR ve Naim ÇELİKEL’İN, duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadığı, duruşmada hazır bulunmama sebeplerini kabul edilebilir bir belge ile tevsik etmediği anlaşılmıştır.

Duruşmada hazır bulunan diğer dilekçiler Ersin SEMERCİOĞLU ile Dilek ÇAKMAK ve Sayıştay Savcısının sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

940 sayılı ilamın 1.maddesi ile; Sakarya Büyükşehir Belediyesi’nin çeşitli birimlerinde görevli bazı işçilere ait yevmiyelerin 4857 sayılı İş Kanunu, 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu ve Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Hizmet-İş Sendikası arasında imzalan Toplu İş Sözleşmesine aykırı olarak Başkanlık Makamı onayı ile artırılması nedeniyle 199.073,57 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler ortak olarak vermiş oldukları ilk dilekçelerinde özetle; 12.05.2003 tarih ve 07/237 sayılı Belediye Başkanı onayı ile yevmiyeleri artırılan unvan kadrolu işçilere bu artıştan başka ücret adı altında herhangi bir menfaat sağlanmadığını, yevmiyesi artırılan bu işçi personele fazla mesai, maaş farkı, sorumluluk zammı, gece pirimi zammı gibi ödemelerin yapılamayacağının Belediye Başkanının onayında belirtildiğini, ilgili personele yevmiye artışı yapılmayıp her ay 90 saat mesai verilmesi durumunda Belediye kasasından ücret olarak daha fazla ödemenin çıkmış olacağını,

Ayrıca bu işçi personellerin sağlık hizmetleri ve itfaiye hizmetleri gibi hizmetin niteliği itibariyle 24 saat yürütülmesi gereken görevlerde de istihdam edildiğini,

Yevmiye artışına gidilirken, Belediyenin mali durumu ve işçilerin fiili ücreti ile fazla mesai alması durumundaki ücret farkının göz önüne alındığını, personel yetersizliği ve şehir içindeki hizmetlerin aksatılmaması gerekliliği gibi nedenlerin bu durumu ortaya çıkardığını,

İşçi personel çalıştırılmasaydı, şehir içi moloz yığınları, tretuvar çalışmaları, kavşak düzenlemeleri, asfalt çalışmaları, otobüs seferleri, temizlik hizmetleri, mezarlık hizmetleri, park ve bahçe hizmetleri gibi ilgili kanunlarda Belediyeye yüklenen görev ve sorumlukların aksayacağını belirtmişler,

İkinci dilekçelerinde de;

4857 sayılı İş Kanununun 5.maddesinin eşit davranma ilkesini düzenlemiş olduğunu, bu maddeye göre, iş ilişkisinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep vb. sebeplere dayalı ayrım yapılamayacağını, İşverenin, esaslı sebepler olmadıkça, tam süreli çalışan işçi karşısında kısmi süreli çalışan işçiye, belirsiz süreli çalışan işçi karşısında belirli süreli çalışan işçiye farklı işlem yapamayacağını,

İş hukukunda eşit davranma borcunun, işverenin haklı nedenler bulunmaksızın işçiler arasında farklı davranamaması, haksız ayrımda bulunamaması ve keyfi davranışlardan kaçınması yükümlülüğünü ifade ettiğini ancak aksini gerektiren esaslı bir neden var ise farklı uygulama yapabileceğini örneğin işçinin eğitim durumu, üretime katkısı, performansı gibi nedenlerin haklı neden olarak kabul edilebileceğini yani üretime daha çok katkısı olan veya görev ve sorumlulukları daha geniş olan işçi için farklı ücretin söz konusu olabileceğini,

Bundan başka, 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununun 6.maddesi hükmünün, esas olarak işçi lehine olan TİS ve hizmet akdi hükümlerinin uygulanması gerektiğini ifade ettiğini, örneğin Toplu İş Sözleşmesinde hizmet akdine aykırı hükümlerin bulunması halinde hizmet akdinin işçi lehine olan hükümlerinin uygulanmasının düzenlendiğini,

Yine TİS kapsamında bulunan bazı işçilerin yevmiyelerinin artırılmasının, ikinci bir TİS niteliğinde de kabul edilmeyeceğini, Zira Toplu İş Sözleşmelerinde iki taraf bulunduğunu, bu taraflardan birinin işçi sendikası diğerinin ise işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren olduğunu,

Bazı işçilerin yevmiyelerinin artırılmasının ise tek taraflı bir işlem olduğunu,

Nitekim Sayıştay Temyiz Kurulu'nun 29.11.2011 tarih ve 33959 sayılı ilamında, bütün bu sayılan gerekçeler dikkate alınarak, işverenin, haklı nedenlerin bulunması durumunda ücret bakımından işçiler arasında ayrım yapabileceği ve farklı ücret tespit edebileceği belirtilerek dosyadaki temyiz talebinin kabul edildiğini ve aynı gerekçe ile verilen tazmin hükmünün kaldırıldığını,

Ayrıca bu yönde verilen tazmin kararlarının, uygulamada ciddi sıkıntı ve karışıklıklara neden olduğunu,

Zira, tazmin kararları gereğince isçilerin ücretlerinde azaltmaya gidilmesi üzerine, İş Mahkemelerinde İdare aleyhine alacak davaları açıldığını ve bu davalarda İş Kanununun 62.maddesine aykırı işlem yapılamayacağı, artırılmış ücret uygulamasından sonra ücretin azaltılması yoluna gidilemeyeceği belirtilerek davaların kabulüne hükmedildiğini (Ek:2 Sakarya İş Mahkemesi'nin 2011/32 E - 2012/625 K sayılı ve 13.06.2012 tarihli kararı)

Aynı mahiyette açılmış ve henüz yargılaması devam eden davaların da bulunduğunu (Sakarya İş Mahkemesi 2012/575 - 576 - 577 - 578 - 579 - 580 -581 E, Sakarya İş Mahkemesi 2012/679 E) belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemişlerdir.

Savcılık; “… İlgililer temyiz dilekçelerinde, konunun esasına ve mevzuatına dayanan bir gerekçe ileri sürmedikleri gibi, belirttikleri hususlar ise konuya ilişkin mevzuat karşısında yerinde değildir. Bu nedenle, temyiz talebinin reddedilerek Daire kararının tasdik edilmesi uygun olur. Ayrıca, Handan GÖÇENLER ve Hüseyin KARAMEHMETOĞLU muhasebe yetkilisi sıfatıyla temyiz talebinde bulunmuş olmakla birlikte, ilgililer tazmin hükmünden sorumlu olanlar arasında yer almadığından bunlar hakkında yapılacak işlem bulunmamaktadır.” şeklinde görüş bildirmiştir.

2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu’nun,

“Amaç” başlıklı 1. maddesinde;

“Bu Kanunun amacı, işçilerin ve işverenlerin karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek üzere, toplu iş sözleşmesi yapmalarının, uyuşmazlıkları barışçı yollarla çözümlemelerinin ve grev ve lokavtın esaslarını ve usullerini tespit etmektir.”,

“Toplu İş Sözleşmesinin Kapsamı ve Düzeyi” başlıklı 3.maddesinin son fıkrasında;

“Bir işyerinde aynı dönem için birden fazla toplu iş sözleşmesi yapılamaz ve uygulanamaz.” hükümleri yer almıştır.

Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Hizmet-İş Sendikası arasında imzalan Toplu İş Sözleşmesinin 6. maddesinin (b) fıkrasında ise;

“İşveren bu işletme toplu iş sözleşmesi ile getirilen hak ve menfaatlerin dışında hiçbir işçiye herhangi bir nam adı altında (Hizmet-İş Sendikası üyeleri de dahil olmak üzere) ilave ücret zammı ve sosyal yardım vermek suretiyle ayrım yapamaz.” denilmiştir.

Yukarıda yer verilen hükümlerden de anlaşılacağı üzere, işçilere sağlanacak hak ve menfaatlerin çeşit ve miktarları toplu iş sözleşmesi ile belirlenecek ve işveren, toplu iş sözleşmesi ile belirlenen hak ve menfaatler dışında işçilere başka adlar adı altında ilave ödeme de bulunamayacaktır. Zira, bazı işçilere toplu iş sözleşmesi ile belirlenen miktarların üstünde yevmiye ödenmesi işçiler arasında ayrıma yol açacak bir uygulamadır ve kabulü de mümkün değildir.

Rapor dosyası ve eki belgeler incelendiğinde; Başkanlık Makamının 12.05.2003 tarih, 07/232 sayılı onayı ve 22.04.2004 tarih, 054.BŞBB/32-344 sayılı onayı ile onaya ekli listede adı geçen Koordinatör, kordinatör yardımcısı, mühendis ve tekniker olarak görev yapan işçilere, toplu iş sözleşmesi ile belirlenen miktarların üstünde yevmiye ödenmesinin kararlaştırıldığı, görülmüştür.

Başkanlık Makamının 12.05.2003 tarih, 07/232 sayılı onayı ve 22.04.2004 tarih, 054.BŞBB/32-344 sayılı onayı ile, toplu iş sözleşmesi ile belirlenen miktarların üstünde yevmiye ödenmesinin kararlaştırılması idarenin tek taraflı bir işlemine dayanmakta ve toplu iş sözleşmesi dışında bazı işçilere maddi katkıda bulunulmasını sağlayan bu işlem gerek iş barışını bozucu mahiyette bulunması gerekse aynı dönemi kapsayan farklı bir toplu iş sözleşmesi mahiyeti taşıması nedeniyle mevzuata uygun değildir.

Bu nedenle 940 sayılı ilamın 1.maddesi ile 199.073,57 TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 04.03.2014 tarih ve 38515 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.