Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1- 1105 sayılı ilamın 3. maddesiyle; Ardeşen İlçesi Kaymakamı Cemil KILINÇ’ a ödenen özel idare ödeneklerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmadığı gerekçesi ile 351,15 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; İlamın 3 sıra nolu kararında Ardeşen İlçe Özel idaresi'nden aldığı ödeneklerden gelir vergisi tevkifatı yapılmadığı gerekçesiyle 351,15 TL' ye, 5 sıra nolu kararında da Fındıklı İlçe Özel İdaresi'nden aldığım ödeneklerden gelir vergisi tevkifatı yapılmadığı gerekçesiyle 252,60 TL'ye tazmin kararı verildiğini, verilen karaların Sayıştay Kanununda yer alan temyiz nedenlerinden "kanuna aykırılık" ve "yetkiyi aşma" maddeleri gereğince hukuka aykırı olduğunu, şöyle ki;

1. Verilen kararlarda öncelikle 5917 sayılı Bütçe Kanunlarında Yer Alan Bazı Hükümlerin İlgili Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelere Eklenmesi İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun 36. maddesi ile 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununa eklenen geçici 4. madde ile hüküm altına alınan maddenin yürürlüğe girdiği 10.07.2009 tarihinden önceki ödemeler hakkında borç çıkarılamayacağı hükmüne aykırı olarak 11.05.2009 tarihli ödemelerle ilgili olarak hakkında gelir vergisi borcu çıkarıldığını,

Kararlarda konuyla ilgili gerekçede söz konusu maddenin sadece 5302 sayılı Kanunun 28. ve 63. maddesi gereğince yapılan ödemeleri kapsadığı, tamamen ayrı bir Kanun olan Gelir Vergisi Kanunu açısından herhangi bir düzenleme getirmediğine yer verildiğini, oysaki; hakkında borç çıkarılan konu da 5302 sayılı Kanunun 28. ve 63. maddeleri gereğince almış olduğu ödeneklerden kesilmesi gerektiği düşünülen gelir vergisi olduğunu, gelir vergisi kesilse de kesilmese de yapılan ödeme tarihi itibariyle borç çıkarılamayacak olan ödemelerden olduğunu, sırf kanun maddesinde ya da Meclis Komisyonu ve Genel Kurul tutanaklarında gelir vergisi kesintileri de bu hükmün kapsamı içindedir, denmediğinden kanunu dar yorumlamak yetkiyi aşmak demek olduğunu,

2.Kararların gerekçesinde yer verilen "Sorumlular savunmalarında çeşitli mahkeme kararlarını öne sürmüşlerse de 03.06.2011 tarih ve 2010/290 E. Ve 2011/240 K. numaralı Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu kararında 5302 sayılı Kanunun 28. Ve 63. maddelerine göre ödenen ödeneklerden gelir vergisi kesilmesi gerektiği kararlaştırılmıştır. Açıklanan nedenlerle savunmanın kabulü mümkün görülmemiştir." ifadesinin konuyla ilgili olarak Trabzon Vergi Mahkemesinin 27.10.2009 tarih ve 2009/305 E. ve 2009/467 K. sayılı kararıyla Ardeşen Vergi Dairesine özel idare ödeneklerinden kesmiş olduğu gelir vergilerinin tarafına iadesi için açmış olduğu davanın lehine sonuçlanmış olmasını göz ardı etmek ve yargı kararını etkisizleştirmek anlamına gelir ki; bu durumun kabul edilemeyeceğini,

Bu bağlamda bu kararlar Anayasanın "hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde yer alan "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." hükmüne aykırı olduğunu, Anayasanın "Anayasanın Bağlayıcılığı ve Üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde yer alan " Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarım ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır." ifadesiyle yasal güvence altında alınan dava açma hakkını kullanması ve davayı kazanmasına rağmen kamu borcu ödemeye mahkum edilmesinin Anayasaya aykırı olduğunu,

Yine Anayasanın 2. Maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin hukuk devleti olduğu vurgulanmakta ve 138. maddesinin son fıkrasında " Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme karalarım uygulamak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir surette değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez." şeklinde açık, kesin ve buyurucu bir kurala yer verildiğini, 2577 sayılı İYUK'un 28. maddesinin 4001 sayılı yasayla değişik 1. Fıkrası da " Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare ve Vergi Mahkemeleri'nin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye ve eylemde bulunmaya mecburdur." şeklindeki kuralıyla Anayasanın 2. maddesinde yer alan "hukuk devleti" ilkesine uygun bir düzenleme getirdiğini, söz konusu ilke karşısında, idarenin maddi ve hukuki koşullara göre uygulanabilir nitelikte olan yargı kararını "aynen" ve "gecikmesiz" uygulamaktan başka bir seçeneğinin bulunmadığını,

Anayasanın anılan bu düzenlemeleri yansımasını, İYUK'un 28. Maddesinde "Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare ve Vergi Mahkemeleri'nin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye ve eylemde bulunmaya mecburdur. Mahkeme karalarının kamu görevlilerince kasten yerine getirilmemesi halinde ilgili idare veya kararı yerine getirmeyen kamu görevlisi aleyhine tazminat davası açabilir." şeklinde bulduğunu,

Sonuç olarak, anayasal bir hak olan hak arama hürriyeti çerçevesinde açmış olduğu davanın lehine sonuçlanması, akabinde bu yargı kararının uygulanması nedeniyle şahsına ve bu işlemde imzası bulunan diğer kamu görevlilerine kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla tazmin borcu çıkarılması; öncelikle Anayasaya aykırı olduğundan, İYUK m. 28 gereğince yargı kararını uygulamak zorunda olan ve yargı kararını uygulayan kişiler hakkında tazmin borcu çıkarılması kanunlara ve hakkaniyete aykırı olduğundan ve yine yargı kararlarının herkesi bağlayacağı Anayasa ile hüküm altına alınmış olmasına rağmen yargı kararının tanınmaması, yargı kararının etkisizleştirilmeye çalışılması nedeniyle yetkisini aşarak ilamın 3 ve 5 nolu kararlarında hakkında tazmin borcu çıkaran 2009-1105 sayılı Sayıştay kararının Anayasa ve diğer kanunlara aykırı olduğu gerekçesiyle temyizen incelenerek kaldırılmasını talep etmiştir.

Sayıştay Başsavcılığı karşılama yazısında;” Konuya ilişkin vergi mahkemeleri ve Danıştay tarafından değişik tarihlerde verilmiş lehte farklı kararlar olmakla birlikte, en son olarak Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu 03.06.2011 günlü ve E.2010/290, K:2011/240 sayılı kararıyla bu tür ödemelerden gelir vergisi kesilmesi gerektiği şeklinde karar vermiştir. Yukarıda belirtilen Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu kararı karşısında, temyiz dilekçesinde belirtilen hususlar tazmin hükmünün kaldırılmasını sağlayacak nitelikte olmadığından Daire kararının tasdik edilmesi uygun olur.” Demiştir.

Bilindiği üzere; 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 61’inci maddesinde; “Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanunun 94’üncü maddesinin birinci fıkrasında, maddede bentler halinde sayılan ödemeleri nakden veya hesaben yapanların, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları belirtilmektedir. Bu maddenin 1 numaralı bendinde “Hizmet erbabına ödenen ödenen ücretler ile, 61’inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalanan hariç), 103 ve 104’üncü maddelere göre” vergi tevkifatı yapılacağı hükmü yer almaktadır.

Bu hükümlere göre; ücret ve ücret sayılan ödemelerin Gelir Vergisi Kanunu’nun 61, 94, 103 ve 104’üncü maddelerine göre vergi tevkifatı yapılması suretiyle verilendirilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun “Encümen Üyelerine Verilecek Ödenek” başlıklı 28’inci maddesinde; “Encümen başkanına 14000, üyelerine 12000 gösterge rakamının Devlet memurları için belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık brüt ödenek verilir. Encümenin memur üyelerine encümen üyeleri için belirlenen gösterge rakamının yarısı ödenir. “Görev ve Ek Ödenek” başlıklı 63’üncü maddesinin birinci fıkrasında da “ Vali Yardımcıları ve Kaymakamlar, valinin verdiği il özel idaresinin görevlerini yapmakla yükümlü ve bu görevlerin yapılmasından valiye karşı sorumludur. Vali Yardımcılarına ve Kaymakamlara yaptıkları görevler karşılığında 12000 gösterge rakamının Devlet memurlarına uygulanan aylık katsayıyla çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık ödenek verilir.”

01.07.2006 tarih ve 5540 sayılı Dahiliye Memurları, İl İdaresi Kanunu, İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve Devlet Memurları Kanunlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1’inci maddesiyle 1700 sayılı Dahiliye Memurları Kanununa eklenen “Ek Ödeme” başlıklı Ek 5’inci maddesinde ise “İçişleri Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfında bulunan personele, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) % 200’ünü geçmemek üzere ek ödeme yapılabilir. Ek ödemenin oranı ile esas ve usulleri; personelin görev mahalli, çalışma şartları, unvanı, görevi, aylık derecesi gibi kriterler dikkate alınarak Maliye Bakanlığı’nın uygun görüşü üzerine İçişleri Bakanı tarafından belirlenir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 28’inci ve 63’üncü maddelerine göre ödeme yapılanlar ile diğer mevzuata göre ilave ödemeden yararlananlara emsali unvanlara göre belirlenen oranların altında ek ödeme oranları tespit edilebilir veya hiç belirleme yapılmayabilir. Ek ödemenin hak kazanılmasında ve ödenmesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun aylıklara ilişkin hükümleri uygulanır ve bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesinti yapılmaz. Bu ödemenin yapılmasında, 27/1/2000 tarihli ve 4505 sayılı Kanunun 5’inci maddesinin (c) bendi ile 4/7/2001 tarihli ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 16’ıncı maddesi hükümleri uygulanmaz. Bu ödemeden yararlanan personele 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3’üncü maddesine göre ödeme yapılmaz.”

Hükümleri yer almaktadır.

Bu hükümlerin tetkikinden; encümen başkanı ve üyeleri ile vali yardımcıları ve kaymakamlara iki ayrı yasaya dayanılarak ek ödeme yapılabileceği sonucu çıkmaktadır. Bu ödemelerden birisi 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63’üncü maddeleri kapsamında encümen başkanı ve üyeleri ile vali yardımcıları ve kaymakamlara yapılan ödemeler, ikincisi ise 1700 sayılı Kanunun ek 5’inci maddesine istinaden yapılan ek ödemedir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 28’inci ve 63’üncü maddelerine göre yapılan ödemeler özel idare bütçesinden karşılanırken, 1700 sayılı Kanunun ek 5’inci maddesine göre yapılan ödemeler genel bütçeden karşılanmaktadır.

Buna göre, 1700 sayılı Kanunun ek 5’inci maddesinde yer alan istisna hükmü sadece bu madde kapsamında verilen ek ödemeleri kapsamakta olup, 5302 sayılı Kanunun 28 ve 63’üncü maddeleri uyarınca yapılan ödemeleri kapsamamakta ve bu ödemelerin, diğer kanunlarda da istisna hükmü olmaması nedeniyle eskiden olduğu gibi genel hükümler çerçevesinde vergilendirilmesi gerekmektedir.

5540 sayılı Kanun ile getirilen ek ödemenin amacı, İçişleri Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatındaki eş değer görevleri yapan ve aynı memuriyet kıdemindeki Mülki İdare Amirleri sınıfına dahil personelin aylıklarının eşitlenmesi ise; burada yapılması gereken, 5540 sayılı Kanuna dayanılarak yapılan ek ödeme miktarlarının, diğer Kanunlara istinaden yapılan ödemelerin gelir vergisine tabi olduğu dikkate alınarak yeniden belirlenmesidir.

Dilekçi tarafından kesilen gelir vergisinin tarafına iadesi için Özel İdareye karşı, Trabzon Vergi mahkemesinde açmış olduğu davanın lehine sonuçlandığını belirterek mahkeme kararını göndermiş ise de; Anayasanın 160’ncı maddesinde;

“……..Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararlan arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır."

832 sayılı Sayıştay kanununun 65. maddesinde denetim sırasında suç teşkil eden bir fiile rastlandığı takdirde izlenecek yöntem belirtilirken ".. genel mahkemelerce verilen hükümler, Sayıştay'ın hesap ve işlemleri yönünden denetimine ve hükmüne engel değildir..." hükümleri yer almaktadır.

Buna göre, Anayasal bir kuruluş olan Sayıştay'ın Anayasa ve kendi Kanunundan kaynaklanan denetim ve yargılama yetkisini kullanması sonucu verilen Sayıştay ilamlarına, vergi konusunda Danıştay'ca verilen kararlar hariç idari ve genel mahkemelerce verilen kararlar bir engel teşkil etmemektedir. Danıştay Dördüncü Dairesinin 21.01.2009 günlü ve E:2008/1510, K:2009/94 sayılı kararı ile Denizli Vergi Mahkemesinin 26.12.2007 günlü ve E:2007/169, K:2007/978 sayılı kararı bozulmuş, Ancak, Denizli Vergi Mahkemesi bozma kararına uymayarak 30.03.2010 günlü ve E:2010/180, K:2010/113 sayılı kararı ile ilk kararında ısrar etmesi üzerine, davacı tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur. Bu defa Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu'nca anılan vergi mahkemesinin ısrar kararı görüşülmüş ve 03.06.2011 günlü ve E.2010/290, K:2011/240 sayılı kararında; 5302 sayılı Kanun gereğince ödenen ödeneklerden gelir vergisi kesintisi yapılmasına ilişkin açılan davayı, 5302 sayılı Kanuna göre yapılan ödemenin gelir vergisinden müstesna olduğuna ilişkin yasal bir düzenleme bulunmadığı, istisna hükmünün yalnızca 1700 sayılı Kanuna göre yapılan ek ödemeyi kapsadığı gerekçesiyle reddeden vergi mahkemesi ısrar kararını hukuka uygun olduğu gerekçesiyle anılan ödemelerin vergiye tabi tutulması gerektiği şeklinde karar verilmek suretiyle dava süreci sonuçlandırılmıştır.

Yine dilekçi, 5917 sayılı Kanun gereğince, borç takibi işlemlerine son verilmesi gerektiğini iddia etmişse de, 5917 sayılı Kanunun 36.maddesi ile getirilen ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununa eklenen geçici 4.madde, 5302 sayılı Kanunun 28 ve 63.maddelerine göre yapılan ödemelerin aslına ilişkin olup yapılan bu ödemelerin vergiye tabi olma niteliğini ortadan kaldırmamaktadır.

İlamda yer alan tazmin hükmünü 6009 sayılı kanunun Geçici 8. maddesi kapsamında değerlendirmekte mümkün değildir. Zira 6009 sayılı kanunun geçici 8. maddesinde, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye, büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri haklarında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamayacağı hükmü, herhangi bir mevzuatla öngörülmemiş olan, toplu sözleşme ile ya da idari bir tasarrufla mahalli idarelerin bütün personeli için çalışanların koşullarını iyileştirici nitelikte genel olarak bütün çalışanlar için yapılan ek ödemelerle ilgili olup, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 28’inci ve 63’üncü maddelerine göre yapılan ödemelerden gelir vergisi kesilmemesini bu Kanun kapsamında değerlendirmek de mümkün değildir.

Bu itibarla, dilekçi talebinin reddi ile 1105 sayılı ilamın 3. maddesiyle 351,15 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

2- 1105 sayılı ilamın 5. maddesiyle; Fındıklı İlçesi Kaymakam Vekili Cemil KILINÇ’ a ödenen özel idare ödeneklerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmadığı gerekçesi ile 252,60 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İşbu ilamın 1. Maddesinde belirtilen gerekçelerle, dilekçi talebinin reddi ile 1105 sayılı ilamın 5. maddesiyle 252,60 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 01.04.2014 tarih ve 38749 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.