Duruşma talep eden dilekçilere duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadığı, kanuni vekil göndermediği, duruşmada hazır bulunmama sebeplerini kabule şayan bir belge ile tevsik etmediği, duruşmada hazır bulunan Sayıştay Savcısının Savcılık karşılamasında belirtilen hususlara paralel mutaalasının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

03.04.2012 tarih ve 34701 sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile;

“414 sayılı ilamın 5.maddesi ile; 6 Kalem Kamera ve Kamera Muhafazası Alımı İşine ait ihale ile ilgili olarak Talat Öztürk (Beta Güvenlik) tarafından verilen teklif, verildiği tarih itibariyle Türkiye Cumhuriyetinin geçerli para birimi olan “YTL” yerine “TL” cinsinden verildiği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı için 22.400,00 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmü” tasdik edilmiştir.

Dilekçi karar düzeltilmesi kapsamında vermiş olduğu dilekçesinde temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü gerekçelerine ilave olarak özetle;

ihalenin 30.07.2007 tarihinde yapıldığını, Kamu İhale Genel Tebliğinde, 5083 sayılı Kanunun 3.maddesine atıfta bulunularak değişim oranlarının dikkate alınması gerektiğinin belirtildiğini ancak bu değişim oranlarının 01.01.2005-31.12.2005 tarihleri arasında söz konusu olduğunu, Kanunda ve Tebliğde açıkça ifade edildiğini, buna rağmen Temyiz Kurulunun kararının ilk gerekçesinde, 30.07.2007 tarihinde yapılmış olan ihalede, 5083 sayılı Kanunun 3.maddesindeki değişim oranı dikkate alınarak teklif mektubunun değerlendirilmesi gerektiğinin belirtildiğini, yine Temyiz Kurulu kararının 9.sayfasında "verilen teklif 5083 sayılı Kanun hükümleri gereğince 45 Ykr (kırkbeşyenikuruş)'a eşit olup bu tutar yaklaşık maliyet tutarına göre aşırı düşük kalmaktadır" denildiğini, Kararın kendi içinde değişim oranı uygulanması gereken teklifin aşırı düşük olduğunu ve zaten değerlendirme dışı bırakılacağını kabul ettiğini,

Temyiz Kurulu Kararının ikinci gerekçesinde; “4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 37. maddesinde, ihale komisyonunun talebi üzerine idarenin, tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlar ile ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebileceği hükme bağlanmıştır.Bu durumda, bahse konu belirsizliğin giderilmesi için 4734 sayılı Kanunun 37. maddesi hükmü uyarınca istekliden teklif rakamın “YTL” mi yoksa “TL” cinsinde mi olduğu konusunda yazılı açıklama istenmesi gerekirdi. Şayet bu açıklama istenmiş olsa idi, istekli tarafından teklif edilen tutarın 450.000 YTL. olduğu anlaşılırdı. Aksi takdirde verilen teklif 5083 sayılı Kanun hükümleri gereğince 45- “YKR”a (Yeni kuruş) eşit olup bu tutar yaklaşık maliyet tutarına göre aşırı düşük kalmaktadır.” denildiğini,

4734 sayılı Kanunun 37.maddesinde de açıkça belirtildiği üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı açıklama istenmesinin öngörüldüğünü, oysa Talat Öztürk'ün teklif mektubunda gerek simge olarak (TL) gerekse yazılı olarak (Türk Lirası) ibarelerinin tereddüde mahal bırakmayacak şekilde açık, net ve anlaşılabilir olarak belirtildiğini,

Önceki savunma ve dilekçelerine ek olarak; 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun Tekliflerin Değerlendirilmesi başlıklı 37.maddesinin 1.fıkrası uyarınca, "İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz." hükmünün amir olduğunu,

Ayrıca ihalenin yapıldığı 30.07.2007 tarihi itibarıyla 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanunun 1.maddesinde Türkiye Cumhuriyeti Devletinin para biriminin Yeni Türk Lirası olduğunun hüküm altına alındığını, Yeni Türk Lirası banknot ve madeni paralar ile Yeni Kuruş madeni paraların, 1 Ocak 2005 tarihinde tedavüle çıkarıldığını, Türk Lirası banknot ve madeni paraların ise 1 Ocak 2006 tarihinde tedavülden kaldırıldığını,

1 Ocak 2006 tarihinden itibaren ise tek geçerli para biriminin Yeni Türk Lirası (YTL) olduğu açıkça vurgulandığını,

Yine söz konusu ihalede ihale dokümanında yer alan idari şartnamenin 20.maddesi uyarınca ''İstekliler tekliflerini Türk Parası olarak vereceklerdir." hükmünün mevcut olduğunu,

İlamda belirtilen şekilde bir davranışın; var olmayan, teklif edilmeyen bir bedelin İhale Komisyonu tarafından kendiliğinden düzenlenmesi, yeni bir teklif yaratılması anlamına geleceğini,

Böyle bir durumun belirtilen yasal düzenlemeler ve Kamu İhale Kanunun 37.maddesinin 1.fıkrası uyarınca yasak olduğunu,

Ayrıca böyle bir işlem yapılmasının; tazmin yükümlülüğünden önce, Ceza Hukuku açısından görevi kötüye kullanma ve ihaleye fesat karıştırma suçunu oluşturacağını,

Kaldı ki; istekli Beta Güvenlik - Talat ÖZTÜRK’ün de ihale ile ilgili herhangi bir şikayette bulunmadığını,

Temyiz Kurulu kararındaki gerekçelerin birbiri ile çeliştiğini, kararda bir taraftan teklif mektubuna değişim oranı uygulanıp, teklif mektubunun 45 Ykr olarak kabul edilmesi gerektiği ve bunun aşırı düşük teklif olduğu diğer taraftan ise açıklama istenip TL'nin YTL olarak algılanarak teklif mektubunun 450.000 YTL olarak kabul edilmesi gerektiğinin ifade edildiğini, Kararın kendi içinde bile teklif mektubunun 45 Ykr olarak mı, 450.000 YTL olarak mı değerlendirilmesi gerektiğine karar veremediğini,

Ortada Kamu İhale mevzuatının uygulanmasına yönelik bir uyuşmazlık olduğunu, bu uyuşmazlığın giderilmesi için Kamu İhale mevzuatında uzman kişilere veya bu alanda uzman bir kurum olan Kamu İhale Kurumu'na bilirkişi incelemesi yaptırılmasını istediklerini,

Nitekim Kamu İhale Düzenleme Kurulunun 31.12.2008 tarih ve 2008/DK.D-158 sayılı YTL'den TL'ye geçiş sürecinde ihale işlemlerinde esas alınması gereken hususlara ilişkin kararının 2007 yılındaki ilam konusu ihalede yaptıkları işlemin doğruluğunu kanıtladığını,

Kamu İhale Düzenleme Kurulunun söz konusu kararının 2.maddesinde "İhale tarihi 1/1/2010 ve sonrası olan ve teklif para biriminin Türk parası olduğu ihalelerde ise teklif mektubu, geçici teminat mektubu, banka referans mektubu ile mali durum bildiriminin Türk Lirası olarak düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelerde "Yeni Türk Lirası" ibaresine yer verilmesi durumunda teklif değerlendirme dışı bırakılacaktır." denildiğini çünkü "Yeni Türk Lirası"nın 31.12.2009 tarihinde tedavülden kaldırıldığını,

Kamu İhale Kanunun 37.maddesi uyarınca teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiğini, anılan Kanunun 38.maddesi uyarınca teklifleri değerlendirme dışı bırakılanlara aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacağını,

İlam dayanağı ihalede 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71.maddesinde belirtilen bir kamu zararından bahsedilemeyeceğini,

Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; İlam konusu ihalede yapılan alımın, ihale dosyasında yer alan yaklaşık maliyetin altında bir tutar olduğunu yani ihalede alımı yapılan malın, rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınmadığını bu anlamda da bir kamu zararından söz edilemeyeceğini belirterek tasdik edilen tazmin kararının kaldırılmasını istemiştir.

Savcılık; Karar düzeltilmesine mahal olmadığı, yönünde görüş bildirmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 30.maddesi 2.fıkrasında;

“Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur. Mal alımı ihalelerinde, ihale dokümanında alternatif teklif verilebileceğine dair hüküm bulunması halinde, alternatif tekliflerde aynı şekilde hazırlanarak sunulur.” denilerek “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” düzenlenmiştir.

Aynı Kanunun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37.maddesinde de;

“İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

(Değişik ikinci fıkra: 20/11/2008-5812/11 md.) Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.”denilmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin teklif mektuplarının şekline ilişkin 51.maddesinde;

“Teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlardan işin niteliğine göre uygun olanı esas alınarak hazırlanır(standart formlar KİK018.0/M, KİK019.0/M). 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinin (d) bendine göre doğrudan temin usulüyle ihtiyaçların karşılanmasında, alınacak tekliflerin standart forma uygun olma şartı aranmaz.

Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

a) Yazılı olması,

b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi,

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması,

d) Üzerinde kazıntı, silinti düzeltme bulunmaması,

e) Ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.

Sunulan teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilecektir. Teklif mektuplarının taşıması zorunlu özelliklerden herhangi birini taşımayan teklif mektupları değerlendirme dışı bırakılacağından bunların sonradan değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara kesinlikle başvurulmayacaktır. Teklif mektubu reddedilen isteklinin teklifi tamamen değerlendirme dışı bırakılmış sayılacaktır.”hükmüne yer verilmiştir.

Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen madde hükümlerindeki niteliklere uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilmektedir. Teklif mektubunun kanunen taşıması zorunlu olduğu hususların eksikliği halinde ise o teklif mektubunun değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliğinin giderilmesi yoluna gidilememekte ve teklifin, kanunen değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirmektedir.

İlama konu mal alım işinde, teklif mektubunun verildiği tarih itibariyle Türkiye Cumhuriyetinin geçerli para birimi olan “YTL” yerine “TL” cinsinden verildiği gerekçesiyle daha düşük olan teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Yukarıda bahsedildiği üzere Kanun, yönetmelik ve şartnamelerde teklif mektuplarında şekil ve esas yönünden uyulması zorunluluk arz eden hususlar açık ve net olarak belirtilmiştir.İhale komisyonunun, teklif bedelinin yazımı ile ilgili eksiklik hakkında "sehven ya da maddi hata" şeklinde yorum yapmayı uygun bulmayarak, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda teklifi değerlendirme dışı bıraktığı anlaşılmıştır.

Bu bağlamda ilgili firmanın daha düşük teklifi vermesine rağmen teklif mektubundaki eksiklik nedeniyle komisyon tarafından değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından 03.04.2012 tarih ve 34701 sayılı Temyiz Kurulu Kararının düzeltilmesine ve 414 sayılı ilamın 5.maddesi ile 22.400,00 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 07.01.2014 tarih ve 38176 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.