Temyiz Karar Detayı

Kamu İdaresi
Yılı
1999
Daire
1
Dosya No
36986
Tutanak No
39299
Tutanak Tarihi
24.06.2014
Konu
KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten ve duruşmada murafaacı Timur ERKMAN ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:

Temyiz Kurulunun 14.10.2008 tarih ve 30370 sayılı ilamıyla Sayıştay Birinci Dairesince verilen 2395 sayılı Ek İlam hükmünün bozulmasına karar verilmesine karşı, bu defa 2405 sayılı ek ilamın 2 nci maddesiyle, Timur ERKMAN tarafından imzalanan sözleşme ile MORGAN STANLEY firması nezdinde EGE-KA hesap numaralı yatırım fonu hesabının açıldığı, hesap bakiyesinin 16.06.1994 tarihinde 12.828.128,15 ABD Doları olduğu, 13.06.1995 tarih ve 2826/4454 sayılı Encümen Kararıyla fonun tasfiye edildiği, tasfiye anında fonun 4.356.654 ABD Doları değerinde olduğu ve bu rakamın transferinin sağlandığı anlaşıldığından; 8.471.474,15.-ABD Dolarlık zararın kesin ve net bir tutar olduğu gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle:

TAZMİNE NEDEN OLAN GEREKÇELER:

A) Belediye ile Belko Ltd. Şti. arasında imzalanan danışmanlık sözleşmesi,

B) 04.06.1990 Tarih ve 223 Sayılı, 04.10.1990 Tarih ve 354 sayılı, 06.05.1991 Tarih ve 232 Sayılı, 08.10.1991 Tarih ve 393 Sayılı, 13.10.1992 Tarih ve 329 Sayılı belediye meclisi kararları,

C) 1211 Sayılı T.C. Merkez Bankası Kanunu'nun 41/3 maddesi ve Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Tüzüğü'nün 35.maddesi hükümlerine uyulmaması

D) Timur ERKMAN'ın Fon Yönetimi işlemlerini yürütmesi, ayrıca 16.06.1994 günlü talimatıyla 16.06.1994 gününde, EGE-KA hesabına 12.828.128,15 USD'nin aktarılması ve bunlara benzer şekilde iddialar.

ÖNCELİKLE GÖREVDE BULUNDUĞU YÖNETİM DÖNEMİ (EK 1):

Adı-Soyadı: Unvanı : Görev Tarihi:

Timur ERKMAN Genel Sekreter 31.05.1989-12.10.1993

SAVUNMALARI:

Ankara B.şehir Belediyesi bir kısım büyük proje ve yatırımlarına kaynak yaratmak amacıyla, örneğin; Kızılay-Batıkent Metrosu, Ankaray ve ayrıca dilekçemizde ekinde gösterilen cetvelde yazılı diğer projeler(EK-2).İlamda tazmine gerekçe gösterilen 223, 354, 232, 393 ve 329 sayılı beş adet belediye meclisi kararına istinaden, hazine iznine gerek duyulmadan (o yıllarda hazineden izin alınması için yasal düzenleme bulunmuyordu.) Yurtiçi-Yurtdışı piyasalarından borçlanma karşılığı 608.000.000.00 USD tahvil satın alındığını, Bu miktardan 21.945.00 USD lik komisyon ve swap masrafı çıktıktan sonra geriye 586.455.000,00 USD tutarında net tahvil kaldığını,

SWAP:Faiz oranları ile faiz kurlarındaki değişmeler sonucunda meydana gelebilecek riski en aza düşürmeyi amaçlamaktır.

Sayıştay 1.Dairesinin 2405 sayılı ek ilamında tazmine gerekçe gösterilen; 223, 354, 232, 393 ve 329 sayılı belediye meclisi kararlarının dış borçlanmaya yönelik olduğu belirtilmiştir. 1580 sayılı yasanın; Meclisin müzekkere ve karar vereceği işler başlıklı 70. maddesinin 5. bendi; ikrazlar ve istikrazlar olarak sayıldığını, Bilindiği üzere belediye meclis üyeleri seçimle iş başına gelen siyasi niteliği olan şahıslar olduğunu, 1580 sayılı yasanın 83.maddesine göre; Belediye Encümeninin almış olduğu karar gereği, Belediye ile Belko Ltd Şti. arasında yapılan "Danışmanlık Sözleşmesi" ile Tahvil fonu yönetimi bu şirkete verildiğini, Şirketin %99 sermayesi belediye hissesidir. Şirketin yönetim kademesi üniversite mezunu olup işçi pozisyonundadır. Zamanımız iş dünyasında yöneticilik yapanların tamamı işçi sınıfındadır. Ekonomiden sorumlu Başbakan Yardımcısı Ali Babacan da o dönemde bahse konu şirkette görev yapmıştır.(EK-3)

Yine 1580 sayılı yasanın 99.maddesinde; Belediye idaresinin en büyük amiri sıfatıyla belediye reisi, maddenin (B) bendi; "Belediye meclisi ile belediye encümeni ve mafevk mercilerin kararlarını infaz etmekle yetkilidir." Denildiğini,

Dış piyasalarda borçlanma yetkisi Belediye Meclisi tarafından, şirket ile danışmanlık sözleşmesi yapılması belediye encümeni tarafından alınan kararlarla, meclis ve encümen kararlarının yerine getirilmesi de belediye başkanı tarafından yapıldığına göre; bahse konu Kararlar (Meclis ve Encümen) ve Danışmanlık Sözleşmesi gerekçe gösterilerek Devlet memuru olarak genel sekreterlik görevini yürüten Timur ERKMAN'ın sorumlu tutulması bu yasa maddelerine ters düştüğünü,

Borçlanma USD, DM ve JPY cinsi paralarla yapılmış olup en yüksek faiz elde edilecek şekilde bankalarda nemalandırıldığını, (EK-4)

1211 sayılı yasaya göre, fon gelirlerinin TC MB'na yatırılmadığı iddiasına gelince; Yasanın 41/3 maddesine göre, banka yatan paraya faiz vermez zaten ilk başlarda borç ile alınan tahvilleri bankaya yatıramazsınız, banka faiz ödemediğine göre borçlanmanın bir anlamı kalmaz bankada para atıl kalır. Borçlanmanın mantığı elde edilecek gelirler ile projeleri finanse etmektir. Tahvil fon yönetiminden elde edilen paralar Büyükşehir Belediyesinin TC MB ile TC ZB ndaki hesaplarına yatırıldığını,

BANKA İSİMLERİ VE HESAP NUMARALARİ:

• TC MERKEZ BANKASI: TL HESABI NO:350103001/1,2,3 TL TL HESABI NO=39 DÖVİZ HESABI (USD) 852301001/8

• TC ZİRAAT BANKASI: ULUS ŞB=30427/1753-7 ULUS ŞB=30/402-1883/7 TC ZİRAAT BANKASI Tahvil Fon Yönetim Müdürlüğü

TC MB, TC ZB ve Diğer Bankalardaki belediyenin Hesap Numaraları dilekçe ekindeki cetvelde (EK-5-6-7) ve yurtiçi ve yurtdışında fon yönetimi yapılan banka listesi ise yine dilekçe ekindeki cetvelde (EK-8) sunulduğunu,

Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Tüzüğü gereğince; Hesap İşleri Daire Başkanlığının 26.10.1990 Tarih ve 2028 sayılı teklifiyle, tüzüğün öngördüğü borç ödeme fonunun oluşturulması belediye meclisinin 07.01.1991 tarih ve 20 sayılı kararıyla ve bu karara istinaden TC.Emlakbank Ulus Şb de 14.02.1991 tarih ve 30402-44410 numaralı borç ödeme hesabı açıldığını,

Fon paralarının Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Tüzüğü'nün 35.maddesine göre kayıtlara alınmadığı; Bu maddeye göre belediyeye yatırılacak paralar kamu hukukundan doğmaktadır. Belediye Gelirleri Kanunu'na göre tahsil edilen paralar, vergi, resim, harç, kesilen para cezaları, Devlet katkı payları vb gibi.

Madde 35- Belediye geliri olarak yapılan her türlü tahsilat, bir tahsilat fişiyle belediye veznesine veya bir teslimatla bankaya yatırılır. Belediyeler yerel koşullara göre belediye bünyesinde vezne kurabilecekleri gibi veznedarlık görevini bakanlar kurulunca belirlenecek devlet bankalarına da yaptırabilirler. Şeklinde ifade edilmiştir. Fon gelirleri bu maddenin kapsamı dışında olduğunu,

Belediyenin tahvil fon yönetimi 1990-1997 yıllarında olmuştur. Dilekçinin belediyeden ayrılış tarihi 12.10.1993 yılıdır. Genel sekreter olarak belediye hesaplarına para yatırılması şeklinde bir görevi bulunmadığı gibi, fon gelirlerinin Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Tüzüğü'nün 35.maddesine göre hesaplara alınması mümkün olmadığını. BELEDİYENİN YURTİÇİ VE YURTDIŞINDA TAHVİL İHRACI YOLU İLE BORÇLANIP BORÇLANAMAYACAĞI İDDİASINA CEVABI:

1580 sayılı Belediye Kanunu'nun Belediyenin, Hak ve Salahiyetleri ve İmtiyazları başlıklı 19.maddesinin ö.bendi "Belediyeye ait hizmetlerin ifası zımnında şahsi hükmi sıfatıyla sınır dahil ve haricinde menkul ve gayrimenkul mallara tasarrufa, bey ve şiraya, icar ve isticar, ikraz ve istikraza, teberruatın kabulüne, emsali nukut ve taahhüdatı medenieyeyi ifaya ve davaya ve sulh ve ibraya ehil olmak" hükmünü içermektedir. Bu hüküm çerçevesinde belediyelerin borç almaya ve borç vermeye yetkili olduğu acıktır. Tahvil ihracı suretiyle borçlanan belediyenin Büyükşehir Belediyesi olduğu dikkate alındığında 1580 sayılı kanuna göre sonraki ve özel kanun niteliği taşıyan 3030 sayılı Kanunun dikkate alınması gerekir. Anılan Kanunun "Büyükşehir Belediyesi Gelirleri" Başlığını taşıyan 18.maddesinin (h) bendinde Büyükşehir Belediyesi gelirleri arasında, "iç ve dış borçlanmalar ile tahvil ve hisse senedi gelirleri de" sayılmıştır. Sonuç olarak Ankara Büyükşehir Belediyesinin tahvil ihracı suretiyle borçlanmasına izin veren bu hükümler nedeniyle hukuka aykırı borçlanmadan söz etmek imkanı da bulunmamaktadır.

Belediye Bütçe Ve Muhasebe Usulü Tüzüğü'nün 94.maddesi, "Büyük yatırımlarını gerçekleştirmek için uzun veya orta vadeli kredi alan belediyeler, borçlarını ödeyebilmek için belediye meclisinin kararıyla belediye bütçesi içinde borç ödeme fonu oluşturabilirler. Uluslararası kredi kuruluşlarından borçlanan belediyelere tahvil ihracı suretiyle kaynak yaratan belediyeler de bu fonun oluşturulması zorunludur." Biçimindeki düzenlemesi; aynı Tüzüğün 95.maddenin son fıkrasında yer alan, " Fonun paraları belediyenin bankadaki genel hesabı dışında ve en fazla gelir getirecek şekilde milli bankalardan birine yatırılır." Denildiğinden sonuç olarak işlemlerimizin 1211 sayılı Merkez Bankası Yasasının 41/3 maddesine aykırı olmak bir yana Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Tüzüğünde öngörülen hükümlerine uygun davranış olarak değerlendirilmesi gerektiğini,

3030 sayılı B.şehir Belediyeleri Kanununun 18/h maddesinde belediye gelirleri içerisinde tahvil gelirlerinin olduğu, Türk Parasını Koruma Kanunu kapsamında 1989 yılında yürürlüğe konulan 32 sayılı karar, Türkiye'de yerleşik şahısların menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının yurtdışında ihracını serbest bırakmıştır(Madde 15/b)

Edinebildiğimiz tahvil fon yönetimi cetvellerine göre (Belko Ltd Şti tasdikli) EGEBANK' tan elde edilen faiz gelirleri (EK-9)

TARİH Ve MİKTAR İTİBARIYLA:

Liste 1- 1991-1993 yılları 37.6 milyon USD nin 4.852.111,00 USD tahvil fon gelirleri,

Liste 2-1992-1993-1994 yılları 50 Milyar JPY'nin 5.145.752,00 DM tahvil fon gelirleri,

Liste 3-1990-1991 yılları 150 Milyon DM lık 13.761.384,00 DM tahvil fon gelirleri,

Liste 4-1991-1992 yılları 150 milyon DM lık 7.834.021,00 DM tahvil fon gelirleri,

Liste 5-1991-1992-1993 yılları 150 milyon DM.lık 7.990.909.00 DM tahvil fon gelirleri

GENEL TOPLAM 4852111.00 USD-34732068,00 DM EGEBANK'tan elde edilen tahvil fon yönetimi gelirleri, MORGAN STANLEY, EGEKA nolu hesapta meydana gelen Kamu Zararı tutarından daha fazladır. Denetçinin, mülkiye müfettişinin düzenlediği 24.02.1995 tarihli layihayı, örnek alıp sorgu ve rapor düzenlediği apaçık ortadadır.

Bu yazılanlara esas alınıp düzenlenen 14.01.1997 tarih ve 1.Dairenin 4940 sayılı müzekkerinin dördüncü sayfanın 3. maddesinin son bendi ile beşinci sayfanın 1-2-3 bentlerinde tarih ve tutarları yazılı banka kayıtları ve Belko Ltd Şti'nden alınan aşağıda yazılı cetvel kayıtları birbirlerinin aynısıdır.

EGE-KA ASSET MANAGEMENT-16.02.1995

TARİH GİREN ÇIKAN BAKİYE

22/12/92 16.129.032.00 0.00 16.129.032.00

12/04/93 10.000.000.00 26.129.032.00

10/11/93 10.000.000.00 36.129.032.00

14/01/94 0.00 5.394.859.61 30.734.172.39

19/01/94 5.394.859.00 36.129.032.00

24/02/94 0.00 4.500.000.00 31.629.000.00

23/03/94 0.00 1.645.752.00 29.983.280.00

24/03/94 1.645.752.00 31.629.032.00

31/03/94 0.00 3.500.000.00 28.129.032.00

26/04/94 0.00 14.895.903.85 13.233.128.15

16/06/94 0.00 405.000.00 12.828.128.15

Anlaşılan sonradan 4.356.654.00 USD lik miktar belediye kayıtlarına intikal ettiğinden kamu zararı 12.828.128.00-4.356.654.00=8.471.474.00 USD Kalmıştır.(EK-10)

Belediyeden ayrılışının 12.10.1993 Tarihi olmasına rağmen görevde ve belediyede bulunmadığı günlerdeki tahvil fon yönetimindeki dalgalanmalardan sorumlu gösterilmesi de anlamış olmadığını .Cetvele göre;EGE-KA nolu fon hesabına belediyeden ayrılmadan önce bila sayılı 22.12.1992 Tarihinde 16.129.032.00 USD bila sayılı 12.04.1993 Tarihinde 10.000.000 USD olmak üzere toplam 26.129.032.00 USD yatırılmıştır. Aynı cetvelin bakiye sütunu da bu rakamı vermektedir. Görevde bulunduğum sürece KAZANÇ VE KAYIP bulunmadığını,

Hesap başa baştır. Anlaşılan o ki belediyeden ayrılmasından (12.10.1993) sonra da hesaba 10.11.1993 te 10.000.000 USD 19.01.1994 te 5.394.859.61 USD ve en son 24.03.1994 te 1.645.752.00 USD yatırılmış.16.06.1994 Tarihi itibariyle (mevcut belediye yönetimi dönemi) fonlardaki değer kayıplarından dolayı Fon Hesabı 12.828.128.15 USD ye düşmüş sonradan yapılan 4.356.654.00 USD nin belediyeye geri dönüşümü ile miktar 8.471.474.00 USD kaldığını,

Yukarıda kalem kalem arz ve izah ettiği gerekçeler karşısında görevde bulunmadığı tarihte ve yerde (belediyede) meydana gelen fon kayıplarından hangi gerekçe, delil ve belgelerden dolayı sorumlu tutulduğunu anlayamadığını, Kaldı ki fondaki kayıplar mevcut belediye yönetimi döneminde yaşandığını, Görevde bulunmadığı tarihlerdeki fon kayıplarından sorumlu tutulması yönündeki yaklaşım idareci ve hukuki bakış açısına son derece aykırı kaldığını, mevcut kanuni düzenlemeler bakımından da mesnetsiz olduğunu,

Fon yönetimi KAZANÇ-KAYIP olarak tanımlandığını, Kamu zararı ifadesini kullanmak hatalı olur ve yanlış sonuçlar doğurur. Çünkü Fon yönetimi ticari kurallara göre yapılmaktadır. Örneğin binlerce yaprağı olan bir ağaçtan tek bir yaprağın sararıp düşmesi zarar olduğunu göstermez. Burada önemli olan sonuç hesaplarıdır. 1580 sayılı Belediye Kanunu'nun 1.maddesine göre; Belediye beldenin ve belde sakinlerinin mahalli mahiyette müşterek ve medeni ihtiyaçlarını tanzim ve tefsiye ile görevli hükmi bir şahsiyettir.

Nitekim dönemimizdeki belediyecilik anlayışı o tarihten beri Ankara halkının ulaşım hizmetinde olan METRO-ANKARAY ve diğer yatırımlar borçlanma yöntemiyle tamamlanmıştır. Mevcut belediye ise uzun yıllardır yönetimde olmasına rağmen raylı sistem projelerinde başarıya ulaşamadığını,

Dönemin Genel Sekreteri Nihat Şahin EGE-KA yatırım fonu hesabının 13.06.1995 Tarih ve 2826/4454 sayılı belediye encümeni kararı ile kapatıldığını bildirdiğini,.(EK-11)

Fon hesabının varlığından mevcut belediye yönetimi haberdar olmasına, avukat kadroları bulunmasına rağmen, EGEBANK'tan alacakları için TASARRUF MEVDUATI SİGORTASI FONU'na başvuru yapılmadığını, Üstelik fon kaybı kendi dönemlerinde olmasına rağmen, EGEBANK'ın iflasından sonra ilk tasfiyesinde ikinci kez hisselerinin Bayraktar Grubundan,Y.Murat Demirel Grubuna satıldığı 04.05.1998 Tarihinden, yine ikinci kez 22.12.1999 tarihinde dahi T.M.S.F'na başvurulmadığını,(EK-12)

Belediye saymanlık hesabı en az iki, üç denetçi tarafından denetlenmesine rağmen ne hikmetse Fon yönetimi işlemlerinde sadece Erdoğan Adıgüzel muttali olduğunu, Ayrıca Belko Ltd. Şti.'nde çalışan Çiğdem ERKMAN'la soyadı benzerliğinden başka bir ortak yönü olmadığı halde bu şahsı akrabası olarak lanse ettiğini,(EK-13)

24.02.1995 Tarihli layihanın 15.16.sayfaları,Tüm tahvillerin USD eşdeğeri üzerinden değerlendirme yapılarak aşağıda yazılı tablo çıkarıldığını,

31.03.1994 Tarihi İtibariyle Tablo: Toplam Tahvil Borçlanması 608.400.000

Komisyon ve Swap Giderleri 21.945.000

Net Tahvil Paraları 586.455.000

Tahvil Fonu Gelirleri 74.955.209

Toplam Miktar 661.410.209

Harcamalar 615.197.030

Projelere 409.473.276

Borç Ve Faize 80.725.615

İlçe ve Bağ.K 124.998.139

Kalan Para 46.213.179

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'na göre Ankara 18-19 Asliye Mahkemesince görevlendirilen Bilirkişi Kurulu raporlarında aynı rakamları teyit ettiği gibi Belko Ltd. Şti. belgeleri ile B.Şehir Belediye Saymanlığı da bu tutarları doğrulamaktadır.

31.03.1994 yılına kadar süren belediyecilik döneminde yatırımlar tamamlandığı gibi. 74.955.207.00 USD tutarında fon geliri, 46.213.173.00 USD devreden miktar ayrıca mevcut yönetimin 30.06.1994 Tarih ve bila sayılı talimatı ile 17.820.000.00 USD. 13.07.1994 Tarih 713 sayılı talimatla 9.000.000.00 USD, 5.913.000.00 USD olmak üzere toplam 32.733.000.00 USD nin yurtdışından transferleri yapıldığını,.(EK-14. 15, 16)

Aynen " Yurt dışı tahvil piyasalarında tahvil ihracı suretiyle elde edilen 608 milyon ABD dolarını eşdeğerdeki Belediye parasının 3 yılı aşkın bir süre belediye bütçe ve Muhasebesi dışında Belko Ltd. Şirketinde işçi statüsündeki kişilerin oluşturduğu fon yönetimine verilmesi sonucu belediyenin zarara uğradığı gerekçesiyle uğranılan zararın neden olanlardan tahsili için tazmin raporu düzenlenmiş ise de; Belediyenin Fon yönetiminden dolayı uğradığı zararın tam olarak belirlenebilmesi için fon işlerinin bir bütün olarak değerlendirilmesi, belediye zararının yanı sıra belediye karlarının da göz önünde bulundurulması, belediye zararlarının fon yönetimi konusunda uzman bilirkişiler tarafından ancak tesbit edilebileceği, uzmanlık alanımız dışındaki bu konuda tazmin raporu düzenlenmemesi ve bu konudaki müfettişlik tesbitlerimizin gerekli işlemlerin yapılması için ilgili Büyükşehir Belediye Başkanlığının gönderilmesi gerektiği görüşündeyim. Arz ederim.07.03.1995" Şeklinde ifade edilmiştir.

Borçlanılan tahvil tutarı brüt 608.000.000.00 USD, Net tutarı 586.455.000.00 USD Amerikan Dolarıdır. Mülkiye Müfettişleri Belko Ltd. Şti'nin 19 Ekim 1990-31 Mart 1994 Tahvil fon yönetimi belgelerini incelemişlerdir.

Sayıştay'daki yargılamam, denetçinin teftiş layiha'sından aldığı bir kısım belge ve bilgilere dayanılarak yapılmaktadır. Fon yönetimi işlemlerinin bitim tarihine kadar (1997 yılı sonuna) denetlenmesi gerekirdi. Bu denetim müfettişlerce şirket kayıtları üzerinden, Sayıştay Başkanlığı'nca Belediye Kayıtları üzerinden (Ekim 1990-31.12.1997 yılları) yapılması gerekirdi. Şirket ve belediye denetimi sonunda çıkan rakamlara dayanılarak aşağı-yukarı KAZANÇ-KAYIP tesbiti yapılabilirdi. Bunun özü şudur; tesbit sonuçlarına göre 586.455.000.00 USD + tahvil fon gelirleri 608.000.000.00 USD den büyükse kazançtan, düşükse KAYIPTAN söz edilebilir. Bu şekilde bir hesaplama yapılmamıştır. Münferit olarak Kamu zararı; B.B.M Ve Usulü Tüzüğü'nün 35.maddesine göre toplanmış kamu kaynaklı gelirlerin gider olarak usulüne uygun harcanmaması sonucunda yapılan denetimlerle tesbit edilir.

Tahvil fonu yönetiminden elde edilen gelirler milli bankalara (TC MB ve TC ZB) yatırılmış, bankalardan da belediye kayıtlarına intikal ettirilmiştir.

Fon yönetimi, Milli Bankalar aracılığı ile yapılsaydı kamu zararı olmazdı iddiasına gelince; 1994 yılında başlayan ekonomik kriz özel bankaların yanı sıra resmi bankalarında çökmesine neden olmuştur. Örneğin; T. Emlakbank, Sümerbank, Denizbank gibi bankalar ile TC Ziraat Bankası da aynı yıllarda yılsonu hesabını 35 Trilyon görev zararı ile kapadığını hepimiz hatırlamaktayız. Bu konu 19. Asliye Hukuk Mahkemesi Başkalığı'na verilen bilirkişi raporunda ayrıntılarıyla değerlendirilmiştir.(EK-17)

SAVUNMANIN ÖZETİ VE NETİCE-İ TALEBİ:

1) 1.Dairenin Ek ilamında yazılı ve Tazmine gerekçe olarak gösterilen beş adet karar, belediye meclisi kararı olup, borçlanma yetkisi vermiştir ve şahsıyla ilgisi yoktur. Bu kararlar yurtdışından tahvil satın alınmasına yetki veren kararlar olduğunu,

2) Belediye ile Belko Ltd. Şti arasında "Danışmanlık Sözleşmesi" yapılmasına Belediye Encümeni Karar verdiğini,

3) Tahvil fon gelirlerinin TC MB ile TC ZB yatırıldığına dair belgeler dilekçe ekinde olduğuna,

4) Belediyedeki görevinden 12.10.1993 tarihinde ayrılmam sebebiyle, bu tarihten sonra EGE-KA nolu hesaba yatırılan tahvillerden ve bunlara ilişkin yazılan talimatlarda da imzası bulunmadığını,

5) EGE-KA no lu hesapta tahvil fon kaybı 14.01.1997 tarih ve D.1. 97 1/4940 Sayılı Sayıştay Müzekkeresinin 5.sayfasının 3.bendinde, kamu zararının 16.06.1994 tarihinde meydana geldiği yazılı olduğunu,

6) Şahsilik, zaman ve yer suçun ve zararın oluşumunun vazgeçilmez ve esaslı unsurları olarak sayıldığından belediyeden ayrıldığı tarihten sonra gelişen olaylardan dolayı sorumluluk yüklenmesinin hukuki ve vicdani kanaate aykırı olacağını,

7) Zamanında olmayan ve Tazmin hükmolunan Toplam 8.471.474.00 USD nin Temyiz yargılamasının duruşmalı olarak yapılmasını ve Temyiz Kurulunuz tarafından kaldırılarak beraat ettirilmesini talep etmektedir.

Sayıştay Savcılığının karşılamasında:

Ankara Büyükşehir Belediyesinin dış piyasalardan tahvil ihraç etmesi suretiyle elde edilen dövizlerin takip ve idaresinin belediye encümeni kararı gereği Belko Limited Şirketinin verilmesi 1580 sayılı Kanunun 19/6., 70/5., 71., 99 ve 100. maddeleri ile 3030 sayılı Kanunun18/h. Maddesine uygundur. Dövizlerin takip ve idaresinin daha iyi yapılabilmesi amacı adı geçen şirket bünyesinde dalında ihtisas yapmış memur olmayan kişilerden bir ekonomik kurul oluşturulmak suretiyle bu kişilerin bilgisinden yararlanmak suretiyle genel sekreterin talimatları ile milli bankaların dışındaki bankalarda dövizlerin değerlendirilmesi 1211 sayılı Merkez Bankası Kanunun 41/3. maddesi, Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Tüzüğünün 94., 95 ve 107. maddelerine aykırı ise de dış borç yönetimi sonucu belediyenin elde ettiği yabancı paralar ve faiz gelirlerin toplamlarının, milli bankalara değerlendirilmesi halinde elde edileceği varsayılan faiz ve anaparaların toplamları mukayese edilmesi ile kamu zararının meydana gelip gelmediğinin tespiti, ayrıca olayla ilgili Ankara 18. ve 19. Asliye Ceza Mahkemesinde açılan dava sorumluların suçlu olup olmadığına ilişkin kararın kesinleşip kesinleşmediğinin araştırılması için dosyasının dairesine gönderilmesine, 832 sayılı kanunun 76. maddesi gereği karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmektedir. Arz ederim. ”denilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde; “Belediyeden ayrılışının 12.10.1993 tarihi olmasına rağmen görevde ve belediyede bulunmadığı günlerdeki tahvil fon yönetimindeki dalgalanmalardan sorumlu gösterilmesinin doğru olmadığı, EGE-KA nolu fon hesabına belediyeden ayrılmadan önce bila sayılı 22.12.1992 tarihinde 16.129.032.00 USD, bila sayılı 12.04.1993 tarihinde 10.000.000 USD olmak üzere toplam 26.129.032.00 USD yatırıldığı; görevde bulunduğu sürece kazanç ve kayıp bulunmadığı, Belediyeden ayrılma tarihinden (12.10.1993) sonra da hesaba 10.11.1993’te 10.000.000,00 USD, 19.01.1994’te 5.394.859,61 USD ve en son 24.03.1994’te 1.645.752.00 USD yatırılmış olduğu;16.06.1994 tarihi itibariyle mevcut belediye yönetimi döneminde fonlardaki değer kayıplarından dolayı Fon Hesabı 12.828.128.15 USD’ye düşmüş olup, sonradan 4.356.654.00 USD’nin belediyeye geri dönüşümü ile miktarın 8.471.474.00 USD’de kaldığı, arz ve izah ettiği gerekçeler karşısında görevde bulunmadığı tarihte ve yerde (belediyede) meydana gelen fon kayıplarından hangi gerekçe, delil ve belgelerden dolayı sorumlu tutulduğunu anlayamadığı; kaldı ki, fondaki kayıpların mevcut belediye yönetimi döneminde yaşandığı,” şeklindeki iddialar karşısında yapılan değerlendirmede;

İçişleri Bakanlığı Müfettişleri tarafından düzenlenen 24.02.1995 tarihli ve ‘38/6,63/4,57/5’ sayılı Tazmin Raporunun “İNCELEME” başlıklı bölümünün 12.01. sırasında;

EGEBANK A.Ş. ile MORGAN STANLEY INTERNATIONAL arasında 23 Ekim 1991 ve 12 Aralık 1991 tarihlerinde kurulan ilgi yazışması ve 15 Ocak 1992 tarihinde imzalanan “TİCARİ MÜŞTERİ” sözleşmesine istinaden Ankara Büyükşehir Belediyesi adına Genel Sekreter Timur ERKMAN ve EGEBANK A.Ş. (aracı kuruluşu) adına Sadi BAYAT tarafından 22.12.1992 tarihinde “Ege Bank için hesap Açma Talimatı” imzalandığı; Bu talimatta (sözleşmede):

-Yatırılan Belediye’ye ait paranın Morgan Stanley tarafından (Egebank Müşteri hesabı olarak) tamamen kendi insiyatifi ile hareket ederek yönetileceğinin,

-Ege K 4285034 nolu hesaba Belediyenin yatıracağı diğer paraların da Morgan Stanley tarafından aynı yetkiyle kullanabileceklerinin,

Hem Egebank hem de Morgan Stanley’in ücretinin yönetim altındaki paranın %05 i olacağının,

-Bu tür faaliyetlerden dolayı ortaya çıkacak herhangi bir zarardan Egebank’ın sorumlu tutulmayacağının,

-Belediyece teminat olarak verildiği ve Egebank A.Ş. yetkililerince de kabul edildiği; Karşılıklı olarak sözleşmenin imzalanması üzerine, 18.12.1992 tarihinde 2 milyar JPY’nin (16.129.032 USD), 12.4.1993 tarihinde 10 milyon USD’nin Genel Sekreter Timur ERKMAN imzalı talimatlarla, 10.11.1993 tarihinde de 10 milyon USD’nin Genel Sekreter Fehmi TOPTAŞ imzalı talimatla, EGEBANK’ın yukarıda belirtilen Margon Stanley nezdinde açılan hesaplarına yatırıldığı; bilahare, bu hesaba çeşitli tarihlerde para yatırıldığı ve bu paralardan yerli banka hesaplarına aktarmalar olduğu;

Tahvil ihracı suretiyle elde edilen borç paraların 31.3.1994 itibariyle bakiyelerinden, Morgan Stayley’deki EGE KA hesap bakiyesinin bilgisayar kayıtlarına göre 28.129.032 USD (Amerikan Doları) olarak gösterildiği; Fon yönetiminin portföy oluşturmak ve uygun kullanım miktarlarına bölerek EGE KA hesabını 4 ayrı hesapta izlediği, 31.3.1994 den önce EGE KA 3 hesabını sıfırladığı bu tarihten sonra da hepsini birleştirip EGE KA adı altında topladığı anlaşılmakta ve bu fon yönetimindeki bakiyenin (28.491.093 USD dekont değerinin) bu raporun yazıldığı andaki durumunun tesbiti amacıyla yapılan incelemede;

26.04.1994 gün ve 402 sayılı talimatla 4.800.000 USD ve 1.050.000.000 JPY nin, 09.06.1994 gün ve 605 sayılı talimatla da 405.000 USD nin çekilmesi (Merkez Bankasına transferi) sonucunda bilgisayar kayıtlarında 12.828.128,15 USD bakiye kalması gerektiği, halbuki adı geçen kuruluşun 30.11.1994 tarihli ekstrelerinde ise buna karşılık olan portföy değerinin (o anda satılmış olsa ve bakiye sıfırlanacak olsa belediyenin eline geçecek miktarın) sadece 4.408.515 USD olduğu;

12.828.128,15 – 4.408.515 = 8.419.613,15 USD lik kısmın değer kaybettiği, diğer bir ifade ile zarar edildiği,

İddia edilmiştir.

Denetçi tarafından düzenlenen 18.12.1996 tarihli Müzekkerede ise farklı tespitler yapılmıştır. Denetçi tespitlerine göre;

“Marrıll Lynch İnternatıonal İnc. nezdindeki yatırım fonu hesabına borç kaydedilmek suretiyle 22.12.1992 tarihinde Morgan Stanley firması nezdindeki EGE KA hesabına aktarılan 2 milyar Japon Yeni’nin, Morgan Stanley firmasınca ABD Doları ile swap edildikten sonra yatırım fonu hesabına 16.129.032 ABD Doları kaydedildiği anlaşılmıştır.

Morgan Stanley firması nezdindeki EGE KA hesap no.lu yatırım fonu hesabına, Merrall Lynch İnternatıonal İnc. nezdindeki yatırım fonu hesabına borç kaydedilmek suretiyle 12.04.1993 tarihinde 10.000.000 ABD Doları, 10.11.1993 tarihinde 10.000.000 ABD Doları,19.01.1994 tarihinde 5.394.859,61 ABD Doları, 24.03.1994 tarihinde 1.645.752 ABD Doları daha aktarılmak suretiyle toplam fon miktarının 43.169.643,61 ABD Dolarına yükseltildiği tespit edilmiştir.

EGE KA hesap no.lu yatırım fonu hesabına borç kaydedilmek suretiyle Ankara Büyükşehir Belediyesinin muhtelif bankalar nezdindeki döviz mevduat hesaplarına 14.01.1994 tarihinde 5.394.859,61 ABD Doları 24.02.1994 tarihinde 4.500.000 ABD Doları, 23.03.1994 tarihinde 1.645.752 ABD Doları,11 03.1994 tarihinde 3.500.000 ABD Doları, 26.04.1994 tarihinde 14.895.903,95 ABD Doları, 16.06.1994 tarihinde 405.000 ABD Doları olmak üzere toplam 30.341.515,46 ABD Doları aktarıldığı anlaşılmıştır.

Para yatırma ve çekme işlemleri sonrasında 16.06.1994 tarihi itibariyle söz konusu yatırım fonu hesabında kaydi olarak toplam 12.828.128,15 ABD Doları gözüktüğü halde bu tarihten itibaren yatırım fonu hesabının işlem görmediği belirlenmiştir.

Hesaba ilişkin olarak yapılan açıklamada, hesabın fon yönetimi hesabı olması hesabıyla 12.328.128,15 ABD Dolarlık bakiyenin yatırım fonu hesabındaki mevcut parayı göstermediği, gerçek bakiyenin satın alınan menkul kıymetlerin paraya çevrilmesi sonrasında belli olacağının belirtilmesi üzerine yılı hesabına ilişkin Denetçi sorgusu ile hesabın tasfiyesi ve bakiyesinin Türkiye’ye transfer edilmesi sorumlulardan talep edilmiştir.

Dönemin Ankara Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Nihat ŞAHİN tarafından gönderilen belgelerin incelenmesi sonucu, söz konusu yatırım fonu hesabının 13.06.1995 tarih ve 2828/4454 sayılı Belediye Encümeni kararı sonrasında tasfiye edildiği anlaşılmıştır. Yatırım fonu hesabının kapatılması işlemi sonrasında Ankara Büyükşehir Belediyesinin T. Vakıflar Bankası Başkent Şubesi nezdindeki döviz mevduat hesabına 27.06.1995 tarihinde 1.000.000 ABD Doları, 30.05.1995 tarihinde 4.247.535 ABD Doları olmak üzere toplam 5.247.535 ABD Doları aktarıldığı belirlenmiştir.

Yatırım fonu hesabının tasfiye edilmesi işlemi sonrasında Ankara Büyükşehir Belediyesinin T. Vakıflar Bankası Başkent şubesi nezdindeki döviz mevduat hesabına aktarılan toplam 5.247.535 ABD doları da dikkate alındığında EGE KA hesap no.lu yatırım fonu hesabına borç kaydedilmek suretiyle Ankara Büyükşehir Belediyesinin muhtelif bankalar nezdindeki döviz mevduat hesaplarına toplam (30.341.515,46 + 5.247.535)= 35.619.050,46 ABD Doları aktarıldığı anlaşılmıştır.

Morgan Stanley firması nezdindeki EGE KA hesap no.lu yatırım fonu hesabına aktarılan toplam 43.169,61 ABD Dolarına karşın Ankara Büyükşehir Belediyesinin muhtelif bankalar nezdindeki döviz mevduat hesaplarına toplam 35.619.050,46 ABD Doları aktarıldığına göre, Morgan Stanley firması nezdinde EGE KA hesap no.lu yatırım fonu hesabı açtırılması işlemi sonucunda, Ankara Büyükşehir Belediyesinin nakit mevcudunda faiz hariç toplam (43.169.643,61 – 35.619.050,46)= 7.550.593,15 ABD Dolarlık azalma meydana gelmiştir.”

Daha sonra düzenlenen ek ilamlarda ise zarar 8.471.474,15-ABD Doları olarak ifade edilmiş; ancak, bu tespitin nasıl yapıldığına dair bir bilgi verilmemiştir.

Bu durumda üç farklı tutar söz konusu olup, bunlardan hangisinin gerçek tutar olduğu belli değildir.

Ayrıca fon hesabı açıldıktan sonra adı geçenin Belediyeden ayrılma tarihinden (12.10.1993) sonra da hesaba 10.11.1993’te 10.000.000,00 USD, 19.01.1994’te 5.394.859,61 USD ve en son 24.03.1994’te 1.645.752,00 USD yatırılmış olduğu; söz konusu yatırım fonu hesabının 13.06.1995 tarih ve 2828/4454 sayılı Belediye Encümeni kararı sonrasında tasfiye edilmesi üzerine 16.06.1994 tarihi itibariyle değer kayıplarından dolayı Fon Hesabının 12.828.128.15 USD’ye düşmüş olduğu anlaşılmıştır.

Adı geçenin Belediyeden ayrılma tarihinden sonra da çeşitli tarihlerde yapılan para yatırma işlemlerinin kimler tarafından gerçekleştirildiği ve fon hesabındaki değer kaybının ne zaman ortaya çıktığı belli değildir.

Ayrıca Morgan Stanley firması nezdinde açılan yatırım hesabının 16.6.1994 ile 13.6.1995 tarihlerindeki bakiyeleri kıyaslanarak farkı için tazminine hükmedilen tutara ilişkin olarak ilamda başkaca bir açıklama bulunmamaktadır. Gerçekte bu hesabın sorumlu olduğu belirtilen kişilerin yönetim döneminde hangi tutarda açıldığı, 16.6.1994 tarihinden tasfiye edildiği 13.6.1995 tarihleri arasında bir işlem görüp görmediği ve 16.6.1994 tarihinden sonra neden hesabın kapatılarak zararın daha azaltılmadığı konularında herhangi bir açıklama yapılmamıştır.

Bununla birlikte ilamın bu maddesiyle sorumlu tutulan Timur ERKMAN da dilekçesinde 12.10.1993 tarihinde görevden ayrıldığını bununla birlikte 31.3.1994 tarihinde fon bakiyesinin daha yüksek bir meblağa ulaştığını ileri sürmektedir. Zararın meydana geldiği tarih ile zarara yol açan kişilerin tam olarak belirlenmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla; dilekçi iddialarının kabul edilerek 1.Daire tarafından 2405 sayılı ilamın 2.maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,



Karar verildiği 26.06.2014 tarih ve 39299 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.