Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Yılı
2004
Daire
6
Dosya No
29092
Tutanak No
30020
Tutanak Tarihi
18.03.2008
Konu
KARAR
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:
1-256 sayılı ilamın 1. maddesi ile Sosyal Sigortalar Kurumuna sigorta prim bildirgeleri verilirken damga vergisi ödenmesi nedeniyle 512.000.000 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi tarafından, Sosyal Sigortalar Kurumuna sigorta primleri bildirgeleri verilirken sehven damga vergisi ödendiğinden 23.08.2005 gün ve 2161-1967 sayılı yazılarına cevap olarak geçmişe dönük ödeme yapılamayacağı bildirilmiş olmasına rağmen Balçova Belediyesi Hukuk İşleri Müdürlüğünce Vergi Mahkemelerine dava açmak suretiyle fazla ödenen damga vergisi tutarının geriye alınacağı bildirildiğinden ve herhangi bir itiraz söz konusu olmadığından KURULUMUZCA YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,
2- 256 sayılı ilamın 2. maddesiyle; gelir müdürü olarak görev yapan Namık Kemal ATLI’ya saat başı fazla mesai ücretinin yersiz ödenmesi nedeniyle 480.000.000 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde özetle; adı geçenin bu görevi fiilen yürüttüğü ve hizmeti sunduğu için ödemenin yapıldığını ve Anayasaya göre angarya yasak olduğundan fiilen çalışanların hizmet karşılığı yapılan bu ödemenin hukuki olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.
5027 sayılı 2004 yılı Bütçe Kanunu'nun "III- Fazla Çalışma Ücreti" başlıklı bölümünün A-2/e bendinde:
“Nüfusu en son resmi nüfus sayımına göre 250.000 ve daha yukarı olan belediyelerde (Büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçe belediyeleri dahil) Hesap İşleri Müdürlüğüne ait kadrolara atanmış olup; vergi, harç, katılma payları ile ilgili tarh, tahakkuk, tahsilat, tebliğ, takip, yoklama ve benzeri gelir işlerinde fiilen çalışan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personele (bu konulara ilişkin olarak bilgi işlem merkezlerinde çalışan memurlar ve sözleşmeli personel dahil, işçiler hariç); bu görevler nedeniyle fiilen yaptıkları fazla mesailer karşılığında her bir saat için 1.600.000 TL.yi geçmemek üzere belediye başkanlıklarınca belirlenecek esas usul ve miktarlarda fazla mesai ücreti ödenebilir.Ancak her bir personel için bu bende göre bir yılda ödenecek fazla mesai sayısı 300 saati geçemez.” hükmü yer almaktadır.
Gelir Müdürlüğü, 1580 sayılı Belediye Kanunu ile 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu ve Belediye Tahsilat Yönetmeliği hükümlerinden kaynaklanan Belediyeye ait vergi, resim, harç, harcamalara katılma payı, para cezaları, kira, hizmete ilişkin alacaklar, şartlı ve şartsız bağışlar ile her türlü öz kaynaklardan sağlanan Belediye alacaklarının ilgili yasalar çerçevesinde takip ve tahsilini sonuçlandırmakla görevli bir hizmet ünitesi olarak Hesap İşleri Müdürlüğü altında görev yapan bir birim olduğundan yukarıya alınan bütçe hükmüne göre burada çalışan personele hükümde sayılan görevler nedeniyle fiilen yaptıkları fazla mesailer karşılığında fazla mesai ücreti ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.Bu nedenle 256 sayılı ilamın 2. maddesiyle 480.000.000 TL. ye verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA
3- 256 sayılı ilamın 3. maddesiyle; hesap işleri müdürlüğü kadrolarında görev yapan memurlara saat başı fazla mesai ücretinin yersiz ödenmesi nedeniyle 3.224.000.000 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde özetle; 2004 Mali yılı bütçe kanunun "III. Fazla Çalışma Ücreti" ana başlığının "A) saat başı fazla çalışma ücreti" alt başlığının 2. bendinin (e) alt bendinde,nüfusun en son resmi nüfus sayımına göre 250.000 ve daha yukarı olan belediyelerde" ifadesinden sonra parantez açılarak "Büyükşehir belediye sınırları içindeki ilçe belediyeleri dahil" ifadesine yer verildiğini ,bu parantez içi hüküm ile Büyükşehir belediye sınırları içindeki ilçe belediyelerinin nüfusu 250.000 ve daha yukarı olan belediye kategorisine dahil edildiğini, 28.12.2003 tarih ve 25330 mükerrer sayılı resmi gazetede yayımlanan fazla çalışma ücreti ile ilgili bölümde ve İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 04.01.2005 tarih B0050MAH0710002/10-30000 sayılı Genelgesi ile İzmir Valiliğine ve dolayısıyla Balçova Belediyesine gönderdikleri yazıda "Büyükşehir sınırları içerisindeki ilçe belediyeleri, içinde bulundukları Büyükşehir nüfusuna tabidir" denildiğini, Elif ÇIRAKOGLU’nun , Hesap İşleri Müdürlüğünde fiilen çalışan personelleri olduğunu yalnızca 2004/Ocak-Şubat ve Mart aylarında vergi tahakkuk işlerinde çalıştığından mesai dışında çalıştığı süreler dikkate alınarak kendisine hak ettiği kadar ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemelerde, Balçova Belediyesinin Büyükşehir sınırları içerisinde bir İlçe Belediyesi olduğu hususunun göz önünde bulundurulduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.
5027 sayılı 2004 yılı Bütçe Kanunu'nun "III- Fazla Çalışma Ücreti" başlıklı bölümünün A-2/e bendinde:
“Nüfusu en son resmi nüfus sayımına göre 250.000 ve daha yukarı olan belediyelerde (Büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçe belediyeleri dahil) Hesap İşleri Müdürlüğüne ait kadrolara atanmış olup; vergi, harç, katılma payları ile ilgili tarh, tahakkuk, tahsilat, tebliğ, takip, yoklama ve benzeri gelir işlerinde fiilen çalışan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personele (bu konulara ilişkin olarak bilgi işlem merkezlerinde çalışan memurlar ve sözleşmeli personel dahil, işçiler hariç); bu görevler nedeniyle fiilen yaptıkları fazla mesailer karşılığında her bir saat için 1.600.000 TL.yi geçmemek üzere belediye başkanlıklarınca belirlenecek esas usul ve miktarlarda fazla mesai ücreti ödenebilir.Ancak her bir personel için bu bende göre bir yılda ödenecek fazla mesai sayısı 300 saati geçemez.” hükmü yer almaktadır.
İlgili yıl bütçe kanununun belirtilen hükmüne göre, fazla çalışma ücreti ödenebilmesi için öncelikle ilgililerin Hesap İşleri Müdürlüğüne ait kadrolara atanmış olmaları gerektiğinden, kadrosu Fen işleri müdürlüğünde olan N.Elif ÇIRAKOĞLU’NA fazla çalışma ücretinin (216.000.000 TL.) ödenmesi mevzuata uygun değildir.
Konu kadrosu hesap işleri müdürlüğünde olan personel açısından değerlendirildiğinde ise; aynı bütçe kanununun, ‘Büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçe belediyeleri dahil’ şeklindeki parantez içi hükmü ile, Büyükşehir belediyesine bağlı ilçe belediyesi hesap işleri müdürlüğü kadrolarına atanmış personele fiilen yapmış oldukları fazla mesailer karşılığında ücret ödenmesine cevaz verdiğinden mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Sonuç olarak 256 sayılı ilamın 2. maddesiyle tazmin hükmolunan 3.224.000.000 TL.den mevzuata uygun olan 3.008.000.000 TL.nin düşülerek mevzuata uygun bulunmayan 216.000.000 TL.nin tahakkuk memuru Nedim MUTLU ile sayman Tülay AVCIOĞLU nun uhdelerinde kalmak üzere DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,
4- 256 sayılı ilamın 8.maddesiyle verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak dilekçi tarafından tahsilat bildirilmekte ise de, hüküm tarihinden önce yapılmış olan söz konusu tahsilat, temyiz konusu olmayıp yargılamanın iadesi ile ilgili bulunduğundan bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve gereğinin ifasını teminen dosyanın ilgili Daireye TEVDİİNE,
5- 256 sayılı ilamın 13. maddesinde; Belediyede 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi kadrolu avukat olarak görev Kaya ÇİNKILIÇ’a belediye lehine sonuçlanan davalardan alınan vekalet ücretinin ödenmesinde üst limite uyulmaması nedeniyle 889.925.000 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde özetle;Kamu avukatlarının 1929 yılında yürürlüğe giren 1389 Sayılı yasaya göre temsil ettikleri idareler lehine hükmedilen avukatlık ücretlerinin tamamını herhangi bir kısıtlama olmadan limitsiz olarak almakta iken 1965 yılında yürürlüğe giren 657 Sayılı Yasanın 146. maddesi limit getirildiği için avukatlık ücretlerini limitli olarak almaya başladıklarını, ancak 1136 sayılı Avukatlık Yasasının 16. maddesi son fıkrasının 02.05.2001 tarihinde 4667 sayılı yasa ile değiştirilerek "dava sonunda kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekalet ücreti avukata aittir" hükmünün getirildiğini, hukukun genel bir prensibinden hareketle aynı konuda hüküm ihtiva eden iki özel kanundan sonra yürürlüğe giren yasanın önceki yasayı iptal ettiğini, 02.05.2001 tarihi itibariyle 1136 sayılı Yasanın 164-son maddesinin 657 sayılı yasanın 146. maddesini kaldırması nedeniyle kamu avukatlarının, karşı avukatlık ücreti olarak hükmedilen miktarların tamamını alabileceklerinin açıkça anlaşılacağını, bu durumun , baro hakem kurullarının 1136 sayılı yasaya göre görev yaptığı süre içinde ANKARA Barosu Hakem Kurulu tarafından verilmiş 2002-249 E, 2003-172 K sayılı kararda çok açık bir şekilde incelendiğini ve karşı avukatlık ücretinin avukata ait olduğuna karar verildiğini, Baro Hakem Kurullarının kurulmasıyla ilgili hüküm daha sonra Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş ise de yukarıda belirtilen kararın verildiği 07.05.2003 tarihinde hukuken muteber olduğunu, mahkemece takdir edilen ücretlerin, idarelerin (müvekkillerin) bütçesinde gelir ve gider teşkil etmediğinden emanet hesabına alındığını ve ödemesi yapıldığında bütçeden bir para çıkmış olmadığını, sonuç olarak, 4667 sayılı yasanın yürürlüğe girmesi ile birlikte 657 sayılı yasanın 146. maddesinin limit hesabı ile ilgili kısmının kaldırılmış olduğundan ve esas itibariyle idarelerin limitsiz ödeme yaptıkları zaman bir zarara uğramamaları sebebiyle limitsiz ödeme yapılması yolundaki işlemde hukuka aykırı bir yön bulunmadığını, 5393 sayılı Belediye Kanununun 82. ve 84. maddelerinden de bunun anlaşıldığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Kapsam başlıklı 146. maddesinin ikinci fıkrasında memurlara kanun, tüzük ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemeyeceği, hiçbir yarar sağlanamayacağı belirtildikten sonra 311 ve 570 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler ile değişik üçüncü fıkrasında bazı kanunların ilgili maddeleri sayılmakta, bu çerçevede "1389 sayılı Kanun ile Katma Bütçeli Kurumların, İl Özel İdareler ve Belediyeler ile bunlara bağlı birliklerin davalarını sonuçlandıran avukat vesaireye verilecek vekalet ücretine ilişkin sair kanun hükümleri saklıdır. Şu kadar ki, vekalet ücretinin yıllık tutarı; 6.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın on iki katını geçemez. Bu esasa göre yapılacak dağıtım sonunda artan miktar merkezde bir hesapta toplanarak Maliye Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmeliğe göre diğer avukatlar arasında yukarıdaki miktarı aşmamak üzere eşit olarak dağıtılır." hükmüne yer verilmiştir.
31.08.1961 tarih ve 10894 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "1389 sayılı Kanuna Göre Vekalet Ücreti Tevzi Yönetmeliği"nin 3 üncü maddesinde "Davanın ikame ve takibi ile sonuçlandırılmasında birbiri ardına veya birlikte birkaç avukatın hizmeti geçmiş ise yukarıdaki hükümlere göre dava avukatı için ayrılan hisseler her avukatın hizmet ve karara tesir derecesine göre baş hukuk müşavirliğince, teşkilatı bulunan yerlerde de muhakemat müdürlüklerince bu avukatlar arasında paylaştırılır." denilmiştir,
19.04.1983 tarih ve 18023 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Limit Dışı Kalan Vekalet Ücretlerinin Dağıtım Esasları Hakkında Yönetmelik"in 1 inci maddesinde "Bu Yönetmelik, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar ile İl Özel İdareleri ve Belediyeler ve Özel Kanunlarındaki hükümlerle 1389 sayılı Kanuna atfen vekalet ücretinden yararlanan tüm kamu kurum ve kuruluşları ile bunlara bağlı birliklerde çalışan avukatlara ait limit dışı kalan vekalet ücretlerinin dağıtım usul ve esaslarını belirlemek amacıyla düzenlenmiştir." denilerek Yönetmeliğin amacı belirtilmiştir. Yönetmeliğin 6. maddesinde, kurumların limit doldurmayan avukatlardan beyanname alarak o malı yıl içinde almış oldukları vekalet ücretinin miktarını ve avukatların isimlerinin bağlı bulundukları merkez teşkilatına göndermekle yükümlü oldukları, 7. maddesinde ise, listelerin her birim merkezinde birim başkanının başkanlığında 3 kişiden oluşan bir kurul tarafından kanuni limit esas alınarak değerlendirmeye tabi tutulacağı, değerlendirmeden sonra hesapta toplanan paranın tüm hak sahiplerine bölünmek suretiyle bulunacak meblağın eşit olarak hak sahiplerine dağıtılacağı, bu dağıtım sırasında kanuni limiti dolduranlardan artan miktarın yine geri kalan hak sahiplerinin sayısına bölünmek suretiyle eşit olarak dağıtıma devam olunacağı, bu dağıtımlardan artan miktarın da bir sonraki yıl kullanılmak üzere adi emanet hesabında bekletileceği ve sonraki yıl tahsil edilen limit dışı vekalet ücretinin, önceki yıla ait emanet hesabındaki meblağ ile birleştirilmek suretiyle dağıtıma tabi tutulacağı belirtilmiştir.
Bu hükümlere göre; vekalet ücretine hak kazanmada "görev" yerine "kişinin" esas alınması, vekalet ücreti limitinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 146. maddesi gereğince yıl içindeki tüm katsayılar dikkate alınarak belirlenmesi ve yukarıda belirtilen esaslara göre dağıtımının yapılması, limit dışı kalan meblağın olması halinde ise artan miktar hakkında yine yukarıda belirtilen usule göre işlem yapılarak artan miktarın bir sonraki yıl kullanılmak üzere adi emanet hesabında bekletilmesi ve bir sonraki yıl tahsil edilen limit dışı vekalet ücretinin, önceki yıla ait emanet hesabındaki meblağ ile birleştirilmek suretiyle dağıtıma tabi tutulması gerekmektedir.
1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 02.05.2001 günlü 4667 sayılı Kanun ile değişik 167. maddesinde yer alan “Avukatlık sözleşmesinden ve vekalet ücretinden kaynaklanan her türlü anlaşmazlıklar, hukuki yardımın yapıldığı yer barosu hakem kurulunca çözümlenir……………” hükmü Anayasa Mahkemesi’nin 2003/98 esas 2004/31 karar sayılı kararı ile, Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiştir. Bu sebeple, Baro Hakem Kurulu kararlarının tüm kamu kurum ve kuruluşlarını bağlayan mahkeme kararı olarak kabulü mümkün değildir.Ayrıca, 832 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 65. maddesi gereğince Genel Mahkemelerce verilen hükümler, Sayıştay’ın hesap ve işlemler yönünden denetimine engel değildir.
Diğer taraftan, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu tüm avukatlarla ilgili düzenleme yapan genel bir kanundur. 657 Sayılı Kanuna tabi olarak Avukatlık hizmetleri sınıfı kadrosunda görev yapan avukat ise, devlet ile memuriyet hizmet sözleşmesi yapmıştır. Avukatlık vekalet ücretlerine ilişkin 657 sayılı Kanunda yapılan düzenlemeler avukatlık hizmetleri sınıfında çalışan kadrolu avukatlar için bağlayıcı özel düzenlemelerdir.
1580 sayılı Belediye Kanununa 19.03.1969 gün ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 199. maddesi ile eklenen "Ek Madde-8" de; "Bir kadroya bağlı olarak aylık veya ücretleri belediye bütçesinden yahut belediyenin yönetim ve denetimi altındaki daire, müessese veya şirketlerden verilen müşavir ve avukatların takip ettikleri dava ve işlerde, mahkeme ve icra daireleri tarafındaki müvekkilleri belediye, daire müessese veya şirket lehine avukatlık ücret tarifesine göre takdir edilen avukatlık ücretinin tahsil olunan kısmi belediye veya onun yönetim ve denetimi altındaki daire, müessese veya şirketin Hukuk İşleri Müdürlüğü yahut Hukuk Müşavirliği personeline, belediye meclisi tarafından tespit edilecek esaslara göre ve 7244 sayılı kanundaki hadler dahilinde tevzi ve tediye olunur." hükmü yer almaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun yürürlüğe girmesiyle 7244 sayılı Kanun yürürlükten kalkmıştır. Dolayısıyla, 657 sayılı Kanuna tabi belediye Avukatları için mahkemelerce takdir edilecek vekalet ücretinin 657 sayılı Kanun’un 146. maddesindeki hadler dahilinde ödenmesi gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle dilekçi iddialarının reddedilerek 256 sayılı ilamın 13. maddesiyle 889.925.000 TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,
Karar verildiği 18.03.2008 tarih ve 30020 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.
1-256 sayılı ilamın 1. maddesi ile Sosyal Sigortalar Kurumuna sigorta prim bildirgeleri verilirken damga vergisi ödenmesi nedeniyle 512.000.000 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi tarafından, Sosyal Sigortalar Kurumuna sigorta primleri bildirgeleri verilirken sehven damga vergisi ödendiğinden 23.08.2005 gün ve 2161-1967 sayılı yazılarına cevap olarak geçmişe dönük ödeme yapılamayacağı bildirilmiş olmasına rağmen Balçova Belediyesi Hukuk İşleri Müdürlüğünce Vergi Mahkemelerine dava açmak suretiyle fazla ödenen damga vergisi tutarının geriye alınacağı bildirildiğinden ve herhangi bir itiraz söz konusu olmadığından KURULUMUZCA YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,
2- 256 sayılı ilamın 2. maddesiyle; gelir müdürü olarak görev yapan Namık Kemal ATLI’ya saat başı fazla mesai ücretinin yersiz ödenmesi nedeniyle 480.000.000 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde özetle; adı geçenin bu görevi fiilen yürüttüğü ve hizmeti sunduğu için ödemenin yapıldığını ve Anayasaya göre angarya yasak olduğundan fiilen çalışanların hizmet karşılığı yapılan bu ödemenin hukuki olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.
5027 sayılı 2004 yılı Bütçe Kanunu'nun "III- Fazla Çalışma Ücreti" başlıklı bölümünün A-2/e bendinde:
“Nüfusu en son resmi nüfus sayımına göre 250.000 ve daha yukarı olan belediyelerde (Büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçe belediyeleri dahil) Hesap İşleri Müdürlüğüne ait kadrolara atanmış olup; vergi, harç, katılma payları ile ilgili tarh, tahakkuk, tahsilat, tebliğ, takip, yoklama ve benzeri gelir işlerinde fiilen çalışan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personele (bu konulara ilişkin olarak bilgi işlem merkezlerinde çalışan memurlar ve sözleşmeli personel dahil, işçiler hariç); bu görevler nedeniyle fiilen yaptıkları fazla mesailer karşılığında her bir saat için 1.600.000 TL.yi geçmemek üzere belediye başkanlıklarınca belirlenecek esas usul ve miktarlarda fazla mesai ücreti ödenebilir.Ancak her bir personel için bu bende göre bir yılda ödenecek fazla mesai sayısı 300 saati geçemez.” hükmü yer almaktadır.
Gelir Müdürlüğü, 1580 sayılı Belediye Kanunu ile 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu ve Belediye Tahsilat Yönetmeliği hükümlerinden kaynaklanan Belediyeye ait vergi, resim, harç, harcamalara katılma payı, para cezaları, kira, hizmete ilişkin alacaklar, şartlı ve şartsız bağışlar ile her türlü öz kaynaklardan sağlanan Belediye alacaklarının ilgili yasalar çerçevesinde takip ve tahsilini sonuçlandırmakla görevli bir hizmet ünitesi olarak Hesap İşleri Müdürlüğü altında görev yapan bir birim olduğundan yukarıya alınan bütçe hükmüne göre burada çalışan personele hükümde sayılan görevler nedeniyle fiilen yaptıkları fazla mesailer karşılığında fazla mesai ücreti ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.Bu nedenle 256 sayılı ilamın 2. maddesiyle 480.000.000 TL. ye verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA
3- 256 sayılı ilamın 3. maddesiyle; hesap işleri müdürlüğü kadrolarında görev yapan memurlara saat başı fazla mesai ücretinin yersiz ödenmesi nedeniyle 3.224.000.000 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde özetle; 2004 Mali yılı bütçe kanunun "III. Fazla Çalışma Ücreti" ana başlığının "A) saat başı fazla çalışma ücreti" alt başlığının 2. bendinin (e) alt bendinde,nüfusun en son resmi nüfus sayımına göre 250.000 ve daha yukarı olan belediyelerde" ifadesinden sonra parantez açılarak "Büyükşehir belediye sınırları içindeki ilçe belediyeleri dahil" ifadesine yer verildiğini ,bu parantez içi hüküm ile Büyükşehir belediye sınırları içindeki ilçe belediyelerinin nüfusu 250.000 ve daha yukarı olan belediye kategorisine dahil edildiğini, 28.12.2003 tarih ve 25330 mükerrer sayılı resmi gazetede yayımlanan fazla çalışma ücreti ile ilgili bölümde ve İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 04.01.2005 tarih B0050MAH0710002/10-30000 sayılı Genelgesi ile İzmir Valiliğine ve dolayısıyla Balçova Belediyesine gönderdikleri yazıda "Büyükşehir sınırları içerisindeki ilçe belediyeleri, içinde bulundukları Büyükşehir nüfusuna tabidir" denildiğini, Elif ÇIRAKOGLU’nun , Hesap İşleri Müdürlüğünde fiilen çalışan personelleri olduğunu yalnızca 2004/Ocak-Şubat ve Mart aylarında vergi tahakkuk işlerinde çalıştığından mesai dışında çalıştığı süreler dikkate alınarak kendisine hak ettiği kadar ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemelerde, Balçova Belediyesinin Büyükşehir sınırları içerisinde bir İlçe Belediyesi olduğu hususunun göz önünde bulundurulduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.
5027 sayılı 2004 yılı Bütçe Kanunu'nun "III- Fazla Çalışma Ücreti" başlıklı bölümünün A-2/e bendinde:
“Nüfusu en son resmi nüfus sayımına göre 250.000 ve daha yukarı olan belediyelerde (Büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçe belediyeleri dahil) Hesap İşleri Müdürlüğüne ait kadrolara atanmış olup; vergi, harç, katılma payları ile ilgili tarh, tahakkuk, tahsilat, tebliğ, takip, yoklama ve benzeri gelir işlerinde fiilen çalışan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personele (bu konulara ilişkin olarak bilgi işlem merkezlerinde çalışan memurlar ve sözleşmeli personel dahil, işçiler hariç); bu görevler nedeniyle fiilen yaptıkları fazla mesailer karşılığında her bir saat için 1.600.000 TL.yi geçmemek üzere belediye başkanlıklarınca belirlenecek esas usul ve miktarlarda fazla mesai ücreti ödenebilir.Ancak her bir personel için bu bende göre bir yılda ödenecek fazla mesai sayısı 300 saati geçemez.” hükmü yer almaktadır.
İlgili yıl bütçe kanununun belirtilen hükmüne göre, fazla çalışma ücreti ödenebilmesi için öncelikle ilgililerin Hesap İşleri Müdürlüğüne ait kadrolara atanmış olmaları gerektiğinden, kadrosu Fen işleri müdürlüğünde olan N.Elif ÇIRAKOĞLU’NA fazla çalışma ücretinin (216.000.000 TL.) ödenmesi mevzuata uygun değildir.
Konu kadrosu hesap işleri müdürlüğünde olan personel açısından değerlendirildiğinde ise; aynı bütçe kanununun, ‘Büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçe belediyeleri dahil’ şeklindeki parantez içi hükmü ile, Büyükşehir belediyesine bağlı ilçe belediyesi hesap işleri müdürlüğü kadrolarına atanmış personele fiilen yapmış oldukları fazla mesailer karşılığında ücret ödenmesine cevaz verdiğinden mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Sonuç olarak 256 sayılı ilamın 2. maddesiyle tazmin hükmolunan 3.224.000.000 TL.den mevzuata uygun olan 3.008.000.000 TL.nin düşülerek mevzuata uygun bulunmayan 216.000.000 TL.nin tahakkuk memuru Nedim MUTLU ile sayman Tülay AVCIOĞLU nun uhdelerinde kalmak üzere DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,
4- 256 sayılı ilamın 8.maddesiyle verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak dilekçi tarafından tahsilat bildirilmekte ise de, hüküm tarihinden önce yapılmış olan söz konusu tahsilat, temyiz konusu olmayıp yargılamanın iadesi ile ilgili bulunduğundan bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve gereğinin ifasını teminen dosyanın ilgili Daireye TEVDİİNE,
5- 256 sayılı ilamın 13. maddesinde; Belediyede 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi kadrolu avukat olarak görev Kaya ÇİNKILIÇ’a belediye lehine sonuçlanan davalardan alınan vekalet ücretinin ödenmesinde üst limite uyulmaması nedeniyle 889.925.000 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde özetle;Kamu avukatlarının 1929 yılında yürürlüğe giren 1389 Sayılı yasaya göre temsil ettikleri idareler lehine hükmedilen avukatlık ücretlerinin tamamını herhangi bir kısıtlama olmadan limitsiz olarak almakta iken 1965 yılında yürürlüğe giren 657 Sayılı Yasanın 146. maddesi limit getirildiği için avukatlık ücretlerini limitli olarak almaya başladıklarını, ancak 1136 sayılı Avukatlık Yasasının 16. maddesi son fıkrasının 02.05.2001 tarihinde 4667 sayılı yasa ile değiştirilerek "dava sonunda kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekalet ücreti avukata aittir" hükmünün getirildiğini, hukukun genel bir prensibinden hareketle aynı konuda hüküm ihtiva eden iki özel kanundan sonra yürürlüğe giren yasanın önceki yasayı iptal ettiğini, 02.05.2001 tarihi itibariyle 1136 sayılı Yasanın 164-son maddesinin 657 sayılı yasanın 146. maddesini kaldırması nedeniyle kamu avukatlarının, karşı avukatlık ücreti olarak hükmedilen miktarların tamamını alabileceklerinin açıkça anlaşılacağını, bu durumun , baro hakem kurullarının 1136 sayılı yasaya göre görev yaptığı süre içinde ANKARA Barosu Hakem Kurulu tarafından verilmiş 2002-249 E, 2003-172 K sayılı kararda çok açık bir şekilde incelendiğini ve karşı avukatlık ücretinin avukata ait olduğuna karar verildiğini, Baro Hakem Kurullarının kurulmasıyla ilgili hüküm daha sonra Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş ise de yukarıda belirtilen kararın verildiği 07.05.2003 tarihinde hukuken muteber olduğunu, mahkemece takdir edilen ücretlerin, idarelerin (müvekkillerin) bütçesinde gelir ve gider teşkil etmediğinden emanet hesabına alındığını ve ödemesi yapıldığında bütçeden bir para çıkmış olmadığını, sonuç olarak, 4667 sayılı yasanın yürürlüğe girmesi ile birlikte 657 sayılı yasanın 146. maddesinin limit hesabı ile ilgili kısmının kaldırılmış olduğundan ve esas itibariyle idarelerin limitsiz ödeme yaptıkları zaman bir zarara uğramamaları sebebiyle limitsiz ödeme yapılması yolundaki işlemde hukuka aykırı bir yön bulunmadığını, 5393 sayılı Belediye Kanununun 82. ve 84. maddelerinden de bunun anlaşıldığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Kapsam başlıklı 146. maddesinin ikinci fıkrasında memurlara kanun, tüzük ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemeyeceği, hiçbir yarar sağlanamayacağı belirtildikten sonra 311 ve 570 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler ile değişik üçüncü fıkrasında bazı kanunların ilgili maddeleri sayılmakta, bu çerçevede "1389 sayılı Kanun ile Katma Bütçeli Kurumların, İl Özel İdareler ve Belediyeler ile bunlara bağlı birliklerin davalarını sonuçlandıran avukat vesaireye verilecek vekalet ücretine ilişkin sair kanun hükümleri saklıdır. Şu kadar ki, vekalet ücretinin yıllık tutarı; 6.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın on iki katını geçemez. Bu esasa göre yapılacak dağıtım sonunda artan miktar merkezde bir hesapta toplanarak Maliye Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmeliğe göre diğer avukatlar arasında yukarıdaki miktarı aşmamak üzere eşit olarak dağıtılır." hükmüne yer verilmiştir.
31.08.1961 tarih ve 10894 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "1389 sayılı Kanuna Göre Vekalet Ücreti Tevzi Yönetmeliği"nin 3 üncü maddesinde "Davanın ikame ve takibi ile sonuçlandırılmasında birbiri ardına veya birlikte birkaç avukatın hizmeti geçmiş ise yukarıdaki hükümlere göre dava avukatı için ayrılan hisseler her avukatın hizmet ve karara tesir derecesine göre baş hukuk müşavirliğince, teşkilatı bulunan yerlerde de muhakemat müdürlüklerince bu avukatlar arasında paylaştırılır." denilmiştir,
19.04.1983 tarih ve 18023 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Limit Dışı Kalan Vekalet Ücretlerinin Dağıtım Esasları Hakkında Yönetmelik"in 1 inci maddesinde "Bu Yönetmelik, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar ile İl Özel İdareleri ve Belediyeler ve Özel Kanunlarındaki hükümlerle 1389 sayılı Kanuna atfen vekalet ücretinden yararlanan tüm kamu kurum ve kuruluşları ile bunlara bağlı birliklerde çalışan avukatlara ait limit dışı kalan vekalet ücretlerinin dağıtım usul ve esaslarını belirlemek amacıyla düzenlenmiştir." denilerek Yönetmeliğin amacı belirtilmiştir. Yönetmeliğin 6. maddesinde, kurumların limit doldurmayan avukatlardan beyanname alarak o malı yıl içinde almış oldukları vekalet ücretinin miktarını ve avukatların isimlerinin bağlı bulundukları merkez teşkilatına göndermekle yükümlü oldukları, 7. maddesinde ise, listelerin her birim merkezinde birim başkanının başkanlığında 3 kişiden oluşan bir kurul tarafından kanuni limit esas alınarak değerlendirmeye tabi tutulacağı, değerlendirmeden sonra hesapta toplanan paranın tüm hak sahiplerine bölünmek suretiyle bulunacak meblağın eşit olarak hak sahiplerine dağıtılacağı, bu dağıtım sırasında kanuni limiti dolduranlardan artan miktarın yine geri kalan hak sahiplerinin sayısına bölünmek suretiyle eşit olarak dağıtıma devam olunacağı, bu dağıtımlardan artan miktarın da bir sonraki yıl kullanılmak üzere adi emanet hesabında bekletileceği ve sonraki yıl tahsil edilen limit dışı vekalet ücretinin, önceki yıla ait emanet hesabındaki meblağ ile birleştirilmek suretiyle dağıtıma tabi tutulacağı belirtilmiştir.
Bu hükümlere göre; vekalet ücretine hak kazanmada "görev" yerine "kişinin" esas alınması, vekalet ücreti limitinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 146. maddesi gereğince yıl içindeki tüm katsayılar dikkate alınarak belirlenmesi ve yukarıda belirtilen esaslara göre dağıtımının yapılması, limit dışı kalan meblağın olması halinde ise artan miktar hakkında yine yukarıda belirtilen usule göre işlem yapılarak artan miktarın bir sonraki yıl kullanılmak üzere adi emanet hesabında bekletilmesi ve bir sonraki yıl tahsil edilen limit dışı vekalet ücretinin, önceki yıla ait emanet hesabındaki meblağ ile birleştirilmek suretiyle dağıtıma tabi tutulması gerekmektedir.
1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 02.05.2001 günlü 4667 sayılı Kanun ile değişik 167. maddesinde yer alan “Avukatlık sözleşmesinden ve vekalet ücretinden kaynaklanan her türlü anlaşmazlıklar, hukuki yardımın yapıldığı yer barosu hakem kurulunca çözümlenir……………” hükmü Anayasa Mahkemesi’nin 2003/98 esas 2004/31 karar sayılı kararı ile, Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiştir. Bu sebeple, Baro Hakem Kurulu kararlarının tüm kamu kurum ve kuruluşlarını bağlayan mahkeme kararı olarak kabulü mümkün değildir.Ayrıca, 832 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 65. maddesi gereğince Genel Mahkemelerce verilen hükümler, Sayıştay’ın hesap ve işlemler yönünden denetimine engel değildir.
Diğer taraftan, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu tüm avukatlarla ilgili düzenleme yapan genel bir kanundur. 657 Sayılı Kanuna tabi olarak Avukatlık hizmetleri sınıfı kadrosunda görev yapan avukat ise, devlet ile memuriyet hizmet sözleşmesi yapmıştır. Avukatlık vekalet ücretlerine ilişkin 657 sayılı Kanunda yapılan düzenlemeler avukatlık hizmetleri sınıfında çalışan kadrolu avukatlar için bağlayıcı özel düzenlemelerdir.
1580 sayılı Belediye Kanununa 19.03.1969 gün ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 199. maddesi ile eklenen "Ek Madde-8" de; "Bir kadroya bağlı olarak aylık veya ücretleri belediye bütçesinden yahut belediyenin yönetim ve denetimi altındaki daire, müessese veya şirketlerden verilen müşavir ve avukatların takip ettikleri dava ve işlerde, mahkeme ve icra daireleri tarafındaki müvekkilleri belediye, daire müessese veya şirket lehine avukatlık ücret tarifesine göre takdir edilen avukatlık ücretinin tahsil olunan kısmi belediye veya onun yönetim ve denetimi altındaki daire, müessese veya şirketin Hukuk İşleri Müdürlüğü yahut Hukuk Müşavirliği personeline, belediye meclisi tarafından tespit edilecek esaslara göre ve 7244 sayılı kanundaki hadler dahilinde tevzi ve tediye olunur." hükmü yer almaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun yürürlüğe girmesiyle 7244 sayılı Kanun yürürlükten kalkmıştır. Dolayısıyla, 657 sayılı Kanuna tabi belediye Avukatları için mahkemelerce takdir edilecek vekalet ücretinin 657 sayılı Kanun’un 146. maddesindeki hadler dahilinde ödenmesi gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle dilekçi iddialarının reddedilerek 256 sayılı ilamın 13. maddesiyle 889.925.000 TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,
Karar verildiği 18.03.2008 tarih ve 30020 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.